Category: अमेरिका

प्रभात भट्टराई/न्यू ह्यामसर
गत फेब्रुअरी ३ मा सम्पन्न आईवा ककसमा चामत्कारिक जित हासिल गरेसँगै पूर्व मेयर पिट बुट्टिजजको राजनीतिक माहोल एकाएक चुलिएको छ । मंगलबार हुने न्यूह्यामसर प्राइमरीमा पनि उनले सिनेटर बर्नी स्यान्डर्सलाई कडा टक्कर दिने सर्भेक्षणहरुले देखाएका छन् ।

आईवा ककसको मुखमा भएका सर्भेक्षणहरुमा पिट तेस्रो स्थानमा थिए । स्यान्डर्स र पूर्व उपराष्ट्रपति जो बाइडेनले उनलाई उछिनेका थिए । तर, जब डेमोक्रेटिक पार्टीका सदस्यहरु बुथमा उपस्थित भएर मत खसाले पिट सिधा माथि आए । लोकप्रिय मतमा स्यान्डर्स २५ सय हाराहारी मतले अगाडि रहे पनि राष्ट्रपतिको टिकट हत्याउन चाहिने गुणात्मक डेलिगेट्समा पिटले उछिने ।

आईवा डेमोक्रेटिक पार्टीले ककसको अन्तिम नतिजा प्रकाशित गर्न चार दिन लगायो । यदि ३ तारिख राती नै यो नतिजा बाहिरिएको भए पिटको माहोल अझ व्यापक बन्ने विश्लेषकहरुले बताएका छन् । आईवा डेमोक्रेटिक पार्टीले दुई दिन अघि प्रकाशित गरेको अन्तिम नतिजा अनुसार पिटले आईवाका ४१ मध्ये १४ डेलिगेट्स हात पारेका छन् । स्यान्डर्सले १२, सिनेटर एलिजावेथ वारेनले आठ, बाइडेनले छ र सिनेटर एमी क्लोबुचारले एक डेलिगेट्स हात पारेका छन् ।

यी डेलिगेट्सहरु आउँदो जुलाईमा विस्कनसनमा हुने डेमोक्रेटिक पार्टीको राष्ट्रिय सम्मेलनमा सहभागि भएर आफ्नो उम्मेद्वारको पक्षमा मतदान गर्नेछन् । डेमोक्रेटिक पार्टीबाट राष्ट्रपतिको टिकट हत्याउन कुनै पनि उम्मेद्वारले १९९० डेलिगेट्स पुर्याउनु पर्ने हुन्छ ।

सुरुवातमा ककस एवं प्राइमरी निर्वाचन हुने राज्यबाट माहोल बनाउँदै डेलिगेट्सको संख्या बढाउने मिसनमा उम्मेद्वारहरु हुन्छन् । सोही कारण अघिल्लो सातासम्म सबैको ध्यान आईवामा थियो । एक साता यता सबै न्यू ह्यामसरमा केन्द्रित छन् भने मंगलबार पछि उनीहरु पश्चिमको नेभादा उड्नेछन् । फेब्रुअरी २२ मा नेभादा ककस र २९ मा साउथ क्यारोलिना प्राइमरी हुँदैछन् । ककसमा पार्टी सदस्यले मात्र मतदानको अधिकार पाउँछन् भने प्राइमरीमा स्वतन्त्र नागरिकले पनि चाहेको पार्टीको ब्यालेटमा भोट खसाल्न सक्छन् । फेब्रुअरीमा यी चार राज्यको ककस या प्राइमरीबाट धेरै डेलिगेट्स हत्याउँदै सुपर ट्युजडेमा भिडन्तमा पुग्ने उम्मेद्वारहरुको दाउ छ । बिदेशमा बस्ने डेमोक्रेटिक पार्टीको सदस्य (डेमोक्र्याट एब्रोड्स) सहित १६ राज्यमा एकै पटक ककस एवं प्राइमरी निवार्चन हुने सुपर ट्युजडे यसपाली मार्च ३ मा हुँदैछ । त्यो दिन कुल १३५७ डेलिगेट्सको छिनोफानो हुँदैछ । उक्त दिनलाई धेरै उम्मेद्वारले आफ्नो अन्तिम अवसरको रुपमा उपयोग गर्नेछन् ।

आईवाको नतिजा चित्त नबुझाएर पिट र बर्नी क्याम्पेनले पुनः जाँचको माग समेत गरेका छन् । उनीहरुको माग अनुरुप अब यसअघि भएको मत घटाउलाई दोहोर्याएर जाँच गरिनेछ । तर, भोट भने पुनः नगनिने जनाइएको छ । अहिलेसम्मका सर्भेक्षणमा नेभादा र साउथ क्यारोलिना दुबै तिर पिट र बर्नी पछाडि छन् । उनीहरु सकेसम्म धेरै डेलिगेट्स लिएर आफ्नो प्रभाव ती राज्यमा देखाउन चाहन्छन् । मंगलबारको न्यू ह्यामसर प्राइमरीले २४ डेलिगेट्सको छिनोफानो गर्नेछ ।

