काठमाडौँ, २९ असारः जल तथा मौसम विज्ञान विभाग, मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार मुलुकका विभिन्न स्थानमा भारीदेखि धरै भारी वर्षाको सम्भावना छ । हाल देशभर मनसुनी वायुको प्रभाव रहेको उल्लेख गर्दै विभागले हाल मनसुनको न्यून चापीय रेखा सरदर स्थानभन्दा केही माथि नेपालको तराई भू–भाग नजिक रहेको जनाएको छ ।
हाल देशभर अधिकांश बादल लागेको छ । कोशी, बागमती, गण्डकी, लुम्बिनी र कर्णाली प्रदेशको केही स्थानमा तथा मधेस र सुदूरपश्चिम प्रदेशको एक–दुई स्थानमा हल्कादेखि मध्यम वर्षा भइरहेको छ । आज दिउँसो कोशी, मधेस, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशमा अधिकांश बादल लाग्नेछ र कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशमा साधारणतया बादल लाग्नेछ । कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका हिमाली भू–भागका धेरै र लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका हिमाली भू–भागका थोरै स्थानमा मेघगर्जन÷चट्याङसहित मध्यमसम्मको वर्षा÷हिमपातको सम्भावना छ ।
कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका पहाडी र तराई भू–भागका धेरै स्थानमा, मधेस प्रदेश तथा लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशको पहाडी र तराई, कर्णाली प्रदेशको पहाडी भू–भागका केही स्थानमा मेघगर्जन÷चट्याङसहित मध्यमसम्मको वर्षाको सम्भावना छ ।
कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशको पहाडी भू–भागको थोरै स्थानमा तथा मधेस प्रदेशलगायत कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशको तराई भू–भागको एक–दुई स्थानमा भारी वर्षाको सम्भावना रहेको छ ।
साथै आज राति कोशी, मधेस, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशमा अधिकांश बादल लाग्नेछ र कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशमा साधारणतया बादल लाग्नेछ । कोशी र बागमती प्रदेशका हिमाली भू–भागका धैरै स्थान, गण्डकी प्रदेशको हिमाली भू–भागको केही स्थान र लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका हिमाली भू–भागका थोरै स्थानमा मेघगर्जन÷चट्याङसहित मध्यमसम्मको वर्षा÷हिमपातको सम्भावना छ ।
मधेस प्रदेश तथा कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका पहाडी र तराई भू–भागका धेरै स्थानमा, लुम्बिनी प्रदेशको पहाडी र तराई भू–भागका केही स्थानमा तथा कर्णाली प्रदेशको पहाडी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका पहाडी र तराई भू–भागका थोरै मेघगर्जन÷चट्याङसहित मध्यमसम्मको वर्षाको सम्भावना छ ।
कोशी र बागमती प्रदेशको पहाडी र तराई भू–भाग तथा मधेस प्रदेशको थोरै स्थानमा भारीदेखि धेरै भारी वर्षा साथै गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशको पहाडी र तराई भू–भागको एक–दुई स्थानमा भारी वर्षाको सम्भावना रहेको छ । कोशी र बागमती प्रदेशको पहाडी भू–भागको एक–दुई स्थानमा अति भारी वर्षाको पनि सम्भावना रहेको छ ।
विभागले मनसुन सक्रिय भई भारीदेखि अति भारी वर्षाको पनि सम्भावना रहेकोले ती क्षेत्रमा हुनसक्ने गेग्रान बहाव, बाढी, पहिरो तथा भू–क्षयजस्ता प्रकोपको जोखिम वा क्षतिबाट बच्न आवश्यक सावधानी अपनाउन आग्रह गरेको छ । साथै ती क्षेत्रहरूमा दैनिक जनजीवनलगायत कृषि, स्वास्थ्य, पर्यटन, पर्वतारोहण, सडक तथा हवाई यातायातमा असर पर्ने सम्भावना रहेको पनि विभागको भनाइ छ ।
काठमाडौं, २८ असारः देशभर मनसुन वायुको प्रभाव कायम रहँदा आगामी दुई दिन केही प्रदेशका पहाडी तथा तराई क्षेत्रमा भारीदेखि अति भारी वर्षाको सम्भावना रहेको भन्दै जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ ।
महाशाखाका अनुसार हाल मनसुनको न्यून चापीय रेखा पश्चिममा सरदर स्थानभन्दा केही माथि र पूर्वमा नेपालको तराई भूभाग नजिक रहेको छ । यसको प्रभावका कारण देशभर सामान्यदेखि पूर्ण बदली भएको छ । अहिले कोशी, बागमती, गण्डकी, लुम्बिनी र कर्णाली प्रदेशका केही स्थान तथा सुदूरपश्चिम प्रदेशका एकदुई स्थानमा हल्कादेखि मध्यम वर्षा भइरहेको छ ।
आज दिउँसो देशका अधिकांश स्थानमा बदली रहनेछ । हिमाली तथा पहाडी क्षेत्रमा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यम वर्षाको सम्भावना छ भने उच्च हिमाली क्षेत्रमा हिमपातसमेत हुन सक्ने महाशाखाले जनाएको छ । मधेस प्रदेश तथा कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका तराईका धेरै स्थान र लुम्बिनी तथा सुदूरपश्चिमका केही स्थानमा पनि मेघगर्जन र चट्याङसहित वर्षा हुने सम्भावना छ । मधेससहित कोशी, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका पहाडी तथा तराईका एकदुई स्थानमा भारी वर्षा हुन सक्ने महाशाखाको पूर्वानुमान छ ।
त्यसैगरी, आज राति कोशी, मधेस, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशमा अधिकांश स्थानमा बदली हुनेछ भने कर्णाली र सुदूरपश्चिममा सामान्यदेखि पूर्ण बदली रहनेछ । कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका पहाडी भेग तथा मधेससहित ती प्रदेशका तराईका केही स्थानमा भारीदेखि धेरै भारी वर्षाको सम्भावना छ । ती प्रदेशका पहाडी भूभागका एकदुई स्थानमा अति भारी वर्षा पनि हुन सक्ने महाशाखाले जनाएको छ । महाशाखाले आइतबार र सोमबार विशेषगरी कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका पहाडी क्षेत्र तथा मधेससहित ती प्रदेशका तराईका केही स्थानमा भारीदेखि अति भारी वर्षाको सम्भावना रहेकाले गेगरान बहाव, बाढी, पहिरो र भूक्षयको जोखिम बढ्न सक्ने जनाएको छ ।
प्रतिकूल मौसमका कारण दैनिक जनजीवन, कृषि, स्वास्थ्य सेवा, पर्यटन, पर्वतारोहण तथा सडक र हवाई यातायातमा असर पर्न सक्ने भएकाले आवश्यक सतर्कता अपनाउन र महाशाखाबाट जारी हुने मौसमसम्बन्धी सूचना नियमित रूपमा लिन आग्रह गरिएको छ ।
बेइजिङ, २७ असार (रासस–एएफपी) । चीनले शुक्रबार पहिलोपटक पुनः प्रयोग गर्न मिल्ने रकेट सफलतापूर्वक अवतरण गरेको चीनको अन्तरिक्ष निकायले जनाएको छ । यो चीनका लागि अन्तरिक्ष महत्वाकाङ्क्षा र प्रक्षेपण लागत घटाउने दिशामा ठूलो उपलब्धि हो। यो सफलतापछि एसियाली महाशक्ति अमेरिकाको पुनः प्रयोग योग्य रकेट क्षेत्रमा रहेको प्रभुत्वलाई चुनौती दिन सक्ने अवस्थामा पुगेको छ । हालसम्म यो क्षेत्रमा एलन मस्कको स्पेसएक्स र जेफ बेजोसको ब्लु ओरिजिनले नेतृत्व गर्दै आएका थिए।
चीनको राष्ट्रिय अन्तरिक्ष प्रशासनले जनाएअनुसार लङ मार्च–१०बी रकेट चिनियाँ समय अनुसार दिउँसो १२ः१५ बजे हाइनानको प्रक्षेपण स्थलबाट उडान भरेको थियो। यसले एउटा उपग्रहलाई कक्षमा स्थापित गरेको थियो । रकेटको पहिलो भागलाई समुद्रमा रहेको प्लेटफर्ममा ‘नेट–क्याप्चर प्रणाली’ मार्फत सफलतापूर्वक फिर्ता ल्याइएको थियो।
चीनको राज्य प्रसारक सीसीटीभीले हवाई फुटेज प्रसारित गरेको थियो जसमा रकेटको पहिलो भाग प्लेटफर्ममा सहज रूपमा अवतरण गरेको देखिन्थ्यो।
सीएनएसएले भनेको छ, “यो मिसन चीनको लागि ढुवानी रकेटको पहिलो चरणलाई नियन्त्रित रूपमा फिर्ता ल्याउने पहिलो सफल प्रयास हो। साथै यो विश्वकै पहिलो समुद्रमा नेट प्रणालीबाट रकेट फिर्ता ल्याउने घटना हो ।” चिनियाँ अन्तरिक्ष प्रशासनले यसलाई ‘पुनः प्रयोग योग्य रकेट प्रविधिमा चीनको ठूलो सफलता’ भनेको छ।
स्पेसएक्सको फाल्कन ९ रकेटभन्दा फरक, लङ मार्च–१०बी रकेटमा अवतरणका लागि खुट्टा (ल्याण्डिङ लेग्स) प्रयोग गरिएको छैन । ‘चीन एकेडेमी अफ लञ्च भेइकल टेक्नोलोजी’का प्राविधिक विशेषज्ञ चेन मुयेको भनाइ उद्धृत गर्दै ग्लोबल टाइम्सले लेखेको छ, “नेटबाट सञ्चालित ‘रिकभरी’ प्रणालीले विशेष फाइदा दिन्छ ।”
विशेषज्ञ चेनले भने, “हालका मुख्य रिकभरी समाधानहरूको तुलनामा नेटबाट सञ्चालित प्रणाली रकेटको अवतरण आवश्यकताअनुसार बढी अनुकूलन योग्य छ।” सामान्यतया धेरैजसो रकेट एक पटक मात्र प्रयोग गर्नका लागि डिजाइन गरिन्छन्। तिनका भागहरू प्रयोगपछि समुद्रमा खस्छन्, वातावरणमा जलेर नष्ट हुन्छन् वा कक्षमा फोहोरका रूपमा रहन्छन्। रकेटको पहिलो भाग सबैभन्दा महँगो मानिन्छ।
चेनले भने, “नेटबाट सञ्चालन हुने रिकभरीले रकेटको आन्तरिक संरचनालाई सरल बनाउँछ। यसमा अवतरणका लागि खुट्टा आवश्यक नपर्ने भएकाले रकेटको तौल पनि घटाउन सकिन्छ।” उनले घटेको तौलले ‘पेलोड’ क्षमता र सञ्चालन दक्षता बढाउन मद्दत गर्ने बताए । रकेटको केही भाग पुनः प्रयोग गर्न सकिँदा उपग्रह वा अन्तरिक्ष यान प्रक्षेपणको लागत घट्छ। लङ मार्च–१० श्रृङ्खलाका रकेटहरू विशेष गरी चीनको भावी चन्द्रमाको मानव मिसनका लागि बनाइएका हुन् ।
काठमाडौँ, २७ असारः हाल देशभर मनसुनी वायुको प्रभाव रहेको छ । हाल मनसुनको न्यून चापीय रेखा सरदर स्थानभन्दा केही माथि रहेको छ । जल तथा मौसम विज्ञान विभाग, मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार देशभर साधारणतया बादल लागेको छ । कोशी, बागमती, गण्डकी, लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशको थोरै स्थानमा तथा मधेस प्रदेशको एक–दुई स्थानमा हल्कादेखि मध्यम वर्षा भइरहेको छ ।
आज दिउँसो देशभर अधिकांश बादल लाग्नेछ । देशका हिमाली भू–भागका केही स्थानमा मेघगर्जन÷चट्याङ्गसहित मध्यमसम्मको वर्षा र हिमपातको सम्भावना छ । देशका पहाडी भू–भागका धेरै स्थानमा मेघगर्जन÷चट्याङसहित मध्यमसम्मको वर्षा÷हिमपातको सम्भावना छ । देशका तराई भू–भागका केही स्थानमा मेघगर्जन÷चट्याङसहित मध्यमसम्मको वर्षा÷हिमपातको सम्भावना छ ।
कोशी, बागमती, गण्डकी, कर्णाली प्रदेशको पहाडी भू–भाग साथै लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशको पहाडी र तराई भू–भागको एक–दुई स्थानमा भारी वर्षाको पनि सम्भावना रहेको छ । आज राति देशभर साधारणतया बादल लाग्ने सम्भावना छ । देशका हिमाली भू–भागका थोरै स्थानमा मेघगर्जन\चट्याङसहित मध्यमसम्मको वर्षा÷हिमपातको सम्भावना छ ।
कोशी, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशको पहाडी र तराई भू–भागको धेरै स्थानमा तथा कर्णाली प्रदेशको पहाडी र सुदूरपश्चिम प्रदेशको पहाडी र तराई भू–भागका केही स्थानमा मेघगर्जन\चट्याङसहित मध्यमसम्मको वर्षा÷हिमपातको सम्भावना छ ।
गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशको पहाडी भू–भागको थोरै स्थानमा र कोशी प्रदेशको पहाडी, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशको तराई भू–भागको एक–दुई स्थानमा भारी वर्षाको पनि सम्भावना रहेको छ ।
