Category: मनोरञ्जन

  • आज बालाचर्तुदशी, शतबीज छरिँदै

    आज बालाचर्तुदशी, शतबीज छरिँदै

    काठमाडौं । पितृको मोक्ष तथा उद्धार हुने आस्था र विश्वाससहित आज बालाचतुर्दशी पर्व मनाइदैछ । यस दिन देशभर शिवालयमा शतबीज छर्ने प्रचलन रहेको छ ।

    मंसिर कृष्ण चर्तुदशीका दिन परिवार कुनै सदस्य दिवंगत भए उनको मृतआत्माको चिरशान्तिको कामना गर्दै धान, जौ, तिल, गहुँ, चना, मकै, कागुनो मिश्रित सतविज शिवालय वरपर छर्ने पचलन रहेको छ ।

    पितृलाई अन्नको कमी हुन नदिन यसो गर्ने प्रचलन बसेको जानकारहरु बाउँछन् । शतबीज छर्नाले मृतकले जीवित अवस्थामा गरेका सम्पूर्ण पाप नष्ट हुने समेत विश्वास रहेको छ ।

    शतबीजको एक गेडा अन्न सुन दान गरे बराबरको फल प्राप्ती हुने विश्वास रहेको छ । आज पशुपतिनाथ मन्दिरमा भक्तजनको ठूलो भिड लाग्छ ।

  • नेपाली सेलेब्रिटीहरुको दौड प्रतियोगिता हुने

    नेपाली सेलेब्रिटीहरुको दौड प्रतियोगिता हुने

    काठमाडौं

    “वातावरणको लागि दौड” नाम दिईएको दौड प्रतियोगितामा नेपाली सेलेब्रिटीहरु दौडने भएका छन् । फिल्म आर्टिष्ट एसोसिएसन नेपाल (फान) र कान्ती कल्चरल सेण्टरको संयुक्त आयोजनामा ३ किलोमिटर दुरीको सडक दौड प्रतियोगिता हुन लागेको हो । 

    रेभेल ईभेण्ट प्रा.लि महाराजगञ्जको ईभेण्ट संयोजनमा गरिने प्रतियोगितामा नेपाली सिनेमा एवम् सिनेसंगीत क्षेत्रका कलाकारले 

    भाग लिने रेभेलका प्रोपाईटर राजेश हमालले बताएका छन् । आगामी कार्तिक ३० गते शनिवार तदनुसार अक्टोबर १६ तारिखका दिन हुने उक्त कार्यक्रम फिल्म आर्टिष्ट एसोसिएसनको ३२ बर्ष र कान्ती कल्चरल सेण्टरको ५० बर्षे यात्राको उपलक्ष्यमा भएको बताईएको छ । 

    आयोजकले पर्यटन प्रवर्धनका लागि मनाउन गईरहेको नेपाल भ्रमण वर्ष २०२० को उद्देश्यलाई यस कार्यक्रमले थप सहयोग समेत पुग्ने जनाईएको छ । कार्यक्रमको उदघाटन तथा दौडको शुभारम्भ महाराजगञ्जस्थित राष्ट्रपति भवन अगाडिको सडकबाट बिहान हुने जनाईएको छ ।

  • बलिउड अभिनेता गोविन्दा सशुराली देश नेपालमा

    बलिउड अभिनेता गोविन्दा सशुराली देश नेपालमा

    काठमाडौं । चर्चित बलिउड अभिनेता गोविन्दा सशुराली देश नेपाल आइपुगेका छन् । उनी श्रीमती सुनिता आहुजासहित नेपाल आएका हुन् ।

    वीरगन्जमा बिहीबारबाट सुरु हुने तीनदिने ‘नेपाल चलचित्र स्वर्णिम महोत्सव’मा भाग लिन उनी नेपाल आएका हुन् । बिहीबार साँझ उक्त कार्यक्रममा गोविन्दाको प्रस्तुती रहेको छ । उनी बुधबार दिउँसो त्रिभुवन विमानस्थलमा अवतरण गरे ।

    विमानस्थलमा संचारकर्मीसँग बोल्दै उनले नेपालको प्रेमले आफूलाई सधै प्रभावित बनाउने प्रतिक्रिया दिए । कहिले पनि नडगमगाउने नेपालीको प्रेम नै आफूलाई सबैभन्दा मन पर्ने उनको भनाई थियो ।

    श्रीमती सुनिताले आफ्नो माइती काठमाडौंको साँखुमा रहेको जानकारी गराइन् । उक्त अवसरमा श्रीमतीका कारण आफूले नेपाली सिकेको भन्दै गोविन्दाले नेपाली बोल्ने प्रयास समेत गरेका थिए ।

    गोविन्दा नेपाललाई माया गर्ने बलिउड कलाकारमध्ये एक हुन् ।

  • आज छठको अन्तिम दिन, उदाउँदो सूर्यलाई अर्घ्य दिइयो

    आज छठको अन्तिम दिन, उदाउँदो सूर्यलाई अर्घ्य दिइयो

    काठमाडौं । छठ पर्वको आज अन्तिम दिन उदाउँदो सूर्यलाई अर्घ्य दिइएको छ । यससँगै छठ पर्वसमेत समाप्त भएको छ । आज दिनभर खानपान र रमाइलो गरी यो चाडको समापन गरिन्छ ।

    आइतबार बिहानै नजिकको नदी, तलाउ, पोखरी तथा जलासयमा पुगेर उदाउँदै गरेको सूर्यको जूजा आरधनासहित अर्घ्य दिने प्रचलन रहेको छ । ब्रतालुहरुले शनिबार अस्ताउँदो सूर्यलाई अर्घ्य दिएका थिए ।

    चार दिनसम्म मनाइने छठमा शक्तिको स्रोतका रुपमा सूर्यको उपासना गरिन्छ । छठ नेपालको तराई भेगमा निकै धुमधामका साथ मनाइन्छ ।

    पछिल्लो समय काठमाडौंमा समेत छठ पर्व उत्तिकै महत्वका साथ मनाउन शुरु गरिएको छ । सूर्यदेवको आराधना र उपासना गर्न बिहानैदेखि जलासयको किनारमा भक्तजनको घुइँचो लागेको थियो।

    छठ पर्वको व्रतले दुःख र दरिद्रताबाट मुक्ति पाइने जनविश्वास रहेको छ। सन्तान प्राप्ति, रोग निदान र पारिवारिक कल्याण हुने विश्वाससमेत यस पर्वको अवसरमा लिइन्छ । छठको समापनसँगै अब मूख्य चाडबाडको मौसम समेत सकिएको छ ।

  • तराई र काठमाडौंमा छठको रौनक

    तराई र काठमाडौंमा छठको रौनक

    काठमाडौं । नेपालको तराई तथा काठमाडौंलगायत शहरी इलाकामा छठको रौनक छाएको छ । छठको दोस्रो दिन व्रतालुहरूले शनिबार अस्ताउँदो सूर्यलाई अर्घ्य दिएर पूजाअर्चना गरे ।

    नजिकको तलाउ, पोखरी, नदी किनारमा पुगेर अर्घ्यसहित अस्ताउँदो सूर्यलाई पूजाअर्चना गरी छठको दोस्रो दिनको पूजा सम्पन्न गरेका छन् ।

    घरमा बनाएका ठकुवा, कसार, केरा, उखु, मेवा–मिष्ठान, गेडागुडी, कन्दमूल तथा विभिन्न वनस्पतिसहित अर्घ्य बनाउने प्रचलन रहेको छ । घरमा निर्माण गरेका अन्नको पीठोबाट बनेका पकवान यस पूजामा प्रयोग हुन्छ ।

    केराको घरी, माटोको हात्ती, सूप, कनसुपती, कलशसहितको घैँटोजस्ता सामग्रीको जोहो गरेर पूजामा जुट्ने प्रचलन रहेको छ ।

    छठीमाईको पूजा हुने यस पर्वमा भगवान् विष्णुको समेत आरधना गरिन्छ । आइतबार उदाउँदो सूर्यको पूजा गरी यो पर्व मनाइन्छ । छठमा उदाउँदो र अस्ताउँदो दुबै सूर्यको पूजा गर्ने प्रचलन रहेको छ ।

  • फेसबुक र इन्टाग्राममा भण्टा र आरुको फोटो राख्न प्रतिबन्ध

    फेसबुक र इन्टाग्राममा भण्टा र आरुको फोटो राख्न प्रतिबन्ध

    न्यूयोर्क

    फेसबुक र ईन्स्टाग्रामले प्रचलित तरकारी भण्टा र मिठो फल आरुको ईमोजी साथै महिलाका सम्बेदनशील जनेन्द्रियलाई छोप्न इमोजी प्रयोग गरिएमा त्यस्ता एकाउन्ट बाहकलाई कारबाही गर्ने भएको छ । भण्टा, आरु र वाटर ड्रप (पनिको ३ थोपा) ले योनिक भाषामा सामाजिक संजालमा प्रयोग भएको भन्दै फेसबुक र ईन्स्टाग्रामले यी ईमोजीमाथि प्रतिबन्ध लगाएको हो । फेसबुकले आफ्नो बिधानको कम्युनिटी स्ट्यान्डर्ड अन्तर्गत पारिमार्जन गर्दै यो ब्यबस्था गरेको हो । फेसबुक र ईन्स्टाग्रामले गरेको यो नयाँ ब्यबस्थालाई अटेर गरेर योनिक संकेत प्रयोजनमा भन्टा, आरु र पानीको ३ थोपा प्रयोग गरे वा महिलाहरुको नाङो तस्बिरमा संबेदन्शिल अंगहरुलाई छोप्न ईमोजी प्रयोग गरिए त्यस्ता एकाउन्टलाई चेतावनी दिईने र खाता समेत बन्द गरिने जनाईएको छ । यो नयाँ नियम फेसबुकको सेक्सन १६ अन्तर्गत  योनिक बिधान (सेक्सुअल सोलिकेसन) अन्तर्गत राखिएको छ ।

