Category: विज्ञान प्रविधि

काठमाडौं । अब स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयको सिफारिस बीना कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) का बिरामी अस्पताल भर्ना हुन नपाउने भएका छन् । मन्त्रालयको सिफारिसमा मात्र भर्ना लिन र समन्वय गर्न निर्देशन जारी भएको छ । स्वास्थ्य मन्त्रालयले ‘कोभिड–१९ का बिरामी भर्ना सम्बन्धमा’ शुक्रबार नयाँ निर्देशिका जारी गरेको छ ।

निर्देशनअनुसार काठमाडौं उपत्यकाका सबै अस्पतालले कोरोना भाइरसका बिरामी भर्ना लिँदा मन्त्रालयको एचइओसी (हेल्थ इमजेन्सी अपरेशन सेन्टर) टिमसँग सिफारिस लिनुपर्ने भएको छ । उक्त टीमको समन्वयमा मात्र बिरामी भर्ना गर्नुपर्ने भएको हो ।

‘अस्पतालमा कोभिड–१९ को लागि छुट्याइएका आइसोलेसन तथा आइसियू बेडमा बिरामी भर्ना गर्नुपर्दा यस मन्त्रालयको एचइओसीको क्लिनिकल मेनेजमेन्ट टिमको सम्पर्क नम्बरहरूबाट हुने सिफारिस र समन्वयमा मात्र भर्न गर्नु हुन निर्देशन गरिन्छ,’ मन्त्रालयको निर्देशनमा उल्लेख छ ।

काठमाडौं । कोरोना भाइरसविरुद्ध रसियाले बनाएको भ्याक्सिनले सकारात्मक परिणाम दिएको अन्तर्राष्ट्रिय संचारमाध्यमले जनाएका छन् । रुस आधिकारिकरुपमा कोरोनाविरुद्धको भ्याक्सिन दर्ता गर्ने विश्‍वकै पहिलो मुलुक हो । भ्याक्सिनको पहिलो डोज राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनकी छोरीलाई दिइएको थियो। उनमा कोरोना भाइरसविरुद्ध लड्न सक्ने एन्टीबडीको विकास भएको चिकित्सकले जनाएका छन् ।

साथै भ्याक्सिन लिएपछि उनमा ज्वरो समेत कम भएको छ । भ्याक्सिन लगाएपछि उनको शरीरको तापक्रममा आएको परिवर्तन रेकर्ड गरिएको छ । छोरीले आराम अनुभव गरेको रुसी संचारमाध्यमले जनाएका छन् । पुटिनका दुई छोरीमध्ये कसलाई भ्याक्सिन दिइएको हो भन्ने खुलाइएको छैन ।

रुसले लामो प्रयास र अनुसन्धानबाट भ्याक्सिन बनाएको भन्दै यो सुरक्षित रहेको सन्देश दिन समेत पुटिनले आफ्नै छोरीमा यसको पहिलो परीक्षण गरेका हुन् । संचारमाध्यमहरुका अनुसार यो खोपको २० देशले अर्डर गरिसकेका छन् । रुसी स्वास्थ्य मन्त्री मिखाइल मुराश्कोले यसको पुष्टी गरेका छन् । भारत, साउदी अरब, इन्डोनेसिया, फिलिपिन्स, ब्राजिल, मेक्सिकोलगायत मुलुकले यो खोपको प्रिबुकिंग लिइसकेका छन् ।
एजेन्सी

काठमाडौं । सरकारले उद्योगधन्दा तथा व्यवसायिक प्रतिष्ठानले पैसा तिरेर आफ्ना कर्मचारीको अनिवार्य पिसिआर परीक्षण गराउन आग्रह गरेको छ । सपिङ मल, रेष्टुरेन्ट, होटल र उद्योग व्यवसायमा संलग्न व्यवसायी र कर्मचारीलाई आफ्नै खर्चमा कोरोना संक्रमण परीक्षण गराउन सरकारले आह्वान गरेको छ । पछिल्लो समय शहरी इलाकामा कोरोना भाइरसको संक्रमणको दर बढेको छ ।

जसले मृत्युदर समेत उकालो लागेको छ । बुधबार मात्र देशभर १० जनाको कोरोना भाइरसको संक्रमणका कारण ज्यान गएको पुष्टी भएको छ । सोहीकारण पिसिआर परीक्षणको दायरा बढाउन सरकारले यस्तो नीति ल्याएको हो ।