उम्मेद्वारी घोषणा गर्नु अगावै देखि ‘फ्रन्ट रनर’को रुपमा रहेका पूर्व उपराष्ट्रपति बाइडेन चुनावको मुखमा पुग्दा फिक्का बन्दै गएका छन् । आईवामा चौथो स्थानमा आएसँगै उनी न्यूह्यामसर सर्भेक्षणमा अचानक धकेलिए । केही सर्भेक्षणमा त उनी पाचौँ स्थानमा देखिएका छन् । यदि न्यू ह्यामसरको अन्तिम नतिजामा उनी पाचौँ स्थानमै रहे भने अहिलेसम्म बलियो देखिएको नेभादा र साउथ क्यारोलिनामा पनि पछि पर्न सक्छन् ।

आईवाको कमजोर परिणामको प्रारम्भिक नतिजा उनले भोगि सकेका छन् । सोमबार सार्वजनिक भएको कुन्निपियाक विश्वविद्यालयको देशब्यापी सर्भेक्षणमा पहिलो पटक बाइडेनलाई स्यान्डर्सले उछिनेका छन् । स्यान्डर्सको पक्षमा २४ प्रतिशत मतदाता देखिएका छन् भने बाइडेन १७ प्रतिशतमा खुम्चिएका छन् । उनी देशब्यापी सर्भेमा २० प्रतिशत तल झरेको यो नै पहिलो पटक हो ।

सन् २०१६ को प्राइमरीमा न्यू ह्यामसरमै सानदार जित हासिल गर्दै स्यान्डर्सले अन्तिमसम्म हिलारीलाई टक्कर दिन सफल भएका थिए । त्यसबेला उनले राज्यको प्राइमरीमा ६० प्रतिशत मत पाएका थिए । अहिले उनलाई औषत २५ प्रतिशत समर्थन देखिएको छ । अर्थात २०१६ को तुलनामा आधाबढि मत उनले गुमाएका छन् । तथापी चुनावी चन्दा संकलनमा अग्रस्थानमा रहेका कारण उनी यसपटकको टिकट हत्याउने आफ्नो मिसनमा सबैलाई पन्छाउने आत्मविश्वासमा देखिन्छन् । उनका समर्थकहरुले प्रतिश्पर्धी माथि आक्रामक रवैया अपनाएका छन् । प्राइमरीको पूर्व सन्ध्यामा न्यू ह्यामसर डेमोक्रेटिक पार्टीले गत साता आयोजना गरेको फण्ड रेजिङ डिनरमा बर्नी समर्थकले पिटको भाषणताका पटक पटक अवरोध पुर्याउन खोजेका थिए ।

आईवा ककसको नतिजा नआउन्जेल चौथो स्थानमा रहेका पिटले न्यूह्यामसरमा स्यान्डर्सलाई उछिन्न सक्ने आंकलन समेत भइ रहेको छ । पिटले ‘फ्युचर फर्मर रिपब्लिकन’लाई आफु तिर तान्ने नारा दिएर स्वतन्त्र मतदातालाई आकर्षित गरेका छन् । उनको यो राणनीति आईवामा सफल भइ सकेको हुँदा न्यू ह्यामसरमा पनि त्यसलाई गम्भिरताका साथ लिइएको छ । त्यस अनुरुप पिटले न्यू ह्यामसरको घना बस्ती रहेको नासुआ, डोभर, म्यानचेष्टर लगायतका क्षेत्रमा आईतबार र सोमबार गरेको टाउनहलमा पाँच हजार बढि मतदाता सहभागि भएका थिए । सोमबार नासुआको टाउनहलमा १८ सय बढि ब्यक्ति उपस्थित भएर यो प्राइमरी सिजनको सबैभन्दा खचाखच सभा गर्न समेत पिट सफल भएका थिए । सोही कारण आईवा जस्तै चुनावी नतिजामा उनले चमत्कार गर्न सक्ने आँकलन भइ सकेको छ । नजिते पनि उनले बर्नीलाई कडा टक्कर दिनेमा भने सबै राजनीतिक पण्डितहरु सहमत छन् ।

अर्कोतिर न्यू ह्यामसरको प्राइमरी सबैभन्दा अनुमान गर्न कठिन मानिन्छ । सन् २००८ को प्राइमरीताका सर्भेक्षणहरुमा बाराक ओबामा हिलारी क्लिन्टनभन्दा १० प्रतिशत बिन्दुले अघि थिए । तर, अन्तिम मतगणनामा हिलारी झन्डै तीन प्रतिशत बिन्दुको मतान्तर सहित विजयी भइन् । त्यसैले मंगलबार बेलुका जस्तो नतिजा पनि आउन सक्ने आंकलन भइ रहेको छ ।

