Category: अमेरिका

काठमाडौं । अमेरिकी राष्ट्रपति-निर्वाचित जो बाइडेनले कोभिड-१९ महामारीसँग जुझ्ने विषयलाई आफ्नो प्रमुख प्राथमिकतामा राख्ने उनको टोलीले जनाएको छ ।

उनी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पलाई पराजित गर्दै अमेरिकाको ४६औँ राष्ट्रपति हुने भएका हुन । उनको टोलीका अनुसार अमेरिकामा कोभिड परीक्षणको दायरा बढाइनेछ र सर्वसाधारणहरूलाई मास्क लगाउन भनिनेछ । बाइडेनले जातीय विभेद र जलवायु परिवर्तन जस्ता मुद्दाको सामना गर्दै अर्थतन्त्रमा ध्यान केन्द्रित गर्ने बताइएको छ ।

तर ट्रम्पले हार स्वीकारेका छैनन्
राष्ट्रपति ट्रम्पले भने हालसम्म हार स्वीकार गरिसकेका छैनन् र बाइडेनको जित प्रक्षेपणमै सीमित छ । केही महत्त्वपूर्ण राज्यहरूमा मतगणना जारी छ । तर अमेरिकाका मुख्य नेटवर्कहरूले निर्वाचनमा उनी विजयी भएको भनेसँगै डेमोक्र्याटिक दलका तर्फबाट निर्वाचनमा सहभागी उनी जनवरी महिनामा सत्ता सम्हाल्ने योजनासहित तयारीमा जुटेका छन् ।

अमेरिकी सञ्चारमाध्यमहरूका अनुसार बाइडेनको नेतृत्वमा अमेरिकाले प्यारिस सम्झौता पुन: स्वीकार गर्नेछ । त्यस्तै अमेरिका विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनबाट बाहिरिने निर्णय पनि बाइडेनले बदर गर्ने बताइएको छ । ट्रम्प प्रशासनले सात वटा मुलुकमा जारी गरेको यात्रा प्रतिबन्धको व्यवस्था पनि अन्त्य गरिने बताइएको छ । ती सात मुलुकमा अधिकांश मुस्लिम राष्ट्र छन् ।

‘निको हुने समय’

राष्ट्रपति निर्वाचित भएपछिको पहिलो भाषणमा शनिवार उनले यो ‘निको हुने समय’ भएको बताएका थिए । डेमोक्र्याटिक पार्टीका तर्फबाट उम्मेदवार बनेका उनले देशलाई ‘विभाजित हैन एकताबद्ध पार्ने’ प्रतिबद्धता समेत व्यक्त गरेका छन् । शनिवारको सम्बोधनका क्रममा उनले जनताले आफूलाई स्पष्ट रूपमा जिताएको भन्दै कृतज्ञता प्रकट गरेका थिए । बाइडेनले अमेरिकी राष्ट्रपतीय निर्वाचनमा ७.४ करोडभन्दा बढी मत प्राप्त गरेको बताएका छन् ।

‘म तपाईँहरूले मप्रति देखाउनुभएको विश्वासबाट अनुगृहीत छु,’ उनले भने । ‘म विभाजन गर्न खोज्ने हैन बरु एकताबद्ध गर्ने राष्ट्रपति बन्ने बाचा गर्छु जसले राता र नीला राज्य हैन, केवल संयुक्त राज्य (अमेरिका) देख्छ ।’ अमेरिकामा डेमोक्र्याटिक पार्टीले नीलो रङ्ग र रिपब्लिकन पार्टीले रातो रङ्ग प्रयोग गर्छन् । बाइडेनले ती दुई दलले जितेका राज्यलाई ती भिन्न रङ्गबाट छुट्याइने कुराको सङ्केत गरेका हुन् । (बीबीसी)

काठमाडौं । केही दिनको अनिश्चिततापछि जो बाइडन अमेरिकी राष्ट्रपतीय निर्वाचन हुने निश्चित भएको छ ।उनी राष्ट्रपतिमा निर्वाचित भएसँगै अमेरिकामा मात्रै होइन विश्व शक्ति बन्ने होडमा रहेको चीन, भारत लगायत देशमा समेत समेत प्रत्यक्ष अप्रत्यक्ष प्रभाव पर्ने आँकलन गर्न थालिएको छ ।

ट्रम्पको अपरिपक्क अभिव्यक्ति तथा नीतिका कारण चीन, उत्तरकोरिया लगायत देशसँग सम्बन्ध चिसिँदै गएकाले यतिबेला बाइडेनको जीतलाई महत्वपूर्ण रुपमा हेरिएको छ ।

चिनियाँ प्रणालीसमक्ष अर्को चुनौती खडा

अमेरिकामा जो बाइडनको जितले चिनियाँ प्रणालीसमक्ष अर्को चुनौती खडा गरिदिएको छ।

कसैलाई चीन डोनल्ड ट्रम्पको ह्वाइट हाउसबाट बिदाइ भएको हेर्न चाहन्छ भन्ने लाग्न सक्छ। किनकि उनी चीनसँगको व्यापार–युद्ध , चीनविरुद्ध लगाइएका दण्डात्मक प्रतिबन्धहरूका साथै कोरोनाभाइरसको महामारीका लागि चीनलाई दोष दिने गरेर एक नम्बरको चीन आलोचकका रूपमा देखिन्थे।

तर केही विश्लेषकहरूको विचारमा ट्रम्प ह्वाइट हाउसका लागि पुनः निर्वाचित भएको भए उनका नीतिहरूका कारण अमेरिकाको शक्ति क्षीण हुँदै जान सक्ने हुँदा त्यो आफ्नो हितमा हुने आशा बेइजिङले गरेको हुनुपर्छ।

तर निश्चय नै अब जो बाइडनले जलवायु परिवर्तनजस्ता ठूला मुद्दामा आपसी सहयोग खोज्ने प्रयास गर्दा चीनले आफ्नो फाइदा हुने अवसरहरू पनि खोज्ने नै छ।

अमेरिका चीन ट्रम्प कालयत व्यापार युद्ध चलिरहेको छ । बाइडनले चीनसँग अमेरिकी सम्बन्ध सुधार गर्ने प्रयासहरू गर्दा ट्रम्पले जस्तो एक्लै हिँड्ने कदमको दाँजोमा विश्वशक्ति बन्ने चिनियाँ आकाङ्क्षामा केही अङ्कुश लाग्न सक्छ।

भारत

उपराष्ट्रपति–निर्वाचित कमला ह्यारिसको वंशको नाताले गर्दा उनलाई भारतमा गौरवका रूपमा लिइएको छ। तर, प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले बाइडनबाट उनका पूर्ववर्तीभन्दा केही चिसो प्रतिक्रिया पाउन सक्छन्।

भारत लामो समयदेखि नै अमेरिकाको महत्त्वपूर्ण साझेदार रहँदै आएको छ र यो दिशामा बाइडनको शासनकालमा पनि खासै परिवर्तन होला जस्तो छैन।

चीनको उदय रोक्न र विश्वव्यापी आतङ्कवादविरुद्ध लड्न दक्षिण एशियाको सबैभन्दा ठूलो जनसङ्ख्या भएको यो देश अमेरिकाको इन्डोप्यासिफिक रणनीतिको एक महत्त्वपूर्ण साझेदार हुनसक्छ।

तर बाइडनको चुनाव प्रचार अभियानको वेबसाइटमा कश्मीरका सबै बासिन्दाको अधिकार पुनर्स्थापित हुनुपर्ने आह्वानदेखि लिएर न्याश्नल सिटिजन रेजिस्टर एनआरसी नागरिकता संशोधन ऐन सीएएको विरोधसम्मका कुराहरू राखिएका छन्।

