Category: फिचर

काठमाडौं । आम आदमी पार्टीकी नेता आतिशी मार्लेना दिल्लीकी नयाँ मुख्यमन्त्री बनेकी छन् । उनले शनिबार नै उपराज्यपाल भीके सक्सेनासामू पद तथा गोपनीयताको शपथ लिएकी हुन् । ४३ वर्षीया आतिशी दिल्लीको तेस्रो महिला मुख्यमन्त्री हुन् । यसअघि भारतीय जनता पार्टी (बीजेपी) की सुश्मा स्वराज र कांग्रेसकी शिला दीक्षित मुख्यमन्त्री भएकी थिइन् । स्वराज जम्मा ५२ दिन मुख्यमन्त्री रहिन् भने शिला तीन पटक गरी १५ वर्षभन्दा बढी दिल्लीमा शासन गरिन् ।

आतिशीको कार्यकाल चार महिना हुनेछ । किनकी फेब्रुअरी २०२५ मा विधानसभा चुनाव हुनेछ । आम आदमी पार्टीले केजरीवाललाई नयाँ मुख्यमन्त्रीका रुपमा अघि सारिसकेको छ । उनी २०१३ देखि (राष्ट्रपति शासन लागू भएको समय बाहेक) दिल्लीको मूख्यमन्त्री थिए । तर पछिल्लो पटक मदिरासम्बन्धी नीति बनाउने क्रममा भ्रष्टाचार गरेको आरोपमा पक्राउ गरे ।

करिव ६ महिना हिरासतमा रहेका अरविन्द केजरीवाल अदालतको आदेशमा छुटे । तर तिहाड जेलबाट छुटेको दुई दिनपछि उनले आफूमाथि झुटो आरोप लागकोले जनताको परीक्षामा जाने भन्दै राजीनामा दिने घोषणा गरे । मंगलबार आम आदमी पार्टीको विधायक मण्डलको बैठक राखेर आतिशीलाई दल नेता चुने ।

त्यही दिन केजरीवालले मुख्यमन्त्रीबाट राजीनामा दिए भने आतिशीले आफ्नो नेतृत्वमा सरकार गठनका लागि दाबी पेश गरिन् । शनिबार शपथ लिएकी मुख्यमन्त्री आतिशीले मन्त्रिपरिषद् पनि गठन गरेकी छन् । कैलाश गेहलोत, गोपाल राय, शौरभ भारद्धाज, इमरान हुसेन र मुकेश अहलावतले मन्त्री बनेका छन् । मुकेश नयाँ अनुहार हुन्, अरु चाहिँ केजरीवाल क्याबिनेटमा थिए ।

काठमाडौं । व्यापक प्रदर्शनबाट राष्ट्रपति हटेको डेढ वर्षपछि श्रीलङ्कामा नयाँ राष्ट्रपति चयनका लागि शनिवार निर्वाचन हुँदै छ। देशको नवौँ कार्यकारी राष्ट्रपति चयनका लागि बिहान ७ बजेदेखि मतदान सुरु भएको छ । श्रीलङ्काको सबैभन्दा खराब आर्थिक सङ्कटसँगै सुरु भएको प्रदर्शन उत्कर्षमा पुगेपछि सन् २०२२ को जुलाईमा मा राष्ट्रपति गोटाबय राजपक्षले राजीनामा दिएका थिए। राष्ट्रपति पदमा आसीन हुँदै भागेर विदेश गएका उनले पछि सिङ्गापुरबाट राजीनामा दिएका थिए।

शनिवारको मतदानलाई देशको आर्थिक सुधारको जनमत सङ्ग्रहको रूपमा हेरिएको छ। राज्यबाट दिइने अनुदानमा कटौती र करको दरमा भएको वृद्धिका कारण धेरैले अझैसम्म गुजाराका लागि सङ्घर्ष गरिरहेका छन्। मतदाताले आर्थिक मुद्दालाई चुनावमा प्रमुख चासोका साथ हेरिरहेका कारण चुनावी प्रतिस्पर्धा पनि यही विषयमा केन्द्रित हुने कैयौँ विश्लेषकहरूले भविष्यवाणी गरेका छन्।

बढ्दो मुद्रास्फीति, आकासिँदो जीवनयापनको खर्च र गरिबीले मतदाताहरू बजार मूल्यमा स्थिरता र जीविकोपार्जनमा सुधार गर्ने उपायको व्यग्र खोजीमा छन्, भारतमाको थिङ्क ट्याङ्क ‘द अब्जर्भर रिसर्च फाउन्डेसन’का अनुसन्धाता सौम्य भौमिकले बीबीसीसँग भने। आर्थिक सङ्कटबाट माथि उठ्न खोजिरहेको देशका लागि यो निर्वाचनले पुनरुत्थानको मार्गलाई आकार दिन र देशको शासनमा आन्तरिक तथा अन्तर्राष्ट्रिय विश्वास पुनर्स्थापित गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्छ।ू