    यद्यपी फेसबुक र ईन्स्टाग्रामले भर्खरै ल्याएको यो नियम जस्ले ईमोजी भित्र लुकेको अर्थलाई ज्यादा नै चासो दिएको भन्दै सामाजिक संजालको दुनियाँका रथीहरुको ब्यापक आलोचना भएको छ । भन्टालाई सामाजिक संजालमा प्रतिबन्ध लगाउन खोजिएको यो पहिलो पटक भने होईन ।  सन् २०१५ मा ईन्स्टाग्रामले भन्टालाई त्यति बेलै प्रतिबन्ध लागाउने कोसिस गरेको थियो ।  

    समाचार श्रोत : डेली मेल

  • क्रिश्चियन संस्कारमा हुर्किएका अमेरिकी राजदुत बेरिले हिन्दूको चाड तिहार मनाउँदै

    क्रिश्चियन संस्कारमा हुर्किएका अमेरिकी राजदुत बेरिले हिन्दूको चाड तिहार मनाउँदै

    न्युयोर्क

    नेपालका हरेक चाड पर्ब संस्कृती रिती रिवाजसँग नजिकको सम्बन्ध राख्दै हरेक स्थानीय चाडपर्बलाई पर्ब कै रुपमा मनाउँदै आएका नेपालस्थित अमेरिकी राजदुत र्यान्डी बेरीले रंगोली बनाउँदै आफ्नो निवासमा  माला र झिलिमिली बत्तीले सझाउँदै तिहार मनाएका छन् । राजदुत बेरीले लक्ष्मी पूजाको तयारी गरेको तस्बिर सामाजिक संजालबाट सार्वजनिक गरिएको हो । एक बर्ष अगाडि अक्टुबर २५ का दिन नेपालको राष्ट्रपति बिद्या देबी भण्डारीलाई आफ्नो ओहदाको प्रमाण पत्र बुझाएर अमेरिकाको लागि नेपालको राजदुतको काम सुरु गरेका बेरीले नेपालस्थित अमेरिकी राजदुतावासको अफिसियल फेसबुक मार्फत हरेक अफिसियल कृयाकलाप सार्वजनिक गर्दै आएका छन ।  

    “तपाईंहरूको तिर दीपावलीको तयारी कस्तो चल्दैछ? राजदूत बेरीले पनि आफ्नो सहकर्मीहरूसँग मिलेर तिहारको लागि आफ्नो निवासमा मन्डला बनाउने र घर सजाउने काममा सरिक हुनुभयो।” भनेर नेपालस्थित अमेरिकी दुतावासले आफ्नो अफिसियल फेसबुक पेजमा लेखेको छ ।

    नेपालस्थित अमेरिकी मिशन परिवार झिलिमिली पर्व तिहार अन्तर्गत दीपावलीको यो अवसरमा तपाईंहरू सबैको लागि धन र सौभाग्यकी देवी लक्ष्मी बर्षभरी रहनुहुनेछ भन्ने कामना गर्दछौं। शुभ: दीपावलि। भन्दै राजादुत बेरीले रंगोली तथा घरका कोठा र झ्यालहरुमा बत्ती बाल्दै गरेको तस्बिर सार्वजनिक गरिएको छ । यस अगाडि यम पञ्चक मध्ये कै एक दिन कुकुर तिहार समेत राजदुत बेरीले मनाएका छन् । उनले आफ्नो दुई बर्षे कुकुर  लोलालाई पूजा गर्दै कुकुर तिहार मनाएका हुन् ।

  • चर्चित र्‍यापर भिटेन पक्राउ

    चर्चित र्‍यापर भिटेन पक्राउ

    काठमाडौं । प्रहरीले अर्का विवादित गायक (र्‍यापर) भिटेनलाई पक्राउ गरेको छ । बिहीबार महानगरीय प्रहरी अपराध महाशाखाको टोलीले जाउलाखेलबाट उनलाई पक्रेको हो ।

    अस्लिल शब्द मिसाएर गीत गाउने र त्यसलाई टिकटक तथा यूट्यूवमा राख्ने होडबाजीमा पछिल्लो समय गायक गायीकाले नेपाली संस्कृतिमाथि नै प्रहार गरिरहेका छन् ।

    प्रहरीले पछिल्लो समय अराजकता फैलने शब्द राखी गीत संगित निकाल्ने र छिट्टै हिट हुने खोज्नेहरु धमाधम पक्राउ पर्न थालेका छन् । मंगलबार मात्र मात्र गायक दुर्गेस थापा प्रहरीको फन्दामा परेका थिए ।

    भिटेनको वास्तविक नाम समीर घिसिङ हो । उनले ‘गरिबी ‘ गीतबाट र्‍याप गाउन थालेका हुन् । एक दर्जनभन्दा बढी गीत गाइसकेका उनले पछिल्लो समय निकालेको ‘यस्तै त हो नि ब्रो’ चर्चामा थियो ।

    सोही गीतमा राखिएका शब्दलाई लिएर उनीविरुद्ध उजुरी परेपछि प्रहरीले पक्रेको हो । उनको पक्राउको सरकारका प्रवक्ता तथा सूचना तथा संचार प्रवधि मन्त्री गोकुल बास्कोटाले बचाउ गरेका छन् ।

    उनले गायका गीतको शब्द परिवारका साथ बसेर सुन्न नसक्ने रहेको भन्दै अराजकता फैलाउने जो कोहीलाई कारवाहीको दायरामा ल्याउने बताए । प्रहरीले पक्राउ लगत्तै उनको भिडियो यूट्यवुबाट हटाउन लगाएको थियो ।

  • लोडसेडिङ हटेको उल्लासमय पर्व तिहार

    लोडसेडिङ हटेको उल्लासमय पर्व तिहार

    काठमाडौं । ४ वर्ष अगाडीसम्म नेपाल विद्यूत प्राधिकरणले हरेक तिहारमा एक सूचना जारी गथ्र्यो । सूचनामा बढी विद्यूत खपत हुने सामग्रीको कम प्रयोग गरी लोडसेडिङ हुनबाट बचाउन आह्वान गरिएको हुन्थ्यो ।

    तर, जब प्राधिकरणको नेतृत्वमा कुलमान घिसिङ आए, त्यसपछि पहिलो वर्ष काठमाडौंबाट लोडसेडिङ हट्यो । त्यसपछिका वर्षहरुमा भने क्रमशः देशभरबाट लोडसेडिङको कालो इतिहास मेटिने क्रममा छ ।

    प्राधिकरणका अनुसार यो वर्ष पनि मानिसहरुले ढुक्कले आफ्नो घर, आगँन, कार्यालय र टोललाई झिलिमिली बनाउन सक्छ । कुनै प्राविधिक गडबडी हुनु बाहेक लोडसेडिङका कारण अन्धकारमा बस्नु पर्ने छैन ।

    प्राधिकरणले खासगरी लक्ष्मीपूजाको दिनका दिन खास व्यवस्था गरेको छ । यस दिन शहरी इलाकामा विद्युतको अधिक खपत हुन्छ । त्यसपछि भने क्रमशः यसको माग घट्दै जाने गर्छ ।

    लक्ष्मी पूजामा व्यवस्थापन गर्न सकियो भने वर्षभर ढुक्कसँग विद्यूत आपूर्तिको व्यवस्थापन हुने प्राधिकरणको भनाई रहेको छ ।

    तिहारअघि नै सबै जलविद्युत् गृह, सबस्टेसन, प्रसारणलाइन तथा ट्रान्सर्फमरको नियमित मर्मतको काम सक्ने लक्ष्य रहेको छ । प्राधिकरणका अनुसार लक्ष्मीपूजाको दिन सबैभन्दा बढी विद्युतको माग काठमाडौं उपत्यका र देशका ठूला शहरमा हुन्छ ।

  • तिहारमा पटाका प्रतिवन्ध, विकृतियुक्त गीत बजाए कारवाही

    तिहारमा पटाका प्रतिवन्ध, विकृतियुक्त गीत बजाए कारवाही

    काठमाडौं । सरकारले तिहार मनाउने नाममा विकृति नभित्राउन आम सर्वसाधारणमा अनुरोध गरेको छ ।

    गृह मन्त्रालयले मंगलबार एक विज्ञप्ती जारी गर्दै तिहारमा देउसी भैलोजस्ता मनोरञ्जनात्मक कार्यक्रममा समाजमा नकारात्मक असर पार्ने खालका गीत, संगीत तथा श्रव्य दृश्य सामग्री उत्पादन, गायन, प्रसारण विक्री वितरण नगर्न नगराउन आग्रह गरेको
    हो ।

    यस्तो काम भएमा कानून बमोजिम कडा कारवाही गर्न सम्बन्धित निकायमा निर्देशन गइसकेको मन्त्रालयले उल्लेख गरेको छ ।