यदि न्यूह्यामसरमा पिटको जित या बर्नीसँग कम मतान्तरको हार भएमा बाँकी राज्यमा मध्यमार्गी डेमोक्र्याटको ध्यान अझ उनीतिर सोझिने सम्भावना बढ्नेछ । ३८ बर्षे तन्नेरी, आर्मी भेटरान एवं वासिंटनको बिबादित राजनीतिमा नमुछिएको जस्ता सुविधा उनीसँग छन् । अर्कोतिर आफुलाई सोसलिष्ट डेमोक्र्याटको रुपमा चिनाउने बर्नीले टिकट पाएमा डोनाल्ड ट्रम्पले कम्युनिष्ट आरोप लगाएरै पेल्न सक्ने डर डेमोक्रेटिक रणनीतिकारहरुमा छ । त्यसैले अहिलेसम्म बाइडेनले पाउँदै आएको मध्यमार्गी कार्यकर्ताको साथ पिटमा स्थानान्तरण हुन सक्ने सम्भावना धेरै रहेको विश्लेषण हुन थालेको हो । कैयन् राजनीतिक पण्डितहरुले उनलाई सन् २००७/०८ ताकाको बाराक ओबामाकै रुपमा समेत तुलना गर्न थालेका छन् ।

(तश्विरहरु- एजेन्सी)

प्रभात भट्टराई / अमेरिका
तीन महिना अघि अमेरिकी संसदको तल्लो सदन (हाउस)मा सुरु भएको महाभियोग ‘ड्रामा’ बुधबार अन्त्य भएको छ । हाउसबाट बहुमतले पारित भएको राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प विरुद्धको महाभियोग प्रस्ताव उपर बुधबार माथिल्लो सदन सिनेटमा मतदान भएको हो ।

रिपब्लिकनहरु ट्रम्पलाई जोगाउन प्रतिबद्ध देखिएका कारण महाभियोग प्रस्ताव पारित नहुने निश्चित प्राय भइ सकेको थियो । त्यती हुँदा पनि रिपब्लिकन सिनेटर मिट रोम्नीले महाभियोगको पहिलो बुँदाको पक्षमा मतदान गरे । यसरी ट्रम्पलाई पदबाट हटाउने पक्षको एक्लो रिपब्लिकन सिनेटरको रुपमा उनी देखिए । बाँकी रिपब्लिकन सिनेटरले भने राष्ट्रपतिको चुनाव आउन १० महिना मात्र बाँकी रहेको कारण अब जनतालाई नै अन्तिम फैसला गर्न दिनु पर्ने भन्दै बिषयान्तरको प्रयास गरेका छन् । सोही कारण उनीहरुले ट्रम्पले युक्रेन प्रकरण गल्ती गरेको नगरेको केही बताउनु भन्दा जनताको हातमा फैसला जिम्मा लगाउने भन्दै टारी रहेका थिए । यतिसम्मकी हाउसबाट सिनेटमा महाभियोग प्रस्ताव पुगि सकेपछि थप प्रमाण बाहिरिए पनि अनुसन्धानलाई अघि बढाउन उनीहरु तयार भएनन् ।

डेमोक्र्याटहरुले थप साक्षी बोलाएर अनुसन्धान गर्नु पर्ने माग राखेका थिए । तर, त्यसका लागि दुई रिपब्लिकन सिनेटर मात्र तयार भए । मिट रोम्नी र सुसन कोलिन्सको मतले मात्र थप साक्षी बोलाउन बहुमत पुगेन । थप दुई रिपब्लिकन सिनेटर अनुसन्धानको पक्षमा उभिएका भए साक्षी निम्त्याउन बहुमत पुग्ने थियो ।

ट्रम्पका पुर्व राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकार जोन बोल्टनले आफुसँग थप प्रमाण रहेको र यसबारे सिनेटलाई जानकारी दिन तयार रहेको बताउँदा पनि रिपब्लिकन सिनेटरहरुले तथ्य सुन्न चाहेनन् । सर्भेक्षणहरुले ७५ प्रतिशत अमेरिकी थप साक्षी बोलाइनु पर्ने पक्षमा रहेको देखाएका थिए । तर, त्यती हुँदा पनि हतार हतार यो प्रकरण टुङ्ग्याउन सिनेटर रिपब्लिकन नेता मिच म्याकोनेल र उनका सहकर्मीले चाहे । बुधबारको मतदान मार्फत हाउसबाट पारित ट्रम्पको महभियोगलाई असफल तुल्याउन रिपब्लिकनहरु सफल भए ।