उपराष्ट्रपति–निर्वाचित कमला ह्यारिसले पनि भारतको हिन्दू राष्ट्रवादी सरकारका नीतिहरूको आलोचना गरेकी छन्।

वेलायत

जो बाइडन शक्तिमा आएपछि अमेरिका र यूकेको ‘विशेष मैत्रीपूर्ण सम्बन्ध’ ओरालो लाग्न सक्ने अनुमान गरिएको छ । अनुभवी डेमोक्र्याट राजनीतिज्ञ जो बाइडन र चर्को ब्रेक्जिट पक्षधर बोरिस जोनसनका बीचमा स्वाभाविक तालमेल नमिल्न सक्छ।

कुनै बेला डोनल्ड ट्रम्पले ब्रिटिश प्रधानमन्त्री जोनसनलाई ‘ब्रिटेन ट्रम्प’ भनेका थिए र त्यसप्रति बाइडनको सहमति रहेको हुनसक्छ। किनकि उनले पनि जोनसनलाई ट्रम्पका ‘शारीरिक र भावनात्मक नक्कल’ भनेका बताइएको थियो।

यसर्थ पनि जो बाइडनले यूकेसँग भन्दा पहिला ब्रसल्स , बर्लिन वा प्यारिससँग सम्बन्ध अघि बढाउने चाहना राख्न सक्छन्।

उत्तर कोरिया

उत्तर कोरियाले कुनै समय बाइडनलाई ‘रोगग्रस्त श्वान’ भन्ने गर्थ्यो। तर अब किम जङ अनले नयाँ अमेरिकी राष्ट्रपतिलाई उत्तेजित पार्ने प्रयास गर्नुभन्दा अघि केही सावधानीपूर्ण आकलनहरू गर्नेछन्।

डोनल्ड ट्रम्पसँगको अभूतपूर्व भेटघाट र बैठकहरूले उपलब्ध गराएका विभिन्न अवसरहरूका कारण किमले सम्भवतः ट्रम्पको थप चार र्षे कार्यकाल चाहेका हुनसक्छन्।

तर जो बाइडनले किम जङ अनसँग भेट गर्नुअघि उनले देशको परमाणुअस्त्र कार्यक्रमहरू परित्याग गर्ने चाहना स्पष्ट रूपमा प्रदर्शन गर्नुपर्छ भनेका छन्।बीबीसीको सहयोगमा

न्यूयोर्क

अमेरिकी राष्ट्रपति र उपराष्ट्रपतिमा डेमोक्रेटिक प्रत्याशीहरु जो बाइडेन र कमला ह्यारिस निर्वाचित भएपछि देशभर उत्सव सुरु भएको छ । सबै राज्यमा समर्थक सडकमा उत्रिएर विजयोत्सव मनाउन थालेका हुन् ।

डेमोक्र्याटहरुले ट्रम्प पराजयसँगै अमेरिकामा घृणा र विभाजनको राजनीति अन्त्य भएको बताएका छन् । बाइडेन र ह्यारिस लेखिएको संकेत हातमा लिएर एवं कोरोना भाइरस संक्रमणबाट जोगिन मास्क लगाएर सहित उनीहरु सडकमा निस्किएका छन् । कतिपयले स-साना छोरा छोरी पनि लिएर आएका छन् । टेलिभिजनहरुलाई प्रतिकृया दिँदै आफ्ना बालबालीकालाई यो ‌ऐतिहासिक क्षणको साक्षी बनाउन साथ ल्याएको उनीहरुले बताएका छन् ।

ठूला अमेरिकी शहरहरु न्यूयोर्क, सिकागो, लस एन्जलस, वासिंटन डिसी लगायत सबै स्थानमा डेमोक्रेटिक उम्मेद्वारको विजय उत्सव मनाइएको छ । बाइडेनको ह्वाइट हाउस यात्रा निश्चित गरेको पेन्सिलभेनिया राज्यको फिलाडेल्फिया शहरमा पनि ठूलो संख्यामा समर्थकहरु सडकमा निस्किएका छन् ।

नव निर्वाचित उपराष्ट्रपति ह्यारिसको जन्मस्थल क्यालिफोर्नियाको ओकल्याण्य लगायत राज्यका विभिन्न शहरमा विजयोत्सव निकालिएका छन् । बाइडेन र ह्यारिसले भने शनिबार साँझ ८ बजे डेलावरबाट देशका नाममा सम्बोधन गर्ने भएका छन् ।

संसारभरको बधाई

यस्तै बाइडेन र ह्यारिसको जितप्रति संसारभरका नेताले बधाई संदेश जारी गरेका छन् । बेलायती प्रधानमन्त्री बोरिस जोन्सन, भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी, जर्मन चान्सलर एन्जेला मर्केल, क्यानडेली प्रधानमन्त्री जष्टिन ट्रुडो, फ्रान्सेली राष्ट्रपति एम्मानुएल म्याक्रोन लगायत विश्वका प्रमुख नेताहरुले नव निर्वाचित राष्ट्रपति र उपराष्ट्रपतिलाई बधाई ज्ञापन गरेका हुन् । ट्रम्पले पराजय स्वीकार्नु अघिनै बाइडेनलाई बधाई दिएर उनीहरुले निर्वाचन परिणाम प्रति ऐक्यवद्धता समेत जनाएका छन् ।

मिडियाहरुले बाइडेन राष्ट्रपति निर्वाचित भएको घोषणा गरेको एक घण्टापछि राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प भने भर्जिनिया स्थित उनको गल्फकोर्समा देखिएका थिए । शनिबार बिहानै आफुले चुनाव जितेको झूठो दावी दोहोर्याएर ट्विट गरेका उनको आज कुनै सार्वजनिक कार्यक्रम छैन । चुनावमा धाँदली भएको दावी गरेपनि ट्रम्पले कुनै तथ्य सार्वजनिक गर्न सकेका छैनन् । शनिबार साँझ आफुले सात करोड १० लाख ‘वैध’ भोट पाएर रेकर्ड बनाएको भन्दै अर्को ट्विट गरेका छन् । लगातार झूठो ट्विट गरेपछि ट्विटरले शनिबार मात्र ट्रम्पका तीनवटा ट्विटमा चेतावनीको चिन्ह राखिदिएको छ ।

ट्रम्पले निर्वाचन परिणाम स्वीकार नगरेको कारण मिट रोम्नी बाहेक अरु कुनै पनि रिपब्लिकन सिनेटरले बाइडेन र ह्यारिसलाई शनिबार साँझसम्म बधाई दिएका छैनन् । उनीहरु कहिलेसम्म ट्रम्प निर्णय पर्खेर बस्लान् भन्ने चाहिँ चासोको विषय बनेको छ ।

काठमाडौं । राष्ट्रपति तथा रिपब्लिकन पार्टीका उम्मेदवार डोनाल्ड ट्रम्पले आफ्ना प्रतिस्पर्धी जो बाइडनलाई आफु राष्ट्रपतिमा निर्वाचित भएको घोषणा नगर्न भनेका छन् । यस्तो दावि र घोषणा आफुले पनि गर्न सक्ने भन्दै कानूनी प्रक्रियाको सम्मान गर्न उनले सचेत गराएका हुन् ।

राष्ट्रपति पदमा बाइडन जित नजिक पुगेका छन् । तर, ट्रम्प यो नतिजा स्वीकार गर्ने पक्षमा भने छैनन् । ट्रम्पले सामाजिक संजाल टुइटरबाट यस्तो चेतावनी दिएका हुन् । कानुनी प्रक्रिया सुरु भएपछि आफ्नो अग्रता फेरि फर्किने विश्वास उनले लिएका छ् ।

