Category: फिचर

कायरो, २३ असार (रासस–एपी) । सुडानमा जारी गृहयुद्धका कारण पछिल्लो छ महिनामै ३०० भन्दा बढी बालबालिकाको मृत्यु भएको छ । तीमध्ये अधिकांशको ज्यान ड्रोन आक्रमणमा गएको संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय बाल कोष (युनिसेफ) ले सोमबार जनाएको छ । युद्ध थप तीव्र बन्दै जाँदा बालबालिका हिंसा, विस्थापन र मानवीय सङ्कटको सबैभन्दा ठूलो मारमा परिरहेका छन् ।

सन् २०२३ को अप्रिलदेखि सुडानी सेना र अर्धसैनिक द्रुत समर्थन बल ९आरएसएफ० बीच जारी द्वन्द्व अहिले मुख्यतः कोर्डोफान, डार्फर र ब्लू नाइल राज्यमा केन्द्रित छ । युनिसेफका अनुसार हालका महिनामा ड्रोन युद्ध तीव्र बनेको छ र कुल हताहतमध्ये करिब ६० प्रतिशत घटना ड्रोन आक्रमणसँग सम्बन्धित छन् ।

रणनीतिक महत्त्वको उत्तर कोर्डोफानस्थित एल–ओबिड सहरको नियन्त्रणका लागि सेना र आरएसएफबीच चर्किएको लडाइँका क्रममा सम्भावित युद्ध अपराध र मानवअधिकार उल्लङ्घनबारे संयुक्त राष्ट्रसङ्घ, अमेरिका, बेलायतलगायत अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले गम्भीर चिन्ता व्यक्त गरेका छन् ।

यस युद्धमा हालसम्म कम्तीमा ५९ हजार मानिसको मृत्यु भइसकेको छ भने करिब एक करोड ३० लाख नागरिक विस्थापित भएका छन् । द्वन्द्वका कारण सुडानका धेरै क्षेत्र अनिकालतर्फ धकेलिएका छन् र तीन करोडभन्दा बढी मानिस मानवीय सहायताको भरमा बाँच्न बाध्य छन् ।

ड्रोन आक्रमण र गोलाबारीका क्रममा विद्यालय, बजार, इन्धन भण्डारण केन्द्र तथा खानेपानीका संरचनासमेत निशाना बनाइएकाले पाँच लाखभन्दा बढी नागरिक प्रत्यक्ष जोखिममा परेका छन् । धेरै क्षेत्रमा सर्वसाधारणले एक वर्षभन्दा बढी समयदेखि घेराबन्दीजस्तै कठिन अवस्था सामना गरिरहेका छन् ।

सुडानका लागि युनिसेफका प्रतिनिधि शेल्डन येटले बालबालिका हिंसा, विस्थापन र अभावको अन्तहीन चक्रमा फसेको बताउँदै उनीहरूको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न तत्काल प्रभावकारी कदम चाल्न आग्रह गर्नुभयो । संयुक्त राष्ट्रसङ्घले पनि द्वन्द्वरत पक्षहरूलाई नागरिक तथा नागरिक पूर्वाधारको संरक्षण गर्न, मानवीय सहायता निर्बाध रूपमा पुग्ने वातावरण बनाउन र बालबालिकालाई थप क्षतिबाट जोगाउन सबै सम्भव उपाय अपनाउन आह्वान गरेको छ । 

एथेन्स, २३ असार (रासस–एपी) । पोर्चुगल, ग्रिस र स्पेनमा फैलिएको भीषण डढेलो नियन्त्रणबाहिर जाने जोखिम बढ्दै गएको छ । सयौँ अग्निनियन्त्रक, दर्जनौँ हवाई साधन र अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग परिचालन गरिए पनि आगो पूर्ण रूपमा नियन्त्रणमा आउन सकेको छैन । ग्रिसमा भने डढेलोसँगै विषाक्त धुवाँको खतरा बढेपछि केही क्षेत्रमा स्थानीयवासीलाई घरभित्रै बस्न र झ्याल–ढोका बन्द गर्न निर्देशन दिइएको छ ।