काठमाडौँ, २५ असारः जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले आज देशका अधिकांश स्थानमा बदली रहने तथा विभिन्न प्रदेशका पहाडी, हिमाली र तराईमा मेघगर्जन, चट्याङसहित वर्षाको सम्भावना रहेको जनाएको छ ।
विभागका अनुसार दिउँसो देशका पहाडी र हिमालीभागका केही स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यम वर्षा तथा हिमपातको सम्भावना छ । कोशी, लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका तराईका केही स्थान तथा मधेश प्रदेशसँगै बागमती र गण्डकी प्रदेशका तराईका थोरै स्थानमा पनि मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यम वर्षा हुन सक्नेछ ।
कोशी, बागमती, गण्डकी, लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका पहाडी भागका एकदुई स्थानमा भारी वर्षाको सम्भावना रहेकाले सतर्कता अपनाउन महाशाखाले आग्रह गरेको छ ।
आज राति पनि देशका अधिकांश स्थानमा बदली रहनेछ । कोशी प्रदेश तथा बागमती र गण्डकी प्रदेशका हिमाली र पहाडी भू–भागका धेरै स्थानमा तथा लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका हिमाली र पहाडी भेगका केही स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यम वर्षा तथा हिमपातको सम्भावना छ ।
यसैगरी, मधेस प्रदेश तथा बागमती, गण्डकी, लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका तराईका केही स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यम वर्षाको सम्भावना छ । मधेस प्रदेशका साथै कोशी, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका पहाडी तथा तराईका एकदुई स्थानमा भारी वर्षा हुन सक्ने भएकाले सतर्कता अपनाउन महाशाखाले अनुरोध गरेको छ ।
२४ असार, काठमाडौं । ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइमन्त्री विराजभक्त श्रेष्ठ र संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयनमन्त्री खडक राज पौडेलले आज प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयअन्तर्गत सञ्चालित ‘हेलो सरकार’ शाखाको अवलोकन तथा निरीक्षण गरेका छन् । प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयमा मन्त्रिपरिषद्को बैठकपछि प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाहका राजनीतिक सल्लाहकार असिम शाहसँगै आज मन्त्रीद्वय श्रेष्ठ र पौडेलले ‘हेलो सरकार’ शाखाको अवलोकन गर्दै गुनासो व्यवस्थापन प्रणाली, सेवा प्रवाह र गुनासो फछ्र्योटको अवस्थाबारे जानकारी लिए ।
अवलोकनका क्रममा दुवै मन्त्रीले हेलो सरकारमा आउने नागरिकका गुनासाबारे चासो व्यक्त गर्दै सम्बन्धित मन्त्रालयले गुनासा समयमै सम्बोधन गर्न तत्पर रहेको बताए । उनीहरुले नागरिकका प्रत्येक गुनासाप्रति गम्भीर हुन र प्रभावकारी समन्वयका साथ काम गर्न कर्मचारीलाई निर्देशन दिए । उनीहरुले गुनासोको सङ्ख्या बढ्दै जानुले वर्तमान सरकारप्रति नागरिकको विश्वास बढेको उल्लेख गर्दै प्राप्त गुनासा समयमै फछ्र्योट गर्ने कार्यलाई उच्च प्राथमिकतामा राख्नुपर्नेमा जोड दिए ।
मन्त्रालयसँग सम्बन्धित गुनासा छिटो सम्बोधनका लागि समन्वय संयन्त्रलाई थप प्रभावकारी बनाइने मन्त्रीद्वय श्रेष्ठ र पौडेलको भनाइ थियो । प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयअन्तर्गत सञ्चालित ‘हेलो सरकार’ पछिल्लो समय सरकारी निकाय र नागरिकबीच संवादको प्रभावकारी केन्द्रीय प्लेटफर्मका रूपमा विकसित हुँदै गएको छ ।
सरकारको शासकीय सुधारसम्बन्धी सयदिने कार्यसूचीअनुसार हेलो सरकारलाई चौबिसै घण्टा सञ्चालनमा ल्याइएको छ । बहुच्यानल प्रणाली, आधुनिक प्रविधि तथा सबै मन्त्रालयसँग प्रत्यक्ष समन्वय हुने एकीकृत प्रणालीमार्फत गुनासो व्यवस्थापनलाई थप प्रभावकारी बनाउने काम अघि बढिरहेको छ ।
आगामी दिनमा कृत्रिम बौद्धिकता ९एआई० मा आधारित प्रणालीमार्फत गुनासो दर्ता, सम्बन्धित निकायमा स्वचालित पठाउने तथा प्रगति अवस्थाबारे सेवाग्राहीलाई नियमित जानकारी दिने व्यवस्था लागू गर्ने तयारीसमेत भइरहेको प्रधानमन्त्री कार्यालयले जनाएको छ ।
प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयका अनुसार यही असार २४ गतेसम्म हेलो सरकार प्रणालीमा कुल एक लाख ३१ हजार ८७५ गुनासा तथा उजुरी प्राप्त भएका छन् । तीमध्ये करिब ७० प्रतिशत गुनासा फछ्र्योट भइसकेका छन् । वर्तमान सरकार गठन भएको गत चैत १३ गते यता हेलो सरकारमा दर्ता हुने गुनासा तथा उजुरी ८३८ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ । गत चैत १३ देखि असार २४ सम्म यी गुनासा र उजुरी फछ्र्योट ९७५ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ ।
काठमाडौँ, २४ असारः हाल देशभर मनसुनी वायुको प्रभाव रहेको छ । मनसुनको न्यूनचापीय रेखा नेपालको पूर्वी भूभागतर्फ सरदरभन्दा दक्षिणमा र पश्चिमी भूभागतर्फ सरदर स्थानको आसपास अवस्थित रहेको जल तथा मौसम विज्ञान मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको छ ।
महाशाखाका अनुसार आज देशभर साधारणतया बादल लागेको छ । कोशी, बागमती, लुम्बिनी र कर्णाली प्रदेशका केही स्थान तथा गण्डकी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका एकदुई स्थानमा मध्यमसम्मको वर्षा भइरहेको छ ।
आज दिउँसो देशभर साधारणतया बादल लाग्नेछ । देशका हिमाली भूभागका केही स्थानमा मेघगर्जन/चट्याङसहित मध्यमसम्मको वर्षा र हिमपातको सम्भावना छ । कोशी, बागमती, गण्डकी, लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका पहाडी र तराई भूभागका केही स्थानमा, मधेस प्रदेश साथै कर्णाली प्रदेशका पहाडी भूभागका थोरै स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यमसम्मको वर्षाको सम्भावना छ । देशको पहाडी भूभागका एकदुई स्थानमा भारी वर्षाको सम्भावना रहेको छ भने मधेस प्रदेश साथै लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका तराई भूभागका केही स्थानमा हुरीबतासको पनि सम्भावना छ ।
त्यसैगरी, आज राति देशभर अधिकांश बादल लाग्नेछ । देशका हिमाली भूभागका थोरै स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यमसम्मको वर्षा र हिमपातको सम्भावना छ । मधेस प्रदेश तथा कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका पहाडी र तराई भूभागका धेरै स्थानमा, लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका पहाडी भूभागका साथै लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका तराई भूभागका केही स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यमसम्मको वर्षाको सम्भावना छ ।
मधेस प्रदेश साथै कोशी, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका पहाडी र तराई भूभागका थोरै स्थानमा भारीदेखि धेरै भारी वर्षाको पनि सम्भावना महाशाखाले जनाएको छ ।
कोशी प्रदेशको पहाडी र तराई भूभागको थोरै स्थान तथा मधेस प्रदेशका साथै बागमती, गण्डकी लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका पहाडी र तराई भूभागको एकदुई स्थानमा भारी वर्षाका सम्भावना रहेकाले आवश्यक सावधानी अपनाउनुहुन र विभागको पछिल्लो सूचनामा अद्यावधिक रहनुहुन अनुरोध महाशाखाले अनुरोध गरेको छ ।
बेइजिङ, २३ असार (रासस–एएफपी) । कम्बोडियाको कार्डामम माउन्टेन्स राष्ट्रिय निकुञ्जमा गरिएको ‘क्यामेरा ट्र्याप’ अध्ययनमा १४ वटा दुर्लभ तथा लोपोन्मुख वन्यजन्तु प्रजाति फेला परेका छन् । वातावरण मन्त्रालयले सोमबार विज्ञप्ति जारी गर्दै उक्त जानकारी दिएको हो ।
अप्रिलको सुरुदेखि जुनको अन्त्यसम्म सञ्चालन गरिएको अध्ययनले निकुञ्जको समृद्ध जैविक विविधता तथा प्राकृतिक स्रोत संरक्षणको महत्त्वलाई पुनः उजागर गरेको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ ।
फेला परेका दुर्लभ तथा लोपोन्मुख प्रजातिहरूमा एसियाली हात्ती, गौर (जङ्गली राँगो), दक्षिणी सेरो, साम्बर मृग, सन बियर, एसियाली कालो भालु, मार्बल्ड बिरालो, ढोल (जङ्गली कुकुर), स्पटेड लिन्साङ, लामो पुच्छर भएको मकाक, उत्तरी पिग–टेल्ड मकाक, ठूलो भारतीय सिभेट, सुन्डा प्याङ्गोलिन र चिल्लो भुवा भएको ओटर समावेश छन् ।
यसका अतिरिक्त, स्तनधारी, चराचुरुङ्गी र सरीसृप वर्गका अन्य धेरै कम जोखिममा रहेका प्रजातिहरू पनि सो निकुञ्जमा बसोबास गर्ने तथ्य अध्ययनले देखाएको छ ।
वातावरण मन्त्रालयका उपसचिव तथा प्रवक्ता ख्वाइ अतित्याले यी प्रजातिहरूको उपस्थितिले कम्बोडियाको वन्यजन्तु संरक्षणप्रतिको प्रतिबद्धता र भावी पुस्ताका लागि पारिस्थितिक प्रणालीको दिगोपन सुनिश्चित गर्ने सरकारी प्रयासलाई प्रस्ट पार्ने बताए ।
२२ असार, यूएई । इलामको रमणीय पहाडी बस्ती फिक्कल गैरीगाउँका प्रभाकर शर्मा आज संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई)को एक बहुप्रतिष्ठित कम्पनीमा सूचना प्रविधि (आईटी– टिकटिङ) विभाग प्रमुखका रुपमा कार्यरत छन् । सामान्य किसान परिवारमा जन्मिएर अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको जिम्मेवारी सम्हाल्न पुग्नु उनका लागि केवल व्यक्तिगत सफलता मात्र होइन, नेपाली युवाको क्षमता, दक्षता र सम्भावनाको सशक्त उदाहरण पनि हो । उनले आफ्नो कर्म र संघर्षमार्फत नेपालीहरु केवल श्रमशक्तिमा मात्र होइन, प्राविधिक दक्षतामा समेत विश्वस्तरमा प्रतिस्पर्धा गर्न सक्षम छन् भन्ने प्रमाणित गरेका छन् ।
२०४४ साल फागुन २१ गते साविक फिक्कल गाविसको गैरीगाउँ, हाल सूर्योदय नगरपालिका–९ मा प्रभाकरको जन्म भएको थियो । मध्यमवर्गीय किसान परिवारमा हुर्किएका प्रभाकरका बाबुआमाको मुख्य आम्दानीको स्रोत खेतीपाती नै थियो । आर्थिक अभाव भए पनि परिवारमा शिक्षाप्रतिको दृष्टिकोण भने सकारात्मक र प्रगतिशील थियो ।
प्रभाकरकी आमा एसएलसी उत्तीर्ण भएकी शिक्षित महिला हुनुहुन्थ्यो । आमाले स्थानीय शिशु स्याहार केन्द्रमा काम पाएपछि प्रभाकरले त्यहीँबाट आफ्नो शैक्षिक यात्रा शुरु गरे । त्यसपछि उनी आफ्ना दाजुसँगै कजिनीस्थित आदर्श प्राथमिक विद्यालयमा भर्ना भए र कक्षा ४ सम्म अध्ययन गरे । सीमित स्रोत–साधन भएको ग्रामीण वातावरणमा पनि उनले निरन्तर शिक्षा हासिल गर्दै आफ्नो अध्ययनलाई अगाडि बढाए ।
उनको जीवनमा एउटा महत्वपूर्ण मोड अंग्रेजी शिक्षक श्याम भण्डारीको आगमनले ल्यायो । भण्डारी, सल्लाहपछि प्रभाकरकै घरमा बस्न थाले । दिउँसो बोर्डिङ स्कूलमा पढाउने उनले बिहान–बेलुका अंग्रेजी तथा अन्य विषय पढाउन थालेपछि प्रभाकर, उनका दाजु र कान्छी दिदीको पढाइमा उल्लेखनीय सुधार आयो । गुणस्तरीय शिक्षाको त्यो अवसरले उनीहरुको भविष्य निर्माणमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्यो ।
