Category: समाचार

वार्सा, २८ असार (रासस–एएफपी) । दोस्रो विश्वयुद्धमा ‘युक्रेनी राष्ट्रवादी’ समूहद्वारा गरिएको ‘नरसंहार’ मा शाहदत भएका पोल्याण्डका नागरिकहरूको सम्झनामा नयाँ स्मारक निर्माण गर्ने घोषणा गरेको छ । दोस्रो विश्वयुद्धमा ‘युक्रेनी राष्ट्रवादी’ समूहद्वारा गरिएको ‘नरसंहार’ मा ज्यान गुमाउने नागरिक लागि नयाँ स्मारक निर्माण गर्ने घोषणा पोल्यान्डका प्रधानमन्त्री डोनाल्ड टस्कले शनिबार गरेका हुन् ।

“वार्सामा सम्झनाको पर्खाल खडा गरिनेछ, जसमा सधैं बलिरहने ज्वाला र फेला परेका तथा पहिचान गरिएका हरेक पीडितको नाम लेखिनेछ,” उनले सामाजिक सञ्जालमा लेखेका छन् । वार्सा र किएभ दोस्रो विश्वयुद्धका क्रममा दुवै पक्षका नागरिक हत्याकाण्डबारे दशकौँदेखि विवादमा छन्, जसले उनीहरूको सम्बन्धमा तगारो देखिँदै आएको छ ।

पोल्यान्डले रुसको आक्रमणविरुद्ध लडिरहेको आफ्नो छिमेकी युक्रेनलाई समर्थन गरिरहेका समय यो विवादले अझ बढी महत्व पाएको छ । टस्कको यो घोषणा सन् १९४३ को ‘ब्लडी सन्डे’ को पूर्व सन्ध्यामा आएको हो, जतिबेला युक्रेनी इन्सर्जेन्ट आर्मी ९युपिए० र युक्रेनी राष्ट्रवादी सङ्गठन (ओयुएन)का इकाइहरूले युक्रेनको उत्तर–पश्चिम क्षेत्रको भोल्हिनियामा हजारौँ पोल्याण्डबासीलाई मारेका थिए।

पोल्यान्डका अनुसार सन् १९४३ देखि १९४५ सम्म ७० हजार देखि एक लाख नागरिक मारिएका थिए भने प्रतिकारमा करिब १२ हजार युक्रेनीको पनि ज्यान गएको अनुमान गरिएको थियो । युपिए र ओयुएनलाई युक्रेनमा रेड आर्मी र सोभियत सङ्घविरुद्ध स्वतन्त्रताको लागि लडेका समूहको रूपमा हेरिन्छ ।

युक्रेनका राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले मे महिनामा युपिएको नाममा एउटा सैन्य इकाई नामकरण गर्ने घोषणा गरेपछि पोल्यान्डमा ठूलो आक्रोश उत्पन्न भएको थियो। प्रतिकारस्वरूप, पोल्यान्डका राष्ट्रपति कारोल नावरोकीले जेलेन्स्कीलाई देशको सर्वोच्च सम्मानको सूची ‘अर्डर अफ द ह्वाइट इगल’ बाट हटाउनुभएको थियो ।

–घाउ निको पार्ने पहल–

युरोपेली परिषद्का पूर्व अध्यक्ष तथा रुसविरुद्ध युक्रेनका दृढ समर्थक डोनाल्ड टस्कले भने, “स्मृति र सत्यले हामीलाई घृणा र तिरस्कारबिना राम्रो भविष्य निर्माण गर्न मद्दत गर्नुपर्छ।” “शान्ति र पारस्परिक सम्मानको युरोप, दोस्रो विश्वयुद्धपछि मिलाप गरेको युरोप, सत्य र कुराहरूलाई सही नामले बोलाउने माध्यमबाट सम्भव भएको हो”, टस्कले भने, “यो समुदायमा सामेल हुन चाहने जो कोहीले पनि यो सत्यको लागि तयार हुनुपर्छ।”