सिनेटबाट महाभियोग पारित हुन ६७ मत आवश्यक पर्छ । तर, ४५ डेमोक्र्याट, दुई स्वतन्त्र र एक रिपब्लिकन गरि ४८ जना सिनेटर मात्र उनलाई पदमुक्त गर्ने पक्षमा उभिए । तर, हाउसबाट महाभियोग खेपेको तेस्रो अमेरिकी राष्ट्रपतिको रुपमा भने इतिहासमा उनको नाम दर्ज भइ सकेको छ ।

ट्रम्पले पदमुक्तिको जोखिमबाट उन्मुक्ति पाए पनि राजनीतिक फाइदाका लागि विदेशीलाई दबाब दिएको प्रश्नबाट भाग्न पाउने छैनन् । उनका सल्लाहकार बोल्टनले ट्रम्पले युक्रेनलाई पूर्व उपराष्ट्रपति जो बाइडेन माथि अनुसन्धानका लागि दबाब दिएको तथ्य आफुलाई ज्ञान रहेको बताइ सकेका छन् । यस सम्बन्धि उनको किताब पनि छिटै प्रकाशन हुँदैछ । त्यति मात्र होइन ट्रम्पका निजी वकिल रुडि जुलियानीका सहयोगी लेभ पार्नासले पनि आफुले ट्रम्पकै लागि बाइडेन माथि अनुसन्धानको माग राख्दै युक्रेनमा लविङ गरेको सार्वजनिक रुपमा बताइसकेका छन् ।

त्यसैले अब १० महिना पनि बाँकी नरहेको चुनावमा ट्रम्पले यो प्रकरणमा आफ्नो स्वार्थबारे आउने प्रश्नलाई पन्छाउन सक्ने छैनन् । ट्रम्प बाचाल छन् र झुठ बोल्न पनि उत्तिकै माहिर छन् । त्यसैले उनले युक्रेन प्रकरणलाई बहानाहरु जोडेर किनारा लगाउन भरमार प्रयास गर्नेछन् । तर, उनी स्वयं सत्तामा रहेको र जवाफ दिनु पर्ने भुमिकामा भएको कारण यस पटक उनी २०१६ जस्तो एकोहोरो धारे हात लगाउने भुमिकामा भने हुने छैनन् । त्यति मात्र होइन बोल्टनको किताब चुनावकै नजिक पारेर प्रकाशन हुँदैछ भने पार्नासको पेशी पनि चुनावकै मुखमा तोकिएको छ । यी दुबै प्रकरणले उनलाई फाइदा पुग्दैन । त्यति मात्र होइन बोल्टनलाई हाउसले निम्त्याएर ट्रम्पको भूमिका बारे थप प्रश्न पनि गर्न सक्नेछ । साथै अमेरिकी सर्बोच्च अदालतले उनले आफ्नो आयकर विवरण सार्वजनिक गर्नु पर्ने नपर्नेबारे जुनमा फैसला सुनाउने बताएको छ । यदि यो फैसला उनको प्रतिकुल आइ दियो भने थप चुनौती झेल्नु पर्ने हुन्छ ।

अहिले पनि प्राय सबै सर्बेक्षणहरुमा ५० प्रतिशत बढि अमेरिकीले युक्रेन प्रकरणमा ट्रम्पले आफ्नो पदको दुरुपयोग गरेको बताउँदै आएका छन् । चुनावमा यहि धारण प्रतिबिम्बित भयो भने ट्रम्पलाई कठिन पर्नेछ । आम लोकप्रियता ५० प्रतिशत समर्थनको सीमा कहिल्यै छुन नसके पनि ट्रम्प निर्वाचित भएयता अमेरिकी अर्थतन्त्रले राम्रो गति लिएको छ । सन् २०११ यता सम्हालिएको अर्थतन्त्र अहिलेसम्म सबल अवस्थामा छ । त्यसैले ट्रम्पले अर्थतन्त्रलाई भजाएर २०२० को चुनाव लड्ने रणनीति बनाएका छन् । त्यसबाहेक विपक्षिलाई अनेक नाम दिने देखि व्यक्तिगत गाली गलौजमै उत्रिने उनको स्वाभाविक शैली त भइ नै हाल्यो । सबल अर्थतन्त्र र रिपब्लिकन पार्टी भित्रको बलियो होल्डका कारण उनलाई ३५ प्रतिशत हाराहारी अमेरिकीको अन्ध समर्थननै रहेको छ । तर, त्यो नै चुनाव जित्न भने काफी हुँदैन । त्यसैले अहिले सिनेटका रिपब्लिकनहरुले अनेक कल छल गरेर जोगाए पनि उनी विवेकी मतदाताका माझ यही शैलीमा जोगिने सम्भावना भने कम हुन्छ ।

