Category: अर्थतन्त्र

काठमाडौं । प्रहरीले एक करोड ५० लाख नगदसहित काठमाडौंको बाफलबाट हुन्डी कारोबारीलाई पक्राउ गरेको छ । महानगरीय अपराध महाशाखाका अनुसार काठमाडौंको बाफल बस्ने अमित अग्रवाललाई पक्राउ गरेको हो । अग्रवाल अवैध हुण्डी कारोबारमा संलग्न भएको सूचनाका आधारमा प्रहरी सो स्थानमा पुगेको थियो । घटनाबारे थप अनुसन्धान भइरहेको प्रहरीलाई उदृत गर्दै संचारमाध्यमले उल्लेख गरेका छन् । नेपालमा रेमिट्यान्सको ठूलो रकम अनौपचारिक माध्यमबाट भित्रने गरेको देखिन्छ ।

काठमाडौं । नेपाल राष्ट्र बैंकले सुन आयातमा कडाइ गरेको छ ।

विदेशी विनिमय सञ्चिती घट्दो क्रममा रहेको र विदेशी विनिमय सञ्चितीको ठूलो हिस्सा सुन आयातमा प्रयोग हुन थालेपछि राष्ट्र बैंकले सुन आयातमा कडाइ गरेको हो ।

राष्ट्र बैंकले एकीकृत परिपत्र–२०७८ मा संशोधन गर्दै सुन आयातको कोटा घटाएको हो।

जस अनुसार अब दैनिक १० किलोग्राम सुन मात्र आयात गर्न सकिने छ। यस अघि दैनिक २० किलोग्राम सुन आयात गर्न सकिने ब्यबस्था थियो ।

अन्तराष्ट्रिय बजारमा सुनको मूल्य निरन्तर बढ्दै गएको छ । रुस र युक्रेनबीच युद्द सुरु भएपछि सुनको मूल्य निरन्तर बढ्दो छ ।

काठमाडौं । शेयर बजारमा झिनो अंकको गिरावट आएको छ ।

साताको कारोबारको पहिलो दिन शेयर बजार मापक सूचक नेप्से ३.६९ अंकले घटेर २५४३.३९ विन्दुमा झरेको छ ।

नेपाल स्टक एक्सचेन्जका अनुसार आइतवार २३० कम्पनीको २ अर्ब ४९ करोड ३२ लाख ४१ हजार २७२ रुपैयाँ बराबरको ५१ लाख ३९ हजार २३९ कित्ता शेयर किनबेच भएका छन् ।

आज कारोबारमा आएका १३ समूहको परिसूचक मध्ये ४ वटामा बढेको छ भने अन्य ९ वटा राताम्मे भएका छन् ।

बुधवारको तुलनामा कारोबार रकम घटेको छ । त्यसदिन ३ अर्ब ६२ करोड ११ लाख ४३ हजार ९७९ रुपैयाँ बराबरको कारोबार भएको थियो । विहीवार सार्वजनिक बिदाको कारण बजार बन्द नै रहेको थियो ।

कारोबारको आधारमा आज सबैभन्दा बढी शिवम् सिमेन्ट कम्पनीको भएको छ । यस कम्पनीको आज १५ करोड २२ लाख भन्दा बढीको कारोबार भएको छ ।

दोस्रोमा नेपाल लाइफ इन्सोरेन्स कम्पनीको भएको छ । यस कम्पनीको १४ करोड २७ बढीको कारोबार भएको छ । तेस्रोमा अपी पावर कम्पनीको कारोबार भएको छ । त्यसको ११ करोड १७ बढीको कारोबार भएको छ ।

आज मैलुङ खोला जलविद्युत् कम्पनीको शेयरमूल्य सामान्य बढेको छ । यस कम्पनीको शेयरमूल्यमा आज ७.८० प्रतिशतले बढेर प्रतिकित्ता ६६३ रुपैयाँ पुगेको छ ।

सामलिङ पावर ४.४८, नेपाल ल्युब ३.९९, न्यादी हाइड्रोपावर २.७४, एनआइबीएल समृद्धि फण्ड–२ र ग्लोबल आइएमई सम्मुनत स्कीम १ को शेयरमूल्य साढे २ प्रतिशतले बढेको छ ।