उनले भनेका छन, ‘चुनाव भएको राति सबै राज्यहरुमा मेरो अग्रता थियो तर दिन बित्नासाथ चामत्कारिक ढंगले गायब भएको देखियो । हाम्रो कानुनी कारबाही अगाडि बढेपछि सायद त्यो अग्रता फर्कने छ ।’

मत गणनामा धाँधली भएको भन्दै ट्रम्प र उनका समर्थकहरु अदालत गएका छन् । तर उनले धाँधलीको प्रमाण जुटाउन भने सकिरहेका छैनन् । अहिले पेन्सलभेनियामा बाइडनले ट्रम्पविरुद्ध अग्रता लिएका छन् । एरिजोना, नेभाडा र जर्जियामा पनि बाइडन अगाडी बढेका छन् ।

काठमाडौं । चुनाव प्रक्रियालाई लिएर कोर्ट गएका ट्रम्प खेमालाई मिचिगन र जर्जियामा निराशा हात लागेको छ ।

अमेरिकी अदालतले चुनाव सम्बन्धी धाँदली भएको भन्दै ट्रम्प प्रशासनले दर्ता गरेको मुद्धा खारेज गरिदिएको छ ।

मिचिगनमा ट्रम्प क्याम्पेनको तर्फबाट अनुपस्थित मतपत्रको गणना रोक्न माग गरिएको थियो । तर जर्जियामा भने अनुचित मतपत्र पनि गणना गरिएको आरोप लगाईएको थियो । तर मिचिगन कोर्ट अफ क्लेम्सका न्यायाधीश सिन्थिया स्टीफेन्सले बिहीवार मुद्धा खारेज गरिदिएका हुन् ।

जसमा मिचिगन राज्य सचिव स्थानीय गणना प्रक्रियामा सामेल नभएको बताइएको छ । यसलाई लिएर औपचारिक आदेश जारी गरिनेछ ।

स्थानीय मिडिया रिपोर्टमा मिचिगनबाट डेमोक्रेटिक पार्टीका राष्ट्रपति पदका उम्मेद्वार जो बाइडेनलाई विजेता घोषणा गरिएको छ ।

त्यस्तै जर्जियामा न्यायाधीश जेम्स एफ बासले ट्रम्प क्याम्पेनको तर्फबाट दर्ता गरिएको मुद्दा खारेज गरेका छन् ।

ट्रम्प क्याम्पेनको तर्फबाट पेन्सिल्भेनिया र नेवादामा पनि मुद्दा दर्ता गरिएको छ । त्यो बाहेक विस्कोन्सिनमा भोटको रिकाउन्टिङको माग गरिएको छ ।

काठमाडौं । अमेरिकामा सम्पन्न राष्ट्रपतीय निर्वाचनको मतगणना जारी छ । कुल ५० मध्ये अहिलेसम्म ४३ राज्यको नतिजा आइसकेको छ । मतगणनामा डेमोक्रेटिक उम्मेदवार जो बाइडेनको अग्रता भने कायमै रहेको अन्तर्राष्ट्रिय संचारमाध्यमले उल्लेख गरेका छन् ।

दुई उम्मेदवार डेमोक्रेटिक पार्टीका जो बाइडेन र अहिलेका राष्ट्रपति रिपब्लिकन पार्टीका उम्मेदवार डोनाल्ड ट्रम्पबीच कडा प्रतिस्पर्धा छ । बाइडेन भने जित नजिक पुगेको तथ्यांकले देखाएको छ । उनले अमेरिकी निर्वाचनको इतिहासमै सबैभन्दा धेरै लोकप्रिय मत प्राप्त गरेका छन् । उनले पूर्व राष्ट्रपति बाराक ओबामाको रेकर्ड तोडेका छन् ।

सन् २००८ मा बाराक ओबामाले ६ करोड ९४ लाख ९८ हजार ५ सय १६ मत पाउँदा त्यो इतिहासकै सर्वाधिक थियो । बाइडेनले भने ७ करोड २७ लाखभन्दा बढी मत कटाइसकेका छन् । अझै केही राज्यमा मत गणना जारी छ ।

राष्ट्रपतिका लागि २ सय ७० इलेक्टोरल मतमा चाहिन्छ । यसबाट बाइडेन ६ मतले मात्रै पछि छन् । पछिल्लो तथ्यांकमा बाइडेनले २ सय ६४ र ट्रम्पले २ सय १४ इलेक्टोरल मत प्राप्त गरेका छन् ।

काठमाडौं । डेमोक्रेटिकबाट चुनावी मैदानमा उत्रिएका उम्मेदवार जो बाइडेनले अमेरिकी राष्ट्रपति निर्वाचन इतिहासकै लोकप्रिय मत प्राप्त गरेका छन् ।

बाइडेनले सन् २००८ को निर्वाचनमा बाराक ओबामाले प्राप्त गरेको मतभन्दापनि धेरै मत प्राप्त गरिसकेका छन् ।

२००८ मा ओबामाले ६ करोड ९४ लाख ९८ हजार ५ सय १६ मत प्राप्त गरेका थिए भने यस पटक जो बाइडेनले अहिलेसम्म ७ करोड २१ लाख ५०.५३ प्रतिशतभन्दा धेरै मत प्राप्त गरेको अमेरिकी सञ्चार माध्यमहरुले जनाएको छन्

केही राज्यमा मतगणना नसकिएकाले बाइडेनको मत अझ बढ्नेछ ।

समाचार तयार पार्दाको समसम्म डेमोक्रेटिक उम्मेदवार बाइडेन २६४ इलेक्टोरल भोटसहित अगाडि रहेका छन् भने ट्रम्प २१४ इलेक्टोरल भोटसहित बाइडेनलाई टक्कर दिइरहेका छन् ।

पेन्सिलभेनिया, नर्थ क्यारोलाइना, जर्जिया, अलास्का र नेभादा जस्ता स्थानमा मतगणना जारी नै रहेको कारण मतदानको अन्तिम निर्णय आउन अझै केही समय लाग्ने बताईएको छ ।

वासिङ्टन । अमेरिकामा राष्ट्रपति चयनका लागि भएको निर्वाचन अन्तर्गत मतगणना जारी रहँदा प्रमुख दुई उम्मेद्वारले प्रतिक्रिया दिएका छन् ।

चुनावी मैदानमा रहनु भएका वर्तमान राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले आफूले जित्नेमा ढुक्क भएको प्रतिक्रिया दिएका छन् भने अर्का प्रतिस्पर्धी पूर्व उपराष्ट्रपति जो बाइडेनले आफू विजयको बाटोमा रहेको उल्लेख गरेका छन्।

नेपाली राष्ट्रिय समाचार समितीले जनाएको अनुसार मतगणना भइरहेका बेला सामाजिक सञ्जालहरु मार्फत उहाँहरुले अन्तिम नतिजा आफ्नो पक्षमा पर्ने दाबी पनि गरेका छन्।

नेपालको समय अनुसार मंगलबार बेलुकादेखि शुरु भएको मतदान राती अबेर सम्पन्न भएको थियो भने बुधवार बिहानदेखि मतगणना शुरु भएको थियो ।

अहिले विभिन्न राज्यका मत गणनाका परिणामहरु आउने क्रम जारी छ । नयाँ प्रक्षेपणअनुसार महत्वपूर्ण मानिएको फ्लोरिडामा ट्रम्प विजयी भएका छन् ।

कुल २९ इलेक्टोरल मत रहेको फ्लोरिडामा अघिल्लो निर्वाचनमा पनि ट्रम्पले नै जित्नु भएको थियो । त्यसअघि सन् २००८ र २०१२ को निर्वाचनमा भने डेमोक्रेट तर्फका उम्मेदवार बाराक ओबामा विजयी भएका थिए।