प्रभात भट्टराई / न्यूयोर्क
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले मुस्लिम बहुल देशका लागि लगाएको ट्राभल ब्यान विस्तार गरेका छन् । नाइजेरिया सहित थप पाँच मुलुकका नागरिकले अमेरिकाको आप्रवासी भिषा नपाउने गरि उनले ट्राभल ब्यान विस्तार गरेका हुन् । ट्रम्पले एरिट्रेया, किगिस्तान, म्यानमारलगायत देशका नागरिकलाई पनि आप्रवासी भिषा जारी नगर्ने घाेषणा सहित ट्राभल ब्यान विस्तार गरेका हुन् ।

ट्रम्पले निर्वाचित हुने वित्तिकै मध्य पूर्वका मुस्लिम देशलाई ट्राभल ब्यान घाेषणा गरेका थिए । तल्लो तहका अदालतले उनको निर्णयलाई गैर कानूनी घौषित गरे पनि अन्त्यमा सर्बोच्च अदालतले बाटो खुलाइदिएको थियो ।

अदालतको सोही निर्णयकाे फाइदा उठाउँदै ट्रम्पले २०२० को चुनाव लक्षित गरि ट्राभल ब्यान विस्तार गरेका हुन् ।
अमेरिकी सर्बोच्च अदालतले अघिल्लाे साता मात्र ट्रम्प प्रशासनलाई आप्रवासी नीति थप अनुदार बनाउने अर्काे बाटो पनि खुला गरि दिएको थियौ । ट्रम्प प्रशासनले सरकारी सेवा सुविधा लिनेहरुलाई ग्रीन कार्ड नदिन माग गर्दै दायर रिटलाई सर्बोच्चले सदर गरि दिएको हो ।

अश्वेत मुलका आप्रवासीप्रति ट्रम्पले सुरु देखिनै चर्को असन्तोष देखाउँदै आएका थिए । सोही कारण यो या त्यो वहानामा आप्रवासी निरुत्साहनको नीतिलाई उनले प्रवद्र्धन गर्दै आए । उनको चुनावको मुख्य एजेन्डा नै मेक्सिकोको सिमाना पर्खाल लगाएर ‘अवैध आप्रवासी रोक्ने’, मुस्लिमलाई अमैरिका ट्राभल ब्यान लगायत थिए ।

एकातिर उनले कानूनी रुपले अमेरिका आउनेलाई आफुहरुले स्वागत गर्ने तर गैर कानूनी रुपमा आए पक्रेर फिर्ता पठाउने बताउँदै आएका छन् । अर्कोतिर कानूनी रुपले अमेरिका आउने बाटो पनि रोक्न हरसंभव प्रयास गरि रहेका छन् । उनले एक पटक दक्षिण अमेरिकी गरिब मुलुकको सट्टा नर्वेजस्ता देशबाट आप्रवासी बढाउनु पर्ने बताएका थिए ।

सोही कारण ट्रम्पको भित्री उद्देश्य अश्वेत आप्रवासी रोक्नु रहेको बुझ्न कठिन छैन । मुस्लिम, युद्द पिडित एवं गरिब मुलुकका नागरिकलाई अमेरिका प्रवेशमा कडाइ गर्नकै लागि उनले शरणार्थीलाई दिने भिषा बर्षेनी कटौती गर्दै आएका छन् । त्यस्तै तेस्रो मुलुकका नागरिकले चिट्ठाका आधारमा पाउँदै आएको डाइभर्सिटी भिसा (डिभी) रोक्न पनि उनले सम्भव प्रयास गरि रहेका छन् ।

ओबामा प्रशासनले सन् २०१७ मा एक लाख १० हजार शरणार्थी अमेरिकामा पुनर्वास गराउने लक्ष लिएको थियो । ट्रम्पले सपथ लगत्तै त्यसलाई ५० हजारमा झारे । सन् २०१८ मा यो संख्या ४५ हजारमा झारियो । अझ २०१९ मा अहिलेसम्मकै न्यून ३० हजारले मात्र अमेरिकामा शरणार्थीको रुपमा भित्रिन पाए ।

आप्रवासी कटौती अभियान अन्तर्गतनै अमेरिका आएर ग्रीन कार्ड पाउनु अघि कुनै सरकारी सुविधा लिएको स्थायी बसोबास अनुमति नदिने या प्रकृया लम्ब्याउने प्रकृया ट्रम्प प्रशासनले अघि बढाएको थियो । तर, डेमोक्र्याट, आप्रवासी अभियन्ता एवं उदार नीति पक्षधर उनीसँग सहमत थिएनन् । त्यसैले उनीहरुले न्यूर्योक, क्यालिफोर्निया, मेरिल्याण्ड लगायत स्थानका संघीय अदालतमा मुद्दा दायर गरे । अदालतले उक्त नीति कार्यान्वयन नगर्न सरकारलाई आदेश दियो । त्यसपछि आफ्नो नीतिको बचाउ गर्दै ट्रम्प प्रशासन सर्बोच्च अदालत पुग्यो । अदालतले बहुमतको आधारमा सरकारलाई उक्त नीति अख्तियारको अनुमति दिएको हो । सरकारी नीतिको पक्षमा पाँच र विपक्षमा चार न्यायाधिश उभिए ।