ग्रिसको दोस्रो ठूलो सहर थेस्सालोनिकीस्थित ओराइओकास्ट्रो उपनगर नजिक रहेको रिसाइक्लिङ प्लान्टमा शनिबार साँझ सुरु भएको आगो तीव्र हावाका कारण फैलिएको थियो । त्यसबाट निस्किएको विषाक्त धुवाँका कारण आसपासका तीन उपनगर र १५७ अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरू बसोबास गर्ने आवासका लागि सतर्कता तथा आंशिक स्थानान्तरणको सूचना जारी गरिएको छ ।

आगो नियन्त्रणका लागि करिब १६० अग्निनियन्त्रक रातभर खटिएका थिए भने बिहानदेखि पानी बोक्ने विमान परिचालन गरिएको थियो । स्थानीय मेयर पान्डेलिस साकिरिसका अनुसार केही घर र व्यवसायमा क्षति पुगेको छ, यद्यपि विस्तृत विवरण आउन बाँकी छ ।

यसैबीच, एथेन्सको पश्चिमस्थित मन्द्रा क्षेत्रमा देवदारको जङ्गलमा लागेको अर्को डढेलो नियन्त्रण गर्न २१० अग्निनियन्त्रक, स्वयंसेवक, विशेष टोली तथा २९ हवाई साधन परिचालन गरिएको छ । रात परेपछि हवाई उद्धार प्रभावित हुने भएकाले अधिकारीहरूले साँझअघि नै आगो नियन्त्रणमा ल्याउने प्रयास तीव्र पारेका छन् ।

पोर्चुगलको मध्य भाउजेला क्षेत्रमा बिहीबारदेखि लागेको डढेलो निभाउन एक हजार २०० भन्दा बढी अग्निनियन्त्रक, करिब ४०० सवारीसाधन र १५ वटा विमान परिचालन गरिएको छ । युरोपेली सङ्घ (इयु)को कोपर्निकस स्याटेलाइट प्रणालीका अनुसार आइतबारसम्म आगोले करिब १२ हजार हेक्टर क्षेत्र जलाइसकेको छ ।

पोर्चुगललाई सहयोग गर्न स्पेनले १२० अग्निनियन्त्रक र ४५ सवारीसाधन पठाएको छ भने इटाली र स्पेनबाट तीनवटा अग्निनिवारण विमान पनि परिचालन गरिएका छन् । अधिकारीहरूका अनुसार आगोको तीव्रता केही घटे पनि केही स्थानमा अझै तातो केन्द्रहरू बाँकी छन् ।

स्पेनको उत्तरपूर्वी गिरोना क्षेत्रमा शुक्रबारदेखि फैलिएको डढेलोले करिब दुई हजार २०० हेक्टर क्षेत्र जलाइसकेको छ । क्याटालोनिया अग्नि सेवाका अधिकारी एडवर्ड मार्टिनेजका अनुसार आगोको परिधि करिब ४० किलोमिटर पुगेको छ र तत्काल नियन्त्रणमा आउने सम्भावना कम देखिएको छ ।

ग्रिसको अग्निशमन विभागले थेस्सालोनिकीको आगलागी सडकछेउको वनस्पतिमा गाडीबाट निस्किएको स्पार्कका कारण सुरु भएको आशङ्कामा ७६ वर्षीय एक व्यक्तिलाई पक्राउ गरेको जनाएको छ । केही दिनअघि सोही क्षेत्रनजिकै अर्को डढेलोमा १२ वर्षीय बालक र उनका बुबाको मृत्यु भएको थियो ।