श्रीलङ्कालाई आर्थिक सङ्कटबाट माथि उठाउने महत्त्वपूर्ण जिम्मेवारी पाएका राष्ट्रपति रनिल विक्रमसिङ्घले अर्को कार्यकालका लागि निर्वाचित हुने आकाङ्क्षा राखेका छन्। हाल ७५ वर्षका विक्रमसिङ्घलाई पूर्व राष्ट्रपति गोटाबय राजपक्ष अपदस्थ भएको एक सातापछि संसद्‌ले राष्ट्रपतिमा नियुक्त गरेको थियो।

राष्ट्रपति बनेको केही समयपछि उनीमाथि आन्दोलनको कार्यभारलाई बेवास्ता गरेको आरोप लाग्यो। उनीमाथि राजपक्ष परिवारको सुरक्षा कवच बनेको र उनीहरूलाई अभियोग लाग्नबाट जोगाएको र उनीहरूलाई पुनः एकत्रित हुने अनुमति दिएको आरोप पनि लागेको थियो। आफूमाथि लागेका आरोपलाई उनले अस्वीकार गर्दै आएका छन्।

राष्ट्रपति निर्वाचनमा दाबेदार वामपन्थी राजनीतिज्ञ अनुरा कुमारा दिशानायकलाई पनि बलियो उम्मेदवार मानिएको छ। उनको भ्रष्टाचार विरोधी अभियानले उनलाई जनसमर्थन बढेको बताइन्छ। यो पटकको निर्वाचनमा श्रीलङ्काको इतिहासमै सबैभन्दा धेरै उम्मेदवारहरू प्रतिस्पर्धा गर्दैछन्। राष्ट्रपतिको चुनावमा उम्मेदवारी दिएका तीन दर्जन उम्मेदवारमध्ये चार जनाले धेरै चर्चा पाएका छन्।

विक्रमसिङ्घ र दिशानायक बाहेक विपक्षी नेता सजिथ प्रेमदासा र अपदस्थ राष्ट्रपतिका ३८ वर्षीय भतिज नमल राजपक्ष पनि चर्चामा छन्। स्थानीय समय अनुसार ४ बजेसम्म मतदानको समय तोकिएको छ। त्यस लगत्तै सुरु हुने मतगणनाको प्रारम्भिक परिणाम आइतवार बिहान मात्रै आउने ठानिएको छ।

काठमाडौं । मालीको राजधानी बामाकोमा सैनिक प्रहरी तालिम शिविर र सैनिक विमानस्थललाई लक्षित गरी भएको जिहादी आक्रमणमा ७७ जनाको मृत्यु र दुई सय ५५ जना घाइते भएका छन् । पछिल्ला वर्षहरूमा सुरक्षा बलहरूले भोग्नुपरेको यो सबैभन्दा उच्च हताहतको घटनाहरू मध्ये एक हो । मृतकको सङ्ख्या लगभग एक सय पुगेको र ८१ जनाको नाम सूचीकृत गरेको एउटा प्रमाणित गोप्य आधिकारिक दस्तावेजले जनाएको छ । बिहीबारको ले सोइर दैनिकले त्यस दिन करिब ५० जना सैनिक प्रहरी विद्यार्थीको अन्त्येष्टि गरिने जनाएको छ ।

मालीको सैनिक नेतृत्वले अहिलेसम्म भएको आक्रमणमा मारिनेको स्पष्ट सङ्ख्या सार्वजनिक गरेको छैन । यो आक्रमणको दाबी अल–कायदा सम्बद्ध समूह ग्रुप टु सपोर्ट इस्लाम एन्ड मुस्लिम्स (जेएनआइएम) ले गरेको छ । विशेषज्ञहरूका अनुसार यो आक्रमण वर्षौंमा आफ्नो प्रकारको पहिलो थियो र यसले सत्तारूढ जुन्टालाई निकै ठूलो धक्का पुर्याएको छ ।

मालीको केही भागमा करिब दैनिक रूपमा हुने यस्ता किसिमको आक्रमणबाट राजधानी बामाको सामान्यतया जोगिने गरेको छ । जनरल स्टाफले मङ्गलबार राति विशेषगरी सैन्य प्रहरी केन्द्रका कर्मचारीहरूको जीवन क्षति भएको स्वीकार गरेको छ ।

जेएनआइएमले रुसी अर्धसैनिक समूह वाग्नरका सदस्यसमेत संलग्न रहेका उसका केही दर्जन लडाकूहरूले विरोधी पङ्क्तिका ‘सयौँ’ मानिसलाई मारेको र घाइते बनाएको दाबी गरेको छ ।

यो हमला जुन्टा नेतृत्वको माली, नाइजर र बुर्किना फासोले आफ्नो पृथक समूह अलायन्स अफ साहेल स्टेट्सको स्थापना गरेको एक वर्ष पूरा भएको दिनपछि भएको हो । सन् २०२० देखि लगातार सैन्य विद्रोहपछि तीन वटै मुलुक सैन्य शासनको अधीनमा छन् र जनवरीमा उनीहरूले क्षेत्रीय ब्लक इसिओडब्लुएएससँगको सम्बन्ध तोड्ने घोषणा गरे । मालीलाई सनु २०१२ देखि अल–कायदा र इस्लामिक स्टेट समूहसँग सम्बन्धित विभिन्न गुटहरूले ध्वस्त बनाएका छन् । राससको सहयोगमा