Author: Vishwanews.com

काठमाडौं । पुँजीगत खर्चले अपेक्षित गति लिन नसकेका कारण सरकारको आलोचना भइरहेको छ । यसले अर्थमन्त्री जनार्दन शर्माको अझ बढी छटपटी बढेको छ । उनले सरोकारवाला मन्त्रालयसँग ताकेता नै थालेका छन् । अर्थमन्त्री शर्माले शुक्रबार अर्थ मन्त्रालयमा सरोकारवाला विकासे मन्त्रालयका मन्त्रीहरुलाई बोलाएर पूँजीगत खर्च बढाउन ताकेता गरेका हुन् ।

कार्यक्रममा अर्थमन्त्री जनार्दन शर्माले पुस महिनाभित्र आ(आफ्नो मन्त्रालयको बजेटको ३० प्रतिशत रकम खर्च गरिसक्न मन्त्रालयहरुलाई आग्रह गरे । समयमा पुँजीगत खर्च हुन नसक्दा तरलतामा समेत असर परेको भन्दै उनले विकास खर्च गर्ने मन्त्रालयहरूलाई चाँडो खर्च गर्न ताकेता गरेका हुन् ।

कार्यक्रममा ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाई मन्त्री पम्फा भुसाल, भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्री रेणुकुमारी यादव, स्वास्थ्यमन्त्री विरोध खतिवडा, खानेपानी मन्त्री उमाकान्त चौधरीलगायत सहभागि थिए । ‘बजेटको ढिलासुस्ती अर्थ मन्त्रालयले गर्न मिल्दैन, गर्न पाउँदैन र गर्ने छैन,’ उनले मन्त्रीहरुसाग भने, ‘आफ्नो मन्त्रालयको बजेटको ३० प्रतिशत बजेट यो महिनाभित्र खर्च भएको हुनुपर्छ ।’

समयमै खर्च गर्न अर्थ मन्त्रालयले गर्नुपर्ने समन्वयलगायत काम समयमै गर्ने प्रतिवद्धता उनको छ । बजेट खर्चको चौमासिक समीक्षा गर्दा खर्च हुन नसकेको अवस्था देखिए त्यसलाई रकमान्तर गरिने उनको भनाइ छ । ‘बजेट त्यहीँ बसिराख्दैन । यो बजेट अन्तिममा दिन्छु भनेर मानिनेवाला छैन, अन्तिममा निकासा पनि गरिने छैन,’ उनले भने, ‘असारमा आएर बजेट निकासा हुँदैन । जे निकासा हुने हो पहिले नै हुन्छ । खर्च हुँदैन भने खर्च हुने ठाउँमा पठाइदिन्छौँ ।’

उनले समयमै खर्च नहुने स्थिति देखिए प्रदेश तथा स्थानीय तहलगायत खर्च हुने स्थानमा बजेट स्थानान्तरण गरिने समेत बताए । ‘खर्च गर्नुस्, बजेट लिनुस्’, मन्त्री शर्माले भने, ‘खर्च गर्नुहुन्न त्यो बजेट समातेर बस्न पाउनुहुन्न ।’ अर्थले फाइल तीन दिनभित्र फिर्ता गरिसक्ने भन्दै सोही रफ्तारमा काम गर्न समेत निर्देशन दिए ।

काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसका नेता डा. मिनेन्द्र रिजालले आफ्ना आमाबुबाको नाममा पुण्यश्री प्रतिष्ठान स्थापना गर्ने भएका छन् । प्रतिष्ठानमा मोरङ क्षेत्र नम्बर २ का नागरिकले स्वास्थ्य उपचारमा प्रयोग गर्न पाउने गरी आफूले ५० लाख रुपैयाँ अनुदान दिने घोषणा उनले बिहीबार गरेका छन् ।

डा. रिजालले यो निर्णय केही पहिला नै गरेको भए पनि कार्यव्यस्तताले सार्वजनिक गर्न नभ्याएको उनले उल्लेख गरेका छन् । कांग्रेस महामन्त्रीमा पराजित भएका उनले बिहीबार नै रक्षामन्त्री पदबाट राजीनामा गरेका थिए । उनी गत निर्वाचनमा मोरङबाट निर्वाचित एक मात्र कांग्रेस नेता हुन् ।