अग्निशमन विभागका प्रवक्ता ब्रिगेडियर आयोनिस आर्टोपियोसका अनुसार ग्रिसका करिब ८५ प्रतिशत डढेलो मानवीय लापरवाहीका कारण लाग्ने गरेका छन् । कृषि उपकरणबाट निस्कने स्पार्क, चुरोटका ठुटा र खुला स्थानमा बारबेक्यु गर्दा हुने असावधानी प्रमुख कारण रहेको उनले बताए । अधिकांश आगलागी सचेतना अपनाए रोक्न सकिने उनको भनाइ छ ।

ग्रिसले हरेक वर्ष गर्मीयाममा विनाशकारी डढेलोको सामना गर्दै आएको छ । सन् २०१८ मा एथेन्सनजिकैको डढेलोमा १०० भन्दा बढीको मृत्यु भएको थियो भने सन् २०२३ मा उत्तरपूर्वी ग्रिसमा लागेको डढेलो इयुकै इतिहासमा सबैभन्दा ठूलो वनडढेलो बनेको थियो । जलवायु परिवर्तनसँगै बढ्दो जोखिमलाई मध्यनजर गर्दै ग्रिसले हालै प्रक्षेपण गरिएका चार उपग्रहमार्फत डढेलो निगरानी प्रणाली सुदृढ बनाउने तयारी पनि गरेको छ । 

ढाका, २३ असार (रासस–एएनआई) । साउदी अरबका राजकुमार मोहम्मद बिन सलमानले पठाएको औपचारिक निमन्त्रणा स्वीकार गर्दै बङ्गलादेशका प्रधानमन्त्री तारिक रहमान साउदी अरबको भ्रमणमा जाने कार्यक्रम तय भएको सोमबार प्रधानमन्त्रीका विदेश मामिला सल्लाहकार हुमायुन कबिरले जानकारी गराएका छन् ।

बैठक बारे विस्तृत जानकारी दिँदै कबिरले भने, “बङ्गलादेशका लागि साउदी अरबका महामहिम राजदूत डा. अब्दुल्लाह जाफर एच। बिन अबियाहले आज बिहान प्रधानमन्त्री तारिक रहमानलाई भेटी राजकुमार बिन सलमानले प्रधानमन्त्री तारिक रहमानलाई साउदी अरबको औपचारिक भ्रमणको निमन्त्रणा दिएका छन् । ”

सल्लाहकार कबिरले यो कूटनीतिक भेटलाई दुवैतर्फी उच्चस्तरीय भ्रमणको रूपमा व्याख्या गरे । विदेश मामिला सल्लाहकारले अगाडि भने, “राजदूतले राजकुमार बिन सलमान बङ्गलादेश भ्रमण गर्न इच्छुक छन्, उनले उपयुक्त समयमा बङ्गलादेश आउन चाहेको बताएका छन् ।”

दुई देशबीचको पुरानो सम्बन्धलाई जोड दिँदै कबिरले भने, “यो आदानप्रदानबाट हामी साउदी अरबसँग रणनीतिक सहयोग र साझेदारी गर्न अत्यन्त सकारात्मक छौँ । ऐतिहासिक रूपमा हाम्रो द्विपक्षीय सम्बन्ध सधैँ राम्रो रहिआएको छ। हामी यसलाई थप मजबुत बनाउनेछौँ र इन्शाअल्लाह नयाँ उचाइमा पुर्‍याउनेछौँ।”

उनले आगामी उच्चस्तरीय भ्रमणले ठूलो आर्थिक अवसर खोल्ने पनि बताए । भ्रमण कूटनीतिक सम्बन्धलाई थप मजबुत बनाउने, व्यापार तथा लगानीको मात्रालाई बढाउने, साउदी अरबको निजी क्षेत्र र सरकार दुवैबाट बङ्गलादेशमा लगानी गर्ने सम्बन्धमा छलफल हुनेछ”, कबिरले भने, “साउदी अरबको निजी क्षेत्र र सरकार दुवैबाट लगानीका लागि व्यापक चासो दिएकोे देखिएको छ ।”

