Category: फिचर

काठमाडौं । लेबननको शक्तिशाली मिलिशिया तथा राजनीतिक अभियानका वरिष्ठ कमान्डर फुआद शुकर इजरायली आक्रमणमा मारिए पछि पुनः एक पटक हिज्बुल्लाह समूह चर्चामा छ । उसले इजरायलविरुद्ध प्रतिक्रामण गर्ने तयारी गरेको छ ।

दुई पक्षबीच द्वन्द्व बढेकै बेला इजरायलद्वारा हत्या गरिएका उनी सबैभन्दा उच्च तहका हिज्बुल्लाह सदस्य हुन् । इजरायली सेनाले गत शनिवार उसको अधीनमा रहेको गोलन हाइट्सस्थित एउटा फुटबल मैदानमा बालबालिकासहित १२ जनानको ज्यान जाने गरी भएको क्षेप्यास्त्र आक्रमणमा शुकरको हात रहेको आरोप लगाएको छ।
हिज्बुल्लाहले उक्त घटनामा आफ्नो समूहको संलग्नता अस्वीकार गरेको छ। यद्यपि उसले उक्त स्थान नजिकैको सैन्य आधारशिविरमा आक्रमण गरेको दाबी गरेको थियो। त्यसैले उक्त क्षेप्यास्त्र पनि हिज्बुल्लाहको लक्ष्यभन्दा बाहिर गएको हुन सक्ने सम्भावना भएको कतिपयको विश्लेषण छ। अल–हज मोहसिन पनि भनिने शुकर हिज्बुल्लाह नेता हसन नस्रल्लाहका निकट सल्लाहकार मानिन्थे र उनी लामो समयदेखि उक्त समूहमा आबद्ध थिए।

नस्रल्लाहले टेलिभिजनबाट आफ्ना समर्थकलाई सम्बोधन गरे। त्यसलाई हिज्बुल्लाहको सम्भावित अर्को कदमको कुनै पनि सङ्केतका रूपमा धेरैले चासोपूर्वक हेरेका थिए। उनले गोप्य स्थानबाट बोल्दै इजरेलसँगको द्वन्द्व नयाँ चरणमा प्रवेश गरेको उद्घोष गरे। सुरक्षाका कारण उनले सधैँ त्यसरी सम्बोधन गर्छन्।

नस्रल्लाहले अवश्यम्भावी प्रतिक्रिया कुर्न इजरायललाई चेतावनी दिए। शत्रुपक्षले सीमा नाघेकाले त्यसको मूल्य चुकाउनुपर्ने उनले बताए। इजरेलले गैरसैनिक भवनलाई लक्षित गरेर हमला गरेको बताउँदै उनले हिज्बुल्लाहले पनि समान खालको प्रतिक्रिया दिन सक्ने सङ्केत गरे। उनको सम्बोधनको भाकाले इजरेलसँग अर्को ठूलो युद्धमा उक्त समूहले चासो नदेखाएको सङ्केत गरेको जस्तो देखिन्छ। तर त्यो उनीहरूको रणनीति पनि हुन सक्ने ठानिएको छ।

शुकरको गत मङ्गलवार हत्या भएको थियो। त्यस क्रममा दुई बालकसहित अन्य छ जनाको पनि ज्यान गएको थियो। आफ्ना सैन्य नेता मारिएपछि हिज्बुल्लाह र इजरेलबीच पुनः द्वन्द्व चर्किने र त्यो मध्यपूर्वभरि फैलिन सक्ने चिन्ताहरू उत्पन्न भएका छन्। गत अक्टोबर ७ मा हमासले इजरेलमा गरेको आक्रमणको भोलिपल्टदेखि हिज्बुल्लाहले पनि इजरेललक्षित हमलाहरू सुरु गरेको थियो।

उसले आफ्नो अभियान गाजास्थित प्यालेस्टिनीहरूको समर्थन चलाइएको बताएको छ। अहिलेसम्म उक्त समूहका अधिकांश आक्रमण र इजरेलको प्रत्याक्रमण लेबनन र इजरेलका सीमावर्ती क्षेत्रमा सीमित छन्।

इरानको समर्थन पाएको हिज्बुल्लाहलाई इजरेलले हमासभन्दा धेरै शक्तिशाली शत्रुको रूपमा हेर्दै आएको छ। उक्त समूहसँग उन्नत अस्त्रहरूको ठूलो भण्डार छ। त्यस्ता अस्त्रहरूमा ड्रोनहरू र इजरेली भूमिभित्र प्रहार गर्न सकिने खालका उच्चस्तरीय प्रविधिमा आधारित क्षेप्यास्त्रहरू पनि छन्।

हिज्बुल्लाहसँग द्वन्द्व बढेमा इरानको समर्थन पाएका उक्त क्षेत्रका अन्य समूह पनि त्यसमा संलग्न हुन सक्छन्। ती समूहहरूको अनौपचारिक सैन्य गठबन्धनलाई तेहरानले एक्सिस अफ रेजिस्टन्स भन्ने गर्छ। त्यस्ता समूहमा यमनको हूथी र इराकका लडाकु समूहहरू पनि पर्छन्।