श्याम भण्डारीकै सल्लाहमा आर्थिक अवस्था कमजोर हुँदाहुँदै पनि बाबुआमाले छोराछोरीलाई बोर्डिङ स्कूलमा पढाउने निर्णय गरे । त्यो सजिलो निर्णय थिएन । तर ३ जना विद्यार्थी भर्ना गर्दा एक जनालाई निःशुल्क पढाउने बोर्डिङ स्कूलले दिएको सहुलियत व्यवस्थाले परिवारलाई केही राहत दियो ।
यसपछि प्रभाकर इभरल्याण्ड बोर्डिङ स्कूल, फिक्कलमा भर्ना भए र कक्षा ८ सम्म अध्ययन गरे । ग्रामीण परिवेशमा भएका कारण घरको सबै कामहरुमा पनि सहयोग गर्नुपथ्र्यो (गाईलाई घाँस, खोलेको व्यवस्था गर्ने, थलो भकारो, दाउरा, पूजापाठ, खाना बनाउने इत्यादि) यी सबै काम सघाएर डेढ घण्टाको पैदल यात्रा गरेर स्कूल जानु पथ्र्यो । कक्षा ५, ६ र ७ को अध्ययन त्यही स्कूलमा पूरा गरेर उनी र उनका दाजु सनराइज बोर्डिङ स्कुल, फिक्कलमा गए । कक्षा ८, ९ र १० को अध्ययन त्यहीँबाट पूरा गरे ।
तर त्यतिबेला उक्त विद्यालयले एसएलसी परीक्षाको अनुमति नपाएकाले प्रभाकरले अन्तिम परीक्षा भने स्थानीय फिक्कल माध्यमिक विद्यालयबाट दिए । २०५९ सालमा उनले दोस्रो श्रेणीमा एसएलसी उत्तीर्ण गरे । यो सफलता उनको शैक्षिक यात्राको अर्को महत्वपूर्ण आधार बन्यो ।
उनको बुबा खेतीपातीबाहेक दूध संकलन गर्नुहुन्थ्यो र डेरी विकास निगमलाई बेच्नुहुन्थ्यो । पछि त्यही व्यवसायलाई सहकारीमा परिणत गरेर व्यवस्थापकको भूमिकामा रहनुभयो । पछि उहाँले ग्रामीण पशु उपचारको तालिम लिने अवसर पनि पाउनुभयो र अभ्यास गर्न थाल्नुभयो । उनकी आमा पनि महिला विकास शाखाका विभिन्न पहलहरुमा संलग्न हुनुहुन्थ्यो र पछि बचत तथा ऋण सहकारी संस्था स्थापना गरी व्यवस्थापक बन्नुभयो । जसले गर्दा उनीहरुको आर्थिक स्थितिमा केही सुधार आयो ।
दुवै छोराको पढाइ राम्रो देखेपछि उनका बाबुले थप ठूलो निर्णय लिए– उनीहरुलाई झापामा पढाउने । भविष्यको उज्यालो सम्भावनालाई ध्यानमा राख्दै ऋणधन गरेर भए पनि पढाउनुपर्छ भन्ने उद्देश्यले बिर्तामोडमा भर्ना गरियो । प्रभाकरले गोमेन्द्र बहुमुखी कलेज, बिर्तामोडमा कम्प्युटर साइन्स विषय लिए भने उनका दाजुले मानविकी संकाय रोजे ।
घरको संरक्षण र अभिभावकीय निगरानीबाट टाढा भएपछि पढाइमा अपेक्षित सफलता प्राप्त हुन सकेन । तर उनी कहिल्यै असफल भएनन् । संघर्षकै बीच उनले प्लस टु अध्ययन पूरा गरे । प्लस टु सकेपछि उनका दाजु सेनामा भर्ती हुने उद्देश्यले धरानतिर लागे भने प्रभाकरले थप अध्ययनका लागि फरक बाटो रोजे । सन् २००५ मा उनी काठमाडौं पुगे । काठमाडौंमा दिदी–भिनाजुको साथले उनको जीवनमा अर्को महत्वपूर्ण मोड लियो ।
भिनाजु डिल्ली आचार्यकै सल्लाहमा प्रभाकरले नोबेल कलेज, सिनामंगलमा कम्प्युटर इन्फर्मेसन विषयमा स्नातक अध्ययन शुरु गरे ।
जीवन साथीसँगको त्यो संयोगको भेट सन् २००९ मा दिदी–भिनाजु अमेरिका गएपछि प्रभाकरले विदेश जाने लक्ष्यसहित आईईएलटीएस अध्ययन शुरु गरे, जसले अन्तर्राष्ट्रिय अवसरतर्फ नयाँ ढोका खोल्यो । आईईएलटीएस अध्ययनकै क्रममा उनले काठमाडौंमा केही समय ट्रेनीका रुपमा काम गरे र पछि गौरीघाटस्थित एक विद्यालयमा कम्प्युटर साइन्स अध्यापन गर्न थाले ।
शिक्षकका रुपमा बिताएको समयले उनको प्राविधिक ज्ञानलाई निखार्नुका साथै जीवनमा विशेष मोड पनि ल्यायो । सोही विद्यालयमा कार्यरत प्रज्ञा घिमिरेसँग उनको चिनजान प्रेममा परिणत भयो र लामो सम्बन्धपछि उनीहरुले सन् २०१३ को डिसेम्बरमा विवाह गरे । आज प्रभाकरको जीवनयात्राकी महत्वपूर्ण सहयात्री बनेकी छन्– प्रज्ञा ।
विदेश यात्राको प्रारम्भ यसबीच प्रभाकरको जीवनमा विदेशको अवसर पनि ढकढक्याउन थालिसकेको थियो । उनका दाजु सन् २००७ मै यूएई पुगिसकेका थिए । दाजुकै सल्लाह र आग्रहमा सन् २०१० मा एक रिक्त पदका लागि प्रभाकरलाई दुबई आउन प्रस्ताव आयो । नयाँ अवसर र आकर्षक सम्भावनाले उत्साहित प्रभाकरले सन् २०१० अक्टोबर १ मा जीवनमै पहिलो पटक विमान चढेर दुबईको यात्रा गरे र उक्त पदका लागि उनले आवेदन दिए ।
आशा थियो– साक्षात्कारपछि नयाँ अध्याय शुरु हुनेछ । तर भाग्यले तत्काल साथ दिएन । अन्तर्वार्ताको चरणमै पुग्न नपाउँदै उक्त पद नै खारेज भयो । सपना अधुरै रह्यो । त्यसपछि उनले करिब २५–३० स्थानमा जागिरका लागि प्रयास गरे । कतिपय सामान्य कामका अवसर आए, तर उनले आफ्नो क्षेत्रमा बाहेक अन्यत्र काम नगर्ने अडान लिए ।
त्यो निर्णय सजिलो थिएन । विदेशको अपरिचित भूमिमा बेरोजगार भएर बस्नु मानसिक रुपमा चुनौतीपूर्ण थियो । तर आफ्नो सीप र क्षमतामाथिको विश्वासले उनलाई डगमगाउन दिएन । यही क्रममा उनका दाजुका साथी कपिल खड्काले सहयोगको हात बढाए । कपिलको आग्रहमा प्रभाकर दुबईस्थित ‘यस होटल’मा अन्तर्वार्ताका लागि पुगे । उनले आफ्नो बायोडाटा बुझाए । होटलले मासिक १७५० दिरामसहित अन्य सुविधा दिने प्रस्ताव राख्यो । तत्काल निर्णय नगरी उनले सोचेर जवाफ दिने बताए । त्यसबेला कपिल पनि सोही होटलमा कार्यरत थिए ।
केही सल्लाहपछि प्रभाकरले दस दिनपछिको टिकट सारे । खबर नआएपछि भोलिपल्ट नेपाल फर्किने तयारीमा किनमेल गरिरहेका बेला होटलबाट फोन आयो । मानव संसाधन विभागले अन्तर्वार्ताका लागि बोलाएको खबर थियो । अन्तर्वार्तापछि मेडिकल परीक्षण गर्नुपर्ने भयो । प्रभाकरले आफू नेपाल फर्किन लागेको जानकारी गराएपछि कम्पनीले सहज रुपमा नेपाल फर्किएर मेडिकल रिपोर्ट पठाउन आग्रह ग¥यो र पुनः टिकट पठाइदिने आश्वासन दियो । त्यसपछि उनी नेपाल फर्किए ।
नेपाल फर्किएको ठीक २० दिनपछि, अर्थात् सन् २०११ जनवरी २ मा उनलाई पुनः दुबईको टिकट पठाइयो । जनवरी ३ देखि उनले आईटी सपोर्ट पदमा औपचारिक रुपमा वैदेशिक रोजगारीको यात्रा शुरु गरे । त्यो नै उनको अन्तर्राष्ट्रिय करियरको पहिलो औपचारिक पाइला थियो । त्यहाँ उनले दुई वर्षसम्म इमानदारिता र दक्षताका साथ काम गरे ।
सन् २०१३ मा उनले यूएईकै प्रतिष्ठित ‘थिम पार्क फेरारी वल्र्ड’मा आईटी विशेषज्ञका रुपमा नयाँ यात्रा शुरु गरे । यो अवसरले उनको करियरलाई नयाँ उचाइमा पु¥यायो । प्रविधि क्षेत्रमा आफ्नो दक्षता, नेतृत्व क्षमता र समस्या समाधान गर्ने शैलीले उनले छोटो समयमै आफूलाई प्रमाणित गरे ।
सन् २०१६ मा व्यवस्थापक पदका लागि प्रतिस्पर्धा खुल्यो । त्यो अवसर प्रभाकरका लागि केवल पदोन्नतिको अवसर मात्र थिएन, आफ्नो क्षमताको वास्तविक परीक्षण पनि थियो । पढाइमा जस्तै उनले यहाँ पनि हार व्यहोर्नुपरेन । प्रतिस्पर्धामा सफल हुँदै व्यवस्थापक बने । यो उपलब्धिले उनको पद, प्रतिष्ठा, मासिक आम्दानी र सेवा–सुविधामा उल्लेखनीय परिवर्तन ल्यायो ।
त्यसपछि उनको करियर उकालो लाग्दै गयो । सन् २०२२ मा लाइन म्यानेजरबाट उनी सिनियर म्यानेजरमा पदोन्नति भए । दुई वर्षसम्म उक्त जिम्मेवारी सम्हालेपछि सन् २०२४ मा उनले मिराल ग्रुप छाडेर अर्को कम्पनीमा नयाँ यात्रा शुरु गरे । त्यहाँ सन् २०२६ मार्चसम्म काम गरेपछि पुनः अप्रिल महिनादेखि मिराल ग्रुपमै फर्किएर कार्यरत छन् ।
सफलताको सुन्दर कथा प्रभाकरको परिवार आज प्रभाकरको परिवार पनि सफलताको अर्को सुन्दर कथा बनेको छ । उनकी श्रीमती प्रज्ञा घिमिरे अबुधाबीकै एक चर्चित अस्पतालमा मार्केटिङ प्रतिनिधिका रुपमा कार्यरत छिन् । उनीहरुकी नौ वर्षीया एक छोरी छिन्, जसले परिवारको खुसीलाई अझ पूर्ण बनाएको छ ।
तर यो सहज यात्राको अन्त्यमा पुगेको सफलता होइन । यूएईका सुरुवाती दिनहरु निकै संघर्षपूर्ण थिए । सीमित आम्दानी, जिम्मेवारी र भविष्यको अनिश्चितताबीच उनले निरन्तर संघर्ष गरे । आज भने परिस्थितिले पूर्ण मोड लिएको छ । परिवार आर्थिक रुपमा सबल बनेको छ ।
उनका ९८ वर्षीय हजुरबा अहिले नेपालमै छन् । दाजुको बसोवास हाल क्यानडामा छ । बाबुआमा कहिले क्यानडा त कहिले अबुधाबी गर्दै परिवारसँग समय बिताइरहेका छन् । यसले परिवारको सम्बन्धलाई अझ बलियो बनाएको छ । आज प्रभाकर आफ्नो वर्तमान अवस्थाप्रति अत्यन्त सन्तुष्ट छन् । परिवार खुसी छ, जीवन व्यवस्थित छ र करियर सुदृढ छ ।
भारतीयको प्रभूत्वमा नेपाली लिडर यूएईको आईटी क्षेत्रमा भारतीयहरुको प्रभूत्व रहेको अवस्थामा सीमित नेपालीहरुमध्ये उच्च व्यवस्थापकीय पदमा पुग्नु आफैंमा ठूलो उपलब्धि हो । आज प्रभाकर केवल यूएईको एक सफल आईटी व्यवस्थापक मात्र होइनन्, नेपाली प्राविधिक जनशक्तिको अन्तर्राष्ट्रिय सम्भावनाका एक सशक्त प्रतिनिधि पनि बनेका छन् । वर्षौंको अनुभव, संघर्ष र सफलतापछि उनी अहिले यूएईको सूचना प्रविधि क्षेत्रको अवस्थालाई नजिकबाट बुझ्ने अवस्थामा पुगेका छन् ।
उनका अनुसार अहिले यूएईमा सूचना प्रविधि क्षेत्रको सम्भावना अत्यन्तै व्यापक छ । डिजिटल रूपान्तरण, कृत्रिम बुद्धिमत्ता, साइबर सुरक्षा, डाटा व्यवस्थापन र क्लाउड कम्प्युटिङजस्ता क्षेत्रमा तीव्र विस्तार भइरहेकाले दक्ष जनशक्तिको माग निरन्तर बढिरहेको छ । यही कारणले यूएईलाई उनी ‘अवसरको खानी’का रुपमा व्याख्या गर्छन् ।
प्रभाकरको बुझाइमा नेपाली आईटी विज्ञहरुको गुणस्तर अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा निकै राम्रो मानिन्छ । सीप, मेहनत र समस्या समाधान गर्ने क्षमताका आधारमा नेपालीहरु कुनै पनि देशका जनशक्तिभन्दा कम छैनन् । तर यूएईको आईटी बजारमा भारतीयहरुको अत्यधिक बाहुल्यता रहेको सन्दर्भमा त्यो घेरा तोड्नु अहिले नेपालीहरुका लागि मुख्य चुनौती बनेको छ ।
उनी भन्छन्, ‘हाम्रो क्षमता राम्रो छ, तर पहुँच कमजोर छ । अवसरसम्म पुग्ने बाटो खुलाउन सके नेपालीहरु यूएईको आईटी बजारमा उल्लेखनीय रुपमा स्थापित हुन सक्छन् ।’
उनको विचारमा नेपाल सरकारले यो क्षेत्रलाई रणनीतिक रुपमा प्राथमिकतामा राख्न सके देशले दक्ष जनशक्तिमार्फत ठूलो मात्रामा वैदेशिक आम्दानी भिœयाउन सक्छ । अहिले विश्वभर आईटी सेवाको माग तीव्र गतिमा बढिरहेको अवस्थामा नेपालले आफ्ना युवालाई दक्ष बनाएर अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा पठाउने नीति अपनाउनुपर्ने उनको सुझाव छ ।
प्रभाकरका अनुसार यो केवल सरकारको दायित्व मात्र होइन । सामाजिक संघसंस्था, व्यावसायिक संगठन र स्वयं यस क्षेत्रमा कार्यरत दक्ष व्यक्तिहरुले पनि आ–आफ्नो भूमिका जिम्मेवारीपूर्वक निर्वाह गर्नुपर्छ । यदि यी सबै पक्ष एकै दिशामा अघि बढ्न सके यूएईको आईटी बजारमा नेपालीहरुको पहुँच उल्लेखनीय रुपमा विस्तार हुन सक्छ ।