    मंगलबार नै विकृति फैलने खालको गीत गाएका गायक दुर्गेस थापालाई प्रहरीले पक्राउ गरी गीत थुट्यूव च्यानलबाट हटाउन लगाएको थियो ।

    दीपावली मनाउने नाममा भुइँचम्पा, पटाका, आतशवाजीजस्ता विष्फोटक पदार्थको उत्पादन, आयात, निर्यात खरिद,विक्री वितरण, ओसारपरसार तथा प्रयोगमा समेत प्रतिवन्ध लगाएको सरकारले ती सामाग्रीसम्बन्धी कुनै काम नगर्न समेत सचेत गराएको छ ।

    पछिल्ला वर्ष नेपालमा विष्फोटक प्रदार्थ आयातमा कडाई गरेपनि चोरबाटो प्रयोग गरी यस्ता सामग्री भित्रने गरेका छन् ।

  • विवादित गायक थापा पक्राउ, गीत हटाएपछि रिहा

    विवादित गायक थापा पक्राउ, गीत हटाएपछि रिहा

    काठमाडौं । तिहारको गीतमा उच्छृंखल शब्द राखी मौलिकपनः बिगार्दै गाएर आलोचित बनेका गायक दुर्गेस थापालाई प्रहरीले पक्रेको छ ।

    मौलिकता बिगारेको र उच्छृंखलता फैलाएको आरोपमा उनीविरुद्ध उजुरी परेपछि प्रहरीले थापालाई मंगलबार पक्रिएको थियो ।

    उनको पक्राउपछि पनि जनमत उनको पक्षमा देखिएन । सबै तिरबाट उनको आलोचना र प्रहरीको समर्थन भयो । त्यसपछि थापाले युट्युवबाट विवादित तिहारको गीत हटाउन राजी भए ।

    हिरासतबाटै उनले आफ्नो विवादित गीत हटाएपछि प्रहरीले मंगलबार नै थुनामुक्त भएका छन् । तिहारको गीतमा वियर, गाँजा तान्नेदेखि सामाजिक रुपमा विकृति फैलाउने शब्द राखेर उनले मौलिकता माथि ठाडो प्रहार गरेका थिए ।

    उनले आफ्नो गीत कानून विपरीत रहेको भन्दै सार्वजनिक रुपमा माफि समेत मागेका छन् । त्यसपछि प्रहरीले छाडेको हो ।

    उनको ‘हृयाप्पी तिहार, चिसो वियर’ बोलको गीत विवादित बनेको हो । उनको उक्त गीतको डिभियोमा समेत एक वियर कम्पनीको स्पष्ट विज्ञापन देखिन्छ । प्रहरीको अपराध महाशाखाको टोलीले उनलाई पक्रेको हो ।

  • पाँचौ वर्षमा पनि नखुल्ने भयो भाइटिकामा बालगोपालेवर मन्दिर

    पाँचौ वर्षमा पनि नखुल्ने भयो भाइटिकामा बालगोपालेवर मन्दिर

    काठमाडौं । रानीपोखरीस्थित बालगोपालेश्वर मन्दिर एक ऐतिहासिक विषेशताका कारण चर्चित छ । यो मन्दिर हरेक वर्ष केवल भाइटिकाका दिन मात्र सर्वसाधारणको लागि खुल्ने गर्छ ।

    तर, यसरी खुल्न छाडेको पनि ५ वर्ष पुगेको छ । वैशाख २०७२ को भूकम्पले भत्किएको रानी पोखरी र बालगोपालेवर मन्दिरको पुनर्निर्माणको काम नसकिएपछि यस वर्ष पनि भाइटिकामा यो मन्दिर नखुल्ने भएको हो ।

    यस मन्दिरमा दाजुभाई नहुने दिदिबहिनी र दिदिबहिनी नहुने दाजुभाईले एक अर्काको हातबाट टिका ग्रहण गरी निधार खाली नराख्ने प्रचलन रहेको छ ।

    रानी पोखरी र बालगोपालेश्वर मन्दिर शिलान्यास भएको ५ वर्ष पुगिसकेको छ । तर, निर्माण सामग्रीमा विवाद, ऐतिहासिक सम्पदा भएकाले यसको डिजाइनमा देखिने विवादजस्ता अनेक कारणले यसको पुनर्निर्माणले गति लिन सकेको छैन ।

  • भाई टिकाको उत्तम साइत ११:५५ मा 

    भाई टिकाको उत्तम साइत ११:५५ मा 

    काठमाडौं। पञ्चांक निर्णायक समितिले भाइ टिकाको उत्तम साइत सार्वजनिक गरेको छ । यस वर्षको भाई टिका १२ कात्तिकमा परेको छ ।

    यस दिन दिनै भर भाइटिक लगाउन सकिने भएपनि उत्तम साइत हेर्नेहरुका लागि भने ११ बजेर ५५ मिनेट जाँदाको साइत उत्तम रहेको समितिले जानकारी दिएको छ ।

    समितिका अध्यक्ष रामचन्द्र गौतमका अनुसार यस दिन कुनै पनि समय टिका लगाउन बाधा मानिदैन । उत्तम साइत राज्य सञ्चालकहरुका लागि हो । सर्वसाधारणले भने आफ्नो अनुूकल पारेर टिका लगाउन सक्छन् । यस वर्ष यमपञ्चक ८ कात्तिकबाट प्रारम्भ हुने छ ।

    ९ कात्तिकमा काग तिहार परेको छ । यस दिन धनवन्तरी जयन्ती र धनतेरस पर्व पनि मनाइने भएको छ । १० कात्तिकमा नरक स्नान गरिन्छ भने यसै दिन कुकुर तिहार र बेलुकी लक्ष्मीपूजा मनाइने छ ।

    यस दिन बिहान ११ बजेसम्म कात्तिक कृष्ण चतुर्दशी र त्यसपछि औंशी तिथि लाग्ने समितिले उल्लेख गरेको छ । गाई, गोरु र आत्म (म्ह) पूजा भने ११ कात्तिकको दिन परेको छ । १२ कात्तिकमा भने तिहार र नेपाल सम्वतको नयाँ वर्ष समेत परेको छ ।

  • अमेरिकामा कलिवुड नाइट : २०१९ सम्पन्न

    अमेरिकामा कलिवुड नाइट : २०१९ सम्पन्न

    गोविन्द गिरी प्रेरणा / भर्जिनिया

    अमेरिकाको भर्जिनियामा तेश्रो कलिउड नाईट तामझामका साथ सम्पन्न भएको छ । केसी डान्स सेण्टरको सकृयतामा बिविध साँस्कृतिक कार्यक्रमका साथ उक्त कार्यक्रम सम्पन्न भएको हो । लामो समयदेखि डिसी मेट्रो क्षेत्रमा रहँदै आएका नविन केसी र लुना श्रेष्ठ यस सेण्टरका दुई खम्वा हुन् ।

    सन् २०१७ मा पहिलो पटक नविन र लुनाको अग्रसरतामा कलिवुड नाइटको शुरुवात गरेका थिए । २०१८ मा यसलाई निरन्तरता दिए । तर ती दुवै वर्ष नेपालका कलाकार पनि संलग्न थिए । तर यस वर्ष “कलिवुड नाईट २०१९’’ मा भने स्थानीय कलाकारहरुवाटै पूरै कार्यक्रम तयार भयो र अत्यधिक सफल पनि भयो । यसवाट स्थानीय कलाकारहरुले आफ्नो प्रतिभा देखाउने अवसर पाए । कलिउड नाइटले “सुपर मम’’ को अवधारणा सन् २०१७ मा ल्यायो, जसमा गृहिणी महिलाहरुलाई मञ्चमा उतारिएको थियो । यो पहिलो वर्ष हट केक भयो । दोश्रो वर्ष पनि उत्तिकै रुचाइयो । र यस वर्ष पनि झनै रुचाईयो । पहिलो वर्ष केवल सुपर मम मात्र थिए भने दोश्रो वर्ष साना वालिकाहरुलाई पनि समावेश गराईएको थियो । यस वर्ष सुपर ड्याडहरु पनि थपिए ।

    यस वर्षअत्याधिक बालवालिकाहरु समावेश गरिएका थिए । आजका वालवालिका नै भोलिका उज्ज्वल तारा हुन् । तिनले आजै मञ्च पाउँदा भोलि ती मध्येवाट उत्कृष्ट कलाकार वन्ने सम्भावनाको ढोका खुल्दछ ।

    संघारमा आएको दशैंलाई सङ्केत गर्दै दुर्गा भवानीको आराधनावाट शुरु भएको कार्यक्रम छिट्टै आउने तिहारको देउसीवाट समापन हुँदा सारा दर्शकहरुले दशैं र तिहारको झझल्को महशूस गर्न पाएका थिए । कार्यक्रममा साना साना केटाकेटीहरुदेखि राम मालाकार जस्ता वयोवृद्ध जेष्ठ नागरिकसम्मलाई मञ्चमा उतार्नु कम मेहनतको कुरा थिएन, कम महत्वको कुरा थिएन ।

    कार्यक्रमको पहिलो आइटम दुर्गा स्तुति तथा मङ्गल गान थियो जसमा कलाकारहरु सोनिका महत दर्गाको रुपमा थिइन् भने अरु कलाकारहरु थिए रिया श्रेष्ठ, रिचा ढकाल, दिप्ती अधिकारी, स्वाति गुप्ता, अक्षरिका खनाल, अनुष्का पाण्डे, नितिश चौधरी, दीया पौडेल र अङ्किता कोइराला थिए ।