त्यस्तै, प्रभु लाइफ इन्स्योरेन्स, लुम्बिनी विकास बैंक, एक्सेल डेभलपमेन्ट बैंक, बोटलर्स नेपाल र प्रभु इन्स्योरेन्सको मूल्य २ प्रतिशतले बढेको छ ।

त्यस्तै, आज शिवम् सिमेन्ट कम्पनीको शेयरमूल्यमा उच्च गिरावट आएको छ । यस कम्पनीको शेयरमूल्य आज ७.११ प्रतिशतले घटेर प्रतिकित्ता १०८५ रुपैयाँमा झरेको छ ।

अमेरिकी सहयोग परियोजना एमसीसी प्रतिनिधि सभाबाट अनुमोदन भएसँगै त्यसको प्रभाव बजारमा देखिने आँकलन भइरहे पनि बजार भने ओेरालो लागि रहेको छ ।

काठमाडौं । सुनको मूल्य तोलाकै १ लाख रुपैयाँ नजिक पुगेको छ । शुक्रबार छापावाल सुनको मूल्य प्रतितोला ९०० रुपैयाँले बढेर ९९ हजार ९०० रुपैयाँ पुगेको हो ।

नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासङ्घले सार्वजनिक गरेको विवरणानुसार आज तेजाबी सुनको मूल्य प्रतितोला ९९ हजार ४०० रुपैयाँ तोकिएको छ । यसको मूल्य बिहीबार प्रतितोला ९८ हजार ५०० थियो ।

त्यस्तै आज चाँदीको मूल्य अघिल्लो कारोबार मूल्यका तुलनामा स्थिर रही प्रतितोला १हजार ३८० कायम रहेको महासङ्घले जनाएको छ ।

महासङ्घले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सुन तथा चाँदीका मूल्यमा हुने उतारचढावका आधारमा यहाँ दैनिक कारोबार मूल्य तोक्दै आएको छ । अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा आज सुन प्रतिऔँस १ हजार ९३५ डलर आसपास कारोबार भइरहेको छ ।

काठमाडौं । सरकारले फेरि पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य बढाउने निर्णय गरेको छ । बिहीबार बसेको नेपाल आयल निगम सञ्चालक समितिको बैठकले बैठकले डिजेल, पेट्रोल र मट्टितेलको मूल्य प्रतिलिटर ५ रुपैयाँले बढाउने निर्णय गरेको हो । बढेको मूल्य आजै राती १२ बजेबाट लागु हुने छ । निगमले खाना पकाउने ग्यासको मूल्य भने बढाएको छैन ।

अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य बढ्दा त्यसको असर नेपाली उपभोक्तासम्म परेको छ । रुस र युक्रेन युद्धको असर कच्चा तेलको मूल्यमा परेको हो । मूल्य बढ्दा पनि निगमलाई सबैजसतो पेट्रोलियम पदार्थमा भने घाटा छ । जसका कारण १५ दिनमा २ अर्ब ५० करोड रुपैयाँ घाटा हुने नेपाल आयल निगमले जनाएको छ । बढेको मूल्य अनुसार अब पेट्रोल प्रतिलिटर १५० रुपैयाँ पुगेको छ । डिजेल र मट्टितेलको मूल्य प्रतिलिटर १३३ रुपैयाँ पुगेको छ ।

काठमाडौं । रुस-युक्रेन युद्धले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य लगातार बढेको छ । रुसले गत साता युक्रेनमा आक्रमण गरेयता अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य लगातार बढ्दै ८ वर्षयताकै उच्च बिन्दुमा पुगेको हो।

एकसातामै क्रुड आयलको मूल्य प्रतिब्यारेल झन्डै १५ डलरले बढेर १०८.७७ पुगेको छ । यो पछिल्लो ८ वर्ष यताकै उच्च हो । यसअघि सन् २०१४ को सेप्टेम्बरमा अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको भाउ प्रतिब्यारेल १०९ डलर पुगेको थियो ।

विश्वकै दोस्रो ठूलो तेल उत्पादक रसियालाई अमेरिका, युरोपेली युनियन लगायतले नाकाबन्दी लगाएपछि आपूर्ति अवरुद्ध हुँदा तेलको मूल्य बढेको हो ।

साथै, रुस युक्रेन युद्ध सुरु भएपछि अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा एजेन्सीका सदस्यहरुले आपतकालीन पण्डारबाट ६० मिलियन ब्यारल तेल छोड्ने सहमति भएसँगै मूल्य बढ्न पुगेको बताइएको छ । संयुक्त राज्य अमेरिका र अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा एजेन्सीका अन्य ३० सदस्य मुलुकहरुले विश्वव्यापी ऊर्जा बजार स्थिर गर्न तेल जारी गर्न सहमति जनाएका थिए।