स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयले बुधबार एक सूचना प्रकाशित गरी यस्ता व्यवसायमा संलग्न हुने व्यक्तिको सम्पर्कमा धेरै व्यक्ति आउने र जोखिम हुने अवस्था भएको भन्दै आफ्नै खर्चमा अनिवार्य पीसीआर परीक्षण गर्न आग्रह गरेको हो ।

सरकारले भनेको छ, ‘नेपालका घनावस्ती भएका जिल्लाहरुका विभिन्न शहरहरुमा कोभिड १९ को संक्रमण बढ्दै गएको पछिल्लो अवस्थामा विभिन्न सपिङ मल, रेष्टुरेन्ट, होटल आदि उद्योग व्यवसायमा संलग्न हुने व्यक्तिहरु धेरैको सम्पर्कमा आउने र जोखिम हुने अवस्था छ । त्यसैले यस्ता व्यवसायमा संलग्न हुने कर्मचारी तथा व्यवसायीहरुको सम्बन्धित उद्योग व्यवसायीहरुले आफ्नै खर्चमा अनिवार्य पीसीआर परीक्षण गर्ने व्यवस्था गर्नुहुन अनुरोध गरिन्छ ।’

काठमाडौं । सभामुख अग्निप्रसाद सापकोटाको स्कर्टिङमा प्रयोग हुने एउटा सवारी साधनको चालकमा कोरोना पुष्टी भएपछि गरिएको कन्ट्रयाक्ट ट्रेसिंगमा नेटिभ रिर्पोट आएको छ । त्यसक्रममा स्वयमः सभामुख, उनको परिवार र सचिवालयका कर्मचारीको कोरोना परीक्षण गरिएको थियो । साथै सुरक्षामा खटिने सुरक्षाकर्मीको समेत कोरोना परीक्षणको रिपोर्ट नेगेटिभ आएको सभामुखको सचिवालयले जनाएको छ ।

शनिबार राति अबेर रिपोर्ट आएको छ । सभामुख अग्नि सापकोटाको अगुवा गाडी चालक एक प्रहरी कर्मचारीमा कोरोना भाइरस संक्रमण पुष्टि भएको हो । पछिल्लो समय प्रहरीमा कोरोनाको संक्रमण बढ्दो क्रममा रहेको छ । प्रहरी हेडक्वार्टरमा ठूलो संख्यामा सुरक्षाकर्मीमा संक्रमण देखिएपछि उनको समेत नमुना संकलन तथा परीक्षण गरिएको हो । किनकी उनी पनि प्रहरी हेडक्वार्टरमा बस्ने कर्मचारी हुन् ।

काठमाडौं । सरकारले घोषणा गरेअनुसार शुक्रबार पहिलो पटक २४ घण्टा भित्र १० हजार भन्दा माथि व्यक्तिलाई कोरोना भाइरसको परीक्षण गरिएको छ । खासगरी काठमाडौं छिर्ने नाकामा मानिसहरुको पिसिआर रिर्पोट लिन थालेसँगै पिसिआर हुने मानिसको संख्या बढेको हो । पछिल्लो २४ घण्टामा १० हजार ७ सय ८६ जनाको पिसिआर परीक्षण भएको स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयले जनाएको छ ।

यस अवधिमा २२४ जनामा कोरोना भाइरसको संक्रमण भेटिएको छ । मन्त्रालयका अनुसार शुक्रबार सबैभन्दा धेरै पर्सामा ४१ जना संक्रमित थपिए । काठमाडौंका ३२, बझाङका २५, कञ्चनपुरका १८, दार्चुलाका १६, कैलाली र मोरङका १५\१५ जना, झापाका १३ र बैतडीका १० जनामा कोरोना संक्रमण पुष्टि भएको छ ।

बाराका ४ जना, रौतहट, कास्की, दाङ र डोटीका ३\३ जना, नुवाकोट, नवलपुर, म्याग्दी, गुल्मी र दैलेखका २\२ जना तथा भक्तपुर, मकवानपुर, धनुषा, सर्लाही सप्तरी, तनहुँ, रुपन्देही र बाँकेका एक\एक जनामा संक्रमण पुष्टि भएको स्वास्थ्य मन्त्रालयले जनाएको छ ।