नेब्रास्कामा पनि ट्रम्पले नै जित्ने अनुमान गरिएको छ । त्यहाँ पाँच इलेक्टोरल मत मध्ये चार ट्रम्पलाई र एक बाइडेनलाई आउने देखिएको छ । यसअघि सबै ट्रम्पलाई नै गएकोमा अहिले बाइडेनले एक मत खोस्ने देखिएको हो ।

कुल १८ इलेक्टोरल मत रहेको ओहायो र ४ मत रहेको आइडहोमा ट्रम्पले जित्ने र १३ इलेक्टोरल मत रहेको भर्जिनियामा बाइडेनले जित्ने प्रक्षेपण गरिएको छ ।

यी सबै राज्यमा अघिल्लो निर्वाचनमा जस्तो नतिजा आएको थियो अहिले पनि उस्तै नतिजा आउने देखिएको छ ।

प्रत्यक्ष मतदान मंगलबार भएपनि सोमबारसम्म हुलाकबाट झण्डै नौ करोड अमेरिकी नागरिकले मतदान गरेको अधिकारीहरुले जनाएका छन् । अमेरिकामा हरेक निर्वाचनमा हुलाक मार्फत लाखौ मतदाताले मतदान गर्दछन् ।

सन् २०१६ को राष्ट्रपतीय निर्वाचनमा तीन करोड ३० लाख अमेरिकीले हुलाकमार्फत् मतदान गरेकोमा यस पटक कोरोनाभाइरस महामारीलाई लिएर झण्डै ९ करोडले हुलाकमार्फत् मतदान गरेका हुन् ।

हुलाक मार्फत पठाइएका मत आउने क्रममा रहेको र गणना गर्न समय लाग्ने भएकाले अन्तिम नतिजा आउन केही दिन लाग्न सक्ने बताइएको छ ।

अमेरिकामा इलेक्टोरल कलेज अर्थात निर्वाचक मण्डल प्रणालीअन्तर्गत राष्ट्रपतिको चयन गर्ने व्यवस्था रहेको छ । सबै राज्यलाई जनसंख्याका आधारमा इलोक्टरल मत तोकिएको हुन्छ ।

यो प्रणालीअन्तर्गत निर्वाचक मण्डलमा कुल ५३८ मत हुन्छ । निर्वाचन जित्न उम्मेदवारले २७० मत जित्नु पर्दछ ।

अमेरिकामा रिपब्लिकनहरूलाई परम्परावादी र डेमोक्र्याटहरुलाई उदारवादी धारको रुपमा लिने गरिन्छ । परम्परावादी तर्फका ट्रम्प ७४ वर्ष र उदारवादी तर्फका बाइडेन ७८ वर्षका भएकाले अमेरिकाको जिम्मेबारी बुढा नेतालाई नै पर्ने भएको छ ।

बाइडेनले निकै सरल रूपमा चुनावी अभियान चलाउँदै ट्रम्पको कार्यकालमा भएका गल्ती र कोरोना भाइरस रोकथाम र नियन्त्रणमा भएका कमजोरीलाई आफ्नो प्रमुख चुनावी मुद्दा बनाउनु भएको थियो भने ट्रम्प आफूमाथि लागेको आरोपहरुको प्रतिरक्षा गर्दै आक्रामक रूपमा प्रस्तुत भएका थिए ।

चुनावी सर्वेक्षणहरुमा डेमोक्रेटिक पार्टीका उम्मेदवार बाइडेनलाई नै अगाडि देखाइएको थियो भने ट्रम्पप्रति धेरैको असन्तुष्टि रहेको र भरोसा टुटेको दावी गरिएको थियो ।

अमेरिकी राष्ट्रपतिको काम कार्बाहीबाट अमेरिका र विदेशमा रहेका धेरै मानिसको जीवनमा प्रत्यक्ष असर पर्ने भएकाले यस निर्वाचनलाई महत्वका साथ हेर्ने गरिएको छ ।

सामान्य मतदाताले राज्यस्तरीय प्रतिस्पर्धाका लागि मतदान गर्ने गर्छन् र उनीहरुले छानेको व्यक्तिले राष्ट्रपति चयन गर्नेछन् ।

यही व्यवस्थाका कारण कतिपय बेला देशव्यापी रूपमा सबैभन्दा धेरै मत ल्याउने उम्मेदवार पनि इलेक्टोरल कलेजमा थोरै मत प्राप्त भएर पराजित हुने गरेका छन् ।

सन् २०१६ को राष्ट्रपतीय निर्वाचनमा पनि कुल मतदानमा हिलारी क्लिन्टनले धेरै पाएपनि इलेक्टोरल कलेजको मत डोनाल्ड ट्रम्पले धेरै पाएर उहाँ राष्ट्रपतिमा निर्वाचित हुनुभएको थियो । त्यसैगरी त्यति बेला अधिकांश सर्वेक्षण र सञ्चार माध्यमहरुले हिलारी नै विजयी हुने प्रक्षेपण गरेका थिए ।

अमेरिकामा हरेक चार चार वर्षमा नोभेम्बर ३ तारिखका दिन निर्वाचन हुने गर्दछ । त्यस निर्वाचनबाट निर्वाचित नयाँ राष्ट्रपतिले औपचारिक रूपमा जनवरीमा २० तारिखमा शपथ ग्रहण गर्दै ह्वाइट हाउस प्रवेश गर्ने परम्परा रहेको छ ।

काठमाडौं । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले जारी मतगणनामा धाँधली भएको कारण आफू सर्वोच्च अदालतमा जाने बताएका छन् ।

बुधबार ह्वाइट हाउसबाट समर्थकहरूलाई सम्बोधन गर्दै ट्रम्पले केही मानिसहरुले मतदान सकिएपछि पनि भोट हालेको कारण सर्वोच्च अदालत जान लागेको बताएका हुन् ।

‘हामी मतदानको विषयमा अमेरिकाको सर्वोच्च अदालत जाँदैछौं। सबै प्रकारको मतदान रोकिनु पर्छ भन्ने हामी चाहन्छौं।’ उनले भने।

चुनाव जित्नै लागेको अवस्थामा धाँधली गरेर आफूलाई पछाडी पारिएको आरोप समेत उनले लगाएका छन् । चुनावको अन्तिम मत परिणाम आउन अझै केही समय लाग्न सक्छ । ट्रम्पले यस्तो दाबी गरिरहेपनि धेरै राज्यहरुबाट अन्तिम मतपरिणाम आउन बाँकी नै छ । जर्जिया, मिचिगन, नेभादा, उत्तरी कारोलिना, पेन्सिलभेनिया, विस्कन्सिनलगायत राज्यको मतगणना सकिनैं बाँकी छ । यसमध्ये धेरैजसो राज्यमा ट्रम्प अगाडि देखिएका छन् । यद्यपी, मतान्त निकै साँघुरो भएकाले यी राज्यको पूर्ण नतिजा नआएसम्म कसले जित्न भनेर ठोकुवा गर्न कठिन छ ।

कोरोना भाइरसका कारण यस वर्ष हुलाकमार्फत भोट खसाल्ने मतदाताहरुको संख्या ठूलो देखिएको छ, उनीहरुले निर्वाचन मितिभन्दा केही दिनअघि नै भोट खसालेका थिए ।

यद्यपी, निर्वाचन सकिएपछि मात्रै उनीहरुको मतगणना हुन्छ । उनीहरुको मतगणना गर्न समय लागेकाले केही राज्यको अन्तिम मतपरिणाम आउन पनि ढिलाई भएको हो । ती मतदाताको प्रभाव निर्वाचनमा ठूलो पर्नसक्ने ठानिएको छ । (एजेन्सी)