“यो हाम्रो द्विपक्षीय सम्बन्धको लागि महत्वपूर्ण क्षण हो। प्रधानमन्त्रीलाई साउदी अरब भ्रमणको निमन्त्रणा मात्र होइन, साउदी राजकुमार विन सलमानले पनि बङ्गलादेश भ्रमण गर्ने इच्छा व्यक्त गर्नुभएको छ। यो दुवैतर्फी हो,” सल्लाहकार कबिरलेले थपे ।

नयाँ सरकार गठन भएपछि गरिएका कूटनीतिक प्रयासबारे बोल्दै कबिरले भने, “पछिल्ला चार महिनामा हाम्रो सरकारले मध्यपूर्वमा भाइचारा सम्बन्ध स्थापित गरेको छ। प्रधानमन्त्रीले विशेष दूतमार्फत मध्यपूर्वका देशहरूको भ्रमण गर्नुभयो, जसले ठूलो सद्भावना सिर्जना गरेको छ।” “यसको परिणामस्वरूप हामी साउदी अरबसँग रणनीतिक सञ्चार र साझेदारीलाई थप मजबुत र विस्तार गर्न लागेका छौं,” उनले भने । 

नान्जिङ, २३ असार (रासस–सिन्ह्वा) । पूर्वी चीनको जियाङ्सु प्रान्तको नान्जिङ विकास क्षेत्र प्रशासनिक समितिका पूर्व कार्यकारी उपनिर्देशक याङ योउलिन लाई घुसखोरी गरेको अभियोगमा सोमबार मृत्युदण्डको फैसला सुनाइएको छ ।

जियाङ्सुको चाङझाउ शहरको मध्यवर्ती जन अदालतले याङलाई आजीवनका लागि राजनीति अयोग्य रहने गरी अधिकार खोस्ने र उहाँको सम्पत्ति जफत गर्ने पनि आदेश दिएको छ ।

अदालतको फैसलाअनुसार याङलाई भ्रष्टाचार, सार्वजनिक कोषको दुरुपयोग, शक्ति दुरुपयोग र सम्पत्ती शुद्धिकरणसम्बन्धी मुद्दामा दोषी ठहर गरिएको छ ।

अदालतका अनुसार सन् १९९३ देखि सन् २०२३ सम्म याङले जियाङ्सुको राजधानी नान्जिङमा विभिन्न पदमा रहेर इन्जिनियरिङ ठेक्का, व्यवसाय सञ्चालन, जग्गा हस्तान्तरण र वित्तीय सहयोग जस्ता काममा संस्था तथा व्यक्तिहरूलाई पदीय मर्यादा विपरीत सहयोग गर्नुभएको र त्यसक्रममा उहाँले कुल २२१ करोड युआन (झन्डै ३२ करोड ५० लाख अमेरिकी डलर) बराबरको घुस र अवैध सम्पत्ति जम्मा गरेको ठहर गरिएको छ ।

यसबाहेक उहाँले सरकारी कोष ठगी गर्न अरूसँग मिलेमतो गरेको, सरकारी कर्मचारीहरूलाई अनुचित लाभका लागि घुस दिएको, सरकारी कम्पनीको रकम दुरुपयोग गरेको र जग्गा भत्काउने तथा विकास परियोजनाहरू अवैध रूपमा व्यवस्थापन गरेको पनि पाइएको छ, जसले समाजमा गम्भीर प्रभाव पारेको थियो।

याङले जग्गा हस्तान्तरण शुल्क अवैध रूपमा फिर्ता दिएर राज्यलाई ठूलो आर्थिक क्षति पुर्‍याएको र घुसबाट प्राप्त रकम आफ्नो नियन्त्रणमा रहेका कम्पनीहरूलाई ऋण दिएर लुकाएको र पछि आफ्नो आम्दानीका रूपमा देखाएको फैसलामा उल्लेख छ।