    त्यसपछि कलिवृड नाइट २०१९ को आयोजकको तर्फवाट नविन केसी र लुना श्रेष्ठले स्वागत अभिवादन गरेका थिए ।

    त्यसपछि आएका थिए कार्यक्रमलाई शुरुदेखि अन्तसम्म डोर्याएर लैजाने उद्घोषकहरु परशु तिमिल्सिना, समीक्षा सापकोटा र रिचा ढकाल । डिसी मेट्रो क्षेत्रका लागि रमाइलो र प्रभावकारी उद्घोषणमा चिनिएका प्रतीभा हुन् परशु तिमिल्सिना । नयाँ प्रतिभा समिक्षाका साथै वाल कलाकार तथा भविष्यका उद्घोषकका रुपमा रिचा ढकाललाई मञ्चमा ल्याउनु यो कार्यक्रमको अर्को विशेषता थियो ।

    त्यसपछि सुपर लिटिल गर्लस् नृत्य प्रस्तुति थियो । वालकलाकारहरुमा; स्वस्तिका ज्ञवाली, सुहाना शाही, प्रितिका रिजाल, प्रनिशा रिजाल, इभा गुरागाईं, किन्जल रिजाल, रेजाल पाण्डे, किन्जल शर्मा, विभूति अधिकारी, अर्विना तिवारी, अन्सुया सुवेदी, रेवा वस्नेत, सदीक्षा वस्याल तथा सुभी भुषाल ।

     

    त्यसपछिको अर्को प्रस्तुति थियो डम्फूमा वज्यो ए कान्छा गीतमा रिया श्रेष्ठ, रोमा भण्डारी तथा आस्था ढकालको रमाइलो नृत्य ।

    त्यसपछि आएका थिए न्यूयोर्कलाई कर्मथलो वनाएका गायक जगदीश समालको । उनले अन्जु पन्तले गाएको अत्यधिक लोकप्रिय गीत “न विर्से तिमीलाई, न पाएँ तिमीलाई’’ वोलको गीत मेल भ्वाइस प्रस्तुत गर्दै अरु गीत समेत गाएका थिए ।

    चाहिन्छ वसन्त मेरो तनमन भरि गीतको वोलमा त्यसपछि अर्को रमाइलो सामुहिक नुत्यको प्रस्तुति थियो जसमा कलाकारहरु लुना श्रेष्ठ, राहुल केसी, रोमा भण्डारी, रिया श्रेष्ठ, अङ्किता कोइराला, दीया पौडेल, दीप्ति अधिकारी, रीचा ढकाल, आस्था ढकाल, आयुशा ढकाल, अनुष्का पाण्डे, नितिशा चौधरी, तेजस्वी पाण्डे र स्वाती गुप्ताले मनमोहक नृत्य प्रस्तुत गरेर दर्शकको मन जित्न सफल भएका थिए ।

    लिटिल रकस्टार शान राजभण्डारीले आफ्नो प्रतिभाको चमत्कार नै देखाएका थिए । शानका अलावा अरु कलाकारहरुमा रायन वस्नेत, आदित्य निरौला, निशान्त रिजाल, शादिक मुडभरी, संस्कार वुढाथोकी तथा आयन एस राथोर थिए ।

    त्यसपछिको प्रस्तुति थियो, गायिका नलिना चित्रकारको । आफ्ना पुराना तर लोकप्रिय गीतले नित्य निरन्तर दर्शकलाई लट्ठ पार्न सक्ने नलिनाले आफ्ना सदावहार गीतहरु “कहाँवाट आयो…’’ तथा “चाहिंदैन हिरा र मोती मायाँ भए पुग्छ..’’ प्रस्तुत गरेर दर्शकको मन जितिन् र मध्यान्तर भयो ।

    खचाखच पूरा भरिएको हलका दर्शकहरु त्यसपछि मोमो र सेलरोटी तरकारीका लाईनमा लागेका देखिन्थे ।

    मध्यान्तरपछिको नृत्य नेपालको भौगोलिक विविधता झल्काउने, भाषिक विविधता झल्काउने तथा साँस्कृतिक विविधता झल्काउने खालको थियो, वहु साँस्कृतिक प्रस्तुति जसमा धिमाल, नेवारी, भोजपुरी तथा शेर्पा नृत्यहरु तथा टप्पा नृत्य प्रस्तुत गरिदा अनेकतामा एकता नेपालको विशेषता भन्ने उखान चरितार्थ भएको महशूस गर्न सकिन्थ्यो । यो नृत्यमा यज्ञमान शाक्य, राहुल केसी, सविना वज्राचार्य, सुहाना शाही, स्वस्तिका ज्ञवाली, रोमा भण्डारी, रिया श्रेष्ठ, दीप्ति अधिकारी, अङकिता कोइराला तथा स्वाती गुप्ताले भाग लिएका थिए । यसले यौटा राम्रो सन्देश प्रवाह गरेको थियो ।

    त्यसपछि आँखैमा गजल लाएर हेरुँ भन्छु वोलको गीतमा नृत्य प्रस्तुत भएको थियो जसमा अङ्किता कोइराला, दीप्ति अधिकारी, रीचा ढकाल, दीया पौडेल, स्वाती गुप्ता, नितिशा चौधरी, अनुश्का पाण्डे, सुधात्री शर्मा, अक्षरिका खनाल र वेन्जु राजभण्डारीले छमछमी नाचेर मनोरञ्जन प्रदान गरेका थिए ।

    यस कार्यक्रममा पहिलो पल्ट सदावहार लोकगायक प्रेमराजा महतले कलाकार रीमा केसीका साथ तथा वालकलाकारहरुसहित गीत प्रस्तुत गरे नृत्यको साथमा । यो उनको यसप्रकारको पहिलो प्रस्तुति थियो । उनीहरुलाई साथ दिने वाल कलाकारहरु थिए ऐश्वर्य निरौला, सुयक्षा नेपाल, सदीक्षा मुडभरी, रेहाना नेपाल, श्लेष्मा पन्त, सिमरन ढकाल, यासी डि आचार्य, आर्या वानिया, विनिशा अधिकारी, समा भुषाल, ओजस्वी केसी तथा आर्जु कार्की ।

    त्यसपछिको प्रस्तुति थियो वहुप्रतिक्षित सुपर ममहरुको प्रस्तुति जसमा यसपल्ट सुपर ड्याडहरुले पनि साथ दिएका थिए । केसी डान्स सेण्टरले लगातार तेश्रो वर्षसम्म प्रस्तुत गर्दै आइरहेको यो नृत्य सधैं लोकप्रिय रह्यो र यसपाली झनै मन पराए दर्शकहरुले । “चोली राम्रो पाल्पाली ढाकाको…’’ वोलको गीतमा नृत्य गर्ने सुपर ममहरु थिए रुविना प्रजापती, सविना वज्राचार्य, सोनिका महत, जया श्रेष्ठ, सुजना ढकाल, रेखा एस भण्डारी, अर्चना लामा, गीता नेउपाने, गौरी गजुरेल, वविता श्रेष्ठ, सम्झना खतिवडा भने सुपर ड्याडहरु यमन श्रेष्ठ, युवराज ढकाल, माधव भण्डारी तथा कृष्णा ढकालले साथ दिएका थिए ।

  • काठमाडौंमा अमेरिकी राजदुत र दुतावासले यसरी मनाए दशैं

    काठमाडौंमा अमेरिकी राजदुत र दुतावासले यसरी मनाए दशैं

    न्युयोर्क   

    नेपालस्थित अमेरिकी दुतावासले काठमाडौंमा नेपाली हिन्दूहरुको महान चाड बडा दशैं भब्य रुपमा मनाएको छ । नेपालस्थित अमेरिकी दुतावासले आफ्नो अधिकारिक फेसबुकबाट दशैं मनाएको भिडियो तथा केही तस्बिरहरु समेत सार्वजनिक गरेको छ ।

    नेपाली धर्म संस्कृती   रिती रिवाज र चाडपर्बलाई नजिकबाट नियाल्दै, सहभागि हुँदै आएको काठमाडौंस्थित अमेरिकी दुताबासको तर्फबाट राजदुत र्याण्डी बेरीले दुताबास र नियोगका कर्मचारीहरुलाई बिजया दशमीको उपलक्ष्यमा टिका तथा जमरा लगाई दिए भने राजदुत बेरीले पनि टिका थापेका छन् ।  राजदुतावासले वार्षिक दशैं कार्यक्रम भन्दै दुताबासका कर्मचारीले “रातो टिका निदारमा” बोलको गीतमा नृत्य गरेको भिडियो समेत सार्बनजिक गरेको छ ।  

    साथै, बिजया दशमीको उपलक्ष्य पारेर अमेरिकी दुतावासले;

    “तपाईंहरूको जीवन शुभआशीष, खुशी, मुस्कान, शान्तिले भरियोस् । नेपाल र विश्वभर यो अवसर मनाइरहनु भएका सबैमा विजया दशमीको हार्दिक मङ्गलमय शुभकामना” भनी शुभकामना ब्यक्त गरेको छ ।