काठमाडौं । नेपाल राष्ट्र बैंकले देशको वर्तमान आर्थिक तथा वित्तीय स्थिति सार्वजनिक गरेको छ ।
नेपाल राष्ट्र बैंकले बुधवार सार्वजनिक गरेको चालू आर्थिक वर्ष २०७८/०७९ को चार महिनाको तथ्यांक अनुसार २०७८ कात्तिक महिनामा वार्षिक बिन्दुगत उपभोक्ता मुद्रास्फीति ५.३२ प्रतिशत रहेको छ ।

अघिल्लो वर्षको सोही महिनामा यस्तो मुद्रास्फीति ४.०५ प्रतिशत रहेको थियो ।

समीक्षा महिनामा खाद्य तथा पेय पदार्थ समूहको मुद्रास्फीति ४.७९ प्रतिशत र गैर–खाद्य तथा सेवा समूहको मुद्रास्फीति ५.७३ प्रतिशत रहेको छ ।

२०७७ कात्तिकको तुलनामा २०७८ कात्तिकमा घ्यू तथा तेल, यातायात, माछा तथा मासु, गैर–मदिराजन्य पेय पदार्थ, सुर्तीजन्य वस्तु र दाल तथा गेडागुडी उपसमूहको मूल्यवृद्धि क्रमशः २९.११ प्रतिशत, १२.३६ प्रतिशत, १०.९१ प्रतिशत, १०.७० प्रतिशत, १०.३० प्रतिशत र १०.२४ प्रतिशत रहेको छ ।

समीक्षा महिनामा काठमाडौं उपत्यकामा ६.१४ प्रतिशत, तराईमा ३.९५ प्रतिशत, पहाडमा ७.१४ प्रतिशत र हिमालमा ५.०० प्रतिशत मुद्रास्फीति रहेको छ ।
त्यस्तै, २०७८ कात्तिकमा वार्षिक बिन्दुगत तलब तथा ज्यालादर सूचकाङ्क ५.०३ प्रतिशतले बढेको छ ।

अघिल्लो वर्षको सोही महिनामा उक्त सूचकाङ्क ०.८५ प्रतिशतले बढेको थियो । समीक्षा महिनामा तलब सूचकाङ्क र ज्यालादर सूचकाङ्क क्रमशः ९.४४ प्रतिशत र ३.७७ प्रतिशतले बढेको छ ।

२०७८ कात्तिकमा वार्षिक विन्दुगत उपभोक्ता मुद्रास्फीति नेपालमा ५.३२ प्रतिशत र सन् २०२१ नोभेम्बरमा भारतमा ४.९१ प्रतिशत रहेको छ ।

यसैगरी यस अवधिमा आयात ६१.६ प्रतिशतले र निर्यात १०४ प्रतिशतले बृद्धि भएको राष्ट्र बैंकको तथ्याङ्क छ ।

विप्रेषण आप्रवाह नेपाली रुपैयाँमा ७.५ प्रतिशत र अमेरिकी डलरमा ७.८ प्रतिशतले घटेको छ । शोधनान्तरण स्थिति १५० अर्ब ३८ करोडले घाटामा रहेको छ भने कुल विदेशी विनिमय सञ्चिति १० अर्ब ४७ करोड अमेरिकी डलर रहेको छ ।

संघीय सरकारको खर्च रु.२८७ अर्ब ५४ करोड र राजस्व परिचालन रु.३३४ अर्ब३१ करोड छ । विस्तृत मुद्राप्रदाय १.४ प्रतिशतले बढेको छ । वार्षिक बिन्दुगत आधारमा यस्तो मुद्राप्रदाय १६.१ प्रतिशतले बढेको छ ।

बैंक तथा वित्तीय संस्थाको निक्षेप संकलन १.३ प्रतिशतले बढेको छ र निजी क्षेत्रमाथिको दावी ९.४ प्रतिशतले बढेको छ । वार्षिक बिन्दुगत आधारमा निक्षेपको वृद्धिदर १७.२ प्रतिशत र निजीक्षेत्रमाथिको दावीको वृद्धिदर ३१.२ प्रतिशत छ ।

काठमाडौं । नेकपा एमाले अध्यक्ष खड्गप्रसाद ओलीले हालै माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ले सेयर बजार सम्बन्धी दिएको अभिव्यक्तिको तिखो आलोचना गरेका छन् ।

