जेनेभा, ४ चैत (रासस–एएफपी) । अफगान सरकारले काबुलको एक सुधार गृहमा पाकिस्तानले गरेको आक्रमणमा सयौं व्यक्तिको मृत्यु भएको बताएपछि संयुक्त राष्ट्रसङ्घले मङ्गलबार छिटो र स्वतन्त्र छानबिनको माग गरेको छ । संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय मानवअधिकार कार्यालयका प्रवक्ता थमिन अल–खितानले जेनेभामा पत्रकारहरूसँग भने, “हिजो राति काबुलको सुधार केन्द्रमा भएको त्रासदीपूर्ण विस्फोटको तत्काल स्वतन्त्र र पारदर्शी ढङ्गले अनुसन्धान गरिनुपर्छ ।”
उनले जिम्मेवारहरूलाई ‘अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्ड अनुरूप जवाफदेही’ बनाउन आह्वान गरे र कुनै पनि अनुसन्धानको नतिजा ‘सार्वजनिक गरिनुपर्ने’ मा जोड दिए । उनले भने, “पीडित र उनीहरूका परिवारलाई परिपूरणको अधिकार छ ।” अफगानिस्तानको राजधानी काबुलमा रहेको लागूऔषध सुधार केन्द्रमा पाकिस्तानले गरेको हवाई आक्रमणमा परी कम्तीमा ४०० जनाको मृत्यु भएको अफगान सरकारले मङ्गलबार जनाएको छ ।
सोमबार राति गाँजा, ‘एम्फेटामाइन’ र अन्य लागूपदार्थको लत लागेका देशभरका मानिसहरूलाई उपचार गर्न प्रयोग गरिने सुधार गृहका भवनहरू भत्किँदा सयौँ घाइते भएको बताइएको छ । मृतकको सङ्ख्याको तत्काल स्वतन्त्र प्रमाणीकरण हुन सकेको छैन, तर एएफपीका पत्रकारहरूले सोमबार राति घटनास्थलबाट कम्तीमा ३० जनाको शव र मङ्गलबार ६५ भन्दा बढीलाई निकालिएको देखेको बताएका थिए।
–युद्धविरामको माग–
तालिबान सरकारले जानाजानी सर्वसाधारणलाई निशाना बनाएको आरोप पाकिस्तानमाथि लगाएको छ तर पाकिस्तानले यसलाई अस्वीकार गरेको छ। पाकिस्तानका सूचना मन्त्री अताउल्लाह तरारले आफ्नो सरकारले जानाजानी काबुलको सुधार गृहलाई निशाना बनाएको दाबी ‘पूर्णतया आधारहीन’ भएको बताए ।
दुई पक्ष महिनौँदेखि द्वन्द्वमा छन् । इस्लामाबादले आफ्नो भूमिमा घातक सीमापार आक्रमण गरेका इस्लामिक अतिवादीहरूलाई आश्रय दिएको काबुलमाथि आरोप लगाएको छ । गत महिनाको अन्त्यमा द्वन्द्व बढेपछि अल–खितानले भन्नुभयो, “आक्रमणमा १०४ बालबालिका र ५९ महिलासहित २८९ अफगान नागरिक हताहत भएका छन् भने दशौँ हजार विस्थापित भएका छन्।” हताहत भएका भनिएका अधिकांशको मृत्यु भएको अफगानी सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन् ।
अफगानिस्तानस्थित संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय नियोग (युनामा) ले सुधार गृहमा आक्रमण हुनुअघि फेब्रुअरी २६ देखि सोमबारसम्म अफगानिस्तानमा कम्तीमा ७६ जना सर्वसाधारणको मृत्यु भएको पुष्टि भएको मङ्गलबार जनाएको छ । संयुक्त राष्ट्रसङ्घका मानव अधिकार प्रमुख भोल्कर टर्कले पनि ‘तत्काल युद्धविराम’ गर्न आह्वान गरेका छन् । अल–खितानले भने, “अन्तर्राष्ट्रिय मानवीय कानून अन्तर्गत नागरिक र गैर–सैनिक वस्तुहरूको कडाईका साथ संरक्षण गरिन्छ।”
“युद्धको कानूनले स्पष्ट रूपमा कुनै पनि आक्रमणको भिन्नता, समानुपातिक र सावधानीको आधारभूत सिद्धान्तहरूको पालना गर्नुपर्दछ,” उनले भने, “अन्तर्राष्ट्रिय मानवीय कानूनले चिकित्सा सुविधाहरूको लागि विशिष्ट र अधिक सुरक्षा प्रदान गर्दछ।” यसैबीच, विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनका प्रमुख टेड्रोस अधानोम गेहब्रेयससले एक्समा भनेका छन्, “फेब्रुअरीको अन्त्यदेखि बढ्दो शत्रुताको कारण ‘अफगानिस्तानमा कम्तिमा छ स्वास्थ्य निकायहरू प्रभावित भएका छन्।”
उनले भने, “संयुक्त राष्ट्रसङ्घको स्वास्थ्य निकायले यस्ता घटनाको पुष्टि गर्न काम गरिरहेको छ ।” टेड्रोसले भने, “म सबै पक्षलाई तनाव कम गर्न र शान्ति र स्वास्थ्यलाई प्राथमिकता दिन आग्रह गर्दछु ।”