इरानले पनि आफ्ना नयाँ राष्ट्रपतिले पदभार गर्ने दिन आयोजित विशेष समारोहमा सहभागी हुन तेहरान भ्रमणमा रहेका बेला बुधवार मारिएका हमासका राजनीतिक प्रमुख इस्माइल हानियाको हत्याको जबाफ दिने वाचा गरेको छ।
बीबीसीको सहयोगमा

काठमाडौं । हमासका शीर्ष नेता इस्माइल हनियेको इरानको राजधानी तेहरानमा हत्या भएको भोलिपल्ट इसराइलले हमासका सैन्य कमान्डर मोहम्मद देइफलाई समेत मारेको दावि गरेको छ । उनको १९ दिनअघि नै हत्या भएको बताइएको छ । इसराइलले जुलाई १३ मा गाजाको खान युनिस सहरबाहिर एउटा पर्खालले घेरिएको भवनमा हवाइ आक्रमण गरेर देइफलाई मारेको दाबी गरेको छ ।

अरू ९० जनाभन्दा धेरैको मृत्यु भएको त्यो आक्रमणमा पछि उसले हमासका अर्का सैन्य कमान्डर रफा सलामाको पनि मृत्यु भएको बताएको छ । बिहीबार उसले खुफिया विश्लेषणका आधारमा सो आक्रमणमा देइफ मारिएको पुष्टि भएको दाबी गरेको छ।

हमास स्रोतले अहिलेको समयमा उनको मृत्यु भएको हो कि होइन भन्न नसकिने जनाएको छ। अलजजिरा टेलिभिजनले हमास स्रोतलाई उल्लेख गर्दै देइफको निधनबारे आधिकारिक पुष्टि हमास वा कसाम ब्रिगेडको नेतृत्वले मात्रै गर्न सक्ने बताएको छ। मंगलबार इरानी राष्ट्रपति मसुद पेजेस्कियानको शपथ ग्रहण समारोहमा उपस्थित भएको केही घण्टापछि हमासको राजनीतिक विभागका ६१ वर्षीय प्रमुख हनियेको हत्या भएको छ । हमासले हनियेको हत्या इसराइलले गरेको आरोप लगाए पनि इसराइलले अहिलेसम्म त्यसको जिम्मेवारी लिएको छैन।

सन् २०२३ अक्टोबर ७ मा हमासले नेपालका दस र अरू केही विदेशीका साथै १२०० इसराइलीको ज्यान जाने गरी इसराइलमा आक्रमण गरेको थियो। त्यसपछि गजामा सैन्य कारबाही सुरू गरेको इसराइलले हमासलाई सिध्याउने घोषणा गरेको हुँदा इसराइलले नै हत्या गरेको मानिएको छ।

इसराइलले लेबननको राजधानी बेरूतमा हिजबुल्लाह समूहका सर्वोच्च सैन्य कमान्डरको हवाइ आक्रमणमा हत्या गरेको केही घण्टामै हनियेको हत्या भएको थियो। इसराइली नियन्त्रणमा रहेको गोलन हाइट्समा जुलाई २७ मा १२ केटाकेटीहरूको ज्यान जाने गरी भएको रकेट हमलाको बदला लिन इसराइलले हिजबुल्लाहका सर्वोच्च सैन्य कमान्डर फुआद शुक्रको हत्या गरेको बताएको छ।

हमासका शीर्ष नेता हनियेको हत्या भएको भोलिपल्टै इसराइलले दोस्रो वरीयताका नेता र सैन्य कमान्डर देइफलाई पनि मारिसकेको दाबी गरेको छ।
देइफ र हनियेको ठाउँमा सन् २०१७ मा हमासको गजा प्रमुख बनेका याह्या सिन्वरले मिलेर हनियेलाई समेत जानकारी नदिई इसराइलमा अक्टोबर ७ मा हमला गर्ने योजना बनाएको मानिन्छ।

देइफको पनि हत्या भइसकेको हो भने हमासका दुवै शीर्ष नेता मारिएका छन्। त्यस्तै अक्टोबर ७ पछि हमासका शीर्ष ६ जनामध्ये सिन्वरसहित दुई जना मात्रै जीवित रहेको इसराइलको दाबी छ। पाहुनाको नामले चिनिने हमासको अल कसाम ब्रिगेडका प्रमुख देइफ सार्वजनिक रूपमा विरलै देखिने नेता थिए। इसराइली जासुसले नभेट्टाउन् भनेर प्यालेस्टिनी लडाकुहरू आफूप्रति सहानुभूति राख्नेहरूका घरमा फेरी फेरी पाहुना बस्ने प्रचलनका कारण देइफलाई पाहुना भनिएको मानिन्छ।

इसराइलले पटक पटक आक्रमण गरेर मारेको दाबी गरिएका देइफ २० वर्षअघि गरिएको एक हवाइ आक्रमणमा एक हात र एक खुट्टा गुमाएर ह्विलचेयरमा सीमित भएको भनिन्थ्यो। तर पछि उनी सबल रहेको पुष्टि भएको थियो। र उनले नै सिन्वरसँग मिलेर अक्टोबर ७ को हमलाको योजना बनाएको इसराइलले मानेको छ।