१० करोड बढिले ‘अर्ली’ मतदान गरि सकेपछि अमेरिकामा निर्वाचनको दिन सुरु भएको छ । सन् २०१६ मा खसेको कुल मतको ७३ प्रतिशत मतदान चुनावको दिन अघि नै भइ सकेको हो । सोमबार मध्यराती न्यू ह्यामसरको डिक्सभिल नोट्चमा भोट खसाएर ‘इलेक्सन डे’को औपचारिक सुरुवात गरियो ।

अघिल्लो शताब्धिमा रेलरोडमा काम गर्ने कामदारका लागि मध्यराती वुथ खोल्ने गरिएको थियो । त्यही चलन पछि गएर अमेरिकी चुनाव औपचारिक शुभसाइतको रुपमा विकास भयो । डिक्सभिल नोट्चमा पाँच मत खसेकोमा सबै डेमोक्रेटिक राष्ट्रपतिय उम्मेद्वार जो बाइडेनले पाएका छन् ।

यो चुनाव डोनाल्ड ट्रम्पका लागि जनमत संग्रह बराबर देखिएको छ । डेमोक्रेटिक पार्टीबाट पूर्व उपराष्ट्रपति बाइडेन उम्मेद्वार रहे पनि दुई प्रतिश्पर्धीको एजेन्डाका लागि भन्दा ट्रम्प समर्थन र विपक्षमा धेरै भोट खस्दैछ । चार बर्ष अघि ट्रम्पले अप्रत्याशीत नतिजा निकाल्दै राष्ट्रपति चुनिएयता अमेरिका दुई कित्तामा बिभाजित छ । यहाँ अहिले कि ट्रम्प समर्थक या विरोधी मात्र छन् । फरक नेता, विचार र चिन्तन नै गौण बन्न पुगेको छ । ट्रम्प विरोधी र समर्थक दुबैमा चुनावप्रति अत्यधिक उत्साह देखिएको कारण यसपाली १६ करोडसम्म भोट खसेर नयाँ रेकर्ड बन्ने अनुमान गरिएको छ । यो संख्या अमेरिकामा मताधिकार पाएका बालिकहरुको दुई तिहाई हो ।

सन् २०१६ मा ट्रम्पले जितेका दक्षिणी राज्यहरु टेक्सास, एरिजोना, नर्थ क्यारोलिना, फ्लोरिडा, जर्जिया जस्ता राज्यमा अत्यधिक अर्ली भोटिङ भएको छ । यी राज्यमध्ये कुनैमा ट्रम्पले ५० प्रतिशतभन्दा कम भोट ल्याएरै जितेका थिए भने कुनैमा ५० प्रतिशत टेकाएका थिए । अहिले भएका मत सर्वेक्षणहरुमा टेक्सास बाहेक यी सबै राज्यमा ट्रम्प पछाडि देखिएका छन् ।  

मंगलबार विहानसम्म हवाई, टेक्सास, वासिङ्टन र मोन्टेनामा सन् २०१६ मा खसेको कुलभन्दा धेरै मतदान भइ सकेको छ । फ्लोरिडा, नर्थ क्यारोलिना , जर्जिया, न्यू मेक्सिको, नेभाडा, कोलोराडो लगायत दक्षिणी राज्यहरुमा चार बर्ष अघिको तुलनामा ९० प्रतिशत माथि मतदान भइ सकेको छ । साधारणतया अर्ली भोटिङबाट डेमोक्र्याटले फाइदा लिँदै आएका थिए । तर, कोरोना भाइरस संक्रमणका कारण यसपाली धेरैले अर्ली भोटिङ रोजेका कारण यसैलाई लाभ भयो भन्नसक्ने अवस्था छैन ।

टेक्सासले चक्मा देला ?

अमेरिकामा दोस्रो घना आवादी भएको राज्य टेक्सास रिपब्लिनका लागि महत्वपुर्ण आधारस्तम्भ रहँदै आएको छ । ५५ इलेक्टोरल मत रहेको क्यालिफोर्निया डेमोक्र्याटका लागि जस्तो आधार हो ३८ इलेक्टोरल भोट रहेको टेक्सास रिपब्लिकनका लागि त्यस्तै हो । तर, यसपाली टेक्सासको परिचय बदलिएको छ । तुलनात्मक रुपमा कम भोट खस्ने टेक्सासमा यसपाली अर्ली भोटिङमै मतदाताको उत्साह पोखियो । कुल ९७ लाख अर्ली भोटिङ भएकोमा १० लाख मेल इन ब्यालेट हो भने बाँकी मतदाताले बुथमै उपस्थित भएर भोट खसाएका छन् । यो आँकडा सन् २०१६ को तुलनामा १०८ प्रतिशत हो ।

चार बर्ष अघि टेक्सासमा ५२ प्रतिशत मत ल्याएर ट्रम्प विजयी भएका थिए । तेस्रो पक्षको उम्मेद्वारलाई धेरै भोट गएको कारण हिलारी क्लिन्टन आठ प्रतिशत बिन्दुको मतान्तरमा पराजित भइन् । तर, त्यसको दुई बर्ष पछि भएको सिनेट चुनावमा डेमोक्रेटिक प्रत्याशी बेटो ओ’रर्कले रिपब्लिकन सिनेटर टेड क्रुजसँगको मतान्तर दुई प्रतिशत बिन्दुमा खुम्च्याए ।

२०१६ पछि मात्र टेक्सासमा १६ लाख बढि नयाँ मतदाता थपिएका छन् । उनीहरुमध्ये धेरै युवा, आप्रवासी एवं अन्य राज्यबाट टेक्सासमा बसाइँ सरेर जाने छन् । उनीहरुको धेरै मत आफुले पाउने कारणले पनि डेमोक्र्याटहरु यसपाली टेक्सासप्रति आशावादी छन् । चार बर्ष अघि तेस्रो पक्षको उम्मेद्वारलाई गएको अधिकांश मत बाइडेनले पाउने र आफ्नो पक्षका बहुमत मतदाता पनि थपिएको अवस्थामा चमत्कारि नतिजा निकाल्न सक्ने उनीहरुको ठम्याइ छ । त्यसमाथि देशब्यापी रुपमा बाइडेनले गोरा मतदातासँग क्लिन्टनको भन्दा राम्रो अवस्था बनाएका छन् । त्यो सुधार टेक्सासमा पनि झल्किनेछ ।

फाइभ थर्टी एटको औषत आँकडा अनुसार अहिले टेक्सासमा ट्रम्प र बाइडेन दुबै जना ५० प्रतिशतभन्दा कम समर्थनको अवस्थामा छन् । ट्रम्पले बाइडेनलाई एक प्रतिशत बिन्दुले उछिनेका छन् । तर, टेक्सासमा सर्वेक्षकहरुले सँधै डेमोक्र्याटलाई कम नम्बर दिने गरेको कारण एक प्रतिशत बिन्दुको अन्तर निर्वाचनमा मेटिने डेमोक्रेटिक रणनीतिकारहरुको दावी छ ।