उनी भन्छन्, ‘यूएईमा अवसर खोज्न आउनेहरुका लागि अहिलेको समय उपयुक्त छ । यहाँ कम्पनीहरुसँग सिधै सम्पर्क गरेर आफ्नो क्षमता प्रस्तुत गर्न सकिन्छ । अझ अहिलेको डिजिटल युगमा यूएईमै बसेर मात्र होइन, नेपालमै बसेर पनि यहाँका कम्पनीका लागि काम गर्ने अवसरहरु बढिरहेका छन् ।’ उनको यो अनुभवले नयाँ पुस्तालाई एउटा महत्वपूर्ण सन्देश दिन्छ– विश्व बजारमा अवसर खोज्न विदेश जानु मात्र अन्तिम विकल्प होइन सीप, दक्षता र सही नेटवर्क भए आफ्नै देशमा बसेर पनि अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको करियर निर्माण गर्न सकिन्छ ।
सामाजिक जीवनमा सक्रियता व्यावसायिक सफलतासँगै प्रभाकर र उनकी जीवनसंगिनी प्रज्ञा सामाजिक सेवामा पनि सक्रिय रहँदै आएका छन् । व्यक्तिगत सफलतालाई समाजप्रतिको जिम्मेवारीसँग जोड्दै उनीहरु यूएईका विभिन्न नेपाली संघसंस्थामार्फत आर्थिक सहयोग, राहत वितरण तथा मानवीय सेवामा निरन्तर संलग्न छन् । विशेषगरी कोभिड–१९ महामारीका समयमा यूएईमा समस्यामा परेका नेपालीहरुलाई राहत, समन्वय र आवश्यक सहयोग उपलब्ध गराउन उनीहरुले महत्वपूर्ण योगदान दिएका थिए ।
साथै, नेपालमा बाढी, पहिरो, भूकम्पजस्ता प्राकृतिक विपत्तिका बेला पनि उनीहरुले विभिन्न माध्यमबाट सहयोग गर्दै आएका छन् । बहुसांस्कृतिक समाजमा मानवसेवा सीमाभन्दा माथिको विषय हो भन्ने मान्यतालाई व्यवहारमा उतार्दै यो दम्पतीले समाजसेवामार्फत नेपाली समुदायमा सकारात्मक छाप छोड्न सफल भएका छन् । प्रभाकर र प्रज्ञाको जीवनयात्रा केवल सफलता, संघर्ष र समर्पणको कथा मात्र होइन यो समाजप्रति उत्तरदायित्व, परिवारप्रतिको समर्पण र मातृभूमिप्रतिको अपनत्वको पनि कथा हो ।
इलामको एउटा सामान्य गाउँबाट शुरु भएको यो यात्रा आज अन्तर्राष्ट्रिय आईटी बजारसम्म पुगेको छ । यो केवल एउटा व्यक्तिको उपलब्धि होइन, सम्भावनाको खोजीमा रहेका हजारौं नेपाली युवाका लागि प्रेरणाको कथा हो । प्रभाकरको कथाले यही सन्देश दिन्छ– सपना साना वा ठूला हुँदैनन्, तिनलाई साकार पार्ने साहस र निरन्तरता नै सफलताको वास्तविक आधार हो ।
अवसरको खोजी, सीपप्रतिको निष्ठा र आत्मविश्वासको बलमा नेपाली युवाले विश्वको जुनसुकै कुनामा पनि आफ्नो पहिचान बनाउन सक्छन् भन्ने सन्देश प्रभाकरको जीवनले स्पष्ट रुपमा दिएको छ । मेहनत, धैर्य र स्पष्ट लक्ष्य भए गाउँको सामान्य परिवारबाट पनि विश्वस्तरको सफलता सम्भव हुन्छ भन्ने जीवित प्रमाण हुन्– प्रभाकर शर्मा ।
तुलसीपुर (दाङ), २२ असारः अधिकांशका लागि सामाजिक सञ्जाल युट्युब मनोरञ्जन र समय बिताउने माध्यम हो । तर दाङको तुलसीपुर उपमहानगरपालिका–१३ बखरियाकी सुलोचना शेर्पाले त्यही युट्युबलाई आफ्नो जीवन बदल्ने पाठशाला बनाएकी छिन् । पाँच वर्षअघि मोबाइलको पर्दाबाट सुरु भएको सिकाइले आज उनलाई व्यावसायिक कागती कृषकका रूपमा स्थापित गरेको छ ।
कुनै औपचारिक तालिम नलिई, कृषि विज्ञको ढोका नढकढक्याईं सुलोचनाले युट्युबमा उपलब्ध सामग्री हेरेरै कागतीखेतीका आधुनिक विधि सिकिन् । त्यसपछि घरसँगै जोडिएको ११ कट्ठा जग्गामा ३०० वटा कागतीका बिरुवा रोपेर व्यावसायिक खेती सुरु गरिन् । “मैले युट्युबबाट धेरै कुरा सिकेँ, त्यसबाट आत्मविश्वास बढ्यो र खेती सुरु गर्ने निर्णय गरेँ”, उनले भनिन् ।
सुरुआती वर्षमा उत्पादन कम भए पनि उनी निराश भइनन्हुर । बोटको नियमित हेरचाह, सिँचाइ र प्राङ्गारिक मलको प्रयोगलाई निरन्तरता दिइन् । त्यसको प्रतिफलस्वरूप गत वर्ष सबै खर्च कटाएर करिब रु एक लाख ५० हजार आम्दानी गर्न सफल भइन् । यस वर्ष भने बगैँचाका अधिकांश बोट फलले लटरम्म छन् । उत्पादन बढेकाले आम्दानी रु दुई लाखसम्म पुग्ने अपेक्षा उनकाे छ । “गत वर्षभन्दा यसपालि धेरै राम्रो फल लागेको छ, मेहनतको प्रतिफल देखिन थालेको छ”, उनले भनिन् ।
अहिले उनले विभिन्न कृषिसम्बन्धी सङ्घसंस्था र सरकारी निकायबाट पनि प्राविधिक सहयोग लिन थालेकी छिन् । झोल मल, गोठे मल र गड्यौला मलको प्रयोग गरेर प्राङ्गारिक उत्पादनलाई प्राथमिकता दिइरहेकी छिन् । यसले उत्पादनको गुणस्तर सुधारिनुका साथै लागत पनि घटेको उनको अनुभव छ ।
सुलोचनाको बुझाइमा अहिले सूचना र प्रविधिको पहुँच गाउँसम्म पुगेको छ । त्यसलाई मनोरञ्जनमा मात्र सीमित नराखी सीप सिक्ने माध्यमका रूपमा उपयोग गर्न सके आत्मनिर्भर बन्न सकिन्छ । उनको सफलताले आधुनिक प्रविधिको सही उपयोगले गाउँमै बसेर पनि रोजगारी र आम्दानीका नयाँ अवसर सिर्जना गर्न सकिन्छ भन्ने सन्देश दिएको छ । कुनै समय मनोरञ्जनका लागि चलाइएको मोबाइल आज उनका लागि खेतीको गुरु बनेको छ भने कागती बगैँचाले उनको जीवनमा आर्थिक आत्मनिर्भरताको नयाँ अध्याय लेखिदिएको छ ।
काठमाडौँ, २२ असारः हाल देशभर मनसुनी वायुको प्रभाव कायमै छ । मनसुनको न्यून चापीय रेखा नेपालको पूर्वी भू–भागतर्फ सरदरभन्दा दक्षिणमा र पश्चिमी भू–भागतर्फ सरदर स्थानको आसपास अवस्थित रहेको जल तथा मौसम विज्ञान विभाग, मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको छ । विभागका अनुसार हाल कोशी, बागमती, गण्डकी, लुम्बिनी, कर्णाली र सुदुरपश्चिम प्रदेशमा साधारणतया बादल लागेको छ भने मधेस प्रदेशमा आंशिक बादल लागेको छ । कोशी, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशको थोरै स्थानमा मेघगर्जन चट्याङसहित मध्यमसम्मको वर्षा भइरहेको छ ।
आज दिउँसो देशका हिमाली र पहाडी भू–भागमा साधारणतया बादल लाग्ने विभागको अनुमान छ भने गण्डकी, लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका तराई भू–भागमा पनि साधारणतया बादल लाग्नेछ । कोशी, मधेस र बागमती प्रदेशका तराई भू–भागमा आंशिक बादल लाग्नेछ ।
देशका हिमाली र पहाडी भू–भागका केही स्थानमा मेघगर्जन चट्याङसहित मध्यमसम्मको वर्षा हिमपातको सम्भावना छ । बागमती, गण्डकी, लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका तराई भू–भागका थोरै स्थानमा, कोशी प्रदेशको तराई तथा मधेस प्रदेशका एक–दुई स्थानमा मेघगर्जन चट्याङसहित मध्यमसम्मको वर्षाको सम्भावना छ । मधेस प्रदेश साथै कोशी र बागमती प्रदेशको तराई भू–भागका केही स्थानमा हावाहुरीको सम्भावना छ ।
आज राति देशभर साधारणतया बादल लाग्नेछ । देशका हिमाली भू–भागका थोरै स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यमसम्मको वर्षा हिमपातको सम्भावना छ । कोशी, गण्डकी, लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका पहाडी र तराई भू–भागका केही स्थानमा, मधेस प्रदेशका साथै कर्णाली प्रदेशका पहाडी भू–भाग तथा बागमती प्रदेशका पहाडी र तराई भू–भागका थोरै स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यमसम्मको वर्षा र हिमपातको सम्भावना छ । कोशी, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका पहाडी र तराई भू–भागका एकदुई स्थानमा भारी वर्षाको सम्भावना रहेको छ ।
काठमाडौँ, २१ असारः देशभर मनसुन वायुको प्रभाव कायम छ । मनसुनको न्यून चापीय रेखा मुलुकको पूर्वी क्षेत्रतर्फ सरदरभन्दा दक्षिणमा तथा पश्चिमी क्षेत्रतर्फ सरदर स्थानको आसपास अवस्थित रहेको जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको छ । हाल देशभर साधारणतया बादल लागेको छ । कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका केही स्थानमा तथा लुम्बिनी प्रदेशका पहाडी क्षेत्रका एकदुई स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यम वर्षा भइरहेको छ ।
महाशाखाका अनुसार आज दिउँसो देशका हिमाली र पहाडी क्षेत्रमा साधारणतया बादल लाग्नेछ । गण्डकी, लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका तराई क्षेत्रमा पनि साधारणतया बादल लाग्ने तथा कोशी, मधेस र बागमती प्रदेशका तराईमा आंशिकदेखि साधारणतया बादल लाग्ने सम्भावना छ । हिमाली तथा पहाडी भेगका केही स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यम वर्षा हुने सम्भावना छ ।
गण्डकी, लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका तराईका केही स्थान, कोशी र बागमती प्रदेशका तराईका केही स्थान तथा मधेस प्रदेशका एकदुई स्थानमा पनि मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यम वर्षाको सम्भावना छ । गण्डकी, लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका पहाडी तथा तराईका एकदुई स्थानमा भारी वर्षा हुन सक्ने महाशाखाले जनाएको छ ।
त्यसैगरी, आज राति कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशमा साधारणतया बादल लाग्ने तथा बाँकी प्रदेशमा आंशिकदेखि साधारणतया बादल लाग्ने छ । हिमाली क्षेत्रका केही स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित वर्षा तथा हिमपात हुनसक्ने छ । सुदूरपश्चिम प्रदेशका पहाडी तथा तराई क्षेत्रका केही स्थान, कोशी र कर्णाली प्रदेशका पहाडी क्षेत्र तथा बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका पहाडी तथा तराईका केही स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यम वर्षाको सम्भावना रहेको छ ।
कोशी प्रदेशको तराई क्षेत्र तथा मधेस प्रदेशका एकदुई स्थानमा पनि मेघगर्जन र चट्याङसहित वर्षा हुन सक्नेछ । सुदूरपश्चिम प्रदेशका पहाडी तथा तराईका एकदुई स्थानमा भारी वर्षाको सम्भावना रहेकाले आवश्यक सतर्कता अपनाउन महाशाखाले आग्रह गरेको छ ।
काठमाडौं, असार १९ । बर्ड फ्लुको सङ्क्रमण पुष्टि हुन थालेपछि स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्रालयले मानिसमा सङ्क्रमण फैलिन नदिन मोबाइल रिङटोनमार्फत जनचेतनामूलक सन्देश प्रवाह सुरु गरेको छ। फोन गर्दा सुनिने रिङटोनमार्फत बर्ड फ्लुबाट बच्ने उपाय, सङ्क्रमित भएका, बिरामी वा मरेका चराचुरुङ्गी तथा कुखुरासँग प्रत्यक्ष सम्पर्क नगर्न, मृत पन्छी देखेमा त्यसको नजिक नजान, शङ्का लागेमा सम्बन्धित निकायलाई जानकारी गराउन तथा व्यक्तिगत सरसफाइमा विशेष ध्यान दिन आग्रह गरिएको मन्त्रालयले जनाएको छ।
त्यस्तै, पन्छीको मासु र अण्डा राम्रोसँग पकाएर मात्र खान, बर्ड फ्लुसम्बन्धी थप जानकारी वा परामर्श आवश्यक परेमा हेलो स्वास्थ्यको टोल–फ्री नम्बर १११५ मा सम्पर्क गर्न पनि अनुरोध गरिएको छ। स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्री निशा मेहताले पछिल्लो समय देशका विभिन्न जिल्लामा बर्ड फ्लुको सङ्क्रमण पुष्टि भइरहेकाले जनसाधारणमा अनावश्यक त्रास फैलिन नदिन तथा सङ्क्रमणको जोखिमबारे सही जानकारी पुर्याउने उद्देश्यले मोबाइल रिङटोनमार्फत जनचेतनामूलक सन्देश प्रसारण सुरु गरिएको बताइन् ।