सन् १९६५ मा खान युनिस शरणार्थी शिविरमा जन्मिएका देइफको जन्मपछिको नाम मोहम्मद दिएब इब्राहिम अल मास्री भएको मानिन्छ। हमासमा जोडिएपछि उनले नाम परिवर्तन गरेर मोहम्मद देइफ राखेका हुन्। सन् १९८९ मा देइफलाई इसराइलले पक्राउ गरेको थियो। १६ महिनासम्म उनलाई हिरासतमा राखिएको थियो।

युनिभर्सिटी अफ गजाबाट उनले विज्ञानमा स्नाकोत्तर गरेका हुन्। त्यहाँ उनले भौतिक शास्त्र, रसायन शास्त्र र जीव विज्ञान अध्ययन गरेका थिए।
हमासमा प्रभाव बढ्दै गएपछि उनले गजामा टनेलको नेटवर्क र बम बनाउने क्षमताको विज्ञता बढाएका थिए।इसराइलमाथि भएका विभिन्न समयका धेरै आत्मघाती बम बिस्फोट उनले गराएका थिए। दशकौंसम्म उनी इसराइलको मोस्ट वान्टेड सूचीको पहिलो नम्बरमा थिए।

इसराइलले उनको हत्या गर्न गरेको आक्रमणमा परेका उनले एक आँखा गुमाएका थिए भने एउटा खुट्टामा पनि गम्भीर चोट लागेको थियो। उनकी श्रीमती, ३ वर्षकी छोरी र ७ महिनाका छोराको सन् २०१४ मा इसराइलले गरेको हवाइ आक्रमणमा मृत्यु भएको थियो। हमास स्रोतका अनुसार उनी स्मार्टफोन लगायत पछिल्लो समय प्रचलित प्राविधिक सामान प्रयोग गर्दैन थिए। उनका अहिलेसम्म तीन वटा तस्बिर मात्र सार्वजनिक छन्।

एउटा उनी २०–३० वर्ष हुँदाको हो भने अर्को फोटोमा उनले मास्क लगाएका छन्। यस्तै, तेस्रो फोटोमा उनको छाया मात्र खिचिएको छ। उक्त फोटो उनले सार्वजनिक गर्ने अडिओहरूमा प्रयोग गरिएको हुन्छ। सन् २०२१ मा पनि इसराइलले उनलाई मार्न कारबाही चलाएको थियो। तर उनी बाँच्न सफल भएका थिए। उनले अडिओहरू विरलै सार्वजनिक गर्थे र सार्वजनिक रूपमा देखा नै पर्दैन थिए।

काठमाडौं । भारतको केरलापछि हिमाचल प्रदेशमा पनि भारी वर्षासँगै बाढी–पहिरोको विपत्ति निम्तिएको छ । हिमाचल प्रदेशका सिमला लगायतका जिल्लामा कम्तिमा ५० जना बेपत्ता भएका छन् । जाओन, कुल्लु, निरमण्ड, सरपारा लगायत ठाउँ बाढीपहिरोको चपेटामा परेका छन् ।

यो जानकारी हिमाचल प्रदेशका मुख्यमन्त्री सुखविन्दर सिंह सुक्खुले सामाजिक सन्जालमार्फत् दिएका हुन् । हिमाचल प्रदेश सरकारका एक मन्त्री जगत सिंहले सिमला जिल्लाको सरपारा गाउँमा मात्रै ३६ जना बेपत्ता भएको जानकारी दिएका छन् ।

कुल्लु क्षेत्रको मलाणा हाइड्रोपावरको बाँध भत्किएको छ । सडक पनि भत्किएकाले सम्पर्क टुटेको छ । निरमण्डमा चारवटा पक्की पुल र २५ भन्दा बढी कच्ची पुल भत्किएका छन् । बाढी–पहिरो प्रभावित क्षेत्रमा खोज तथा उद्धार कार्य जारी छ । सरकारको आपतकालीन बैठक पनि बोलाइएको छ । यसैबीच भारतको उत्तराखण्डमा पर्ने प्रसिद्ध धार्मिक क्षेत्र केदारनाथ र रुद्रप्रयाग पनि बुधबार रातिको भारी वर्षाका कारण बाढी–पहिरोले प्रभावित भएको छ । सरकारले केदारनाथको यात्रा नगर्न सबैलाई आह्वान गरेको छ ।

सोनप्रयाग, भीमबली लगायतका स्थानमा पुग्ने बाटो बन्द भएको छ । ठूलाठूला ढुंगासहितको पहिरो खसेर बन्द भएका सडक खुलाउने प्रयास जारी छ । बाटो बन्द भएकाले करिब २०० तिर्थयात्री भीमबलीका होटलहरुमा रोकिन बाध्य छन् । प्रहरीले रुद्रप्रयाग पुगिसकेका यात्रीहरुलाई त्यहीँ सुरक्षित रुपमा बस्न अनुरोध गरेको छ ।