यस्तै, रुस युक्रेन बीच युद्ध चर्किने देखिएपछि ठूला लगानीकर्ताहरुले सुरक्षित लगानीका रुपमा तेलमा लगानी गर्न थाल्दा मूल्य आकाशिएको अन्तर्राष्ट्रिय संचार माध्यमहरुले जनाएका छन् ।ठूला लगानीकर्ताहरु सुरक्षित लगानीका क्षेत्रहरु तेल, सुन, डलरमा लगानी गर्न थालेको बताइएको छ । जसले सुनको भाउ एक वर्षयताकै उच्च बिन्दुमा पुगेको छ

अन्तर्राष्ट्रिय बजारमै तेलको मूल्य बढेपछि त्यसको प्रभाव नेपालमा पनि पर्ने भएको छ । नेपालमा शतप्रतिशत तेल विदेशबाटै आयात हुने भएकाले अन्तर्राष्ट्रिय बजारको प्रभाव यहाँ पनि पर्ने देखिन्छ ।

यसैपनि नेपालमा पछिल्लो ६ महिना यता लगातार तेलको मूल्य भाउ बढाउँदै आइएको छ । अहिले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमै कच्चा तेलको भाउ बढेपछि नेपालमा पनि बढ्ने देखिन्छ ।

यसैबीच, मंगलबार मात्रै इन्डियन आयल कर्पोरेशनले नेपाल आयल निगमलाई पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य बढेको पत्र पठाइसकेको छ । सोही अनुसार निगमले अब इन्धनको भाउ बढाउन सक्ने जनाइएको छ ।

काठमाडौं । सरकारले दुर्गम क्षेत्रका विद्यार्थीहरुलाई निःशुल्क विद्युतीय (इन्डक्सन) चुल्हो उपलब्ध गराउने प्रक्रिया अगाडि बढाएको छ ।वैकल्पिक ऊर्जा प्रवद्र्धन केन्द्रले निःशुल्क विद्युतीय चुलो वितरण गर्न माग संकलनका लागि आवेदन आह्वान गरेको हो ।

केन्द्रले दुर्गम क्षेत्रबाट काठमाडौं उपत्यका आएर कोठा भाडामा बसेका सरकारी वा सामुदायिक शिक्षण संस्थामा अध्ययनरत विद्यार्थीहरुलाई चुल्हो दिने भएको हो ।

एलपी ग्यासको मूल्य बढ्दो अवस्थामा राहत दिने उद्देश्यसहित यस्तो निवेदन आह्वान गरिएको केन्द्रले बताएको छ । त्यस्तै विद्युतीय चुलोको पनि प्रबद्र्धन पनि गर्ने केन्द्रको विश्वास छ ।

यो सुविधा स्नातक र स्नातकोतर तहमा अध्ययन गर्ने विद्यार्थीहरुका लागि उपलब्ध गराइने छ । यसका लागि विद्यार्थीले नेपाली नागरिकताको प्रमाणपत्रको प्रतिलिपी र शिक्षण संस्थाको विद्यार्थी परिचयपत्र र सिफारिस केन्द्रमा बुझउनुपर्ने छ ।

तोकिएको शर्त पुग्ने विद्यार्थीहरुले यही फागुन २५ गतेसम्म आवेदन दिन सक्ने केन्द्रले जनाएको छ । साथै यस सम्बन्धी विस्तृत जानकारी फारम केन्द्रको वेबसाइटमा उपलब्ध छ ।

काठमाडौं । शेयर बजारमा उच्च अंकको गिरावट आएको छ ।

अमेरिकी सहयोग परियोजना एमसीसी प्रतिनिधि सभाबाट अनुमोदन भएसँगै त्यसको प्रभाव बजारमा देखिने आँकलन भइरहे पनि बजार उच्च अंकले घटेको छ ।

साताको कारोबारको चौंथोदिन शेयर बजार मापक सूचक (नेप्से) ६३.९८ अंकले घटेर २५४६.६० विन्दुमा झरेको छ ।