अब कसैले ग्रीन कार्ड पाउनु अघि फुड स्टाम्प, मेडिकेड लगायतका सुविधा लिएको भए उनीहरुलाई सरकारले बसोबास अनुमति नदिन सक्ने व्यवस्था सरकारले लागु गर्नेछ । ‘पब्लिक चार्ज’ नाम दिइएका यस्ता सुविधा लिनेलाई ग्रीन कार्ड नदिने नीति पनि गरिब मुलुकका नागरिक लक्षित नै रहेको छ ।

ट्रम्प प्रशासनमा श्वेत राष्ट्रबाद (ह्वाइट सुप्रिमिष्ट)का अभियन्ता मानिएका ह्वाइट हाउसका बरिष्ट सल्लाहकार स्टेफेन मिलरको योजना अन्तर्गत यो नीति अख्तियार भएको अमेरिकी मिडियाले जनाएका छन् । उनले श्वेत राष्ट्रबाद प्रवद्र्धनका लागि घृणात्मक संदेशहरु प्रेषित गरेको इमेल नै केही समय अघि लिक भएको थियो । तर, ट्रम्पले उनको बचाउ नै गरे ।

गत अक्टुबरमा यो नीति कार्यान्वयनमा लैजाने ट्रम्प प्रशासनको तयारी थियो । तर, तल्लो तहका संघीय अदालतले रोक लगाएपछि लागु गर्न पाएको थिएन । आप्रवासी अधिकारको क्षेत्रमा काम गर्ने संघ संस्थाले यो नीति कार्यान्वयनसँगै विपन्न ‘इमिग्रान्ट’हरुमाथि ठूलो चोट पर्ने अनुमान गरेका छन् । केसर फेमिली फाउन्डेसन नामको गैर राजनीतिक संस्थाको अनुसन्धान अनुसार ४२ प्रतिशत वैध आप्रवासीको ग्रीन कार्ड आवेदन माथि नकारात्मक तवरको जाँच हुन सक्नेछ । साथै ९४ प्रतिशतले आवेदकले कम्तिमा एक मात्र ‘पब्लिक चार्ज’ लिएको भए पनि अतिरिक्त जाँच पड्ताल सहनु पर्ने जनाइएको छ ।

ट्रम्प निर्वाचित भएपछि गरिब आप्रवासीलाई ‘पब्लिक चार्ज’को आरोपमा यस अघिनै भिषा अश्विकार गर्न थालिएको थियो । गत बर्ष मात्र स्टेट डिपार्टमेन्टले यो आरोपमा १२ हजारको भिषा आवेदन अश्विकार गर्यो । सन् २०१६ मा ओबामा प्रशासनले हजार जनालाई मात्र यस्तो आरोप लगाएर भिषा दिएको थिएन । ट्रम्प प्रशासनको नीतिलाई सर्बोच्च अदालतले सदर गरेसँगै यसमा राजनीतिक टिप्पणी पनि सुरु भएको छ । न्यूयोर्कका महान्यायाधिवक्ता टिश जेम्सले अदालती आदेशलाई अझै पनि राज्यले नटेर्ने बताएका छन् । त्यस्तै न्युयोर्क १४ की हाउस अफ रिप्रिजेन्टेटिभ एलेक्जेन्द्रिया ओकाशियो कोर्टेजले अमेरिकाको पहिचान को कति छ भनेर जाँच्ने नभइ सबैलाई मानवियताका आधारमा स्विकार्ने भएको बताएकी छिन् । उनको यो भनाइले आगामी दिनमा यो मुद्दालाई डेमोक्र्याटले झनै ठूलो चुनावी विषय बनाउन सक्ने देखिएको छ ।

ट्रम्पले राष्ट्रपति निर्वाचित भएपछि सर्बोच्चमा दुई न्यायाधिश नियुक्त गर्ने अवसर पाए । त्यसले त्यहाँ अनुदार एवं रिपब्लिकन पक्षधर न्यायाधिशहरुको बहुमत पुग्यो । सोही कारण सर्बोच्चले ट्रम्पलाई रणनीतिक मुद्दामा विजयी बनाइ रहेको छ । यस अघि मुस्लिमलाई अमेरिका आउन लगाइएको रोकमा पनि सर्बोच्चले ट्रम्पलाई साथ दिएको थियो ।

ट्रम्पको अनुदार आप्रवासी नीतिको कारण रिपब्लिकन बहुल राज्यहरुलाई थप अनुदार बन्न बल पुगेको छ । केही समय अघि टेक्सासका गभर्नर जर्ज आबोटले राज्यमा थप शरणार्थी पुनर्वास नगराउने घोषणा गरेका थिए ।