डेमोक्र्याटको अवस्था सुधार हुँदै आएका शहरी काउन्टीहरु ह्यारिस,  डाल्लास, टेरान्ट , बेक्सार, ट्राभिस जस्ता घनावस्ती भएका स्थानमा यसपाली धेरै अर्ली भोटिङ भएको छ । सबैभन्दा धेरै २४ लाख रजिष्टर मतदाता रहेको ह्यारिस काउन्टीमा ५८ प्रतिशतले भोट खसाइ सकेका छन् । हुस्टन नगर रहेको यो काउन्टीमा सन् २०१८ मा सिनेट उम्मेद्वार ओ’रर्कले ५८ प्रतिशत मत ल्याएका थिए । मतदान बढेको अहिलेको अवस्थामा बाइडेनको जित मार्जिन बढ्ने आँकलन गरिएको छ । ओ’रर्कले ७४ प्रतिशत भोट ल्याएको साढे आठ लाख मतदाता रहेको ट्राभिस काउन्टीमा ६४ प्रतिशतले भोट खसाइ सकेका छन् । यो काउन्टीमा अष्टिन नगर क्षेत्र पर्छ । डेमोक्र्याट तिर निरन्तर ढल्कि रहेको कोलिन काउन्टीमा ७० प्रतिशत रजिष्टर मतदाताले भोट खसाइ सकेका छन् । टेक्सासको नतिजा मंगलबार मध्यरातीसम्ममा आउनेछ । यदि यो राज्य डेमोक्र्याटले खोसे भने ट्रम्पको पुनर्निर्वाचित हुने सबै सम्भावना त्यँही अन्त्य हुनेछन् ।

डेमोक्रेटिक क्षेत्रको मतदान बढेपछि तिलमिलाएका रिपब्लकिनहरु सर्वसाधारणलाई मतदानमा कठिनाइ उत्पन्न गराउन हरतरहको प्रयास गरि रहेका छन् । ह्यारिस काउन्टीले मतदातालाई सहज पार्न ड्राइभ थ्रु भोटिङ बुथ सञ्चालनमा ल्याएको छ । त्यहाँबाट सवा लाख बढिले भोट खसाइसकेपछि रिपब्लिकहरु ती भोट बदरको माग गर्दै अदालतको ढोका ढक्ढक्याउन पुगेका थिए । टेक्सासको सर्बोच्च अदातल र हुष्टन स्थित संघीय अदालत दुबैले रिपब्लिकनको रिट खारेज गरिदिएका छन् ।

संशय बढाउँदै ट्रम्प

मत सर्भेक्षणमा निरन्तर पछि परेपछि अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्प भने निर्वाचनबारे भ्रमपूर्ण सूचना सम्प्रेषण गरि रहेका छन् । यसले शान्तिपुर्ण रुपमा चुनाव सम्पन्न हुने र विजेता घोषित हुने सम्भावनामा संकट देखिएको छ । ट्रम्पले चुनावको दिन हुलाकको छाप लागेको मेल इन ब्यालेट सम्बन्धित निर्वाचन अधिकारीले पछि पाए पनि मत गणना गरिने व्यवस्था बिरुद्ध निरन्तर भ्रम छरि रहेका छन् । यस्तो मतदानले धाँदली बढ्ने उनको दावी छ ।

तर, अमेरिकामा यसरी मतदान भएको यो पहिलो पटक होइन । हरेक निर्वाचनमा राज्यहरुले पछि आएका मतपत्र स्वीकार गर्दै आएका छन् । बिशेष गरि पेन्सिलभेनिया जित्नै पर्ने दवावमा रहेका ट्रम्प त्यहाँ निर्वाचनको तीन दिन पछिसम्म आएका मतपत्र गणना गर्ने नियमको सख्त विरोधमा छन् । यो व्यवस्था खारेज गराउन ट्रम्प क्याम्पेन एवं रिपब्लिकन नेतृत्व सर्बोच्च अदालतसम्म पुगेको थियो । कतै पनि उपाय नलागेपछि उनी अहिले अदालत बिरुद्ध खनिन थालेका छन् ।

चुनावकै दिन परिणाम नआए शान्ति खलबलिने भन्दै ट्रम्पले धम्की समेत दिएका छन् । आफुले भने जसरी निर्वाचन परिणाम नआए जे पनि हुन सक्ने भन्दै उनले गरेको ट्विटप्रति ट्विटरले चेतावनीको संकेत राखेको छ । आफ्ना समर्थकहरुले गरेको हुल हुज्जत एवं विपक्षी क्याम्पेनप्रतिको दुर्व्यवहारलाई ट्रम्पले बचाउ गर्दै आएका छन् । गत साता टेक्सासमा ट्रम्प समर्थकले हाइवेमा गुडि रहेको बाइडेन क्याम्पेनको बसलाई चारैतिरबाट घेरेर सडक छोड्न बाध्य बनाएका थिए । त्यो घटनामा एफबिआईले समेत अनुसन्धान सुरु गरेको छ । तर, ट्रम्प आफ्ना समर्थकले बसलाई सुरक्षा दिएको र उनीहरु निर्दोष रहेको दावी गर्दै आएका छन् । न्यूयोर्कमा पनि गत साता ट्रम्प समर्थकले जथाभावी गाडी रोकेर न्यूजर्सी जोड्ने एउटा प्रमुख पुल नै ठप्प पारिदिएका थिए ।

राष्ट्रपतिले नै निर्वाचनको परिणामप्रति शंसय बढाएर अशान्ति फैलिने चेतावनी दिएपछि पहिलो पटक अमेरिकी लोकतन्त्र र शान्तिपुर्ण सत्ता हस्तान्तरण प्रकृयाप्रति चिन्ता बढेको छ । न्यूयोर्क जस्ता ठूला सहरका बैंक एवं व्यवसायीक भवनमा लुटपाटको डरले शिशा बाहिरबाट काठ ठोक्न थालिएको छ । ट्रम्प आफैँले ह्वाइट हाउस बाहिर अतिरिक्त बारबेरा लगाउन अह्राएका छन् । हरेक चार बर्षमा शान्तिपुर्ण तवरले हुँदै आएको चुनावमा यसपाली ह्वाइट हाउसलाई किन अतिरिक्त सुरक्षा बेरा चाहियो भन्ने बारे ट्रम्प प्रशासनले केही बताएको छैन ।

काठमाडौं । अमेरिकामा आगामी चार वर्षे कार्यकालका लागि आज राष्ट्रपति निर्वाचन हुँदैछ । चुनावपछि अमेरिकाले ५८ औं राष्ट्रपति छान्नेछ ।

चुनावी मैदानमा अहिलेका राष्ट्रपति तथा रिपब्लिकन पार्टीका उम्मेदवार डोनाल्ड ट्रम्प र डेमोक्रेटिक पार्टीका उम्मेदवार जो बाइडनबीच प्रतिस्पर्धा रहेको छ । राष्ट्रपति ट्रम्पसँग प्रतिस्पर्धा गरिरहेका बाइडेन पूर्व उपराष्ट्रपति हुन् ।

जो वाइडेन पहिलो पटक राष्ट्रपतिय निर्वाच्नको प्रतिष्पर्धामा रहेका छन् भने ट्रम्पले दोस्रो कार्यकालका लागि चुनावी प्रतिष्पर्धामा रहेका छन् ।

अमेरिकी राष्ट्रपतिको काम कार्बाहीबाट अमेरिका र विदेशमा रहेका धेरै मानिसको जीवनमा प्रत्यक्ष असर पर्ने गर्छ। त्यसैले आज नोभेम्बर ३ नेपाली समय अनुसार राती हुने निर्वाचनको परिणाम सबैको चासोको विषय बनेको छ।

अमेरिकी राजनीतिक प्रणालीमा विशेषगरी दुईवटा पार्टीको वर्चस्व रहेको छ। ती दुईमध्ये एक पार्टीका उम्मेदवार नै राष्ट्रपति निर्वाचित हुने गर्छन्।

रिपब्लिकनहरू अमेरिकाका परम्परावादी राजनीतिक पार्टीका हुन् र यो वर्षको निर्वाचनमा उनीहरूका उम्मेदवार पदासीन राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्प हुन्। उनी आगामी चार वर्षको कार्यकालका लागि पुनः निर्वाचित हुन चाहन्छन्।

डेमोक्र्याटहरू अमेरिकाको उदारवादी भनिने राजनीतिक पार्टीका हुन् र उनीहरूका उम्मेदवार यो वर्ष जो बाइडन छन्।

उनी एक अनुभवी राजनीतिज्ञ हुन् र यसअघि उनले राष्ट्रपति बाराक ओबामाको कार्यकालमा आठ वर्ष उपराष्ट्रपतिको भूमिका निर्वाह गरिसकेका छन्।

राष्ट्रपति पदका ती दुवै पुरुष उम्मेदवार उमेरले ७० वर्षभन्दा माथिका छन्। ट्रम्प ७४ वर्ष पुग्नै लागे भने बाइडन ७८ वर्षका भए।

विजेताको निर्णय कसरी हुन्छ ?