उत्तर–पश्चिम युक्रेनको ओलिका शहरमा, पोल्यान्डका रक्षामन्त्री व्लाडिसलाभ कोसिनियाक–कामिस्जले युद्धमा मारिएका नागरिकहरूको सम्झनामा आयोजित समारोहलाई सम्बोधन गर्दै वार्सा र किएभले ‘अतीतको भूमिका स्वीकार गरेर राम्रो भविष्य निर्माण गर्न’ सँगै अगाडि बढ्नुपर्ने बताए । “मित्रता भनेको एकअर्कालाई सत्य बताउनु हो र यो कठिन यथार्थ हो,” उनले भने, “म पुराना घाउहरू खोल्न होइन, निको पार्न’ यहाँ आएको हुँ।”

किएभसँगको मुख्य रेल लिङ्क रहेको पोल्यान्डको दक्षिण–पूर्वी सीमावर्ती शहर चेल्ममा पनि भोल्हिनियामा मारिएकाहरूका लागि प्रस्तावित सङ्ग्रहालयस्थलमा समारोहहरू आयोजना भएका छन् । शहरका मेयर याकोब बनान्स्जेकले भने, “यी सम्झनाहरू आजको युक्रेन वा यसका नागरिकहरूविरुद्ध लक्षित छैनन् र विभाजन वा शत्रुता फैलाउन होइनन्। यी त केवल ऐतिहासिक घटनाका पीडितहरूको सम्झनाको अभिव्यक्ति मात्र हुन् ।”

क्याउकटाव, म्यान्मा, २८ असार (रासस–एएफपी) । देशको पश्चिमी राखाइन र चिन राज्यमा व्यापक बर्षापछि बाढी आएको बताउँदै म्यान्माका उद्धारकर्मीहरूले शनिबार नदी र होचा समथर भूभागमा पानीको सतह बढ्दै गएको चेतावनी दिएका छन् ।

जातीय अल्पसंख्यक विद्रोही समूह अराकान आर्मीको मानवीय सेवाले बिहीबार जारी गरेको पछिल्लो तथ्याङ्कअनुसार बाढीमा कम्तीमा तीन जनाको मृत्यु भएको छ। “विशेष गरी वृद्ध, बिरामी, गर्भवती र निम्न क्षेत्रमा बस्नेहरूलाई सुरक्षित स्थानमा सार्नुपर्दा पानीको स्तर अझ बढे के हुन्छ भन्ने हाम्रो चिन्ता हो,” स्थानीय उद्धारकर्मी बो आउङ थे इनले क्याउकटाव नगरको शे ता ले गाउँबाट एएफपीलाई जानकारी दिए ।

सन् २०२१ को सैन्य ‘कू’ पछि गृहयुद्धले ग्रस्त म्यान्माले यातायात तथा सञ्चारका धेरै समस्या सामना गरिरहेको छ र संयुक्त राष्ट्रसङ्घका अनुसार जनसङ्ख्याको एक तिहाइभन्दा बढी मानिसले खाद्यान्नको असुरक्षाको महशुस गरिरहेका छन्।

“हाम्रो गाउँमा करिब २०० घर छन्, जसमध्ये एक वा दुईवटा मात्र डुबेका छैनन्। बाँकी सबै डुबेका छन्। सबै धानका खेतहरू पनि डुबेका छन्,” क्याउक क्यात गाउँका ४९ वर्षीय बासिन्दा मे थे इन याइनेले भने । “घरमा साना बच्चाहरू छन्। यदि राति पानी अझ बढेर आयो भने हामीसँग आश्रय लिने ठाउँ र भाग्ने कुनै बाटो नै हुँदैन भन्ने डर लागिरहेको छ,” २४ वर्षीया थुजार ब्थभले बताए ।

गुसाउ, नाइजेरिया, २८ असार (रासस–एएफपी) । नाइजेरियाली सेनाले यो हप्ता उत्तरपश्चिमी जाम्फारा राज्यमा गरेको कारबाहीमा अपहरण तथा गाई चोरी गर्ने गिरोहका ३०० भन्दा बढी सदस्यहरू मारिएको अधिकारीले शनिबार बताएका छन् । सेनाले गुम्मी जिल्लामा दुई दिनसम्म चलेको कारबाहीमा ‘३०० भन्दा बढी आतङ्ककारीहरूको सफाया’ गरेको जाम्फारा राज्यका सूचना आयुक्त महमुद मुहम्मद दान्तावासाले जारी गरेको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ ।