सरकारले बर्ड फ्लु सङ्क्रमित कुखुरा तथा अन्य पन्छी नष्ट गर्ने, प्रभावित क्षेत्रको निगरानी बढाउने, प्राविधिक टोली परिचालन गर्ने तथा जैविक सुरक्षाका मापदण्ड कडाइका साथ पालना गराउने अभियानलाई तीव्र बनाएको जनाएको छ।
नयाँदिल्ली, १९ असार (रासस–एएफपी) । भारत सरकारले अनलाइन ठगी र नक्कली परिचय प्रयोग गरेर हुने साइबर अपराध बढ्ने चिन्ता व्यक्त गर्दै मेटालाई ह्वाट्सएपको ‘प्रयोगकर्ता नाम’ (युजरनेम) सुविधा तत्काल लागू नगर्न आग्रह गरेको छ । सरकारले यसबारे आवश्यक परामर्श पूरा नभएसम्म सुविधा सार्वजनिक नगर्न पत्रमार्फत अनुरोध गरेको भारतीय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन् ।
मेटाले सोमबार प्रयोगकर्ताले आफ्नो फोन नम्बर सार्वजनिक नगरी छुट्टै प्रयोगकर्ता नाममार्फत एकअर्कासँग सम्पर्क गर्न सक्ने नयाँ सुविधा विश्वभर ल्याउने घोषणा गरेको थियो । गोपनीयता बढाउने उद्देश्यले ल्याउन लागिएको यो सुविधा भारतमा भने ठगी गर्ने समूहले नक्कली परिचय बनाएर प्रयोगकर्तालाई झुक्याउन सक्ने सरकारको चिन्ता छ ।
इलेक्ट्रोनिक्स तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालयले मेटालाई पठाएको पत्रमा नयाँ सुविधाका कारण अनलाइन ठगी, फिसिङ, डिजिटल गिरफ्तारीजस्ता ठगी र नक्कली परिचय प्रयोगका घटना बढ्न सक्ने उल्लेख गरिएको छ । सरकारी अधिकारीलाई उद्धृत गर्दै इन्डियन एक्सप्रेसले प्राविधिक ज्ञान कम भएका प्रयोगकर्तालाई नक्कली प्रयोगकर्ता नाममार्फत ठगिन सक्ने जोखिम बढी रहने जनाएको छ ।
भारत ह्वाट्सएपको सबैभन्दा ठूलो बजार हो । भारतमा ५० करोडभन्दा बढी प्रयोगकर्ता रहेका छन् । पछिल्ला वर्षहरूमा देशमा साइबर ठगी तीव्र रूपमा बढ्दै गएको छ । सरकारी तथ्याङ्कअनुसार सन् २०२५ मा भारतीय नागरिकले साइबर ठगीका कारण करिब तीन अर्ब अमेरिकी डलर बराबरको क्षति बेहोरेका छन् । यो सन् २०२१ को तुलनामा करिब ४० गुणा बढी हो ।
मेटाले भने उक्त सुविधा भारतमा अझै सुरु नभएको स्पष्ट पारेको छ । कम्पनीका अनुसार सार्वजनिक व्यक्तित्व र प्रमाणित खाताका प्रयोगकर्ता नाम पहिले नै सुरक्षित राखिएको छ, जसले नक्कल िपरिचय प्रयोगको जोखिम कम गर्नेछ । साथै, प्रयोगकर्ता नाम प्रयोग गरे पनि ह्वाट्सएप चलाउन फोन नम्बर अनिवार्य रहने र ठगी रोक्न बहुस्तरीय सुरक्षा संयन्त्र समावेश गरिएको कम्पनीले जनाएको छ ।
यसैबीच, मेटाले गत महिना भारतीय फिनटेक उद्यमी कुणाल शाहलाई ह्वाट्सएपको नयाँ प्रमुख नियुक्त गरेको थियो । चीनको टेन्सेन्ट स्वामित्वको वीच्याटमा भने प्रयोगकर्ता नामको सुविधा पहिलेदेखि नै उपलब्ध छ ।
ब्रसेल्स, १९ असार (रासस–एएफपी) । युरोपेली सङ्घ (इयू) को सर्वोच्च अदालतले गुगलको ‘एन्ड्रोइड’ को सञ्चालन प्रणालीसँग जोडिएको अविश्वासिलो अभ्यासका लागि दिइएको रेकर्ड ४.१ अर्ब युरो (४.७ अर्ब अमेरिकी डलर) को जरिवानालाई बिहीबारको फैसलाद्वारा कायम गरेको छ । युरोपेली अदालत (युरोपियन कोर्ट अफ जस्टिस) ले अमेरिकी प्रविधि कम्पनी गुगलको दोस्रो पटकको पुनरावेदन खारेज गर्दै सन् २०१८ मा युरोपेली आयोगले लगाएको जरिवाना सदर गरेको हो । यो अझै पनि इयूको सबैभन्दा ठूलो विश्वासविरोधी जरिवाना हो ।
“कोर्ट अफ जस्टिस’ ले गुगल र अल्फाबेटको अपील खारेज गर्दै उनीहरूमाथि लगाइएको जरिवाना कायम गर्ने निर्णय लिएको छ,” अदालतले भनेको छ । गुगलको मातृ कम्पनी अल्फाबेटलाई पनि केही रकमको लागि संयुक्त रूपमा जिम्मेवार ठहर गरिएको थियो । यूरोपेली २७ राष्ट्रको समूहको विश्वासविरोधी कानूनको नियामक निकाय आयोगले गुगललाई आफ्नो एन्ड्रोइडको लोकप्रियता दुरुपयोग गरेर प्रतिस्पर्धा सीमित गरेको आरोप लगाएको थियो।
आयोगले गुगलले एन्ड्रोइड प्रयोग गर्ने फोन निर्मातालाई आफ्नो ‘सर्च इन्जिन’ र क्रोम ब्राउजरको पहिल्यै सेटअप गर्न दबाब दिएको र यसले अन्य प्रतिस्पर्धीहरूलाई पहुँचबाहिर राखेको भन्दै ४।३ अर्ब युरो जरिवाना तोकेको थियो। सन् २०२२ मा अदालतले यो फैसला कायम राख्दै जरिवाना केही घटाएर ४।१ अर्ब युरो बनाएको थियो । गुगलले सर्वोच्च अदालतमा नयाँ चुनौती दिँदै मुद्दा आधारहीन भएको र जरिवानाले नवप्रवर्तनलाई सजाय दिएको दाबी गरेको थियो।
पहिलो चरणमा कम्पनीले एप्पलको आफ्नै सेवाहरू आइफोनमा सफारीलाई प्राथमिकता दिने अभ्यासप्रति इयूले वेवास्ता गरेको आरोप लगाएको थियो । ग्राहकहरूलाई गुगलका उत्पादन प्रयोग गर्न बाध्य नभएको र प्रतिस्पर्धी एप डाउनलोड गर्न मात्र एक कदम टाढा भएको पनि उसको तर्क थियो । इयूको सर्वोच्च अदालतले पहिलो चरणको फैसलाले ‘एन्ड्रोइडसँगको सम्झौताहरूमा राखिएका पहिल्यै सेटअप गर्नुपर्ने शर्तहरूको विश्वासविरोधी प्रभाव’ मूल्याङ्कन गर्दा कानुनी गल्ती नगरेको ठहर गरेको छ।
गुगलका अन्य सबै कानुनी तर्क खारेज गर्दै आयोगको कानुनी खर्च तिर्न निर्देशन दिएको छ । गुगलले फैसलाले ‘एन्ड्रोइड लाई खुला, सामानजस्यपूर्ण र निःशुल्क राख्न आफ्नो ठूलो लगानीलाई मान्यता नदिएको’ बताएको छ। “जुनसुकै भए पनि, हामीले सन् २०१८ मै सुरुको निर्णयअनुसार हाम्रा सम्झौताहरू परिवर्तन गरेका छौँ र हाम्रा प्रयोगकर्ता, साझेदार तथा विकासकर्ताहरूका लागि नवप्रर्वतन र खुलापनमा केन्द्रित छौँ,“ कम्पनीले प्रवक्ताद्वारा जारी एक सन्देशमार्फत् जानकारी गराएको छ।
यो फैसला पूर्ण आश्चर्यजनक थिएन। गत वर्ष जुनमा इयू सर्वोच्च अदालतका सल्लाहकारले जरिवाना कायम राख्न सिफारिस गरेका थिए र गुगलका तर्कहरूलाई ‘अप्रभावकारी’ भनेका थिए। युरोपेली उपभोक्ता समूहले यसलाई ‘युरोपका लागि ठूलो जित’ भनेको छ तर ठूला प्रविधि कम्पनीहरूलाई नियन्त्रण गर्न छिटो कारबाही आवश्यक रहेको बताएको छ ।
१९ असार, काठमाडौं । अध्यागमन विभागले डिजिटल अपोइन्टमेण्ट व्यवस्थापन प्रणाली विकास गरी कार्यान्वयनमा ल्याएको छ। प्रचलित अध्यागमन कानुन बमोजिम भौतिक रूपमै उपस्थित भई भिसाको म्याद थप तथा भिसा रूपान्तरण जस्ता सेवाका लागि आवेदन गर्ने सेवाग्राहीको कुनै दिन अत्यधिक भिडभाड हुने र कुनै दिन सेवाग्राहीको उपस्थिति अत्यन्तै न्यून हुने गरेकाले सेवा प्रवाहमा सन्तुलन कायम गरी भिसा सम्बन्धी सेवा प्रवाह सरल र सहज बनाउने उद्देश्यले उक्त प्रणाली कार्यान्वयनमा ल्याएको हो। विभागले यसअघि नै पदयात्रा अनुमति र इलेक्ट्रोनिक ट्राभल अथोराइजेशन जस्ता सेवाहरूलाई पूर्ण रूपमा अनलाइन बनाएको हुँदा सेवाग्राहीको भौतिक उपस्थिति शून्य भएको छ।
उक्त प्रणाली गत असार १२ गतेदेखि नै परीक्षणको रूपमा कार्यान्वयनमा रहेको छ। हाल नेपालीपोर्ट मार्फत् भिसा आवेदन सँगै उपलब्ध गराइएको, कुनै पनि स्लटमा कोटा निर्धारण गरी नसकिएको र अपोइन्टमेन्ट स्लिप नभएका सेवाग्राहीलाई समेत सेवा प्रदान हुँदै आइरहेको छ। आगामी आवको सुरूवातसँगै १ साउनबाट प्रत्येक घण्टाको लागि आवेदनको कोटा निर्धारण गरी सोही बमोजिम मात्र सेवा प्रवाह गर्ने गरी यस प्रणालीलाई अनिवार्य गरिएको हुँदा सम्बन्धित सबैको जानकारीको लागि यो सूचना प्रकाशन गरिएको छ।
कोटा प्रणालीले दैनिक रूपमा आउने सेवाग्राहीको संख्यालाई कार्यतालिका अनुसार समान रूपमा विभाजन गर्ने हुँदा कार्यालय समयमा सेवाग्राहीको चाप सन्तुलित र व्यवस्थित हुने अपेक्षा गरिएको छ। नेपालमा रहेका सम्पूर्ण विदेशी राहदानी वाहक तथा अन्य सरोकारवालाहरूले आफ्नो अनुकूलता अनुसार उपलब्ध स्लट अनुसारको समय निश्चित गरी सोही समयमा मात्र विभागमा उपस्थित भई विभागको काम कारबाहीलाई मर्यादित र व्यवस्थित बनाउने कार्यमा सहयोग गर्न विभागले अनुरोध गरेको छ ।
काठमाडौँ, १९ असारः देशभर मनसुन वायुको प्रभाव कायम रहेकाले आज पनि अधिकांश स्थानमा वर्षाको सम्भावना रहेको जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको छ । हाल देशभर साधारणतया बादल लागेको छ । बागमती, कोशी र लुम्बिनी प्रदेशका केही स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यम वर्षा भइरहेको छ ।
महाशाखाका अनुसार आज दिउँसो देशभर साधारणतया बादल लाग्ने छ । देशका हिमाली र पहाडी क्षेत्रका केही स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यम वर्षा तथा उच्च हिमाली क्षेत्रका केही स्थानमा हिमपातको सम्भावना छ । तराईका केही स्थानमा पनि मेघगर्जन चट्याङसहित मध्यम वर्षाको सम्भावना छ ।
आज राति पनि देशभर साधारणतया बादल रहनेछ । कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका हिमाली क्षेत्रका केही स्थान तथा कर्णाली, सुदूरपश्चिम र लुम्बिनी प्रदेशका हिमाली क्षेत्रका केही स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यम वर्षा तथा हिमपातको सम्भावना छ । साथै, पहाडी र तराई क्षेत्रका केही स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यम वर्षा हुनसक्ने छ ।
महाशाखाले कोशी, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका पहाडी तथा तराई क्षेत्रका एकदुई स्थानमा भारी वर्षाको सम्भावना रहेकाले ती क्षेत्रका बासिन्दालाई सतर्कता अपनाउन अनुरोध गरेको छ ।
काठमाडौँ, १७ असारः नेपालस्थित जर्मनी दूतावासले राहदानी खरिदसम्बन्धी विषयमा सार्वजनिक भएका समाचारकाबारेमा आफ्नो भनाइ स्पष्ट गरको छ । दूतावासले सो सम्बन्धमा आज सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमार्फत स्पष्ट पार्दै जर्मनीस्थित नेपाली कार्यवाहक राजदूतलाई जर्मनको सङ्घीय विदेश मन्त्रालयमा भएको बैठकमा उपस्थित हुन निमन्त्रणा गरिएको तर बोलावट नगरिएको जनाएको छ ।
साथै दूतावासले कुनै विरोधपत्र वा अन्य कुनै दस्तावेज हस्तान्तरण नगरिएको स्पष्ट पारेको छ । मुद्दाको प्रक्रियाको नतिजाका आधारमा हुनसक्ने सम्भावित परिणामबारे कुनै चेतावनी नदिइएको दूतावासले उल्लेख गरेको छ । “न्यायपालिकाको स्वतन्त्रतालाई जर्मनीले पूर्ण सम्मान गर्दछ । वास्तवमा, यो सिद्धान्त हाम्रो संविधानमै सुनिश्चित गरिएको छ । सिद्धान्ततः दूतावासले अदालतमा विचाराधीन मुद्दाका बारेमा टिप्पणी गर्दैन र यस प्रकरणमा पनि कुनै चरणमा टिप्पणी गरेको छैन”, दूतावासले उल्लेख गरेको छ ।
परदेशको जीवन सजिलो हुँदैन। यहाँ हरेक सपना मेहनतसँग जोडिएको हुन्छ, हरेक सफलता संघर्षसँग मिसिएको हुन्छ, र हरेक व्यवसाय केवल नाफाको हिसाबले मात्र होइन, विश्वासको धरातलमा पनि उभिएको हुन्छ। अमेरिकामा बसोबास गर्ने नेपाली समुदायका लागि गाडी केवल आवतजावतको साधन होइन; यो रोजगारी, आत्मनिर्भरता, परिवारको सहजता र आर्थिक उन्नतिको महत्वपूर्ण आधार हो।