कल्पना घिमिरे
न्यूयोर्क/अमेरिका
अमेरिकी नागरिकता नभएपनि कागजपत्र हुनेहरुले नगरपालिकाको निर्वाचनमा भाग लिन पाउनुपर्ने माग गर्दै न्यूयोर्कमा प्रदर्शन गरिएको छ । न्यूयोर्क राज्यमा बसोबास गरिरहेका कागजपत्र हुने आप्रवासीहरुले मतदान गर्न पाउनुपर्ने कानुन पारित हुन लागेको अवस्थामा नेपालीहरुले पनि दबाब दिँदै प्रदर्शन गरेका हुन् । नगरपरिषदले उक्त विधेयक पारित गरेपछि नागरिकता नभएका तर कानुनी रुपमा न्युयोर्कमा बस्दै आएकाहरुले न्युयोर्कको नगर निर्वाचनमा भाग लिन पाउने छन । नगरपरिषदमा पेश गरिएको उक्त विधेयकमा मतदाता हुनको लागि कम्तिमा ३० दिन काम गरेको प्रमाण सहित न्युयोर्क बसेको हुनुपर्नेछ । सिटि काउन्सीलका ड्यानीयल रोड्रिग्वेजकै अग्रसरतामा उक्त विधेयक नगरपरिष्दमा पेश गरिएको थियो । उनका अनुसार यस्तो कानुनले आप्रवासीहरुको भलाई मात्र होइन, अमेरिकी प्रजातन्त्रलाई थप मजबुत बनाउनेछ ।

न्यूयोर्क राज्यमा बसोबास गर्दै आएका आप्रवासीहरुको तर्फबाट मतदान अधिकार सम्बन्धी अभियान लामो समयदेखि चलाइएको थियो । पछिल्लो समय नेपाली भाषीहरुको संख्या बढ्दै गएको अवस्थामा थोरै मात्र जम्मा ५ प्रतिशतले मतदानको अधिकार पाइरहेका छन् । अहिलेको अवस्थामा यो कानुन पारित भएमा ५० हजार नेपाली भाषीहरु लाभान्वित हुने बताइएको हो । न्यूयोर्क र न्युजर्सीमा बसोबास गर्दै आएका नेपालीहरुले ‘आवर सिटी, आवर भोट’ अर्थात ‘हाम्रो शहर, हाम्रो भोट’ अभियान अन्तरगत बिहिबार न्यूयोर्क सिटी हलमा दबाब दिदै प्रदर्शन गरेका हुन् ।
यो अभियानमा न्युयोर्कका विभिन्न सामाजिक संघ संस्थाहरुको सहयोग रहंदै आएको छ । यस अभियानका अगुवा अधिकारकर्मी सञ्चारकर्मी शैलेश श्रेष्ठले सामाजिक सञ्जालमार्फत खुसी ब्यक्त गर्दै भनेका छन्, ‘करिब तीन बर्षको अन्तरिक तयारी पछि अन्तत आज हाम्रो कोलिसन ‘आवर सिटी, आवर भोट’ नामक सम्पूर्ण डक्युमेन्टेड आप्रवासीहरुले न्युयोर्क सहरको पाँच बोरो भित्र मतदान गर्न पाउने बिधेयकको विधिवत घोषणा गर्न सक्षम भएका छौं । मेरो लागि सन २०१० को पेड सिक डेज (सेवा ब्यबसायका कामदारहरुले अनिवार्य बिरामी बिदा पाउने बिल) बिल पछाडी यसरी कोलिसनको आन्तरिक स्टेरिंग कमिटीमा बसेर काम गर्ने अवसर पाएको यो अर्को अवसर थियो ।’
यो बृहत कोलिसनमा नेपाली समुदायका तीन क्रियाशील संस्थाहरु अधिकार, युनाईटेड शेर्पा एशोसियसन (शेर्पा किदुग) र नेपाल आदिबासी जनजाती महासंघ अमेरिका (फिप्ना) जोडिएका छन । यो अभियानमा जोडिएका सबै संस्था, त्यस संस्थाका नेतृत्व पंक्तिका अगुवाहरु र न्युयोर्क सिटी हलको प्रांगणमा उपस्थित भएका सबै सहभागीहरुप्रति कोलिसन र स्टेरिंग कमिटीको तर्फबाट श्रेष्ठले आभार व्यक्त गरेका छन् ।

कल्पना घिमिरे
न्यूयोर्क/अमेरिका
अमेरिकाको न्यूयोेर्कमा बस्दै आएका मगरहरुले आफ्नो कला र संस्कृति झल्काउँदै माघे सक्रान्ती मनाएका छन् । यसलाई मकर सक्रान्ती पनि भन्ने गरिन्छ । मगर संघ अमेरिका, न्यूयोर्क च्याप्टरको आयोजनामा आइतबार मगर समुदायको राष्ट्रिय पर्वको रुपमा रहेको माघे सक्रान्ती मनाइएको हो ।
हिन्दु परम्परा अनुसार माघ १ गतेलाई माघे सक्रान्तीको रुपमा मनाइदै आएको छ । त्यस दिन घिउ, चाकु, तरुल लगायत मिठो मसिनो पकाएर खाने चलन छ । मगर जातीहरुका लागि त यो एउटा बिशेष महत्वपूर्ण चाड हो ।

