६ वैशाख, श्रीलंका । बहुमूल्य बौद्ध अवशेषको दुर्लभ प्रदर्शनको सुरुआतमा शुक्रबार दशौँ हजार तीर्थयात्री श्रीलङ्काको पवित्र सहर क्यान्डीमा भेला हुँदा ट्राफिक अव्यवस्था र सार्वजनिक विरोधलाई निम्तिएको छ । दाँतको मन्दिर बाहिर रातभरि क्याम्प गरेका भक्तजनहरूले सुरक्षा जाँचपछि उनीहरूलाई होल्डिङ क्षेत्रमा सीमित गरिएको र घण्टौँसम्म खाना र पानीबाट वञ्चित रहेको गुनासो गरे ।
राष्ट्रपति अनुरा कुमार दिसानायकेले श्रीलङ्काका बौद्धहरूले बुद्धको बायाँ कुकुर दाँत भनेर विश्वास गर्ने वस्तुमा फूल चढाएर औपचारिक रूपमा प्रदर्शनीको सुरुआत गरे । प्रदर्शनी जनताका लागि खुल्नुभन्दा केही समयअघि नै दिसानायके कोलम्बोमा रहेका कूटनीतिज्ञहरूका साथ १६औँ शताब्दीको मन्दिरमा अतिथिका रूपमा आमन्त्रित रहेको उनको कार्यालयले जनाएको छ ।
मन्दिरभित्र प्रदर्शन गरिएका अवशेषहरू पार गर्न तीर्थयात्रीहरूलाई अनुमति दिन ढोका खोलिएपछि भागदौड रोक्न प्रहरी हतारिएको थियो । धेरै वृद्ध व्यक्तिहरू बेहोस भए र नजिकैका मानिसहरूले सहयोग गरे । मन्दिर परिसर बाहिर तीन दिशाबाट लाइनहरू झण्डै दुई किलोमिटरसम्म फैलिएका थिए र दशौँ हजार भक्तजनले अवशेषको एक झलक हेर्ने प्रयास गरिरहेका थिए । प्रहरीले १० दिने प्रदर्शनको अवधिमा दैनिक लगभग दुई लाख मानिसले क्यान्डी भ्रमण गर्ने अनुमान गरेको थियो तर स्थानीय अधिकारीहरूले भीडको अनुमान नराम्रोसँग कम गरेको बताए ।
कोलम्बोबाट एक सय १५ किलोमिटर उत्तरपूर्वमा रहेको क्यान्डीमा पुग्ने मुख्य सडकहरू विशेष ट्राफिक व्यवस्था र तीर्थयात्रीहरूका लागि आरक्षित पार्किङ क्षेत्रहरू हुँदाहुँदै पनि लामो समयसम्म अवरुद्ध भएका थिए । सन् १९९८ मा तमिल पृथकतावादीहरूले गरेको आत्मघाती आक्रमणमा १६ जनाको ज्यान गएको मन्दिरमा करिब १० हजार प्रहरी अधिकारी तैनाथ गरिएको छ र सशस्त्र सेनाले सुरक्षा बलियो बनाएको छ ।
क्यान्डीमा कक्षाहरू रद्द गरिएका छन् र सहरमा पठाइएका ठूलो सङ्ख्याका सुरक्षाकर्मीहरूलाई बस्नका लागि विद्यालयहरू प्रयोग गरिएका छन् । सन् २००९ मार्चमा अन्तिम पटक दाँतको अवशेष प्रदर्शन गर्दा दश लाखभन्दा बढी मानिसले युनेस्कोमा सूचीकृत मन्दिरको भ्रमण गरेको अनुमान गरिएको थियो ।
सन् १९९८ को बम विस्फोटले मन्दिरको भित्ताहरू र झ्यालहरू नष्ट गरेको थियो, जसले स्थलको इतिहासमा धेरै पटक प्लास्टर गरिएका १८औँ शताब्दीका भित्ते चित्रहरू उजागर गरेको थियो । उजागर गरिएका भित्ते चित्रहरूको एक भाग मन्दिरको कडा सुरक्षा गरिएको सङ्ग्रहालयमा प्रदर्शित छ, जसले तिनीहरू सन् १७०७ र सन् १७३९ बीचको समयका हुन् भन्छ । यो अवधिमा क्यान्डी द्वीपमा शासन गर्ने राजतन्त्रको सिंहासन थियो ।