यही वास्तविकतालाई नजिकबाट बुझेका व्यक्ति हुन्—राजा घिमिरे। करिब एक दशकसम्म अमेरिकाको गाडी उद्योगमा निरन्तर काम गर्दै आउनुभएका घिमिरेले Toyota, Ford, Lincoln जस्ता ठूला फ्रेन्चाइज डिलरसिपहरूमा Sales Consultant का रूपमा अनुभव हासिल गर्नुभयो। ती ठूला डिलरसिपहरूमा काम गर्दा उहाँले केवल गाडी बेच्ने कला मात्र सिक्नुभएन, ग्राहकको मनोविज्ञान, वित्तीय प्रक्रिया, बीमा, कागजी काम, बजारको चाल, र गाडी खरिद गर्दा ग्राहकले बुझ्नुपर्ने सूक्ष्म पक्षहरू गहिरोसँग अध्ययन गर्नुभयो।
तर, उहाँको अनुभवसँगै एउटा कुरा बारम्बार मनमा खट्किरह्यो—अमेरिकाको यति ठूलो गाडी उद्योगमा नेपालीहरूको उपस्थिति अत्यन्तै कम छ। धेरै ठाउँमा उहाँ नै सम्पूर्ण डिलरसिपभित्र एक मात्र नेपाली प्रतिनिधि हुनुहुन्थ्यो। ठूलो बजार, ठूलो सम्भावना र गाडीप्रति नेपाली समुदायको बढ्दो आवश्यकता हुँदाहुँदै पनि यस क्षेत्रमा आफ्नै समुदायको पहुँच र सहभागिता न्यून देखिनु उहाँका लागि सोचनीय विषय बन्यो।
भनिन्छ, देशमा बस्नेलाई भन्दा परदेशमा बस्नेलाई देश र समुदायको माया अझ गहिरो हुन्छ। त्यही भावनाबाट घिमिरेको मनमा एउटा सोच जन्मियो—अमेरिकी बजारका गुणस्तरीय गाडीहरूलाई Dubai, Saudi Arabia र Qatar जस्ता अन्तर्राष्ट्रिय बजारसम्म पुर्याउने। यही निर्यातमुखी दृष्टिकोणबाट Naya Auto Sales को परिकल्पना सुरु भयो। तर समयसँगै यो सोच केवल व्यापारमा सीमित रहेन। यसले नेपाली तथा दक्षिण एसियाली समुदायलाई गाडीसम्बन्धी सही जानकारी, इमानदार सल्लाह र भरोसायोग्य सेवा दिने उद्देश्य पनि आत्मसात् गर्यो।
अमेरिकामा गाडी किन्नु बाहिरबाट हेर्दा सजिलो देखिन्छ, तर यसको भित्री प्रक्रिया जटिल छ। मूल्य, ब्याजदर, मासिक किस्ता, कर्जा स्वीकृति, बीमा खर्च, गाडीको इतिहास, दुर्घटनाको विवरण, मर्मत खर्च, दर्ता प्रक्रिया, TLC वा Uber/Lyft का आवश्यकताहरू—यी सबै कुरा नबुझी गरिएको निर्णय पछि आर्थिक बोझ बन्न सक्छ। ठूलो डिलरसिपमा सम्झौता हस्ताक्षर भएपछि सम्बन्ध प्रायः औपचारिक प्रक्रियामा सीमित हुन्छ। तर आप्रवासी समुदायका धेरै ग्राहकलाई सम्झौता सकिएपछि पनि मार्गदर्शन, व्याख्या र साथ चाहिन्छ।
यही आवश्यकता बुझेर Naya Auto Sales ले आफ्नो काम गर्ने शैली फरक बनाएको छ। यहाँ ग्राहकलाई केवल गाडी देखाएर बेच्ने होइन, उसको वास्तविक आवश्यकता बुझेर उपयुक्त विकल्प दिन प्राथमिकता दिइन्छ। ग्राहकले Uber वा Lyft चलाउने हो कि पारिवारिक प्रयोगका लागि गाडी चाहिएको हो, TLC का लागि योग्य गाडी खोजिएको हो कि व्यापारिक प्रयोजनका लागि, बजेट कति छ, बीमा खर्च कस्तो आउन सक्छ, इन्धन खर्च र मर्मत सम्भार कति पर्छ—यी सबै पक्ष हेरेर ग्राहकलाई निर्णय गर्न सहयोग गरिन्छ। घिमिरेको विश्वास — “गाडी बेच्नु मात्रै व्यवसाय होइन; ग्राहकले किनिरहेको गाडी उसको जीवन, काम र भविष्यका लागि सही छ कि छैन भन्ने बुझाउनु पनि जिम्मेवारी हो।”
समुदायभित्र यस्ता धेरै घटना छन् जहाँ मानिसहरूले अन्यत्रबाट गाडी किनेपछि बीमा, दुर्घटना दाबी, कागजी प्रक्रिया वा भुक्तानीसम्बन्धी समस्यामा अलमलिएका छन्। कतिपय अवस्थामा गाडी Naya Auto Sales बाट नकिनिएको भए पनि आफ्नै दाजुभाइ–दिदीबहिनी सम्झेर आवश्यक मार्गदर्शन दिनुभएको छ। कुन प्रक्रिया कसरी अगाडि बढाउने, कुन कागजात आवश्यक पर्छ, कुन कुरा स्पष्ट रूपमा बुझ्नुपर्छ भन्ने विषयमा उहाँले सहयोग गर्नुभएको छ। यही व्यवहारले Naya Auto Sales लाई केवल कारोबार गर्ने स्थान नभई, समुदायसँग जोडिएको भरोसायोग्य नाम बनाएको छ। न्युयोर्क Uber, Lyft र TLC व्यवसायको ठूलो केन्द्र हो। धेरै नेपालीहरू यही क्षेत्रमा मेहनत गरेर आफ्नो परिवार, भविष्य र आर्थिक आधार निर्माण गरिरहेका छन्। तर, सही गाडी नछान्दा, गलत financing मा फस्दा, insurance cost नबुझ्दा वा TLC का लागि उपयुक्त नहुने गाडी लिँदा ठूलो नोक्सानी हुन सक्छ। Naya Auto Sales ले यस्ता जोखिमबाट ग्राहकलाई जोगाउन अनुभव, जानकारी र व्यावहारिक सल्लाह दिने काम गर्दै आएको छ।
Naya Auto Sales ले हाल गाडी खरिद–बिक्री, trade-in, financing guidance, Uber/Lyft र TLC का लागि उपयुक्त गाडी छनोट, दर्ता तथा कागजी प्रक्रियामा सहजीकरण, दुर्घटनापछि आवश्यक सामान्य मार्गदर्शन, बीमा प्रक्रियाबारे आधारभूत जानकारी, र अमेरिकी गाडीहरूलाई Dubai, Saudi Arabia तथा Qatar लगायतका बजारमा निर्यातसम्बन्धी परामर्श प्रदान गर्दै आएको छ।
यो व्यवसायको सुन्दर पक्ष यसको दोहोरो उद्देश्य हो—एकातिर अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा अमेरिकी गाडी निर्यात गर्ने दृष्टिकोण, अर्कोतिर स्थानीय नेपाली तथा एसियन समुदायलाई सही जानकारी र सुरक्षित निर्णयमा जोड्ने सामाजिक भावना। यही मिश्रणले Naya Auto Sales लाई साधारण डिलरसिपभन्दा फरक बनाएको छ र अनुभव, विश्वास र जिम्मेवारीसँग जोडिएको automotive platform का रूपमा अघि बढिरहेको छ।
राजा घिमिरेको यात्रा एउटा आप्रवासी उद्यमीको प्रेरणादायी कथा हो। करिब १० वर्षको अनुभव, ठूला डिलरसिपहरूमा सिकेको व्यावसायिक ज्ञान, नेपाली समुदायप्रतिको अपनत्व र अन्तर्राष्ट्रिय बजारसम्म पुग्ने सोच—यी सबैको संगमबाट Naya Auto Sales आज न्युयोर्कमा एउटा नयाँ पहिचान बनाउन अघि बढिरहेको छ। यही भावनालाई Naya Auto Sales ले आफ्नो slogan मा पनि समेटेको छ— “Exporting Trust, Delivering Value.” यही slogan लाई व्यवहारमा उतारेको पनि देखिन्छ—trust export गर्ने र value deliver गर्ने। Trust केवल गाडीको गुणस्तरमा होइन, व्यवहारमा पनि देखिनुपर्छ, Value केवल price मा होइन, सही निर्णय, सही जानकारी र ग्राहकको दीर्घकालीन हितमा देखिनुपर्छ।
SERVICE HIGHLIGHTS :
Pre-owned vehicles from all major brands
Fully inspected, road-ready inventory
Flexible financing options
Trade-ins accepted
DMV registration and title transfer assistance
Temporary plate assistance
Extended warranty options
Accident assistance for Uber and Lyft drivers
Replacement vehicle options, subject to availability
१७ असार, काठमाडौं । प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयले सरकारी कामकाजका आधिकारिक कागजातहरू मोबाइल एप प्रयोग गरेर स्क्यान नगर्न तीनै तहका सरकारलाई निर्देशन दिएको छ। कार्यालयको सूचना प्रविधि शाखाले जारी गरेको परिपत्र अनुसार यो कदम मुख्य रूपमा डिजिटल सुरक्षा र तथ्याङ्क गोपनीयता सुनिश्चित गर्नका लागि चालिएको हो।
बजारमा उपलब्ध विभिन्न बाह्य मोबाइल स्क्यानिङ एपहरू (जस्तै स्क्याम स्क्यानर) प्रयोग गर्दा स्क्यान गरिएका सामग्रीहरू विदेशी सर्भरहरूमा पुग्ने र भण्डारण हुने जोखिम उच्च रहन्छ। यसरी राज्यका नीतिगत निर्णय, गोप्य टिप्पणी र संवेदनशील दस्ताबेजहरू डिजिटल माध्यमबाट बाहिरिनु राष्ट्रिय सुरक्षाका लागि ठुलो चुनौती हो।
परिपत्रमा सरकारी कामकाजमा प्रयोग हुने आधिकारिक कागजातहरूको गोपनीयता र सुरक्षित अभिलेखीकरणको सुनिश्चित गर्नु प्रत्येक कार्यालय तथा कर्मचारीको दायित्व भएको प्रष्ट पारिएको छ। हाल सरकारी कार्यालयहरूमा मोबाइल क्यामेराबाट कागजात स्क्यान गर्ने वा तस्विर खिची सरकारी पत्राचार, निर्णय र अभिलेखका लागि प्रयोग गर्ने प्रवृत्ति बढ्दै जाँदा संवेदनशील सूचनाहरू अनधिकृत व्यक्तिको हातमा पुग्न सक्ने खतरा बढेको छ।
प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाहकी प्रेस तथा अनुसन्धान विज्ञ दीपा दाहालका अनुसार सरकारी कागजातहरू मोबाइल एपबाट स्क्यान गर्दा राष्ट्रिय सुरक्षा र गोपनीयता पूर्ण रूपमा असुरक्षित हुन्छ। धेरैजसो मोबाइल स्क्यानिङ एपहरूले प्रयोगकर्ताका तथ्याङ्कमा सिधै पहुँच राख्छन् र ती तथ्याङ्कहरू कस्ता सर्भरमा कसरी सुरक्षित राखिएका छन् भन्ने कुनै ग्यारेन्टी हुन्न। राज्यका संवेदनशील दस्ताबेजहरू यसरी डिजिटल माध्यमबाट बाहिरिनु तथ्याङ्क गोपनीयताको गम्भीर उल्लङ्घन हो। त्यसैले यो निर्देशनलाई प्राविधिक सजगता मात्र नभई राष्ट्रिय सुरक्षाको अनिवार्य कदमका रूपमा बुझ्नुपर्छ।
काठमाडौँ, १७ असारः हाल देशभर मनसुनी वायुको प्रभाव रहेको छ । गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका बाँकी भूभाग, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका सम्पूर्ण भूभागमा मनसुन विस्तार भएको छ । हाल लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशमा अधिकांश बादल लागेको छ । कोशी, मधेस, बागमती र गण्डकी प्रदेशमा साधारणतया बादल लागेको छ । बागमती, लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका थोरै स्थान तथा कोशी प्रदेशको एकदुई स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यमसम्मको वर्षा भइरहेको छ जल तथा मौसम विज्ञान विभाग, मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको छ ।
महाशाखाका अनुसार आज दिउँसो देशभर पूर्णतया बादल लाग्नेछ । देशका हिमाली भूभागका केही स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यमसम्मको वर्षा र हिमपातको सम्भावना छ । देशका पहाडी भूभागका धेरै स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यमसम्म वर्षा र हिमपातको तथा तराई भूभागका केही स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यमसम्म वर्षाको सम्भावना छ । कोशी, बागमती, गण्डकी, लुम्बिनी र कर्णाली प्रदेशका पहाडी भूभागका एकदुई स्थानमा भारी वर्षाको पनि सम्भावना रहेको महाशाखाले जनाएको छ ।
त्यसैगरी, राति देशभर पूर्णतया बादल लाग्नेछ । देशको हिमाली भूभागको थोरै स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यमसम्मको वर्षा र हिमपातको सम्भावना छ । देशको पहाडी भूभागका केही स्थानमा र देशका तराई भूभागको थोरै स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यमसम्मको वर्षाको सम्भावना छ । कोशी, बागमती र लुम्बिनी प्रदेशको पहाडी भूभाग एकदुई स्थानमा भारी वर्षाको पनि सम्भावना रहेको महाशाखाले जनाएको छ ।
काठमाडौँ, १६ असार । गत फागुन २१ गते सम्पन्न प्रतिनिधिसभाको निर्वाचनमा सबैभन्दा बढी मिथ्या सूचना सामाजिक सञ्जालबाट फैलाइएको पाइएको एक अनुसन्धानले देखाएको छ । सेन्टर फर मिडिया रिसर्च (सिएमआर)ले गरेको अनुसन्धान प्रतिवेदनअनुसार निर्वाचनको समयमा सामाजिक सञ्जालमार्फत सबैभन्दा बढी मिथ्या सूचना प्रवाह भएको थियो ।