साताको पहिलो दिन आइतबार नेप्से परिसूचक ७.७३ अंकले घटेर २६५३.७० बिन्दुमा रोकिएको थियो। सोमबार ४३.१० ले घटेर बजार २६१०.६० बिन्दुमा झरेको थियो।

नेपाल स्टक एक्सचेन्जका अनुसार बुधवार २२८ कम्पनीको ३ अर्ब ६२ करोड ११ लाख ४३ हजार ९७९ रुपैयाँ बराबरको ७६ लाख ५२ हजार २०४ कित्ता शेयर किनबेच भएका छन् ।

मंगलवारको तुलनामा कारोबार रकममा घटेको छ । त्यसदिन ३ अर्ब ६६ करोड १ लाख ८९ हजार ८६७ रुपैयाँ बराबरको रुपैयाँको कारोबार भएको थियो ।

आज कारोबारमा आएका १३ वटै समूहको परिसूचक राताम्मे भएका छन् । कारोबारको आधारमा आज सबैभन्दा बढी नेपाल लाइफ इस्सोरेन्सको भएको छ । यस कम्पनीको आज १६ करोड १८ लाख भन्दा बढीको कारोबार भएको छ ।

दोस्रोमा अरुण भ्याली कम्पनीको भएको छ । यस कम्पनीको १४ करोड १९ बढीको कारोबार भएको छ ।

तेस्रोमा नेपाल दूरसञ्चार कम्पनीको कारोबार भएको छ । त्यसको १४ करोड १८ बढीको कारोबार भएको छ ।

कारोबार भएका धेरैजसो कम्पनीहरु घटेका छन् । आज हिमालयन जनरल इन्स्योरेन्स कम्पनीको शेयरमूल्यमा उच्च गिरावट आएको छ ।

यस कम्पनीको शेयरमूल्य आज ८.२६ प्रतिशतले घटेको छ । युनाइटेड इदी मर्दी र न्यादीकोे शेयर मूल्य ६ प्रतिशत भन्दा धेरैले घटेको छ ।

काठमाडौं । वैदेशिक रोजगार न्यायाधीकरणले नक्कली कागजात बनाएर विदेश पठाएको ठहर गरी ५३ वटा म्यानपावर कम्पनीका सञ्चालकलाई कैद तथा जरिवाना गर्ने फैसला गरेको छ ।

वैदेशिक रोजगार न्यायाधीकरणका अध्यक्ष रमेशकुमार खत्री तथा सदस्यद्वय निशा बानियाँ र डा गोपिचन्द्र भट्टराईको इजलासले ५३ वटा म्यानपावर सञ्चालकलाई नक्कली कागजात बनाएर विदेश पठाएको ठहर गर्दै छ महिना कैद र रु एक लाख जरिवाना हुने फैसला गरेको हो ।

इजलासले वैदेशिक रोजगार ऐन, २०६४ को दफा ४७ (१) को कसुर गरेको ठहर गरी १ लाख रुपैयाँ जरिवाना गर्ने फैसला गरेको हो ।

इजलासले नक्कली कागजात तयार गर्ने कम्पनीको सञ्चालक शेरबहादुर महर्जनलाई ३ महिना कैद र रु ५० हजार सजाय गर्ने फैसला सुनाएको छ भने उक्त कम्पनीमा काम गर्ने कर्मचारीलाई अनिलकुमार महर्जनलाई भने सफाइ दिएको छ ।

काठमाडौं । संसदबाट एमसिसी पारित भएपछि यसको विरोधमा साना दल आन्दोलित बनेका छन् । उनीहरुले सोमबार नेपाल बन्द आह्वान गरेका छन् । जसका कारण लामो दुरीको यातायातका साधन बढी प्रभावित भएका छन् र राजमार्गहरु सुनसान बनेका छन् । काठमाडौं सहितका शहरी इलाकामा भने बन्दको प्रभाव कम छ । आइतबार संसदबाट एमसिसी अनुमोदन भएको विरोधमा बन्द आह्वान भएको हो ।

आज उपत्यका बाहिर बढी प्रभाव परेको छ । जसले गर्दा यात्रुको आवागमन प्रभावित बनेको हो । नेत्रविक्रम चन्द, मोहन वैद्य, सिपी गजुरेल, चित्रबहादुर केसी, मोहनविक्रम सिंह, ऋषि कट्टेल, आहुती, कर्णजीत बुढाथोकी नेतृत्वको पार्टीले आज नेपाल बन्द आह्वान गरेका हुन् । उता बनेपा पुल बजारमा शंकास्पद वस्तु भेटिएपछि नेपाली सेनाले डिस्पोजको प्रक्रिया थालेको छ ।