जिहादी तथा ‘डाँका’ समूहका गिरोहहरूले उत्तर तथा मध्य नाइजेरियाका समुदायहरूलाई आतङ्कित बनाएका छन्। उनीहरूले घातक हमला गर्ने, अपहरण गरी फिरौती असुल्ने र किसानहरूलाई आफ्नै खेतमा जानका लागि कर लगाउने गर्छन्। सुरक्षा विश्लेषकहरूका अनुसार मुख्य रूपमा आर्थिक लाभका लागि सक्रिय अपराधी गिरोह र जिहादीहरूबीच बढ्दो सहकार्य भइरहेको छ । जिहादीहरूले पूर्वोत्तरमा १७ वर्षदेखि विद्रोह गरिरहेका छन् ।

गुम्मीका बासिन्दा अबुबकर मुहम्मदले बताउनुभयो, “सेना र स्थानीयहरूले सयौँ चोरीका गाईहरू लिएर आफ्नो शिविरबाट अन्यत्र सरिरहेका करिब एक हजार डाँका समूहका सदस्यहरूसँग बुधबार रातिदेखि बिहीबारसम्म झडप भएको थियो । “सेना र गाउँलेहरूले रातभरि र भोलिपल्ट बिहानसम्म चलेको लडाइँमा लुटेरा समूहका ३०० भन्दा बढी सदस्यहरूलाई सफाया गरेको छन्,” मुहम्मदले एएफपीलाई बताए । अर्का बासिन्दा अबुबकर कुदी–कासाले भने, “बुधबार राति सवा नौ बजेतिर कारबाही सुरु भएको थियो र गोली तथा बिस्फोटको आवाजले सारा गाउँ रातभर जागा रहेको थियो।”

“लुटेराहरू अझै सेना र गाउँलेहरूको घेराबन्दीमा छन्,” कुदी–कासाले अगाडि भने । दुई हप्ता अघि सेनाले लुटेराहरूको शिविरमा हमला गर्न खोजेको थियो तर “अत्यधिक सङ्ख्या र राम्रोसँग सुसज्जित सशस्त्र’ लुटेरासँग लड्ने बल नपुग्ने अनुमानपछि फिर्ता हुनुपरेको थियो।

“सेनाले राम्रो तयारी गरेर फर्किएर उनीहरूमाथि कडा प्रहार ग¥यो,” उनले भने । अर्का बासिन्दा शेहु दान्दारेले पनि सेनाले ‘गिरोहहरूलाई बमबारी’ गरेर ३०० भन्दा बढी मारिएको बताए । गत वर्ष जुलाईमा नाइजेरियाली सेनाले केब्बी राज्यमा ३५० जति ल्ुटेराहरूको ठूलो समूहलाई घेराबन्दीमा पारी कम्तीमा १५० जनालाई मारिदिएको थियो।

एक महिनापछि जाम्फाराको बुककुयुम क्षेत्रमा सेनाले ४०० भन्दा बढी गिरोह सदस्यहरू भएको जङ्गली शिविरमा हवाई हमला र स्थलगत कारबाही गरी १०० भन्दा बढीलाई मारिदिएको संयुक्त राष्ट्रसङ्घलाई बुझाउन तयार पारिएको सुरक्षा रिपोर्टमा उल्लेख छ । जाम्फारा सरकारले यो हप्ताको कारबाहीलाई हिंसात्मक अपराधविरुद्धको ‘महत्वपूर्ण सफलता’ भनेको छ ।

अफ्रिकाको सबैभन्दा बढी जनसङ्ख्या भएको नाइजेरिया बहुविध सुरक्षा सङ्कटसँग जुधिरहेको छ। पूर्वोत्तर नाइजेरियामा सन् २००९ देखि सुरुमा बोको हराम, त्यसपछि यसको शाखा तथा प्रतिद्वन्द्वी इस्लामिक स्टेट वेस्ट अफ्रिका प्रोभिन्स नामक इस्लामिक चरमपन्थी विद्रोह चलेको छ । हालैका महिनाहरूमा नाइजेरियाले जिहादीहरूलाई मार्न सफलता पाएको दाबी गरेको छ।