  • अमेरिकामा बडा दशैं लक्षित कार्यक्रम सम्पन्न

    अमेरिकामा बडा दशैं लक्षित कार्यक्रम सम्पन्न

    सुपेन्द्र बस्नेत / रोड आईल्याण्ड

    नेपालीहरुकाे महान चाड बडा दशैंलाई लक्षित गरी आयाेजना गरिएकाे दशैं कार्यक्रम अमेरिकाकाे राेड आईल्याण्डमा भब्यताका साथ सपन्न भएकाे छ । नेपाली समुदायकाे संस्था नेप्लिज एसाेसिएसन अफ राेड आइल्याण्ड (Nepalese Association of Rhode Island )ले आयाेजना गरेकाे  शुभकामना आदान-प्रदान सहितकाे उक्त मनाेरञ्जनात्मक कार्यक्रम भब्यताकासाथ सम्पन्न भएकाे हाे । संस्थाले अमेरिकाकाे राेड आइल्याण्ड राज्यमा बसाेबास गर्ने नेपाली समुदायलाई लक्षित गरी आयाेजना गरेकाे कार्यक्रमकाे मुख्य उद्देश्य चाड पर्व, धर्म, संस्कृति, परमपरा, रितिरिवाज आदिकाे संरक्षण र संबर्द्धन गर्नु रहेकाे थियाे ।

    गत आइतबार अक्टाेबर ६ मा पटाकेटमा आयाेजना गरिएकाे कार्यक्रममा झण्डै दुई सय नेपालीहरुकाे उत्साहजनक सहभागिता रहेकाे संस्थाका  अध्यक्ष उत्सव श्रेष्ठले जानकारी दिनु भयाे । कार्यक्रममा शुभकामना आदान प्रदान गरिनुका साथै  कलाकारहरुले मनाेरन्जनात्मक नेपाली कला समेत प्रस्तुत गरेका थिए । प्रति टिकट २० डलर शुल्क रहेकाे कार्यक्रममा कलाकारहरु बिमला ढकाल, भिम्तुना महर्जन, स्नेहा पाेखरेल, सुदिश्मा आचार्य, गिता भण्डारी, ग्रिस्मा श्रेष्ठ, त्रिशा भागुइज, बिनिता महर्जन, अन्या खड्का लगायत कलाकारहरुले आफ्नाे कला प्रस्तुत गर्दै सहभागिहरुलाई भरपुर मनाेरञ्जन प्रदान गरेका थिए ।

    कार्यक्रममा नेपालीपन झल्काउने स्वादिष्ट परिकारहरुकाे समेत ब्यवस्था गरिएकाे थियाे । उक्त अवसरमा संस्थाका क्रियाकलापहरुका बारेमा संक्षिप्त जानकारी दिनुका साथै गत अगष्टमा सम्पन्न गरिएकाे पिकनिक कार्यक्रमकाे आय ब्यय समेत प्रस्तुत गरिएकाे थियाे । कार्यक्रम सफलतापूर्वक सम्पन्न भएकाे प्रति खुशी हुदै संस्थाका अध्यक्ष श्रेष्ठले प्रत्यक्ष अप्रत्यक्ष सहयाेगी भूमिका निर्वाह गर्ने सबैलाई धन्यबाद् ब्यक्त गर्नु भयाे । “ब्यस्त समयका बाबजुद पनि कार्यक्रमलाई प्राथमिकता दिएर सहभागि हुने, सहयाेग गर्ने र कार्यक्रमकाे बिभिन्न जिम्मेवारी बहन गर्नु हुने सबैलाई संस्थाकाे तर्फबाट धन्यबाद दिन चाहन्छु ” अध्यक्ष श्रेष्ठले भन्नु भयाे । कार्यक्रमकाे सफलताले आगामी दिनमा पनि  संस्थालाई थप सक्रिय बनाउन महत्वपूर्ण उर्जा सहितकाे उत्प्रेरणा मिलेकाे भन्दै अध्यक्ष श्रेष्ठले आगामी दिनमा पनि यस्तै साथ र सहयाेग प्राप्त हुने बिश्वास ब्यक्त गर्नु भयाे । 

    परदेशमा नेपालीलाई नेपालीकाे साथ र सहयाेग निकै महत्वपूर्ण हुने भएकाले सबै नेपालीहरुलाई संगठित गराउने पनि कार्यक्रमकाे उद्देश्य रहेकाे  संस्थाका उपाध्यक्ष निराजन अधिकारीले बताउनु भयाे । धार्मिक,सामाजिक र साँस्कृतिक महत्व बाेकेका नेपाली प्रमुख चाडहरु सामुहिक रुपमा मनाउन संस्थाले हरसम्भव अग्रणी भूमिका खेल्ने प्रयास गरिरहेकाे छ” अधिकारीले भन्नु भयाे ” यस्ता कार्यक्रमहरु मनाेरञ्जनका लागि मात्र नभई ज्ञान शिक्षाका लागि पनि केन्द्रित गरिनु जरुरी छ जाे हामी गर्ने प्रयास गरिरहेका छाै ।” संस्थाले पहिलाे पटक यही आउदाे नेपालीहरुकाे दाेश्रो ठुलाे चाड तिहारमा द्येउसी भैलाे खेल्नका लागि आवश्यक तयारी समेत सुरु गरिसकेकाे अधिकारीले जानकारी दिनु भयाे । संस्थाले गरेका क्रियाकलापका कारण अहिले राेड आइल्याण्ड राज्यमा बस्ने मात्र नभई छिमेकी राज्यका नेपाली समुदायहरु पनि संस्थामा आबद्ध हुने क्रम बढ्दै गइरहेकाे छ । झण्डै  बाह्र बर्ष अघि  आेम् देवकाेटा, प्रशान्त थापा सहितका अग्रजहरुले जन्माएकाे संस्था विविध कारणले केहिे  बर्षदेखि निष्कृय रहेकाे थियाे । वर्तमान अध्यक्ष उत्सब श्रेष्ठ, उपाध्यक्ष निराजन अधिकारी,सचिब आशिष श्रेष्ठ, काेषाध्यक्ष सुरज अर्याल, सहसचिब एलिना धिताल, सदस्य निलिमा श्रेष्ठ, आस्था थापा लगायतका युवाहरुकाे सक्रियतामा एक बर्षदेखि संथाले सक्रियताकाे गति लिदै आएकाे छ । २,६७८ वर्ग किलाेमिटर क्षेत्रफल रहेकाे अमेरिकाकै सबैभन्दा सानाे यस राज्यमा साँढे दश लाख जनसंख्या रहेकाे छ भने झण्डै सात सयकाे हाराहारी नेपालीहरुकाे बसाेबास रहेकाे अनुमान गरिएकाे छ ।

  • काठमाडौको जगडोलस्थित झन्डा पार्कमा बडा दसैंको उपलक्ष्यमा चंगा चेट प्रतियोगिता सम्पन्न

    काठमाडौको जगडोलस्थित झन्डा पार्कमा बडा दसैंको उपलक्ष्यमा चंगा चेट प्रतियोगिता सम्पन्न

    काठमाडौं

    काठमाडौं उपत्यकाको सुन्दर गाउँ कपनको जगडोलस्थित झण्डा पार्कमा बडा दशैंको उपलक्ष्यमा चङ्गा चेट प्रतियोगिता तथा बिबिध मनोरन्जनात्मक कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ ।यज्ञडोल जगडोल युवा क्लबको आयोजनामा आयोजित चङ्गा चेट प्रतियोगितामा कपन, बौद्ध, जोरपाटी, गोकर्ण, आरुबारी, तिनचुले, चुनिखेल लगायतका गाउँका स्थानीयहरुको बाक्लो उपस्थिती रहेको थियो । स्थानीय गोकर्णेश्वर र बुढानिलकण्ठ नगरपालिकाका मेयरद्वय सन्तोष चालिसे र उद्धब खरेलले चङ्गा चेट प्रतियोगिताका प्रतियोगीहरुलाई उडाईने चङ्गा हस्तान्तरण गरेर कार्यक्रमको उद्घाटन गरेका थिए ।

    पछिल्लो समय लोप हुँदै गएको चङ्गा उडाउने परम्परालाई निरन्तरता दिने र उपत्यका भित्रैको मनमोहक गाउँको परिचयलाई उजागर गर्ने उदेश्यले चाडवाडको समय पारेर कार्यक्रम गरिएको संस्थाका उपाध्यक्ष जनजित केसीले बताए। कार्यक्रममा काठमाडौंमा नाम चलेका ६ वटा रेस्टुरेण्टहरुले फुड स्टल समेत राखेका थिए भने स्वतन्त्र ,सट्कोण ,ग्रिन फरेस्ट र नवयुग लगायतका साँगितिक समुहहरुले प्रस्तुती दिएका थिए। कार्यक्रममा स्थानिय असोक केसि र सेरे भाईको प्रहसन केन्द्र बिन्दुमा थियो ।

    चंगा चेट प्रतियोगीतामा आरुबारी स्थित आनन्दपुर निवासी रविन लामा प्रथम भए भने आरुबारी आनन्दपुर कै उमेश न्योउपाने द्वितिय भए र प्रकाश भण्डारी त्रितिय भएका थिए ।मनोरन्जनात्मक कार्यक्रमको संचालन ईकुचाले गरेका थिए ।