काठमाडौं । अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले नेपाल सरकारका पूर्व सचिव तथा पूर्वमन्त्री रामकुमार श्रेष्ठविरुद्ध विशेष अदालतमा मुद्दा दायर गरेको छ।

अख्तियारले आइतबार श्रेष्ठविरुद्ध चार करोड ४५ लाख रुपैयाँभन्दा बढी बिगो कायम गरी विशेष अदालतमा भ्रष्टाचार मुद्दा दायर गरेको हो।

श्रेष्ठले पदमा रहँदा श्रोत नखुलेको सम्पत्ति आर्जन गरी भ्रष्टाचार गरेको भन्ने उजुरीमा आधारित रहेर अनुसन्धान गर्दा विभिन्न पदमा रहेर कुल ६ करोड ९० लाख १६ हजार ६२७ रुपैयाँको स्रोत खुलेको आयोगले जनाएको छ।

उनले जागिर अवधिभित्र ११ करोड ३५ लाख ४४ हजार २९४ रुपैयाँ ३८ पैसा खर्च गरेको पाइएकाले आम्दानीको तुलनामा खर्चमा ४ करोड ४५ लाख २७ हजार ६६६ रुपैयाँ बढी रकमको स्रोत नखुलेको अख्तियारले जनाएको छ।

पूर्वसचिव समेत रहेका श्रेष्ठ २०७० सालमा खिलराज रेग्मी नेतृत्वको चुनावी सरकारमा मन्त्री बनेका थिए। सार्वजनिक सेवा प्रवेश गरेयता अकुत सम्पत्ति आर्जन गरेको अभियोग उनीमाथि लागेको छ।

आयोगका अनुसार पूर्वमन्त्री श्रेष्ठ २०३६ कात्तिक २६ गते शाखा अधिकृत पदमा नियुक्त भई २०६४ माघ ८ गते अनिवार्य अवकाश पाएका थिए। यस्तै, त्यसअघि उनी शिक्षक पदमा २०२६ चैत १८ गतेदेखि सरकारी सेवामा प्रवेश गरेका थिए।

नेपाल सरकारको शिक्षक हुँदै शाखा अधिकृत, उपसचिव, सहसचिव, सचिव तथा संस्कृति पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन, शान्ति तथा पुनःनिर्माण र युवा तथा खेलकूद मन्त्रालयको मन्त्री जस्तो सार्वजनिक सेवाको पदमा बहाल रहँदा आफ्नो पदीय हैसियतको दुरुपयोग गरी गैरकानुनी रुपमा सम्पत्ति आर्जन गरी अमिल्दो तथा अस्वभाविक उच्च जीवनस्तरयापन गरेको पुष्टि भएको आयोगको भनाइ छ।

काठमाडौं । नेकपा एकीकृत समाजवादीका सम्मानित नेता झलनाथ खनालले अमेरिकी सहयोग परियोजना एमसीसीको व्याख्यात्मक टिप्पणी मेरिकाले स्वीकार्ने ग्यारेन्टी के छ भनी प्रश्न गरेका छन् ।

आइतबार संसदमा एमसीसीमाथि छलफलमा उनले सांसद भेडाबाख्रा नभएर जनप्रतिनिधि भएको भन्दै शर्त नै शर्तले बेरिएको एमसीसी मान्य नहुने बताएका हुन् । उनले स्वार्थ राखेर दिएको कुनै सहयोग परियोजना स्वीकार्य नभएको पनि बताए ।

सांसद खनालले विकसित मुलुकहरूले विकासोन्मुख राष्ट्रहरूलाई सहयोग गर्नैपर्ने भएकाले सहयोग परियोजना पाउनुपर्ने नेपालजस्तो देशको हक अधिकार भएको तर्क गरे । तर, सहयोग भन्दैमा अमेरिकाको कानुन मान्न नसकिने उनले उल्लेख गरे ।

नेपालको स्वाभीमानलाई तलमाथि पारेर दिएको सहयोग नलिने पनि खनालले बताए । सम्मान गरेर दिएकाे मुलुकको स्वाधीनताको रक्षा हुने भए जतिसुकै सहयाेग रकम लिने उनको भनाइ छ ।