२४ घण्टामा नेपालमा कोरोना संक्रमणबाट ४ जनाको ज्यान गएको छ । अब कोरोना संक्रमणबाट मृत्यु हुनेको संख्या ५६ पुगेको छ । नेपालमा संक्रमितको कुल संख्या १९ हजार ७७१ पुगेको छ । संक्रमितमध्ये १४ हजार ३९९ ले कोरोनालाई जित्नसफल भएका छन् । ५ हजार ३१६ जना अहिले पनि आइसोलेसनमा छन् ।

काठमाडौं । सरकारले कोरोना भाइरसको उपचार गर्ने निजी अस्पतालका लागि शूल्क निर्धारण गरिदिएको छ । सरकारले गरेको निर्णय अनुसार कोरोना भाइरसको उपचार गर्ने निजी अस्पतालले बिरामीसँग दैनिक १५ हजार रुपैयाँभन्दा माथि शुल्क उठाउन पाउने छैनन् । स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयले जटिल अवस्थामा रहेका बिरामीको उपचार गर्दा निजी अस्पतालले अधिकतम १५ हजार रुपैयाँ दैनिक मात्र शूल्क लिन पाउने निर्णय गरेको हो ।

कोरोना संक्रमितको उपचार गर्न सरकारले लेबल १, २ र ३ गरी तीन प्रकारका अस्पताल तोकेको छ । अन्य निजी अस्पतालमा बिरामीले कोरोना संक्रमणको उपचार गराउन चाहेमा समेत अस्पतालको समेत सहमति लिई उपचार गर्न गरिने मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. जागेश्वर गौतमले जानकारी दिए । उनका अनुसार संक्रमित सामान्य अवस्थाको भए प्रतिदिन ३ हजार ५ सय रुपैयाँ, मध्यम जटिल खालको भए ७ हजार र जटिल तथा क्रिटिकल अवस्थाको भए १५ हजार रुपैयाँसम्म मात्र अधिकतम शूल्क लिन पाइने छ ।

उता, कोरोना भाइरसको परीक्षण गर्दा समेत अस्पतालले अब थप १० प्रतिशत सेवा शूल्क लिन पाउने भएका छन् । सरकारले कोरोना परीक्षण गर्दा निजी अस्पतालले बिरामीबाट १० प्रतिशतसम्म सेवा शुल्क पनि लिन पाउने निर्णय गरेको हो । निजी अस्पतालले पीसीअर विधिबाट कोरोना परीक्षण गर्दा सरकारले तोकेको ५५ सय रुपैयाँमा थप १० प्रतिशतसम्म सेवा शुल्क लिन पाउने निर्णय भएको उनले बताए । तर, अनुमति प्राप्त अस्पतालले मात्र परीक्षण गराउँन पाउँछन् ।

काठमाडौं । कोरोना महामारीका कारण बेरोजगारी दर बढिरहेको बेला एकै पटक १७६ पदका लागि सरकारी सेवामा जागिरको अबसर खुलेको छ । गृह मन्त्रालय अन्तर्गत राष्ट्रिय परिचयपत्र तथा पञ्जीकरण विभागले राष्ट्रिय परिचयपत्र उपलब्ध गराउने कार्यक्रम अन्तर्गत घुम्ती सेवा सञ्चालन गर्न करारमा कर्मचारी मागेको हो । विभागले दर्ता अपरेटर पदमा कर्मचारी माग गरेको छ ।

यी कर्मचारीलाई सप्तरी, सर्लाही र कास्कीमा खटाइने छ । १२ कक्षा पास गरेको र १८ वर्ष पूरा भएर ३५ वर्ष ननाघेकाको हुनुपर्ने प्रावधान रहेको छ । यी कर्मचारीले दैनिक १२ सय पारिश्रमिक पाउनेछन् । उनीहरुले सार्वजनिक बिदामा पनि काम गर्नुपर्ने प्रावधान छ । आवेदन निशुल्क हाल्न सकिने भएको छ । कार्यक्रम सम्पन्न भएसम्म कर्मचारीले रोजगारी पाउने छन् । सरकारी सेवामा अयोग्य ठहर नभएका मानिसले दरखास्त दिन सक्ने भएका छन् ।