  • प्रवासी नेपालीको बडादशैं

    प्रवासी नेपालीको बडादशैं

    गीता खत्री / न्यूयोर्क

    बडादशैं नेपालीहरुको सबैभन्दा लामो र ठूलो राष्ट्रिय पर्व हो । आश्विन शुक्ल प्रतिपदादेखि पूर्णिमासम्म पन्ध्र दिन विभिन्न देवीहरुको पूजाआराधना गरेर चलिरहन्छ । प्रतिपदादेखि नवमीसम्मका नौ दिनलाई नौरथा भन्ने गरिन्छ । हिन्दुहरुको घरमा घटस्थापनाको दिन नदीबाट शुद्ध पानी र बालुवा ल्याइ जौको जमरा राखेर दशैंको शुरुवात गरिन्छ । नौ दिनमा नौवटा देवीहरुको पुजा आराधना गरिन्छ । पहिलो दिन शैलपुत्री, दोस्रो दिन ब्रम्हचारिणी, तेस्रो दिन चन्द्रघण्टा, चौथो दिन कुष्माण्डा, पाँचौ दिन स्कन्दमाता, छैठौं दिन कात्यायनी, सातौ दिन कालरात्रि, आठौं दिन महागौरी र नवौ दिन सिद्धिदात्रीको पूजा अर्चना गर्ने चलन छ । नौरथाभरि विभिन्न पीठ तथा तीर्थस्थलहरुमा गई नवदुर्गाको पूजाआराधना गर्नाले दुर्गा भवानी प्रशन्नभई आफ्ना भक्तहरुको अनुकूलभई सुखशान्ति तथा सम्बृद्धि बढ्ने विश्वास हिन्दु धर्माबलम्बीहरुमा छ । दशमीको दिनलाई असत्यमाथि सत्यको विजय भएको दिनको रुपमा हर्ने गरिन्छ । बर्ष दिनसम्मको विभिन्न पारस्पारिक रिस राग, झै-झगडा कलह आदिलाई बिर्सेर पारस्पारिक मित्रता, पारिवारिक माया प्रेम सद्भाव, मेलमिलाप गराउने पर्बको रुपमा पनि दशैलाई लिइन्छ ।

    आधुनिक विकासको क्रमसंगै दशैंको परम्परागत शैलीमा पनि विस्तारै परिवर्तन आइरहेको देखिएको छ । हामी केटाकेटी बेलामा नयाँ लुगा र बाँसका खम्बामा पिङ झुडिएपछि गाउँघरमा दशैं आएको आभाष हुन थाल्दथ्यो । कतैकतै रोटे पिङ र चर्खे पिङ पनि देखिन्थे तर सजिलोको हिसाबले लिङ्गे पिङ सबैतिर देखिन्थ्यो । केटाकेटीको काम चौविसै घण्टा पिङमा झुण्डने हुन्थ्यो । साथीहरुबीच कसले बढी मच्चाउन सक्ने भन्ने प्रतिस्पर्धा पनि हुन्थ्यो । पिङको कारणले आमाबाबुलाई केटाकेटीहरुले साह्रै दुःख दिएको गुनासो नभएको पनि होइन तर त्यतीबेलाका केटाकेटीले रमाउने त्यो बाहेक अरु साधान के नै थियो र ? त्यसले समयसमयमा गाली गर्दै सहने क्षमता उहाँहरुसंग थियो ।

    बर्षायाम सकिएपछि जाडो शुरु नहुदैं आउने यो पर्बमा मौसम पनि रमणीय हुन्छ । विहान अलिअलि हुस्सु आउने दिउँसो मज्जाले घाम लाग्ने, न गर्मी न जाडो । सबैलाई मिल्ने अनुकूलीय समय । त्यसैले होला नेपालले यसलाई राष्ट्रिय चाडपर्वको रुपमा लिएको । अमेरिका प्रवेश भएको केही बर्षसम्म उतैको ह्याङओभरले मलाई थिचिरह्यो । दशैंको बेलामा आमाबुवासंग फोनमा कुरा गर्यो फोनैबाट आशीर्वाद लियो, आफ्नो भागमा पर्ने दक्षिणाको अभिलेख राख्यो, अनि काममा हिड्यो सकियो । समयले हामीलाई निकै टाढा पुर्याइ सक्यो अहिले । त्यही जोश, त्यही जाँगप र त्यही शक्ति नभएको महसुस भइरहेको छ ।

    बिहान उठनासाथ झ्यालबाट बाहिर हेरेँ । न्यूयोर्क सहर हुस्सुले डम्मै ढाकिएको रहेछ । एक्कैछिन म मेरो पच्चिस बर्ष अघिको जीवनको सम्झनामा पुगेँ । नेपालमा दशैतिहारको बेला बिहानै यस्तै हुस्सु आउथ्यो । नेपाली पात्रो हाम्रो पात्रो हेर्न पुगेँ, हो त दशैं त आइ सकेको रहेछ । हुस्सु त्यसै आएको होइन रहेछ, दशैतिहारको निम्ता दिन आएको रहेछ । त्यसपछि अनलाइनका झर्रा खबरहरु पढ्न थाले, फेसबुके पानाहरु पल्टाउन थालें । नेपालमा गरेको पण्डित्याइ तथा ज्योतिष शास्त्रको गहिरो अनुभव बोकेर यता अमेरिकातिर पनि सोही प्रभाव गाड्न कम्मर कसेर हिँडेका पण्डितहरु तथा पूजा गर्दागर्दै बनेका पण्डितहरुबीच दशैंको टिका सोमबार हो की मंगलबार हो भनेर फेसबुके बादबिबाद प्रतियोगिता पनि देखेँ । कस्को जीत कस्को हार म त्यता लागिन । नेपाली पात्रोमा मंगलबार दशैंको टिका भनेर लेखेको देखें । नेपालका मान्यजनहरु तथा साथीभाइहरुसंग दशैंको टिका कुन दिन हो भनेर सोधनी गरें । सबैले मंगलबार भनेर उत्तर दिनु भयो । त्यसपछि मलाई बादबिवादको कुनै अर्थ लागेन । प्रवासमा विदा लिन कठीनै हुन्छ तर पनि यस्तै पर्बहरुका लागि भनेर जोगाइ राखेको बिदा टिकाको दिनको लागि लिने निर्णय पनि गरें ।

    केटाकेटी बेलामा टिकाको दिनदेखि रमाइलो र महत्वपूर्ण लाग्ने पक्ष थियो दक्षिणा । कसले कति दक्षिणा जम्मा गर्न सक्ने हो चुनौतिको बिषय थियो । धेरै दक्षिणा दिने मान्यजनहरुका घरमा जान हतार लाग्थ्यो, थोरै दिनेमा पछि गए पनि हुन्थ्यो भन्ने लाग्थ्यो । आजका केटाकेटीहरुलाई न त्यो दक्षिणाको महत्व छ, न अरुको आशीर्वादको खाँचो छ । अरुको आषिसमा कम विश्वास लिने परम्पराको थालनी भएजस्तो मैले ठानेकी छु । काठमाण्डौको मान्छे भएकोले आफ्नै वरिपरि देखेको र सुनेको कुराहरु अरुसंग बाँड्दा राम्रै होला भनी शहरका स्थानीय नेवार जातिले दशैलाई कसरी हर्ने गर्छन भन्ने बारेमा एउटा सानो सुनेको कथा यहाँ उल्लेख गर्नु उचित लाग्यो ।

    काठमाण्डौको तलेजु मन्दिर नदेख्ने मान्छे शायद कमै होलान । महाअष्टमीको दिनमात्र यो मन्दिर सबैका लागि दिनभरी खुल्ला रहन्छ । अष्टमी र नवमीको बीचको रात्रिलाई कालरात्रि भनिन्छ र रातभरि यहाँ गुप्त पूजा गरिन्छ । नेवारहरुले नवमीको दिनलाइ मोहनी पनि भन्दछन् । एकपटक दैत्यराजका दाजुभाइ शुम्भ–निशुम्भ महामाया भगवतीलाई देखेर मोहित भएछन् । उनिहरुले भगवतीसंग विवाहको प्रस्ताव राखेछन् । भगवती उनिहरुको अत्याचारबाट रुष्ट थिइन र उनिहरुको बधको प्रतिक्षामा थिइन । यो राम्रो मौका देखेर भगवतीले भनिन विवाह गर्न म तयार छु, तर मेरो पनि एउटा शर्त छ ।

    तिमीहरुलाई मन्जुर छ भने म तिमीहरुको प्रस्ताव स्वीकार गर्न सक्छु । शुम्भ–निशुम्भ दुबैले एकैचोटी भनेछन्– हामीलाई तिम्रो सबै शर्त मन्जुर छ । भगवतिले आफ्नो शर्त अगाडि सारिन र भनिन्– जसले

    मलाई युद्धमा जित्न सक्छ, उसैसंग म बिबाह गर्नेछु । युद्धमा दैत्यराज शुम्भ–निशुम्भ लगायत सारा दैत्यहरु मारिए । दैत्यहरुको संहार देखेर बांचेका दैत्यहरु हांस, बोका, राँगा, कुखुरा आदि पशुपक्षीमा प्रवेश गरेर अदृश्य भएछन् । भगवतीले त्यो कुरा थाहा पाएर नवमीको दिनमा ती सबै पशुपन्छिलाई खोजीखोजी बध गरिछिन् । त्यसैको सम्झनामा नवमीको दिन खसी, बोका, हाँस, कुखुरा, राँगाको बलि दिने चलन चलेको हो अरे । भगवतीले मोहनी रुप धारण गरेर दैत्यहरुको संहार गरेकी हुनाले नवमीको दिनलाइ मोहनी पनि भनेको हो ।