१९५ वटा देशहरूसँग कुनैलाई शत्रु ठानेको छैन। अमेरिकासँग पनि ७० वर्षदेखि सहकार्य गरिरहेका छौँ। हामी सहयोग लिन्छौँ। जुन सहयोग सम्मान र नेपालको स्वतन्त्रतालाई सम्मान गरेर दिएको सहयोगलाई लिन्छ। एमसिसी सम्झौतालाई शर्त नै शर्तले बेरिएको छ। त्यो शर्त अमान्य छ।’

उनले अमेरिकाले हङकङ, तिब्बत, ताइनवानजस्ता ठाउँका लागि कानुन बनाइरहेको भन्दै अमेरिकाको कुरा मान्दै जाने हो चीनसँगको सम्बन्ध कस्तो हुन्छ भन्दै प्रश्न गरे ।

आफूहरू अर्ब मात्रै नभएर १ खर्ब दिए पनि स्वीकार्न तयार रहेको बताउँदै नेपालको स्वाभिमानविपरीत कसैको एक पैसा नचाहिने उनले बताए। एमसीसी सम्झौता लागू भएपछि अमेरिकाकै कानुन हुने व्यवस्था गरेको उल्लेख गरे।

नेता खनालले भने, ‘व्याख्यात्मक टिप्पणी गरेर पास गर्ने कुरा आइरहेको छ। त्यसको ग्यारेन्टी के छ? यसको कुनै कानुनी आधार छैन।

एकतर्फी रुपमा सभाले घोषणा गर्न मिल्दैन। संशोधन गर्न अमेरिका र एमसीसी थाहा छ कि छैन। त्यो कुरा संसदले थाहा पाउन पर्छ। त्यो थाहा भएपछि मात्रै अगाडि बढाउनेबारे सोच्न सक्छौँ।’

काठमाडौं । अर्थमन्त्री जनार्दन शर्माले मिलिनियम च्यालेन्ज कर्पोरेशन (एमसीसी) सामान्य छलफल सकियोस् भन्ने प्रस्ताव प्रतिनिधिसभाको आइतवारको बैठकमा पेश गरेका छन्।

यसअघि दुई पटकसम्म बसेको संसद बैठकमा एमसीसीमाथिको छलफल प्रस्ताव छलेका अर्थमन्त्री जनार्दन शर्मा आइतवारको संसद बैठकमा सहभागी भएका हुन् ।

यसअघि प्रतिनिधिसभाको बैठकमा एमसीसी पेश हुने कार्यसूचीका बेला विरामी भएको कारण देखाएर अनुपस्थित भएका थिए। त्यस्तै १२ गते को कार्यसूचीलाई लत्याउँदै उनी पर्वतको कुश्मास्थित द क्लिफ रिसोर्ट पुगेका थिए।

फागुन १२ गते उनी रिसोर्टको स्काइ क्याफेमा देखिएपछि सामाजिक सञ्जालमा आलोचना भएको थियो। एमसीसीको विपक्षमा सत्तारुढ गठबन्धन नै उभिने भएपछि प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाको आग्रहमा संसद बैठक स्थगित गरिएको थियो।

काठमाडौं । नेपाल सरकारले विश्व बैंकसँग २ अर्ब १४ करोड बराबरको सहुलियतपूर्ण ऋण सम्झौता गरेको छ।

अर्थ मन्त्रालयमा शुक्रवार सरकारका तर्फबाट अर्थ सचिव मधुकुमार मरासिनी र बैंकका तर्फबाट नेपालसहित माल्दिभ्स र श्रीलंकाका लागि राष्ट्रिय निर्देशक फारिस हदाद–जर्भोसले सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेका छन्।

प्रस्तावित ऋण सहायताको उपयोगबाट नेपाल सरकारले लिएको कोभिड-१९ विरुद्धको सर्वव्यापी खोप अभियान विस्तारमा थप सहजता आउनेछ विश्वास लिइएको छ।

सहायताबाट ५ वर्षभन्दा माथि उमेर समूहका लागि सुरक्षित र प्रभावकारी हुने खोप खरिदका लागि सहयोग पुग्नेछ।