अदालतले भनेको छ, “याङले अत्यधिक ठूलो रकम घुस लिएको पुष्टि भएको छ । उनको अपराधको प्रकृति अत्यन्त गम्भीर थियो, सामाजिक प्रभाव निकै नकारात्मक थियो र राज्य तथा जनताको हितमा अत्यधिक ठूलो क्षति पुर्‍याएको थियो। त्यसैले कानुनबमोजिम उहाँलाई मृत्युदण्ड दिनुपर्ने फैसला भएको छ ।”

यद्यपि उनले अरूको अपराधबारे रिपोर्ट गर्नुभएको थियो र त्यो पनि सत्य ठहरिएको छ, तर समग्रमा उनको घुसखोरीको गम्भीरता, प्रकृति र सामाजिक हानिलाई हेर्दा कुनै छुट दिन मिल्ने अवस्था नदेखिएको अदालतले जनाएको छ ।

यो मुद्दाको सार्वजनिक सुनुवाइ मार्च १८ र अप्रिल २८ मा भएको थियो। मुद्दाको सुनुवाइका क्रममा अभियोजनकर्ता, प्रतिवादी र उनका वकिलले प्रमाणबारे बहस गरेका थिए । याङले अन्तिम बयानमा आफू दोषी रहेको स्वीकार गर्दै पश्चाताप व्यक्त गरेका छन् । 

ढाका, २३ असार (रासस–सिन्ह्वा) । भारी वर्षाका कारण दक्षिण–पूर्वी बङ्गलादेशको कोक्स बजार जिल्लामा रहेका रोहिङ्ग्या शिविरहरूमा सोमबार बिहान गएको पहिरोमा कम्तीमा नौ जनाको मृत्यु भएको छ । मृतकमध्ये सात जना दुई परिवारका सदस्य रहेको प्रहरीले अधिकारीले बताएका छन्।

कोक्स बजार जिल्लाका प्रहरी अधीक्षक एएनएम शजादुर रहमानले सिन्ह्वालाई बताएअनुसार भारी बर्षापछि पहिरोमा परी आठ जनाको मृत्यु रोहिङ्ग्या शरणार्थी शिविरमा भएको र अन्य एक जनाको मृत्यु कोक्स बजार नगरपालिकामा भएको छ। उनले भने, “पहिरोका कारण शिविरमा धेरै घरहरू पनि क्षतिग्रस्त भएका छन्।”

जिल्लामा सोमबार बिहानसम्मको २४ घण्टामा २५० मिलिमिटरभन्दा बढी वर्षा भएको थियो। यो भारी वर्षा अझै दुई दिनसम्म जारी रहने पूर्वानुमान गरिएको छ । अधिकारीले जोखिमपूर्ण पहाडी किनारमा बस्नेहरूलाई सुरक्षित स्थानमा सार्ने काम भइरहेको बताएका छन् ।

बङ्गलादेशको पहाडी क्षेत्रमा जुनदेखि सेप्टेम्बरसम्म चल्ने मनसुनको समयमा बाढी पहिराका घटनालाई सामान्य घटना मानिन्छ तर कहिलेकाही यो विशाल प्रकृतिक विपत्का रूपमा आउने गर्छ । अव्यवस्थित वस्ती, भिरालो क्षेत्रमा मेसिनको प्रयोग गरी सडक विस्तार र जङ्गल फँडानी र तटीय क्षेत्रमा बसाइएका बस्तीका कारण यहाँ जोखिम बढुदो रहेको छ ।

नयाँ दिल्ली, २३ असार (रासस–एएफपी) । भारतले गत वर्ष भारत नियन्त्रित कश्मीरमा पर्यटकहरूमाथि भएको घातक हमलासँग जोडेर पाकिस्तानस्थित एक लडाकु समूहका संस्थापकविरुद्ध सोमबार मुद्दा दायर गरेको छ। सन् २०२५ एप्रिलमा पहलगाम नजिकको पर्यटकीय क्षेत्रमा भएको हमलामा २६ जनाको मृत्यु भएको थियो, जसमध्ये अधिकांश हिन्दू पर्यटक थिए। यस घटनाले आणविक शक्ति भएका दुई देशबीच चार दिनसम्म तीव्र द्वन्द्व निम्त्याएको थियो।

