वाशिङ्गटन, संयुक्त राज्य अमेरिका, २९ असार (रासस–एएफपी) । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पका प्रमुख सहयोगी तथा प्रमुख अमेरिकी सिनेटर लिन्डसे ग्राहमको ‘छोटो समय अचानक बिरामी’ परेपछि ७१ वर्षको उमेरमा निधन भएको उनको कार्यालयले आइतबार जानकारी दिएको छ । विदेश नीतिका कामका लागि परिचित ग्राहम इरानविरुद्धको युद्धका दृढ समर्थक मानिन्थे । पछिल्ला वर्षहरूमा ट्रम्प तथा बाइडेन प्रशासनलाई रूसको आक्रमणविरुद्ध किएभ (युक्रेन० लाई समर्थन गर्न आग्रह गरेका थिए ।
साउथ क्यारोलिनाका रिपब्लिकन सिनेटर ग्राहमको कार्यालयले सामाजिक सञ्जाल एक्समा उनको शनिबार साँझ निधन भएको पुष्टि गरेको छ। ग्राहमले बिहीबार मात्र ७१ वर्ष पूरा गरेका थिए । उनको ‘अचानक तर छोटो समय बिरामी’ भई निधन भएको हो ।
“यो दुःखको कठिन समयमा दिवङ्गत सिनेटर ग्राहमको परिवारले प्रार्थनाको आह्वान गर्दै गोपनीयताका लागि अनुरोध गर्दछ,” विज्ञप्तिमा भनिएको छ।
एनबीसी न्यूजका अनुसार शनिबार राति ग्राहमको क्यापिटल हिलस्थित निवासबाट ‘हृदयाघात’ को उपचारका लागि फोन आएपछि इमर्जेन्सी सेवाहरू तुरून्त उनको निवासमा पुगेका थिए ।
–श्रद्धाञ्जलि–
राष्ट्रपति ट्रम्पले आइतबार प्रभावशाली सिनेटरप्रति श्रद्धाञ्जली दिँदै सामाजिक सञ्जाल ट्रुथ सोसलमा लेखेका छन्, “सिनेटर लिन्डसे ग्राहम, मैले चिनेका सबैभन्दा महान व्यक्तिहरू र सिनेटरमध्ये एक थिए, उनी अब रहेनन् ।” ट्रुथ सोसलमा अगाडि लेखिएको छ, “उनी सधैँ कर्तव्यनिष्ठासहित देश र देशबासीको हितका लागि काम गरिरहेका थिए, उनी एक सच्चा अमेरिकी देशभक्त हुनुहुन्थ्यो । लिन्डसेको निधनले अमेरिकी राजनीति र कुटनीतिका क्षेत्रमा ठूलो अभाव महसुस हुनेछ ।”
–राजनीतिक यात्रा–
सन् २०१६ मा ग्राहमले राष्ट्रपतिको उम्मेदवारी दिएका थिए । तर प्रतिस्पर्धामा सफलता प्राप्त हुन सकेको थिएन । त्यतिबेला उनले ट्रम्पलाई अमेरिकामा रहेका विदेशी मुलका समुदाय र अमेरिकामा बसोबास गर्ने नागरिकप्रति जातीय द्वेष फैलाउने धार्मिक कट्टरपन्थी नेताको संज्ञा दिएका थिए । सन् २०२१ को जनवरी ६ को क्यापिटल हमलापछि सम्बन्ध तनावपूर्ण भएको थियो । तर पछि ट्रम्पको दोस्रो कार्यकालमा उनीहरूको सम्बन्ध सुध्रियो र ग्राहमले ट्रम्पको पुनः निर्वाचनलाई समर्थन गरेका थिए ।
–महान् मित्रः नेतन्याहु–
ग्राहम इजरायलका बलिया समर्थक र इरानविरुद्ध कडा नीतिको पक्षधर थिए । उनले भने, “ग्राहम इजरायल र मेरो एक महान मित्र थिए । नेतन्याहुले भने, “उनले इजरायल र अमेरिकाको सुरक्षा एकअर्कासँग अविभाज्य छ भन्ने बुझेका थिए र आफ्नो जीवन अमेरिकाको रक्षा, गठबन्धन बलियो बनाउन र स्वतन्त्र संसारको लागि खडा हुन समर्पित भए ।”
–युक्रेन–
युक्रेनका राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले ग्राहमसँग गत शुक्रबार मात्र किएभमा भेट भएको उल्लेख गर्दै उनको निधनप्रति दुःख व्यक्त गरे । “रूसको युक्रेनमा गरेको पूर्ण आक्रमणका क्रममा ग्राहमले १० पटक युक्रेन भ्रमण ग्रेक्ँ ीथ्उ । अमेरिका र विश्वले एक दृढ कुटनीतिज्ञ र एक असल अमेरिकी राजनेता गुमाएको छ।”
–भोन डेर लेयेन–
युक्रेन समर्थनमा उनले लडाइँको प्रशंसा गर्दै युरोपेली आयोगका अध्यक्ष उर्सुला भोन डेर लेयनले ग्राहमलाई एक ‘दृढ र निडर नेता’को संज्ञा दिए ।
दक्षिण क्यारोलिना गभर्नर हेनरी म्याकमास्टर ले ग्राहमलाई ‘अप्रतिस्थापनीय’ राजनीतिक नेता बताएका छन् । “साउथ क्यारोलिना र अमेरिकाका लागि उनी विरोधीहरूबीच सबैभन्दा उग्र लडाकु र मित्रहका लागि वफादार तथा अटल मित्र थिए,” उनले भनेका छन् ।
–पृष्ठभूमि–
साउथ क्यारोलिनाको मध्य शहरमा हुर्केका ग्राहम सन् १९९४ मा पहिलोपटक अमेरिकी प्रतिनिधिसभा (सिनेट)मा निर्वाचित भएका थिए । उनी सन् २००२ सन् २००८, सन् २०१४ र सन् २०२० मा पुनः सिनेटर बनेका थिए । उनी सिनेटको बजेट समितिको अध्यक्षसमेत बनेका थिए । उनका आमाबाबुले रेस्टुरेन्ट चलाउँथे। उनी आफ्नो परिवारमा कलेज पढ्ने पहिलो व्यक्ति थिए । पछि सेनामा वकिलको रूपमा काम गर्दै एयर फोर्स कर्नेलसम्म बनेका थिए ।