महामारीले सिर्जना गरेको निरन्तर बदलिंदो परिस्थितिहरूमा समेत नेपालले प्रभावकारी रूपमा प्रतिकार्य जारी राखेको र १२ बर्षभन्दा माथिका सम्पुर्ण नेपालीहरूका लागि कोभिड-१९ विरूद्धको शुरूवाती चरणको खोपका साथै बुस्टर डोज प्रदान गर्ने क्रममा नेपालले उल्लेखनीय उपलब्धि हासिल गरेको छ।

सम्झौता पश्चात विशेष गरेर बालबालिकाहरूमा खोपको पहुँच विस्तार गर्ने नेपालको पहलमा थप टेवा प्रदान गर्ने अर्थ मन्त्रालयका सचिव मरासिनीले बताए।

आयोजना तथा यसका अतिरिक्त वित्तपोषण अन्तर्गतका कार्यक्रमहरूको कार्यान्वयनलाई स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयको नेतृत्वमा स्वास्थ्य सेवा बिभाग तथा सम्बद्ध संस्थागत निकायहरूद्वारा निरन्तरता दिईनेछ।

विश्व बैंकले नेपालसँगको साझेदारीलाई निरन्तरता दिदै यस अतिरिक्त वित्तपोषणमार्फत जनसंख्याको ठूलो हिस्सालाई सुरक्षित र प्रभावकारी खोप उपलब्ध गराउन लागेकोमा निर्देशक फारिसले खुसी व्यक्त गरे।

कोरोना भाइरसका नयाँ स्वरूपहरूले आम जनमानसको सुरक्षा र जीविकोपार्जनमा समस्या खडा गर्ने मात्र नभई सार्वजनिक स्वास्थ्य प्रणालीलाई उच्च भार सिर्जना समेत गर्ने सम्भावना रहेकोले पनि यो सहकार्य निकै महत्वपूर्ण रहेको उनको भनाई छ।

प्रस्तावित थप सहुलियतपूर्ण ऋण सहायता र कोभिड-१९ आपतकालीन प्रतिकार्य तथा स्वास्थ्य प्रणाली पूर्वतयारी आयोजनाले कोभिड-१९ महामारीले निम्त्याएको खतराको पहिचान, रोकथाम तथा प्रतिकार्यका साथै नेपालको जनस्वास्थ्य पूर्वतयारी सम्बन्धी प्रणालीको सुदृढिकरण गर्ने साझा उद्देश्य राखेका छन्।

काठमाडौं। नोट धुल्याउने कार्यलाई आधुनिकीकरण र यान्त्रिकरण गर्ने उद्देश्यका साथ सञ्चालनमा ल्याइएको बैंक नोट स्रेडिङ एण्ड ब्रिकेटिङ सिस्टम (बीएसबीएस) को नेपाल राष्ट्र बैंक, विराटनगर कार्यालयमा औपचारिक शुभारम्भ भएको छ ।

२०७८ फागुन १३ गते आयोजित कार्यक्रममा गभर्नर महाप्रसाद अधिकारीले बीएसबीएस मेसिनको ‘स्वीच अन’ गरेर यसको शुभारम्भ गरेका हुन्।

चलनचल्तीको निम्ति अयोग्य ठहरिएका नोटलाई जलाएर नष्ट गरिँदै आइएकोमा बीएसबीएस मेसिनको प्रयोगमार्फत स–साना टुक्रा बनाउने र स्वचालित प्रविधिबाट ब्रिकेट उत्पादन गर्ने उद्देश्यले उक्त प्रणाली अवलम्बन गरिएको हो ।

सो अवसरमा गभर्नर अधिकारीले बैंकको कार्यसम्पादनलाई आधुनिक र प्रविधिमैत्री बनाउने सन्दर्भमा बीएसबीसको सुरुआत एउटा महत्वपूर्ण उपलब्धि रहेको धारणा राखे ।

बीएसबीएसमार्फत तयार गरिने ब्रिकेट प्रयोगको सम्भावित क्षेत्रबारे अध्ययन भइरहेको जानकारी उनले दिए । साथै बीएसबीएसलाई व्यवस्थित तुल्याउन नोट धुल्याउने नियमावली संशोधन र यससम्बन्धी कार्यविधि तर्जुमाको प्रक्रिया अन्तिम चरणमा पुगेको जानकारीसमेत गभर्नर अधिकारीले दिए ।