नयाँ दिल्लीले पाकिस्तानले आक्रमणलाई समर्थन गरेको आरोप लगाएको छ, जसलाई इस्लामावादले पटक–पटक अस्वीकार गर्दै आएको छ । भारतको राष्ट्रिय अनुसन्धान निकाय ९एनआईए० ले हाफिज सईद लाई ‘व्यक्तिगत रूपमा तथा आतङ्ककारी सङ्गठनको प्रतिबन्धित समूह लश्कर–ए–तैबाको प्रमुख र र उक्त सङ्गठनको सक्रिय छद्म सङ्गठन ‘द रेसिस्टेन्स फ्रन्ट’का विरूद्ध मुद्दा दायर गरेको जनाएको छ ।

एनआईएको वक्तव्यअनुसार सईदलाई ‘भारतविरुद्ध युद्ध छेड्ने र सीमापारिबाट षड्यन्त्र रचेको’ आरोप लगाइएको छ। पाकिस्तानको विदेश मन्त्रालयले टिप्पणीका लागि गरेको अनुरोधमा तत्काल प्रतिक्रिया दिएको छैन। तर इस्लामावादले यसअघि स्वतन्त्र छानबिनको माग गर्दै हमलामा पाकिस्तानी संलग्नता नभएको बताएको थियो।

संयुक्त राष्ट्रसङ्घले सन् २००५ मा अल–कायदा र तालिबानसँगको सम्बन्धका कारण लश्कर–ए–तैबालाई प्रतिबन्ध लगाएको थियो। सन् २००८ मा अमेरिकाले हाफिज सईदलाई विश्वव्यापी आतङ्ककारी सूचीमा राखेको थियो। लश्कर–ए–तैबा भारतको वित्तीय राजधानी मुम्बईमा सन् २००८ मा भएको हमलाका लागि सबैभन्दा बढी चर्चित छ। उक्त हमलामा १० जना बन्दुकधारीले तीन दिनसम्म शहरमा आतङ्क मच्चाएका थिए र कम्तीमा १६६ जनाको मृत्यु भएको थियो।

यो समूहले सन् २००१ मा भारतीय संसद्माथि, सन् २००५ मा नयाँ दिल्ली र बेङ्गलुरुमा तथा सन् २००६ मा मुम्बईको रेलमा भएको हमलामा पनि संलग्नता देखाएको थियो। पाकिस्तानले सन् २०२० मा ७६ वर्षीय सईदलाई आतङ्ककारी गतिविधिका लागि आर्थिक सहयोग गरेको अभियोगमा दोषी ठहर गरेको थियो।

गत वर्षको पहलगाम हमलाले भारत र पाकिस्तानबीच कूटनीतिक प्रतिशोधका कदमहरू निम्त्याएको थियो । यो मिसाइल, ड्रोन र तोपको गोलीबारीमा परिणत भएको थियो । द्वन्द्वमा दुवै पक्षबाट ७० जनाभन्दा बढी को मृत्यु भएको थियो।

मुस्लिम बहुल कश्मीर क्षेत्र सन् १९४७ मा बेलायती शासनबाट स्वतन्त्र भएपछि दुई देशबीच विभाजित छ। दुवै देशले पूरै क्षेत्र आफ्नो दाबी गरेका छन् र यसको नियन्त्रणका लागि दुई पटक युद्ध पनि लडेका छन्। सन् १९८९ देखि केही विद्रोही समूहहरूले क्षेत्रको स्वतन्त्रता वा पाकिस्तानसँगको विलयको माग गर्दै विद्रोह गरिरहेका छन्।