अमेरिकी राष्ट्रपतीय निर्वाचनका दुवै उम्मेदवारले सबैभन्दा धेरै इलेक्टोरल कलेज भनिने निर्वाचक मण्डलको सबैभन्दा बढी मत ल्याउनका लागि प्रतिस्पर्धा गर्नेछन्।

अमेरिकाको प्रत्येक राज्यको हकमा निश्चित सङ्ख्यामा इलेक्टोरल कलेज मत निर्धारण गरिएको छ, जुन केही हदसम्म राज्यहरूको जनसङ्ख्याका आधारमा तोकिएको हुन्छ।

जम्मा ५३८ वटा इलेक्टोरल कलेज मत उपलब्ध छ। जुन उम्मेदवारले २७० भन्दा बढी त्यस्तो मत प्राप्त गर्न सक्छ उही विजयी ठहरिन्छ।

यसको अर्थ सामान्य मतदाताले राज्यस्तरीय प्रतिस्पर्धाका लागि मतदान गर्ने गर्छन् राष्ट्रियस्तरमा होइन।

यही कारणले गर्दा राष्ट्रिय स्तरमा वा देशव्यापी रूपमा सबैभन्दा धेरै मत ल्याउने उम्मेदवार पनि इलेक्टोरल कलेजले गर्ने मतदानमा पराजित हुनसक्छ।

सन् २०१६ को राष्ट्रपतीय निर्वाचनमा यस्तै भएको थियो। देशभरि भएको कुल मतदानमा हिलरी क्लिन्टनले पाएको कुल मत धेरै थियो तर इलेक्टोरल कलेज वा निर्वाचक मण्डलमा धेरै मत पाएका डोनल्ड ट्रम्प राष्ट्रपति भएका थिए।

अमेरिकामा दुईवटालाई छाडेर बाँकी सबै राज्यमा जो जित्यो त्यहाँको सबै इलेक्टोरल कलेज मत उसैको हुने प्रावधान छ।

यस हिसाबले धेरैजसो राज्यहरू दुईमध्ये एक पार्टीको पक्षमा राम्रैसँग ढल्केको पाउन सकिन्छ। त्यसैले यसरी मतदाताको झुकावमा स्पष्टता नदेखिएका एक दर्जनजति राज्यमा नै चुनाव प्रचारप्रसार धेरै जसो केन्द्रित हुने गर्छ। यस्ता राज्यहरूलाई ब्याटलग्राउन्ड स्टेट वा सुइङ्ग स्टेट पनि भन्ने गरिन्छ।

वासिङटन । अमेरिकी राष्ट्रपतिको चुनावको तिथि जति नजिकिँदै गएको छ, चुनावी मतसर्वेक्षणले राष्ट्रपतिका दुई प्रतिस्पर्धीमध्ये डेमोक्रेटिक पार्टीका उम्मेदवार जो बाइडेनले अग्रता कायम राख्नु भएको देखाएका छन् ।

अमेरिकी राष्ट्रपतिको चुनाव यही नोभेम्बर ३ अर्थात् मंगलबार हुँदैछ । पछिल्ला अधिकांश मत सर्वेक्षणहरुले जो बाइडेनले वर्तमान राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पभन्दा झण्डै १० प्रतिशत विन्दुले अग्रता बनाइरहनुभएको देखाएका छन् ।

एनबिसी न्यूज र वालस्ट्रिट जर्नलले चुनाव हुनु दुई दिनअघि गरेको सर्वेक्षणमा बाइडेनले ५२ र ट्रम्पले ४२ प्रतिशत मत प्राप्त गर्ने जनाएको छ । एनबिसीका अनुसार चुनावी मत सर्वेक्षणमा सहभागी बिल म्याकइन्टर्फले राष्ट्रव्यापी मत सर्वेक्षणमा १० प्रतिशत अग्रता बनाएपनि चुनावी परिणामका बारेमा यसै भन्न नसकिने अवस्था रहेको बताएका छन् ।

चुनाव अघिको मत सर्वेक्षणमा बाइडेनले ट्रम्पभन्दा ६ प्रतिशत विन्दुले मात्र अग्रता बनाइराखेको देखाएका थिए । चुनावी नतिजालाई फेरबदल गर्न सक्ने मुख्य राज्यहरुमा एरिजोना, फ्लोरिडा, जर्जिया, आयोवा, मेन, मिसिगन, मिनेसोटा, नर्थ क्यारोलिना, न्यू ह्याम्पसायर, नेभाडा, पेन्सिलभेनिया र विस्कन्सिन रहेका छन् ।

गत अक्टोबर २९ देखि ३१ तारिखसम्मको मतसर्वेक्षणले ५७ प्रतिशत मतदाताले कोरोनाभाइरस संक्रमण नियन्त्रणका लागि राष्ट्रपति ट्रम्पको कार्यशैलीलाई नरुचाएको देखाएका छन् । तर अर्थतन्त्रका सन्दर्भमा राष्ट्रपति ट्रम्पलाई झण्डै ५५ प्रतिशतले समर्थन जनाएका छन् ।

चुनावी नतिजा उलटफेर गर्न सक्ने “ब्याटलग्राउन्ड” नाम दिइएका केही राज्यहरुमा मतदातालाई आफूतिर तान्न राष्ट्रपतिका दुबै आकाँक्षीले अन्तिम चुनावी सभाहरु गरिरहेका छन् । अमेरिकी चुनाव परियोजनाका अनुसार आइतबार दिउँसोसम्म ९ करोड ३० लाखभन्दा बढी अमेरिकीले मतदान गरिसकेका छन् । यो संख्या सन् २०१६ मा गणना गरिएको कूल मतको झण्डै ६८ प्रतिशत हो । –एएनआई

न्यूयोर्क

अमेरिकामा चुनाव नजिकिँदै जाँदा राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको क्याम्पेन आर्थिक संकटमा परेको छ । नगद अभाव भएपछि कतिपय प्रतिश्पर्धी राज्यबाट ट्रम्पले विज्ञापनको बजेट नै कटौति गरेका छन् ।

ट्रम्पले आफ्नो दोस्रो कार्यकालका लागि अति महत्वपुर्ण राज्य फ्लोरिडामा चुनावी प्रचारका लागि छुट्याएको २० लाख बढि डलर गत साता स्थानान्तरण गरेका थिए । चुनाव अघिको अन्तिम साता फ्लोरिडाबाट उक्त रकम स्थानान्तरण गरिएसँगै त्यहाँ ट्रम्पको विज्ञापन प्रशारण घटेको छ ।

चुनाव अघिको अन्तिम साता ट्रम्प क्याम्पेन र रिपब्लिकन नेशनल कमिटीले सम्युक्त रुपमा २९ लाख डलर बराबरको विज्ञापन फ्लोरिडामा प्रशारण गरि रहेका छन् । प्रतिश्पर्धी जो बाइडेन क्याम्पेन एवं डेमोक्रेटिक नेशनल कमिटीले त्यसको दोब्बर बढि ६८ लाख डलरको विज्ञापन प्रशारणका लागि टेलिभिजनहरुसँग सम्झौता गरेका छन् ।