कार्यक्रममा मुद्रा व्यवस्थापन विभागका कार्यकारी निर्देशक रेवतीप्रसाद नेपालले अयोग्यनोट धुल्याउन बैंकले अवलम्बन गरेको नीतिगत व्यवस्थाबारे चर्चा गर्दै बीएसबीएसको सञ्चालन प्रक्रियाबारे जानकारी दिए । सो अवसरमा कोष तथा लेखा नियन्त्रकको कार्यालय, मोरङका प्रमुख परशुराम नेपालले बीएसबीएसको प्रयोगले नोट धुल्याउने पद्धतिलाई आधुनिक बनाएको धारणा राखे।

बीएसबीएस मेसिनले कटन, पोलिमरलगायत सबै किसिमका बैंक नोटका प्याकेट र बन्डललाई टुक्र्याएर ब्रिकेट तयार गर्दछ । उक्त मेसिनमा दुई वटा खण्ड रहन्छन् । पहिलो खण्डले नोटलाई टुक्र्याउने कार्य गर्छ भने दोस्रो खण्डले टुक्र्याइएको नोटबाट ब्रिकेट तयार गर्छ ।

उक्त मेसिनमा एक पटकमा २०० केजीसम्म बैंक नोट राख्न सकिन्छ र मेसिनले प्रतिघण्टा १०० केजी नोटलाई टुक्र्याउने क्षमता राख्छ । यस्तो टुक्राको औसत आकार ६x६ मि.मि. हुनेछ । यसरी टुक्र्याइएको नोटलाई प्रतिघण्टा २०० केजीको दरले प्रशोधन गरी ब्रिकेट तयार गर्न सकिन्छ ।

बीएसबीएस मेसिनलाई प्रतिवर्ष एक हजार घण्टासम्म सञ्चालन गर्न सकिनेछ । यस्तो ब्रिकेट ईंटाभट्टा, कागज कारखाना, कोइला प्रयोग गरिने उद्योगसँगै घरायसी प्रयोजनमा समेत उपयोगी हुने विश्वास लिइएको छ ।

थापाथलीस्थित बैंकको निर्माणाधीन भवनसँगै विराटनगर, जनकपुर, वीरगञ्ज, पोखरा, सिद्धार्थनगर, नेपालगञ्ज र धनगढी कार्यालयमा उक्त प्रणाली जडान गरी सञ्चालनमा ल्याउने बैंकको योजना छ । यी मेसिनहरू नेदरल्याण्डबाट आयात गरिएको हो ।

बीएसबीएसमार्फत नोट धुल्याउने पद्धतिलाई नीतिगत रूपमा व्यवस्थित गर्ने गरी नोट धुल्याउनेसम्बन्धी प्रचलित नियमावलीमा आवश्यक संशोधन गर्ने प्रक्रियासमेत अघि बढाइएको छ । यसरी सञ्चालनमा ल्याइएको बैंक नोट स्रेडिङ एण्ड ब्रिकेटिङ सिस्टम (बीएसबीएस) वातावरणीय दृष्टिले समेत उपयोगी हुने अपेक्षा राखिएको छ ।

काठमाडौं । राष्ट्र उत्थान लघुवित्त वित्तीय संस्था लिमिटेडको आइपीओ बाँडफाँड भएको छ ।

कम्पनीको सेयर निष्काशन तथा विक्री प्रबन्धक एनआइबीएल एस क्यापिटलले दिउँसो ३ बजे क्यापिटल कै कार्यालयमा आइपीओ बाँडफाँड गरेको हो ।

यस आइपीओमा गोलाप्रथा मार्फत ७९ हजार ४५० जना सर्वसाधारण आवेदकले १० कित्ताका दरले सेयर हात पारेका छन् ।

कम्पनीको आइपीओमा आवेदन दिएका २४ लाख ९९ हजार ९५२ जनाको हात रित्तो भएको क्यापिटलले जनाएको छ ।

राष्ट्र उत्थानले फागुन ४ गते ८ गतेसम्म बाट कुल ८ करोड ५० लाख रुपैयाँ बराबरको ८ लाख ५० हजार कित्ता आइपीओ जारी गरेको थियो ।

त्यसमध्ये ०.५ प्रतिशत आर्थत १३ हजार कित्ता शेयर कर्मचारीहरुलाई र ५ प्रतिशत अर्थात ४२ हजार ५०० कित्ता शेयर सामुहिक लगानी कोषका लागि सुरक्षित गरी बाँकी रहने ७ लाख ९४ हजार ५०० कित्ता शेयर सर्वसाधारणलाई बाँडफाँड गरेको हो ।