    बिक्रम सम्बत २०७६ को बडादशैं हाम्रो सामु बडो ठाँटबाठका साथ आइसकेको छ । मन्दिरहरुमा जमरा राखेर पुजारी बाजेहरु दुर्गाकबच पढ्न थालिसकेका छन् । प्रवासमा बस्नेहरु पनि पूजा लगाउने, स्पोन्सर गर्नेहरुको घुइचाो भइसकेको छ । भ्याउने जान्छन् नभ्याउने जांदैनन् । कसैले घरमै जमरा राखेर नवदुर्गा भवानीको पूजा गरिरहेका छन् । हामी यिनै मध्येका एक भएकाले चटारोमै छौं । हाम्रो परम्परा र मान्यता अनुसार दशैंको टिकामा आफ्नो घरमा टिका लगाउन आउनु होस भनेर कसैलाई पनि निमन्त्रणा दिनु पर्दैन् । मौका मिलाउदै आफै जाने हो । प्रवासको बसाइ समयसंग चल्नु पर्ने भएकोले कति बेला आउने वा कुन बेला आउदा अनुकूल हुन्छ त्यो बुझेर जाने हो । एकातिर मान्यजनहरुको घरमा आपैm जाने, टिका र जमरा लगाइ आशीर्वाद लिने हो भने अर्कोतिर आफुले माया गर्नु पर्नेहरुलाई आफ्नो घरमा बोलाउने, टिका र जमरा लगाइ आशीर्वाद दिने हो । छोरी मान्छे र ज्वाईचेलाहरुलाई दक्षिणासमेत दिइ आफुले सकेको मीठो खाना खुवाएर पठाउनु पर्छ । बिमुख पठाउनु अपशकुन ठानिन्छ ।

    बडादशैंको बारेमा जे जस्तो परिर्वतन तथा संस्कारको आगमन भएपनि नेपालीहरुले यसलाई सहर्ष स्वीकार गरिरहेकै छन्। जे जति गर्न सक्छन् गरेकै पनि छन् ।कनुै अन्धविश्वासी परम्परा तथा संस्कार जस्तो लाग्छ भने सबैलाई मान्यखालको त्यस्तै अर्को परम्पराको थालनी गर्न नसकिने पनि होइन । तर पुरानो परम्परा हटाउने अभियानमा सबै बिकृतिहरु भित्र्याउने कुकृत्य तथा दुस्साहसी काम हुन नजाओस् । नयाँ परम्पराको थालनी गर्नु अगाडि त्यसको राम्रा नराम्रा पक्षको विस्तृत विवेचना गरेर सदियौसम्म चल्न सक्ने परम्परालाई मात्र अगाडि बढाउँदा राम्रो हुनेछ ।

    अहिलेका केटाकेटीहरु भौतिक विकासले गर्दा र विभिन्न उपकरणहरुको सुविधाले गर्दा धार्मिक साँस्कृतिक तथा सामाजिक कार्य तथा परम्परागत पहिरनप्रति नकारात्मक सोच राख्दै आएको देखिन्छ । यस्तो परिस्थितिमा यसै महान पर्वका बेलामा उनिहरुलाई आप्mनो देशप्रतिको माया तथा ईमान्दारिता, धर्म तथा संस्कार, आफ्नै स्थानीय वेशभूषा लगाउन लगाएर सिकाउने अवसर पनि हो । उनिहरुसंगै बसेर खाना खाने, हाटबजार मेलामा संगै जाने, सकारात्मक कुराहरुको ज्ञान दिने बेला पनि हो । यसो गर्दा आमाबाबु तथा केटाकेटीहरुबीच स्कूल र पढाइले सिर्जना गरेको दूरीलाई कम बनाउन मद्दत पनि हुन्छ ।

    मैले भरखरै सुनेको नेपाल आर्मीले दशैंभरि सितैमा बस सुविधा दिने भएको छ अरे । त्यो पनि एउटा सामाजिक सेवा नै भयो । कतिपय बृद्धाआश्रमहरुमा आश्रय लिइ बसेका बुढाबुढीहरुका निमित्त पनि दशैंको कार्यक्रमहरुको आयोजना र दशैंमा खसीको मासुभात तथा अन्य मिठाइहरु खुवाउने व्यवस्था धन हुने र मन हुनेहरुले मिलाई रहेका छन् अरे । त्यस्तै अनाथालयहरुमा पनि केटाकेटीहरुलाई नयाँ लुगा दिने र मासुभात खुवाउने कामहरु भइरहेका छन् भन्ने सुन्दा एकदम खुसी लागिरहेको छ । अनाथ बालबालिकाहरुको लागि त्यो भन्दा माथि उठेर उनिहरुलाई पढाउने व्यवस्था मिलाई दिए अझ कति राम्रो हुन्थ्यो होला । सबैले सकारात्मक सोच बनाएको अवस्थामा यस्तो नहोला भन्न सकिन्न ।

    गतबर्ष निकै लामो समयपछि आमाबुवाको हातको टिका थाप्न नेपाल पुगेंको थिएँ । त्यसभन्दा अगाडि भाग्यले साथ दिएर आमाबुवानै यही आउनु भएकोले न्यूयोर्कलाई नेपाल बनायौं । मामामाइजु, काकाकाकी, दाजुभाइ, दिदीबहिनी सबै यता बनायौं । माया र आशिर्वाद साटासाट गर्यौं । निकै उत्साह र उमंगका साथ बितायौं । प्रवासको बसाई कामलाई प्राथमिकता दिनु पर्छ । लामो विदा मिलाउन निकै गाह्रो हुन्छ । काममा चोरी गर्न मिल्दैन । कामको दिनमा न त फेसबुक चलाउनै मिल्छ, न कुनै कार्यक्रम टोपी टेबुलमा राखेर जान पाइन्छ । न त काम भ्याइन भन्न मिल्छ । कमजोरी फेला पारेको भोलिपल्टदेखि कामबाट हात धुनु पर्छ । यसपालीको टिका मंगलबार परेकोले रातीराती मात्र टिका लगाउन बाध्य भएका छौं । अर्को सालको टिका करिब करिब सप्ताहन्तमा परे कति मज्जा हुने थियो ।

    यसपालीको बिजया दशमीले सबैको सम्बृद्धि, सबैको समुन्नति तथा उत्तरोतर प्रगति बोकेर आओस् नवदुर्गा भवानीले सबैको कल्याण गरुन् ।

  • आज घटस्थापना, शुरु भयो दशैं

    आज घटस्थापना, शुरु भयो दशैं

    काठमाडौं । हिन्दु धर्मावलम्बीको महान पर्व दशैं आजदेखि शुरु भएको छ । हिन्दु धर्मावलम्बीले धुमधामका साथ मनाउने यो पर्वमा आज प्रतिपदाका दिन घटस्थापना मनाइन्छ ।

    बडादशैंको पहिलो दिन घटस्थापनामा घर घरमा वैदिक विधिपूर्वक दियो, कलश र गणेश स्थापना गरी जौं रोपिन्छ ।

    नेपाल पंचांग निर्णायक समितिले घटस्थापनाको शुभ साइत बिहान १०ः३५ तोकेको छ ।

    गाईको गोबरले लिपपोत गरिएको पूजा कोठा र दशैं घरमा पवित्र नदी वा चोखो स्थलबाट बालुवा अथवा माटो ल्याई जौ छरेर विधिपूर्वक जमरा राखिन्छ ।

    आश्विन शुक्ल प्रतिपदादेखि पूर्णिमासम्म बडा दशैं धुमधामसहित मनाइन्छ । विजयादशमीको दिन ठूलाबडाको हातबाट टिका लगाउने र आर्शिवाद लिने प्रचलन छ ।

    यो चाडलाई मिठो खाने र राम्रो लगाउने चाडका रुपमा लिने गरिन्छ । जौको टुसा दुर्गा देविको प्रिय वस्तु मानिन्छ । आजदेखी हरेक दिन भगवतीको पूजा आरधना शुरु हुन्छ । यस वर्षको विजयादशमी २१ असोजमा परेको छ ।

  • पद्मा लिंखा मगरको नयाँ गीत हेरिरहें… सार्वजनिक

    पद्मा लिंखा मगरको नयाँ गीत हेरिरहें… सार्वजनिक

    काठमाडौं 

    बिगत लामो समयदेखि नेपाली भाषासाहित्यमा कलम चलाउँदै आईरहेकी साहित्यकार / गितकार पद्मा लिंखा मगरका धेरै गीतहरु रेकर्डेड छन् । यो उनको तेश्रो एल्बम् अन्तर्गतको गीत हो । राष्ट्रिय स्तरका अवार्डहरु समेत जितिसकेका गितकार मगरको हेरिरहें… गीत नेपाली संगिताकासमा युट्यूब मार्फत सार्वजनिक भएको छ ।

    विन्ध्यवासिनी म्यूजिक प्रा. लि. को प्रस्तुति एवं झुम्लावाङ्ग भिलेज फाउण्डेशन जेभिएफ नेपालको सहयोगार्थ लोकप्रिय संगीतकार राजकुमार बगरको एकल संगीत र रचनामा तयार भएको एल्वम नजर – ३ को लागि “हेरिरहें…” गीतको म्यूजिक भिडियो सहित दर्शकश्रोता माझ आएको हो । जसमा सदावहार सुमधुर स्वरका धनी राजेश पायल राईको स्वर रहेको छ l 