आज यहाँ आयोजित कार्यक्रममा सिएमआरका कार्यकारी निर्देशक तिलक पाठकले निर्वाचनका समयमा गरिएको अनुसन्धानमा सबैभन्दा बढी अर्थात् ८७ प्रतिशत मिथ्या सूचना सामाजिक सञ्जालले फैलाएको पाइएको जानकारी दिनुभयो । सामाजिक सञ्जालमा पनि सबैभन्दा ठूलो मिथ्या सूचनाको बाहक फेसबुक रहेको पनि उक्त अनुसन्धानबाट खुलेको उनको भनाइ छ ।
त्यसपछि सबैभन्दा बढी मिथ्या सूचनाको बाहक आर्टिफिसिएल इन्टेलिजेन्स (एआई) निर्मित सामग्रीहरू पाइएको पनि सो अनुसन्धान प्रतिवेदनमा उल्लेख छ । यस्ता सामग्रीको बाहक पनि अधिकांश सामाजिक सञ्जाल नै रहेको र कतिपयले अन्य माध्यमबाट पनि सम्प्रेषण एवं प्रचारप्रसार गर्ने गरेका पाइएको छ ।
यस्ता कतिपय भिडियो या सामग्री मनगढन्ते र सन्दर्भ बङ्ग्याइएको अवस्थामा पाइएका पनि भेटिएको थियो । पूरै काल्पनिक या कृत्रिम सामग्री निर्माण, नयाँ घटनाजस्तो बनाएर पुराना फुटेजहरूको प्रयोग, घटना भएकै जस्तो गरी निर्माण गरिएका दृश्यहरू मिथ्या सूचनाका रूपमा प्रयोगमा ल्याइएको अनुसन्धानका क्रममा पाइएको थियो ।
सो अनुसन्धान प्रतिवेदन सार्वजनिक गर्दै कार्यकारी निर्देशक पाठकले एआई अहिलेको अवस्थामा हेर्दा मिथ्या सूचना निर्माणकर्ता जस्तो देखिए पनि यो प्रमुख नभएर हाल उदाउँदो अवस्थामा रहेको र मुख्य बाहक त फेसबुकसहितका सामाजिक सञ्जालहरू देखिएको बताउनुभयो । त्यस क्रममा आएका मिडियाका सामग्रीको तथ्य जाँच भएको भए पनि तथ्यजाँचकर्तासँग पर्याप्त मात्रामा एआई पहिचान गर्ने उपकरण नभएको सम्पादित भिडियो नै प्रयोग हुने गरेकाले त्यो बढी चूनौतीपूर्ण रहेको उनले बताए ।
पत्रकारिताका सामग्रीहरू पनि मिथ्या सूचनालाई प्रवर्द्धन गर्नेगरी उत्पादन भएका पाइएको तर ती समाचार सामग्रीको भने तथ्या जाँच गर्ने काम भएको पनि सो अनुसन्धानमा पाइएको छ । राज्यका तर्फबाट, निर्वाचन आयोग, नागरिक समाज, मिडिया, स्वयं राजनीतिक दल र उम्मेदवारहरूले पनि यस्ता मिथ्या सूचनाको तथ्यजाँच गर्ने गरेका तर ती प्रयास पनि अपुग रहेका सो अनुसन्धानमा पाइएको छ ।
त्यस्तै सामाजिक सञ्जालमा प्रयोग गरिएका कतिपय पोष्टहरू पछि मेट्ने गरिएकाले तिनलाई पछि पुनःपुष्टि गर्न सजिलो नभएको पाइएको छ । यसरी तथ्य जाँचपछि कतिपय सामग्री सामाजिक सञ्जालबाट हटाइएको र यसका लागि मेटा कम्पनीसँग निर्वाचन आयोगले सम्झौता पनि गरेको थियो ।
साथै सो अनुसन्धानले निर्वाचनपूर्व दू्रत प्रतिक्रिया संयन्त्र स्थापना गर्न, सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्म जवाफदेहिताको आधिकारिक र अधिकारसहितको ढाँचा निर्माण गर्न, मिथ्या सूचनालाई द्वन्द्व सूचकका रूपमा लिएर त्यसमाथि आवश्यक कारबाहीको प्रक्रिया निर्माण गर्न पनि सुझाव दिइएको छ ।
काठमाडौँ, १६ असार । कम्पनी रजिष्ट्रारको कार्यालयमा दर्ता हुने कम्पनीहरूको स्थायी लेखा नम्बर (प्यान) र प्रमाणपत्र सेवाग्राहीले सोझै डाउनलोड गरी प्रिन्ट गर्ने व्यवस्था सञ्चालनमा ल्याइएको छ । कार्यालयका सूचना अधिकारी रामप्रसाद ज्ञवालीले आज सार्वजनिक सूचना जारी गरेर कम्पनी रजिष्ट्रारको कार्यालय र आन्तरिक राजस्व विभागबीच विद्युतीय प्रणाली अन्तरआबद्धता गर्ने समझदारीपत्रमा हस्ताक्षर भए बमोजिम ‘केमिस’ प्रणाली सोमबारदेखि लाइभ भइसकेको बताए ।
उनले कार्यालयमा दर्ता हुने कम्पनीहरूको स्थायी लेखा नम्बर र सोको प्रमाणपत्र कार्यालयको केमिस प्रणालीमार्फत सेवाग्राहीले सोझै डाउनलोड गरी प्रिन्ट गर्न सक्ने बताए । दुवै कार्यालयबीच विद्युतीय प्रणाली अन्तरआबद्धता गर्नेसम्बन्धी समझदारी पत्रमा विसं २०८३ वैशाख ३१ गते हस्ताक्षर भएको थियो ।
काठमाडौँ, १४ असारः मुलुकमा मनसुन क्रमशः सक्रिय हुँदै गएको जनाउँदै जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले आगामी असार १६ र १७ गते देशका अधिकांश भागमा मुसलधारे वर्षा हुने बताएको छ । महाशाखाले आज साँझ विशेष मौसम बुलेटिन जारी गर्दै मधेस, कोशी, बागमती, गण्डकी, लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका पहाडी तथा तराई क्षेत्रका केही स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित भारी वर्षा तथा एकदुई स्थानमा धेरै भारी वर्षा हुने सम्भावना रहेको जनाएको छ ।
देशका पहाडी तथा तराई क्षेत्रका धेरै र हिमाली क्षेत्रका केही स्थानमा मध्यम वर्षाको सम्भावना रहेको जनाइएको छ । महाशाखाका अनुसार बङ्गालको खाडीमा विकसित न्यून चापीय प्रणालीका कारण नेपालतर्फ जलवाष्पयुक्त हावाको प्रवाह क्रमशः बढ्ने भएकाले मनसुन देशका बाँकी क्षेत्रमा पनि फैलिने सम्भावना छ ।
सम्भावित वर्षाका कारण भूक्षय, बाढी, पहिरो तथा गेग्र्यान बहावको जोखिम बढ्न सक्ने, सहरी तथा तराई क्षेत्रमा डुबान हुन सक्ने, ठूलासाना नदीखोलामा पानीको सतह बढ्न सक्ने भएकाले सतर्कता अपनाउन महाशाखाले अनुरोध गरेको छ। महाशाखाले दैनिक जनजीवन, कृषि, स्वास्थ्य, पर्यटन, नदी आसपास निर्माण तथा सडक र हवाई यातायातसमेत प्रभावित हुन सक्ने भएकाले सर्वसाधारण तथा सम्बन्धित निकायलाई आवश्यक पूर्वतयारी गर्न आग्रह गरेको छ ।
काबुल, १४ असार (रासस–एएफपी) । अमेरिकी भौगर्भिक सर्वेक्षण विभाग (युएसजिएस) का अनुसार शनिबार अफगानिस्तानमा ६.१ म्याग्निच्युडको भूकम्प गएको छ । राजधानी काबुल र अन्य क्षेत्रमा पनि भूकम्पको बलियो कम्पन महसुस गरिएको स्थानीय अधिकारीले बताएका छन् । अफगानिस्तानका विभिन्न प्रान्तहरूमा साथै पाकिस्तानको राजधानी इस्लामाबादमा रहेका एएफपीका पत्रकारहरूले भूकम्पको दह्रो कम्पनले आफूहरूलाई त्रसित बनाएको बताएका छन् । युएसजिएसले भूकम्पको केन्द्रविन्दु पूर्वोत्तर अफगानिस्तानमा २०८।३ किलोमिटरको गहिराइमा रहेको बताएको छ ।
भूकम्पका कारण काबुलमा भवनहरू हल्लिएका थिए। एक एएफपी पत्रकारले कैयौँ घरहरूको भित्री पर्खालमा ठूलाठूला चिरा परेको रिपोर्ट गरेका छन् । बल्ख र बदख्शान प्रान्तमा पनि भूकम्पको महसुस गरिएको थियो । यी प्रान्तहरूको ताजिकिस्तान र पाकिस्तानसँग सीमा जोडिएको छ । पूर्वतर्फ नान्गाहर र खोस्ट प्रान्तमा पनि कम्पन महसुस गरिएको थियो ।
भूकम्पबाट भएको क्षति र मानवीय क्षतिको विवरण तत्काल उपलब्ध हुनसकेको छैन । विशेष गरी हिन्दुकुश पर्वत शृङ्खलामा पर्ने अफगानिस्तानमा भूकम्प सामान्य घटना हो, जहाँ युरेसियाली र भारतीय टेक्टोनिक प्लेटहरू भेटिन्छन् । अप्रिलमा बदख्शान प्रान्तमा गएको ५.८ म्याग्निच्युडको भूकम्पमा १२ जनाको मृत्यु भएको थियो र देशका धेरै भाग प्रभावित भएका थिए । त्यस्तै सन् २०२५ अगस्टमा देशको पूर्वी भागमा गएको ६.० म्याग्निच्युडको भूकम्पले पहाडी गाउँहरू ध्वस्त पारेको थियो भने दुई हजार २०० भन्दा बढी व्यक्तिको मृत्यु भएकोे थियो । यसको केही साता पछि देशको उत्तरी क्षेत्रमा गएको ६.३ म्याग्निच्युडको भूकम्पमा परी कम्तीमा २७ जनाको मृत्यु भएकोे थियो ।
सन् २०२३ मा इरान सीमासँग जोडिएको पश्चिमी हेरात र सन् २०२२ मा पूर्वी नान्गाहारमा गएका ठूला भूकम्पहरूले सयौँको ज्यान लिएका थिए र हजारौँ घरहरू ध्वस्त भएका थिए । युद्धबाट दशकौँदेखि प्रभावित यो देशमा मुख्य रूपमा ग्रामीण क्षेत्रमा धेरै घरहरू कमजोर र निम्न गुणस्तरका छन् । पहाडी भूगोल, कमजोर सञ्चार सञ्जाल र पूर्वाधारका कारण विगतमा विपद् प्रतिकार्यमा ठूलो कठिनाइ भएको थियो । अधिकारीहरूलाई टाढाका गाउँहरूमा पुग्न घण्टौँ वा कैयौँ दिन लाग्ने गर्छ ।
सिड्नी, १४ असार (रासस–एएफपी) । अष्ट्रेलियाले विश्वमा नै पहिलो पटक १६ वर्षमुनिका किशोरकिशोरीहरूका लागि लागू गरेको सामाजिक सञ्जाल प्रतिबन्धको उल्लङ्घन गर्नेलाई रोक्न प्लेटफर्महरूलाई पहिलेको भन्दा दोब्बर बढी आर्थिक जरिवाना लगाउने घोषणा गरेको छ । सरकारले शनिबार यो जानकारी दिएको हो।
नयाँ कानुनले प्रणालीगत उल्लङ्घनमा अधिकतम जरिवाना अस्ट्रेलियन डलर ९९ मिलियन (६८ मिलियन अमेरिकी डलर) पुर् याउने छ र अनलाइन नियामक निकाय इ–सेफ्टीलाई प्लेटफर्महरूलाई नियमन गर्न थप सशक्त बनाउनेछ । सरकारले जारी गरेको विज्ञप्तिमा स्वतन्त्र नियामकले फेसबुक, इन्स्टाग्राम, स्न्यापच्याट, टिकटक र युट्युबको सम्भावित गैर–अनुपालनको ‘सक्रिय अनुसन्धान’ गरिरहेको जनाएको छ।
यसैसम्बन्धमा प्रधानमन्त्री एन्थोनी अल्बानीजले भने, “ठूला प्रविधि कम्पनीहरूले कानुन पालना गर्न पर्याप्त प्रयास नगरेको स्पष्ट छ । अझै पनि धेरै बच्चाहरू सामाजिक सञ्जालमा सक्रिय छन् ।” “यी परिवर्तनहरूले सामाजिक सञ्जाल कम्पनीहरूको कुनै पनि असफलतालाई हामीले कति गम्भीर रूपमा लिएका छौँ भन्ने देखाउँछ,” उनले भने । किशोरहरूले प्रतिबन्ध छल्न अन्य व्यक्तिका पुराना अकाएनटलाई सक्रिय बनाई प्रयोग गर्ने, नक्कली खाता खोल्ने वा प्राइभेट ब्राउजरबाट लगिन गर्ने गरेका अधिकारीले बताएका छन् ।
अष्ट्रेलियाको यो प्रतिबन्धको सफलताप्रति बेलायत, इन्डोनेसिया, संयुक्त अरब इमिरेट्स र न्यूजिल्यान्ड जस्ता देशहरूले पनि गहिरो चासो राखिरहेका छन् जसले यस्तै प्रतिबन्ध लागू गरेका वा लागू गर्ने विचार गरिरहेका छन् । यो महिना बेलायतको एक मेडिकल जर्नलमा प्रकाशित अष्ट्रेलियाली प्रतिबन्धको पहिलो स्वतन्त्र मूल्याङ्कनले किशोरहरूको सामाजिक सञ्जाल प्रयोगमा ‘अपर्याप्त प्रमाण रहेको निष्कर्ष निकालेको छ।
अनुसन्धानकर्ताहरूले प्रतिबन्ध लागू हुनुअघि ४०० भन्दा बढी युवालाई सर्वेक्षण गरिएको थियो र तीन महिनापछि फेरि सर्वेक्षण गर्दा ‘नियमको व्यापक उल्लङ्घन’ भएको पाइएको थियो । प्रतिबन्धपछि १२–१३ वर्ष समूहका प्रयोगकर्तामा प्रयोगमा खासै परिवर्तन देखिएन, १४–१५ वर्षका समूहमा सामान्य कमी आयो भने १६ वर्ष र माथिका प्रयोगकर्तामा प्रयोग बढेको थियो।
–न्यूनतम प्रयास–
सरकारले ५० लाखभन्दा बढी १६ वर्षमुनिका किशोरकिशोरीका अकाउन्टहरू रोक्का गरिसके पनि नियामकलाई थप शक्ति चाहिने बताएको छ । प्रतिबन्ध गत १० डिसेम्बरमा लागू भएको थियो। नयाँ कानुनले प्रतिवन्ध कार्यान्वयनका लागि इ–सेफ्टीका प्रमुख आयुक्तले सामाजिक सञ्जाल कम्पनीहरूलाई १६ वर्षमुनिका प्रयोगकर्तालाई खाता खोल्न रोक्न के कदम चालेका छन् भन्ने प्रमाण पेश गर्न बाध्य पार्न सक्नेछ ।
यो निकायले सामाजिक सञ्जाल कम्पनीहरूबाट तथा उमेर प्रमाणीकरण वा एप स्टोर प्रदायकजस्ता तेस्रो पक्षबाट जानकारी र कागजात माग्न सक्नेछ । सञ्चार मन्त्री अनिका वेल्सले प्लेटफर्महरूले पर्याप्त काम नगरेकोमा असन्तुष्टि व्यक्त गरे । इ–सेफ्टीका आयुक्तबाट मलाई प्राप्त नियमित अपडेटका आधारमा मलाई स्पष्ट जानकारी मिलेको छ कि सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्महरू ठूला प्रविधि कम्पनीहरूको प्लेबुकबाट उपायहरू अपनाएर कम प्रयोग गरेको देखिने न्यूनतम प्रयास मात्र गरिरहेका छन्,” वेल्सले भने ।
“सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्महरू विश्वका सबैभन्दा धनी र शक्तिशाली कम्पनीहरू हुन् तर पनि हामी उनीहरूलाई जवाफदेही बनाउन गम्भीर छौँ,” उनले थपे । उनले भने, “यी कडा नयाँ जरिवाना र उपायहरूले हामी प्रतिवन्धबारे पूर्व निर्णयबाट पछि नहट्ने पुष्टि गरेको छ । हामी ठूला प्रविधिलाई जवाफदेही बनाउने प्रयास दोब्बर बढाउँदैछौँ ।”
अनलाइनमा धेरै समय बिताउँदा किशोरकिशोरीहरूको स्वास्थ्यमा नकारात्मक प्रभाव परिरहेको विभिन्न अध्ययनले देखाएका छन् र अष्ट्रेलियाको प्रतिबन्धलाई आफ्ना बच्चाहरू फोनमा झुन्डिरहेको देखेर हैरान अभिभावकहरूका लागि वरदान मानिएको छ । प्लेटफर्महरूले कानुन पालना गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन्, तर यसले किशोरहरूलाई इन्टरनेटको उपयोगबाट सूसुचित हुने अवस्थाबाट अन्धकारपूर्ण र अनियमित अवस्थातर्फ धकेल्न सक्ने चेतावनी दिएका छन् ।
अष्ट्रेलियामा रहेका सामाजिक सञ्जाल प्रयोगकर्ता १६ वर्ष वा माथिका छन् कि छैनन् भन्ने जाँच्ने एकमात्र जिम्मेवारी सामाजिक सञ्जाल कम्पनीहरूको हो र उनीहरूले ‘उचित कदम’ चालेको प्रमाणित गर्नुपर्नेछ । प्रतिवन्धको पालना गर्न केही प्लेटफर्महरूले फोटोबाट उमेर अनुमान गर्न एआई उपकरण प्रयोग गरिरहेका छन् भने प्रयोगकर्ताहरूलाई सरकारले उपलब्ध गराएका परिचयपत्र अपलोड गरेर पनि उमेर प्रमाणित गर्न सक्छन् ।
काठमाडौं, १३ असारः हाल कोशी, मधेश र बागमती प्रदेशका सम्पूर्ण क्षेत्र, गण्डकी प्रदेशको केही तथा लुम्बिनी प्रदेशको पूर्वी भेगका केही स्थानमा मनसुन वायुको प्रभाव रहेको छ । जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार बाँकी अन्य क्षेत्रमा पश्चिमी तथा स्थानीय वायुको आंशिक प्रभाव रहेको छ । गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका बाँकी भेग तथा कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका सम्पूर्ण क्षेत्रमा आगामी चारदेखि पाँच दिनभित्र मनसुन विस्तार हुने सम्भावना छ ।
हाल देशका हिमाली तथा पहाडी क्षेत्रमा साधारणतया बादल लागेको छ भने तराई क्षेत्रमा आंशिक बादल लागेको छ । कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका एक–दुई स्थानमा मेघगर्जन तथा चट्याङसहित हल्का वर्षा भइरहेको छ । महाशाखाले आज दिउँसो मुलुकका हिमाली तथा पहाडी क्षेत्रका साथै मधेश प्रदेश र कोशी प्रदेशको तराई क्षेत्रमा साधारणतया बादल लाग्ने बताएको छ । कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका हिमाली तथा पहाडी क्षेत्रका केही स्थान तथा लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका हिमाली तथा पहाडी क्षेत्रका एक–दुई स्थानमा मध्यम वर्षा तथा उच्च हिमाली क्षेत्रमा हिमपातको सम्भावना छ ।
कोशी प्रदेशका तराई तथा मधेस प्रदेशका केही, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका तराईका एकदुई स्थानमा मेघगर्जन तथा चट्याङसहित मध्यम वर्षा हुन सक्ने महाशाखाले जनाएको छ । महाशाखाले लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका तराईका केही स्थानमा तातो हावा चल्ने सम्भावना रहेकाले आवश्यक सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ ।
यसैगरी, आज राति कोशी, मधेस, बागमती र गण्डकी प्रदेशमा साधारणतया बादल लाग्ने तथा लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशमा आंशिक बादल लाग्ने पूर्वानुमान छ ।
कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका हिमाली तथा पहाडी क्षेत्रका केही तथा लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका हिमाली तथा पहाडी भागका केही स्थानमा मेघगर्जन तथा चट्याङसहित मध्यम वर्षा तथा हिमपातको सम्भावना छ । कोशी प्रदेशका तराई तथा मधेस प्रदेशका केही स्थान, बागमती र गण्डकी प्रदेशका तराईका केही क्षेत्र तथा लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका तराईका एकदुई स्थानमा मेघगर्जन तथा चट्याङसहित मध्यम वर्षाको सम्भावना छ । महाशाखाले कोशी प्रदेशका पहाडी तथा तराईका एकदुई स्थानमा भारी वर्षा हुन सक्ने भएकाले त्यसबाट हुन सक्ने जोखिमप्रति सतर्क रहन महाशाखाले आग्रह गरेको छ ।
पाटन (ललितपुर), १२ असारः नेपाली कांग्रेसका सभापति गगनकुमार थापाले लागुऔषध दुरूपयोग तथा अवैध ओसारपसारविरूद्ध सुक्ष्म रूपमा ध्यान दिएर काम गर्नुपर्ने बताए । कांग्रेसको केन्द्रीय नीति, अनुसन्धान तथा प्रशिक्षण प्रतिष्ठानको आयोजनामा लागुऔषध दुरूपयोग तथा अवैध ओसारपसारविरूद्ध अन्तरराष्ट्रिय दिवसका अवसरमा आज आयोजित कार्यक्रममा उनले ञलागुऔषध दुरूपयोग तथा अवैध ओसारपसारविरुद्धको विषय राजनीतिक दलहरूले छलफल गर्नुपर्नेमा जोड दिए ।
“नीति निर्माणमा सहभागी हुनेहरूले लागुऔषधको समस्याका बारेमा विभिन्न कोणबाट थाहा पाउनुपर्छ, हामीले सदनमा बसेर सुधारका लागि काम गर्नुपर्छ, यो अत्यन्तै ठूलो सरोकारको विषय हो”, सभापति थापाले भने । उनले सरकारमा नहुँदा लागुऔषध दुरूपयोग र अवैध ओसारपसारविरुद्ध काम गर्नका लागि क्रियाशील हुनुपर्नेमा जोड दिए ।
सशस्त्र प्रहरी बलका पूर्वप्रहरी अतिरिक्त महानिरीक्षक रविराज थापा, सशस्त्र भूमिगत समूहका पूर्वसदस्य भाजु राउत कुर्मी, रिकभरिङ्ग नेपालका सदस्य यमकला राई र अभियान्ता विवेक कर्णले लागुऔषध रोकथामका लागि सरकार, समुदाय र व्यक्ति मिलेर लाग्नुपर्नेमा जोड दिए ।
कार्यक्रममा पूर्वलागुऔषध प्रयोगकर्ता राजकुमार तामाङले लागुऔषध प्रयोगका कारण आफ्नो जीवनमा पारेको नकारात्मक प्रभाव, लागुऔषध प्रयोगकर्ता हुँदा नशा र कुलतको क्षणिक आनन्दमा फसेर गुमाएको समय, परिवारमा पारेको नकारात्मक प्रभाव, समाजमा परेको समस्याका बारेमा आफ्नो दुःखदायी र पीडादायी अनुभव प्रस्तुत गरेका थिए ।
काठमाडौँ, १२ असारः देशभर मनसुन सक्रिय भए पनि अपेक्षाअनुसार वर्षा हुन नसक्दा कुल वर्षा औसतभन्दा उल्लेख्य रूपमा कम रहेको छ । जल तथा मौसम विभागको तथ्याङ्कअनुसार जुन १ देखि २५ तारिखसम्म देशभर औसत १४९ मिलीमिटर वर्षा मापन भएको छ, जुन यस अवधिको औसत वर्षा ९२१४ मिलीमिटर० को ६९।६ प्रतिशत हो । हरेक दिन दैनिक औसतको ९० प्रतिशतभन्दा कम वर्षा मापन भएको विभागको तथ्याङ्कमा उल्लेख छ ।
विभागका अनुसार विशेषगरी महिनाको सुरुआती दिनहरूमा वर्षा अत्यन्त न्यून रह्यो भने पछिल्ला दिनहरूमा केही सुधार देखिए पनि सामान्य अवस्थासम्म पुग्न सकेको छैन । मौसमविद् डेभिड ढकालका अनुसार यस वर्ष मनसुन नेपालमा सरदर मितिभन्दा ढिला प्रवेश गर्नुका साथै प्रारम्भिक चरणमा कमजोर सक्रियतामा रहेकाले वर्षामा कमी देखिएको हो । कमजोर मनसुनका कारण कृषि रोपाइँ, जलस्रोत व्यवस्थापन तथा खानेपानी आपूर्तिमा समेत असर पर्न सक्ने चिन्ता व्यक्त गरिएको छ ।
देशभर मनसुन विस्तार हुनसकेको छैन । मौसमविद् ढकालले पाँच प्रदेशका केही भूभागमा मात्रै विस्तार भएको मनसुनी प्रणाली अझै कमजोर अवस्थामै रहेकाले देशका बाँकी क्षेत्रमा विस्तार हुन केही दिन लाग्न सक्ने बताउनुभएको छ । विभागले यस मनसुन अवधिमा नेपालमा सरदरभन्दा कम वर्षा हुने र तापक्रम बढ्ने प्रक्षेपण गरेको छ ।
विभागका मौसमविद् सुदर्शन हुमागाईँका अनुसार आगामी मनसुन ऋतुमा देशका अधिकांश स्थानमा सरदरभन्दा कम वर्षाको हुने सम्भावना छ । विभागका अनुसार यस वर्ष कर्णाली प्रदेशका दक्षिणी भूभाग, लुम्बिनी प्रदेशका अधिकांश क्षेत्र, मधेस प्रदेशका पूर्वी भूभाग तथा कोशी प्रदेशका दक्षिणी क्षेत्रमा सरदरभन्दा कम वर्षा हुने सम्भावना ५५ देखि ६५ प्रतिशत रहेको छ ।
काठमाडौँ, १२ असारः हाल कोशी, मधेस र बागमती प्रदेशका सम्पूर्ण क्षेत्र, गण्डकी प्रदेशका केही तथा लुम्बिनी प्रदेशको पूर्वी भेगमा मनसुनी वायुको प्रभाव रहेको छ । अन्य भागमा पश्चिमी र स्थानीय वायुको आंशिक प्रभाव रहेको छ । जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार हाल देशका हिमाली र पहाडी क्षेत्रमा सामान्यतया बदली रहेको छ भने तराईमा आंशिक बदली छ । बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका पहाडी क्षेत्रका एकदुई स्थानमा मेघगर्जन तथा चट्याङसहित हल्का वर्षा भइरहेको छ ।
आज दिउँसो देशका हिमाली र पहाडी भाग तथा कोशी प्रदेशको तराईमा सामान्यतया बदली रहनेछ । मधेस प्रदेश तथा बागमती र गण्डकी प्रदेशको तराईमा आंशिक बदली रहने तथा लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशको तराईमा मुख्यतया मौसम सफा रहने छ । देशका हिमाली र पहाडी क्षेत्रका केही स्थानमा मेघगर्जन तथा चट्याङसहित मध्यम वर्षा तथा उच्च हिमाली क्षेत्रमा हिमपातको सम्भावना छ । कोशी प्रदेशका तराईका तथा मधेस प्रदेशका केही स्थानमा, बागमती र गण्डकी प्रदेशका तराईका एकदुई स्थानमा मेघगर्जन तथा चट्याङसहित मध्यम वर्षाको सम्भावना रहेको छ ।
यसैगरी, लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका तराईका केही स्थानमा तातो हावा तथा बागमती र गण्डकी प्रदेशका तराईका केही स्थानमा तापक्रम बढ्ने सम्भावना रहेको महाशाखाले जनाएको छ ।
आज राति कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका हिमाली तथा पहाडी क्षेत्रका साथै कोशी प्रदेशका तराई र मधेस प्रदेशमा सामान्यतया बदली रहनेछ । लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका हिमाली तथा पहाडी क्षेत्र तथा बागमती र गण्डकी प्रदेशको तराईमा आंशिक बदली रहने छ भने लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका तराईमा मुख्यतया मौसम सफा रहने छ ।
आज राति कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका हिमाली तथा पहाडी क्षेत्रका केही तथा लुम्बिनी प्रदेशका हिमाली एवं पहाडी क्षेत्रका एकदुई स्थानमा मेघगर्जन तथा चट्याङसहित मध्यम वर्षा तथा हिमपातको सम्भावना छ । कोशी प्रदेशका तराई तथा मधेस प्रदेशका केही स्थानमा मेघगर्जन तथा चट्याङसहित मध्यम वर्षाको सम्भावना रहेको महाशाखाले जनाएको छ ।
महाशाखाले तातो हावा चल्ने र तापक्रम वृद्धि हुने पूर्वानुमान गरिएका स्थानका सर्वसाधारणलाई सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ । साथै महाशाखाका मौसमसम्बन्धी सूचनामा अद्यावधिक रहन पनि अनुरोध गरिएको छ ।