वीरगन्ज । पर्सामा समुदायस्तरमा कोरोना फैलिएको आंशकाका बीच थप ३२ जनामा कोरोना पुष्टी भएको छ । जसमध्ये ५ जना थुनुवासमेत रहेका छन् । थुनुवामध्ये पनि ४ जना भने भारतीय नागरिक हुन् । नारायणी अस्पताल स्थित पीसीआर प्रयोगशालामा बिहीबार भएको पीसीआर परीक्षणबाट उनीहरुको नतिजा पोजेटिभ आएको छ ।

वडा प्रहरी कार्यालय श्रीपुरको थुनुवा कक्षमा रहेका २५, २२, ३३, २२ र ४७ वर्ष ५ जनामा कोरोना देखिएको छ । यसले समुदायमा कोरोना रहेको देखाएको छ । यी पाँच मध्ये ४ जना भारतीय हुन्। भारतको बिहारका ३ जना र उत्तर प्रदेशका एक जना थुनुवामा कोरोना देखिएको हो । अवैध तरिकाले नेपाल छिरेका उनीहरुलाई प्रहरीले समातेर हिरासतमा राखेको थियो ।

ती व्यक्तिमा कोरोना पुष्टी भएसँगै तराई क्षेत्रमा कोरोनाको अझ डरलाग्दो रुप हुन सक्ने देखिएको छ । यता, वीरगञ्जका विभिन्न अस्पतालमा कार्यरत चिकित्सक र उपचाररत बिरामीमा समेत कोरोना संक्रमण पुष्टि भएपछि नेपाल चिकित्सक संघ पर्साले आकस्मिक बाहेकका सेवा बन्द गर्न समेत माग गरेको छ ।

काठमाडौं । कोरोना भाइरसविरुद्धको भ्याक्सिन निर्माणमा सफलतातर्फ उन्मुख अक्स्फोर्ड यूनिभर्सिटीका वैज्ञानिकलाई विश्व स्वास्थ्य संगठनले बधाई ज्ञापन गरेको छ । भ्याक्सिन निर्माणमा सकारात्मक परिणाम प्राप्त भएकोलाई विश्व स्वास्थ्य संगठनले यसको स्वागत गरेको हो । भ्याक्सिन बनेपछि यसको तिब्र फैलावट नियन्त्रणमा भने अझै संघर्षको आवश्यकता रहेको समेत संगठनको भनाई रहेको छ ।

जेनेभामा बोल्दै डब्ल्यूएचओका आपतकालीन कार्यक्रमका निर्देशक डा. माइक रेयानले अक्सफोर्ड विश्वविद्यालयका वैज्ञानिकको उपलब्धी सकारात्मक परिणाम भएको बताए । उनले देशहरुलाई परीक्षणको दायरा बढाउन समेत माग गरेका छन् । अक्सफोर्ड विश्वविद्यालयका वैज्ञानिकहरुले निर्माण गरेको खोपलाई आशलाग्दो खोपको रुपमा हेरिएको छ ।

यद्यपि यसको अन्य सुरक्षात्मक उपाय र ठूलो समूहमा गरिने परीक्षणका काम अहिले जारी रहेको छ । कोरोनाविरुद्ध हाल विश्वभर २३ स्थानमा भ्याक्सिन बनाउने काम जारी छ । डा. रेयानले कोरोनाको उपचार खोज्ने दिशामा धेरै भ्याक्सिनमाथि काम भइरहनु राम्रो संकेत भएको समेत बताएका छन् । कोरोनाको भ्याक्सिन निर्माणमा चीन, अमेरिका, बेलायत, रुस, भारतजस्ता शक्तिशाली मुलुक संक्रिय छन् ।

काठमाडौं । आइतबारदेखि केही दिन ठूलो पानी पर्ने सम्भावना रहेको छ । यसले बाढी र पहिरोको जोखिम निम्त्याउने भन्दै तटीय क्षेत्र तथा भिरालो जमिन आसपास घर भएकालाई उच्च सतर्कता अपनाउन मौसमविद्ले सुझाव दिएका छन् । मनसुनी न्यूनचापीय रेखा नेपाल नजिक आउने क्रममा रहेकाले आज र भोलि धेरै पानी पर्ने सम्भावना रहेको मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको छ ।