अमेरिकामा बसोबास गर्दै आएका मगरहरुले सन् २०१३ बाट धुमधामका साथ माघे सक्रान्ती मनाउन थालेका हुन् । बि.सं २०६५ सालमा पूर्वप्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहालले माघे सक्रान्तीलाई मगरहरुको राष्ट्रिय पर्वको रुपमा घोषणा गरेका थिए । त्यस यता नेपालको पूर्व मेची देखि पश्चिम महाकाली सम्म छरिएर रहेका मगरहरुले बिशेष रुपमा मनाउन थाले । ‘यो मुलुकमा मात्रै सिमित रहेन अहिले त बिश्वभर छरिएर रहेका मगरहरुले निकै धुमधामका साथ मनाउन थालेका छन्’ मगर संघ अमेरिकाका अध्यक्ष कुलदीप रानामगरले भने, ‘अमेरिकामा पनि बिभिन्न राज्यहरुमा माघे सक्रान्ती मनाइरहेका छौं ।’
खासगरी माघ महिनाको १ गते मनाउनु पर्ने भएपनि सबैको सुबिदालाई बिचार गरेर माघे सक्रान्तीकै पेरिफेरिमा शनिबार÷आइतबार पारेर कार्यक्रम गरिदै आएको उनले जानकारी दिए । आइतबारको कार्यक्रममा बिभिन्न सांस्कृतिक तथा दोहोरी गीतका साथै भुम्या नाच (झाँकी नाच), कौडा, सालैजो, सोरठी, गाउँबेसी लोकदोहोरी, हुर्रा नाँच लगायत मौलिक संस्कृति झल्कने नृत्यहरु प्रस्तुत गरिएको थियो ।

कार्यक्रममा गायक जगदिश समाल, मुना थापा, टिका पुन, राजेश थापा लगायतले गीत सुनाएका थिए भने स्थानीय मगर समुदायका युवायुवतीले नृत्य प्रस्तुत गरेका थिए । कार्यक्रममा न्यूयोर्कस्थित नेपाली स्थायी नियोग प्रमुख अमृतबहादुर राई, एनआरएनए एनसीसीका उपाध्यक्ष बाबुराम लामा, नेपाल आदिवासी जनजाती महासंघ अमेरिका (फिप्ना) का अध्यक्ष लोक चेम्जोङ, फिप्नाका सदस्य संस्थाहरुका प्रतिनिधि, स्थानीय संघसंस्थाका प्रतिनिधिहरु लगायत न्यूयोर्क, न्युजर्सी, पेन्सिलभेनिया, कनेक्टिकट राज्यहरुबाट आएका दर्शकहरुको सहभागीता थियो । कार्यक्रममा सहभागीहरुलाई मगर परिकारहरु खुवाइएको थियो । मगरको टिपिकल परिकारहरु बंगुरको मासु, तरुल, बटुक, सेलरोटी लगायतको ब्यवस्था गरिएको थियो ।
न्यूयोर्कमा मात्र होइन, मगर संघ अमेरिका केन्द्रिय समिति अन्तरगत च्याप्टर समितिले बिभिन्न राज्यहरुमा माघे सक्रान्ती मनाइरहेको छ । यसअघि नै टेक्सास, न्यूजर्सी, बोस्टन, कोलोराडो, क्यालिफोर्नियामा माघे सक्रान्ती सम्पन्न भइसकेको छ । आगामी जनवरी २५ मा बाल्टिमोर मनाउन लागेको पनि अध्यक्ष रानामगरले जानकारी दिए ।
मकर सक्रान्तीमा सबै मगरहरु भेला हुने, बिशेष गरी चेली पुज्ने, धनुषबाँण हान्ने, पुजापाठ गर्ने, पृतिहरुलाई पानी चढाउने, भँुमीलाई पुजा गरेर प्रकृतिलाई खुसी बनाउने, जसले गर्दा अन्न बाली राम्रो हुने, बस्तु भाउ फस्टाउँछन् भन्ने चलन रहिआएको छ । ‘यस पर्वले मगरहरु आफ्नो धर्म र प्रकृतिको पुजक हो भन्ने सन्देश पनि दिएको छ’ उनले भने, ‘पश्चिमको रुकुम रोल्पा र धौलागिरी क्षेत्रमा धनुषबाँण हान्ने र पूर्व तिर छेलो हान्ने, माघे सक्रान्तीका दिन भलिबल खेल्ने चलन पनि स्थापित हुँदै आएको छ ।’