बुधबार एमालेका मनोनित केन्द्रीय सदस्यहरूको सपथ ग्रहण कार्यक्रम लाई सम्बोधन गर्दै ओलीले प्रचण्डले सेयर बजार ध्वस्त पार्ने खालको अभिव्यक्ति दिएको आरोप लागएका हुन् ।

‘लेनिनले पूँजीवाद विकास भएर साम्राज्यवाद हुन्छ भनेका थिए। प्रचण्डले त्योभन्दा बढ्दा जान्ने भएर सेयर बजार साम्राज्यवादको विकसित रूप हो भनिदिए,’ ओलीले भने ,‘त्यसबाट सेयरमा लगानी गर्ने जनताको जीवन के असर पर्छ कुनै मतलब छैन। कुन सेयर कारोबारीले चन्दा दिएन होला। अब म ध्वस्त पारिदिन्छु भनेर उनले त्यस्तो भनिदिए।’

यसअघि प्रचण्डले शनिबार माओवादी केन्द्रको सबै प्रदेशको प्रदेश सम्मेलनलाई काठमाडौंबाट एकैसाथ उद्घाटन गर्दै पूँजी बजार साम्राज्यवादको विकसित रुप भएको बताएका थिए । उनले पछिल्लो समय पूँजीको लगानी उद्योग र उत्पादनका क्षेत्रमा हुन छाडेर पूँजी बजारमा लगानी हुनु साम्राज्यवादको विकसित रूप भएको बताएका थिए।

काठमाडौं । सेयर बजारमा तीव्र उतरचढाव आएको छ । बजार खुल्न साथ करिब ७५ अंकले बढेको बजार दिउँसो दोहोरो अंकले घटेको थियो भने अन्त्यमा ४ अंकले घटेर बन्द भएको छ ।

यससाता सुरुका दुई दिनमा १६७ अंकले घटेको बजार हिजो एकै दिन १३७ अंकले बढेको थियो । आज पनि खुल्न साथ उच्च अंकले बढेको बजार अन्त्यमा रातो भएर बन्द भएको हो ।

सूचकमा झिनो गिरावट आए पनि कारोबार रकममा भने ठूलो बढोत्तरी आएको छ । अघिल्लो दिनको तुलनामा कारोबार रकम दोब्बरले साढे ४ अर्ब पुगेको छ ।

बुधबार सेयर बजार मापक सूचक नेप्से ४.२३ अंकले घटेर २४१४.६२ विन्दुमा आइपुगेको छ । आज २२८ कम्पनीको ४ अर्ब ५८ करोड ८३ लाख ९० हजार ६७८ रुपैयाँ बराबरको ९८ लाख ७९ हजार १०९ कित्ता सेयर किनबेच भएका छन् ।

आज कारोबारमा आएका १३ वटा समूहमध्ये ८ समूहको परिसूचकमा हरियाली छाएको छ भने ५ समूहको परिसूचक राताम्मे भएको छ । फाइनान्स समूह सबैभन्दा धेरै २.२१ प्रतिशतले बढेको छ भने होटल समूह १.७९ प्रतिशतले घटेको छ ।

कारोबारमा आएका २२८ कम्पनीमध्ये १११ कम्पनीको सेयर मूल्य बढेको छ भने १०२ कम्पनीको मूल्य घटेको छ । १५ कम्पनीको मूल्य स्थिर रहेको छ ।

झिनो गिरावट आएको बजारमा आज सामलिङ पावर कम्प्नीको मूल्यमा पोजेटिभ सर्किट लागेको छ । यसका सेयरधनीले करिब १० प्रतिशत कमाएक छन् ।

त्यसैगरी, दिव्यश्वरी र आँखुखोला हाइड्रोपावरको सेयर मूल्य ७ प्रतिशतभन्दा धेरैले बढेको छ । त्यस्तै, आइसीएफसी, मल्टिपर्पस र बेस्ट फाइनान्सको ६ प्रतिशतभन्दा धेरै, बुटवल पावर, नेशनल हाइड्रो, विशाल बजार र मानुषी लघुवित्तका सेयरधनीले पनि ५ प्रतिशतभन्दा धेरै कमाएका छन् ।

घट्दो बजारमा आज नयाँ सारथी लघुवित्तका सेयरधनीले भने सबैभन्दा धेरै ५.३४ प्रतिशत गुमाएका छन् ।