सोहीकारण यसले प्राकृतिक प्रकोपजन्य दूर्घटना निम्त्याउन सक्ने सम्भावना छ । खासगरी प्रदेश ५ र सुदूरपश्चिम प्रदेशका तराई क्षेत्रमा रातिदेखि नै पानी पर्ने क्रम शुरु भएको छ । वाग्मती प्रदेश, गण्डकी प्रदेश, प्रदेश ५, कर्णाली प्रदेश र सुदूरपश्चिम प्रदेशका थोरै तथा प्रदेश १ र प्रदेश २ का एकदुई ठाउँमा ठूलो पानी पर्ने सम्भावना रहेको मौसम पूर्वानुमान महाशाखाको बुलेटिनमा उल्ल्लेख छ ।

वर्षा बढ्दा त्यसले विभिन्न नदी तथा खोलामा बाढी आउने भएकाले थप सतर्क हुन बाढी पूर्वानुमान महाशाखाले सुझाव दिएको छ । नवलपरासीको अरुणखोला, गिरुवारी खोला र साना नदी तटीय क्षेत्रका बाढी आउन सक्ने भएकाले आसपासका बासिन्दालाई बिहान १० बजेसम्म सतर्क हुन बाढी पूर्वानुमान महाशाखाले अनुरोध गरेको छ ।

परासी, बर्दघाट, डण्डा बजार र नवलपरासीको धेरै ठाउँमा ठूलो पानी परेको र अझै पानी परिरहने भएकाले अरुणखोला, गिरुवारी खोला र नवलपरासीको साना नदी तटीय क्षेत्रमा बाढी आउन सक्ने भन्दै महाशाखाले सचेत गराएको छ । मध्य साउनमा सबैभन्दा बढी बाढी र पहिरोको जोखिम रहेको छ ।

काठमाडौं । संसारमा कोरोना महामारीले मानिसको स्वास्थ्य अवस्थालाई गम्भीर मोडमा पुर्याएको छ । धेरैजसो विकसित मुलुकले मानिसको ज्यान बचाउन ठूलो संघर्ष गर्नु परेको छ । त्यसको ठिक विपरित कमजोर स्वास्थ्य प्रणाली भएपनि नेपालमा भने कोरोनाको प्रभाव कमजोर देखिएको छ ।

यसको प्रमाण सोमबार एकैदिन १७ सय जना कोरोना संक्रमितले कोरोनालाई जित्नु समेत हो । स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. जागेश्वर गौतमका अनुसार सोमबार रेकर्ड ब्रेक संख्यामा मानिसले कोरोनालाई जित्न सफल भएका छन् । पछिल्लो २४ घण्टामा एक हजार ७ सय ५ जना संक्रमित डिस्चार्ज भएका हुन् । यो कोरोना भाइरसको महामारी केही कम भएको र अब जितउन्मुख भएको संकेतका रुपमा सरकारले लिएको छ ।

विज्ञहरुले भने कोरोनाको दोस्रो लहर शहरी इलाकाबाट शुरु हुने भन्दै सचेत रहनु पर्ने सुझाव दिन्छन् । नेपालमा डिस्चार्ज हुने संक्रमितको संख्या १० हजार २ सय ९४ पुगेको छ। यो सक्रिय संक्रमितको संख्या भन्दा करीव दोब्बर हो । त्यसो पछिल्ला दिनमा नेपालका कोरोनाका नयाँ संक्रमित समेत कम फेला परिरहेका छन् ।

मन्त्रालयका अनुसार अब आइसोलेसनमा ६ हजार ६ सय १३ जना संक्रमित रहेका छन्। नेपालमा कुल संक्रमितमध्ये ६१ प्रतिशतले कोरोनालाई जित्न सफल भएका छन् । नेपालमा कोरोनाको लक्षण बीना नै संक्रमण भएका बिरामीको संख्या धेरै छ । उनीहरुलाई १४ दिन आइसोलेसनमा बसेपछि डिस्चार्ज गर्ने नीति सरकारले लिएको छ । सोहीकारण एकसाथ धेरै संक्रमित डिस्चार्ज भएका हुन् ।

सोमबार देशभर रहेका २५ वटा प्रयोगशालाबाट ५ हजार ८ सय ५६ जनाको पिसिआर विधिबाट परीक्षण गरिएको छ । जसमा मात्र १ सय ४४ जना संक्रमित थपिएका छन्। अहिले देशभर क्वारेन्टिनमा बस्नेको संख्या भने २३ हजार ४ सय ७० छ।