फ्लोरिडामा दुई प्रतिशत बिन्दुभन्दा कमको जितले सन् २०१६ मा ट्रम्पलाई राष्ट्रपति निर्वाचित गराउन महत्वुर्ण भूमिका खेलेको थियो । यसपाली मत सर्भेक्षणहरुमा उनी बाइडेनसँग लगातार पछि परेका छन् । फ्लोरिडा हारेको खण्डमा ट्रम्पको निर्वाचन जित्ने सम्भावना लगभग अन्त्य हुनेछ ।

शुक्रबार विहानसम्ममा फ्लोरिडामा ७८ लाख बढि मत खसि सकेको छ । यो संख्या सन् २०१६ मा खसेको कुल मतको ८२ प्रतिशत बराबर हो । अहिलेसम्म पार्टी रजिष्ट्रेसन अनुसार डेढ लाख बढि डेमोक्र्याटले भोट खसाएका छन् । ‘मेल इन ब्यालेट’मा डेमोक्र्याटको सानदार अग्रता छ भने ‘अर्लि भोट’ खसाउनेमा रजिष्टर्ड रिपब्लिकन धेरै छन् । फिर्ता हुन बाँकी  ‘मेल इन ब्यालेट’मा पनि डेमोक्र्याट पौने दुई लाख हाराहारी छन् । फिर्ता हुन बाँकी सबै  ‘मेल इन ब्यालेट’ आइपुग्दा कुल खसेको भोट ९५ लाख नाघ्नेछ । त्यो अवस्थामा पार्टी रजिष्ट्रेसन अनुसार   तीन लाख बढि डेमोक्र्याटले भोट खसाउनेछन् । तर, कुनै पनि पार्टीमा आवद्ध नरहेका लाखौँ मतदाताले कसलाई रोजे भन्ने टुङ्गो छैन । पार्टीका रजिष्टरहरुले पनि आफ्नै दललाई मात्र भोट हाल्छन् भन्ने हुँदैन । त्यसैले मत खसेकै आधारमा फ्लोरिडामा कसले जित्यो भनेर आँकलन गर्न सकिँदैन । सन् २०१६ मा फ्लोरिडामा ९५ लाख हाराहारी मत खसेको थियो । यसपाली सहजै एक करोड नाघ्ने आँकलन गरिएको छ ।

सन् २०१७ को जनवरी २० मा राष्ट्रपतिय सपथ ग्रहण गरे लगत्तै ट्रम्पले दोस्रो कार्यकालका लागि चुनाव लड्न चन्दा उठाउन थालेका थिए । तर, चुनावको मुखमा आइपुग्दा उनको क्याम्पेन वेखर्ची बनेको छ । मितव्ययी एवं रणनीतिक वित्तिय योजनाको अभावमा ट्रम्प क्याम्पेनले आर्थिक संकट झेलेको विश्लेषकहरुको टिप्पणी छ ।

सेप्टेम्बरको चन्दा संकलनमा बाइडेनले ट्रम्प क्याम्पेनलाई २०० मिलियन  (२० करोड) अमेरिकी डलरले उछिनेका थिए । अक्टुबर सुरुमा बाइडेन क्याम्पेनको बैंक खातामा १७७ मिलियन थियो । जुन त्यसबेला ट्रम्प क्याम्पेनसँग रहेको नगदभन्दा तीन गुणा बढि हो । अक्टुबर सुरुमा ट्रम्प क्याम्पेनसँग ६३ मिलियन मात्र थियो । सेप्टेम्बरमा बाइडेनले ट्रम्पभन्दा दोब्बर टिभी विज्ञापनमा खर्च गर्दा पनि उनको क्याम्पेनसँग त्यति रकम बचेको थियो । सेप्टेम्बरमा बाइडेनले १७३ मिलियन डलर टिभी विज्ञापनमा खर्च गरेका थिए भने ट्रम्पले ६९ मिलियन डलर मात्र खर्चिन सके ।

वहालवाला राष्ट्रपतिको रुपमा पुनः निवार्चन लड्दा आर्थिक संकट भोग्ने पछिल्लो समयका थोरै उम्मेद्वारमा ट्रम्प परेका छन् । सन् २०१२ को यहि समयमा तात्कालिन राष्ट्रपति बाराक ओबामा क्याम्पेनको खातामा १०० मिलियन डलर थियो । उनका प्रतिश्पर्धी मिट रोम्नीसँग भने अहिले ट्रम्पसँग भए बराबरकै नगद मौज्दात थियो ।

ट्रम्पको आँफैलाई झूठो आश्वासन

ट्रम्पले आफ्नो क्याम्पेनलाई चाहिए १०० मिलियन डलर आफ्नै पैसा हाल्ने सेप्टेम्बरमै बताएका थिए । ब्लुमबर्ग न्यूजले यो समाचार ब्रेक गरेपछि पत्रकारको प्रश्नको जवाफ दिँदै उनले आवश्यक परे पैसा हाल्न तयार रहेको दावी गरे । तर, पैसा अभाव भएर अति प्रतिश्पर्धी राज्यको विज्ञापन खर्च कटौती गर्नुपर्दा पनि उनले क्याम्पेनका लागि लगानी गरेका छैनन् ।

पुनः निर्वाचनका लागि ट्रम्पले आफ्नो क्याम्पेनलाई हालसम्म आठ हजार डलर मात्र दिएका छन् । फोर्ब्स म्यागेजिनको अर्बपती सूचीमा रहेका रियलस्टेट व्यवसायी ट्रम्पले सन् २०१६ को क्याम्पेन सुरु गर्दा भने ६६ मिलियन डलर आफ्नै खाताको पैसा खर्चिएका थिए ।

पर्याप्त नगद हातमा नभएपछि ट्रम्प अहिले राज्य राज्यमा हजारौँ कार्यकर्ता भेला गरेर चुनावी सभामा केन्द्रित हुन थालेका छन् । सभामा उपस्थित भिडले आफ्नो पक्षको देशब्यापी माहोल दर्शाएको उनको दावी छ । प्रतिश्पर्धी बाइडेनले भने कोरोना भाइरस संक्रमणप्रति जिम्मेवार हुँदै सामाजीक दूरी कायम सहित ‘ड्राइभ इन र्याली’हरुमा जोड दिएका छन् । बाइडेनका अनुसार अहिलेसम्म उनको क्याम्पेनलाई ५५ लाख बढि अमेरिकीले चन्दा दिएका छन् । आफ्नो पक्षको माहोल पुष्टि गर्ने यो जति महत्वपुर्ण तथ्यांक अरु हुन नसक्ने उनको तर्क छ । हुनपनि ट्रम्पको पछिल्ला सबै चुनावी सभामा उपस्थितको गणना गर्ने हो भने पनि ५५ लाख पुग्न कठिन पर्छ ।

कोरोना भाइरसबाट दुई लाख २८ हजारले ज्यान गुमाइ सकेको एवं पद वहाल गरेपछि एक पटक पनि ५० प्रतिशत लोकप्रियता (एप्रुभल रेटिङ) आर्जन गर्न नसकेका ट्रम्प अधिकांश प्रतिश्पर्धी राज्यमा बाइडेनभन्दा पछि छन् । मत सर्भेक्षणहरु झूठो रहेको र चुपचाप आफ्नो पक्षमा रहेका लाखौँ मतदाताले नोभेम्बर ३ मा आफुलाई भोट हालेर जिताउने उनको दावी रहँदै आएको छ । शुक्रबार विहानसम्ममा सन् २०१६ को कुल मतको ६१ प्रतिशत भोट खसि सकेको छ । यस अनुरुप यसपाली मतदानमा नयाँ रेकर्ड कायम हुने देखिएको छ ।