यसअघि क्रिसमसको दिन अमेरिकी हवाई हमला र नाइजेरियाली सेनाको सहकार्यमा सोकोतो राज्यमा गरिएको कारबाहीमा लुटेरा समूहतर्फ ठूलो क्षति भएको थियो । अमेरिकाले नाइजेरियाली सेनालाई सहयोग र तालिम दिन सयौँ सैनिक खटाएको छ। अमेरिका–नाइजेरिया संयुक्त कारबाहीमा इस्लामिक स्टेट समूहको विश्व स्तरको दोस्रो कमान्डरसहित करिब २०० लडाकुहरू मारिएका थिए।

बेइजिङ, २७ असार (रासस–एपी) । एक सातायता आएको भीषण आँधी र बाढीका कारण कम्तीमा ५० जनाको ज्यान गइसकेको चीनमा शक्तिशाली टाइफुन ‘बवी’ पूर्वी तटतर्फ अघि बढेपछि उच्च सतर्कता अपनाइएको छ । अधिकारीहरूले हजारौँ नागरिकलाई सुरक्षित स्थानमा सारेका छन् भने उद्धार टोलीलाई तयारी अवस्थामा राखिएको छ ।

प्रतिघण्टा १६२ किलोमिटरको अधिकतम निरन्तर गतिमा बहिरहेको टाइफुन ‘बवी’ शुक्रबार ताइवानको उत्तर भाग हुँदै अघि बढ्ने र त्यसपछि शनिबार राति चीनको फुजियान र झेजियाङ प्रान्तको सीमाक्षेत्र नजिकै स्थलभागमा प्रवेश गर्ने अनुमान गरिएको छ । यसअघि यसले साइपनसहित प्रशान्त क्षेत्रका अमेरिकी भूभागमा सुपर टाइफुनका रूपमा तीव्र हावा र वर्षा गराएको थियो ।

ताइवानमा भारी वर्षाको पूर्वानुमानसँगै राजधानी ताइपेईका विद्यालय बन्द गरिएका छन् । उत्तरी तटमा माछा मार्ने डुङ्गाहरू बन्दरगाहमा बाँधिएका छन् भने जापान, हङकङलगायतका गन्तव्यका धेरै उडान शनिबारसम्म रद्द गरिएका छन् । चीनको झेजियाङ प्रान्तमा १७ हजारभन्दा बढी नागरिकलाई सुरक्षित स्थानमा सारिएको छ ।

करिब एक लाख ७० हजार उद्धारकर्मीलाई सम्भावित विपद्का लागि तयारी अवस्थामा राखिएको सरकारी समाचार संस्था सिन्ह्वाले जनाएको छ । फुजियान प्रान्तले तीव्र हावा र उग्र समुद्री अवस्थाका कारण केही जलमार्ग सेवा स्थगित गर्नुका साथै सबै माछा मार्ने डुङ्गालाई बन्दरगाह फर्किन निर्देशन दिएको छ ।

यसअघि दक्षिणी चीनमा आएको उष्णकटिबन्धीय आँधी ‘मेसाक’ का कारण गुआङ्सी क्षेत्रमा आएको बाढीमा कम्तीमा ३९ जनाको मृत्यु भएको अधिकारीहरूले पुष्टि गरेका छन् । अत्यधिक वर्षाले जलाशयहरू फुटेका थिए भने हेङ्झाउस्थित बाँधको एक भाग भत्किएपछि ठूलो क्षेत्रमा बाढी फैलिएको थियो । धेरै मानिसहरू भवनका माथिल्ला तलामा दिनौँसम्म फसेका थिए र विद्युत् सेवा समेत अवरुद्ध भएको थियो ।

यस्तै, मध्य चीनको हुबेई प्रान्तमा सोमबार राति आएको भीषण आँधीका कारण थप ११ जनाको मृत्यु भएको थियो । यसैबीच, पश्चिमी चीनको गान्सु प्रान्तमा मङ्गलबार आएको भूस्खलनमा २१ जना वनकर्मीको मृत्यु भएको छ । उक्त घटना टाइफुनसँग प्रत्यक्ष सम्बन्धित नभए पनि प्रतिकूल मौसमका कारण उद्धार कार्य प्रभावित भएको जनाइएको छ ।