    यस गीतका प्रस्तोता विन्ध्यवसिनी म्यूजिक प्रा. लि. का लिना रेग्मी, सुवास रेग्मीलाई गितकारले विशेष धन्यबाद दिएकी छिन् । म्यूजिक भिडियोको निर्देशन निकेश खड्काले गरेका छन् भने संगित संयोजन फणिन्द्र राईको रहेको छ । गितकार पद्माले साथ र सहगोग गर्ने सबैलाई धन्यबाद दिंदै आफ्ना बिगतका गितहरुलाई जस्तै यस गीतलाई पनि सबैले मनपराईदिने एवम् यो गीतबाट अझ बढी सफलताको अपेक्षा राखेको बताए ।

  • अभिनयमा पोख्त वडा अध्यक्ष

    अभिनयमा पोख्त वडा अध्यक्ष

    कीर्तिपुर, काठमाडौं

    जिम्मेवार पदमा बसे पनि कलाकारिताको तलतलले कलाकारलाई नछोड्दो रहेछ । यसको ज्वलन्त उदाहरण हो, कीर्तिपुर वडा नम्बर १० का वडा अध्यक्ष अमन महर्जन । वडा अध्यक्ष हुनुका साथै उनी एक कलाकार पनि हुन् । २०५२ सालमा नगाउँमा मञ्चन भएको नाटक “हरियो पर्दा” मा उनी सर्वोत्कृष्ट कलाकारमा पुरस्कृत भएको थियो । मदनकृष्ण श्रेष्ठले गाएको ‘अन्ति जुम्ह मयजुया मिखा’ नेवारी गीतमा पनि आफ्नो कला प्रदर्शन गरिसकेको अमन महर्जन एकताका कीर्तिपुरको गाइजात्रामा हुने हरेक हास्य प्रहसन अनिवार्य देखिन्थ्यो । हाल वडा अध्यक्ष भएपछि मात्र टुटेको उनी बताउँछन् ।

    ठूलै चलचित्रमा अफर आउँदा पनि, समयको व्यस्तताको कारण खासै कलाकारितामा उनी देखिएनन् । उनी भन्छन्, ‘अहिले फिल्म खेल्दै बस्यो भने जनताको समस्या समाधान गर्न आएको वडा अध्यक्ष नै रंगीन संसारतिर तानियो भनेर दोष लाग्नेछ, त्यसैले बाँकी रहेको साढे दुई वर्ष कार्यकाल नि पुरा गरुँ ।’ भोलिको दिनमा राजनीति र कलाकारितालाई सँगसँगै लैजाने उनको सोच छ ।

  • शोणितपुर (थानकोट) को सिन्दूरजात्रा

    शोणितपुर (थानकोट) को सिन्दूरजात्रा

    भीमनारायण श्रेष्ठ

    ​काठमाडौँ उपत्यका प्रवेशको एक प्रमुख पश्चिमी नाका शोणितपुर (थानकोट) क्षेत्रमा परम्परागत साँस्कृतिक महोत्सवको रूपमा बर्षेनी कार्तिक शुक्ल चतुर्दशीका दिनदेखि मंसीर कृष्ण प्रतिपदाका दिनसम्म (तीन दिन) धुमधामकासाथ सिद्धिगणेश र महालक्ष्मीको जात्रा मनाइन्छ । यस जात्रालाई स्थानीय बासिन्दा सिन्दूर जात्राको नामले पनि चिनाउँछन् । कसैले यसलाई थानकोटको जात्रा पनि भन्ने गरेको पाइन्छ । प्रत्येक वर्ष कार्तिक शुक्लचतुर्दशी (बैकुण्ठचतुर्दशी) का दिनमा छ्वय्ला भ्वय् (पोलेको मासुको परिकार सहितको भोज) बाट शुरू हुन्छ । सोही दिन मध्यरातमा महालक्ष्मी मन्दिर अगाडि तान्त्रिक विधिबाट होम गरी देवीदेवताहरू आह्वान गरी पूजा आराधन हुन्छ । त्यसको भोलिपल्ट कार्तिक शुक्ल पूर्णिमाका दिन बिहानैदेखि घरघरबाट देवीदेवताहरूको पूजाआजा सकी गच्छे अनुसार भोजको परिकार तयार गरी आनन्दकासाथ मू भ्वय् (मुख्य भोज) खाने गरिन्छ । साँझपख यहाँको आराध्यदेव भगवान आदिनारायणको जात्रा हुन्छ । त्यसको भालिपल्ट (प्रतिपदाका दिन) बिहान खटमा विराजमान सिद्धिगणेश र महालक्ष्मीको प्रतिमूर्ति सहितको खटजात्रा शुरू हुन्छ । यही खटमा विराजमान सिद्धिगणेश र महालक्ष्मीको जात्रामा स्थानीय सरकारी गूठीका जुवाः (मूल पूजारी) को नेतृत्वमा अन्य सदस्यहरू सहित स्थानीय प्रशासनिक निकायका पदाधिकारीहरू एवं गन्यमान्य भद्रभलादमीहरूद्वारा सिन्दूर चढाउने गर्दछन् । त्यसैले यस जात्रालाई सिन्दूरजात्रा भन्दछन् । अन्तमा सोही दिन बेलुका चाफलटोलमा विराजमान गराईएका अनन्त भैरबसँग त्वाय् चिँकेगु (मित लगाउने) कार्य पश्चात जात्रा सम्पन्न हुन्छ ।

    ​उपत्यकाका अन्य प्राचीन बस्तीहरू जस्तै थानकोट पनि निकै पुरानो ऐतिहासिक स्थल मानिन्छ । हालसम्म प्राप्त ऐतिहासिक तथ्य अनुसार आजको यो थानकोट ऐतिहासिक शोणितपुर नगरीको राजधानीको रुपमा प्रसिद्धि पाएको अति सुन्दर रमणीय ठाउँ हो । प्रचीनकालमा सुप्रभानगरी नामाकरणबाट प्रख्याति पाएकोे यो सुन्दरनगर द्वापरयुगमा वाणसुरले सुनैसुनको पुर (नगर) बनाई दिएकाले सुनितपुर हुँदै शोणितपुर नाम रहन गएको भनिन्थ्यो । वाणासुरका समयमा शोणितपुरको राजधानी भएको र अझपछि प्रशासनिकको साथै सामरिक दृष्टिकोणबाट समेत अति महत्वपूर्ण रहेको स्थान कोतघर समेत यसै नगरीमा रहेकाले यसलाई चल्तीको भाषामा स्थानकोट नाम रहदैं हाल थानकोट भनिन थालिएको पाइन्छ ।

    ​शोणितपुर (थानकोट) मा मानवबस्तीको क्रमसँगसँगै समृद्ध र सुदृढ समाजको पनि विकास भई सु–सँस्कृतिले भरिपूर्ण भएको पाइन्छ । यसैको ज्वलन्त उदाहरण हुन् ।परापूर्वकालदेखि मानी आएको ऐतिहासिक महत्वको विभिन्न साँस्कृतिक पर्व तथा जात्राहरू मुख्य रूपमा छन् । नेवार समुदायको विशेष बाहुल्यता भएको यहाँ (शोणितपुर अर्थात थानकोट) को समाजमा नेवार सम्प्रदायको विभिन्न जातजाती बीच आर्थिक, सामाजिक, धार्मिक एवम् सँस्कृति र साँस्कृतिकको साथै सुसंस्कार समेतको सहिष्णुता कायम रहेको पाइन्छ । कुनैपनि जात्रा र पर्वहरू मनाउन सबै जातजातिहरूको सहभागितामा एकआपसमा आ–आफ्नो क्षेत्रको महत्वपूर्ण जिम्मेवारीकासाथ कर्तव्यपरायण भई सहजै सम्पन्न गर्दै आएको पाइन्छ । यसैले आजसम्म पनि परम्परादेखि चल्दै आएको साँस्कृतिक महत्वका जात्रा तथा पर्वहरू निर्वाधरुपमा सुसम्पन्न हुँदै आएको छ । त्यसैले प्राचीनकालदेखि चल्दै आएको साँस्कृतिक जात्रा तथा पर्वहरूलाई जीवन्तरुप दिन र प्रस्तुत गर्न सफल हुँदै आएको छ । यसैको ज्वलन्त उदाहरण हो शोणितपुर (थानकोट) को सिन्दूरजात्रा ।

    ​यो सिन्दूरजात्रा कार्तिक शुक्लचतुर्दशी (बैकुण्ठ चतुर्दशी) को दिनमा आरम्भ भई कार्तिक शुक्लपूर्णिमाको भोलिपल्ट (प्रतिपदाको दिन) समापन हुन्छ । सिन्दूरजात्राको क्रममा कार्तिक शुक्लचतुर्दशीका दिन महालक्ष्मीद्यः पिहाँ बिज्याकेगु÷पिकाय्गु (गठीयारको घरमा राखेका महालक्ष्मीको धातुको मूर्ति मन्दिरमा ल्याएर राख्ने), ह्वोँ याय्गु (होम गर्ने), पूर्णिमाका दिन नाराँद्यः (आदिनारायण देवता) जात्रा, गणेद्यः (गणेश देवता) कुहाँ बिज्याकेगु र थहाँ बिज्याकेगु (सिद्धिगणेशस्थानको मन्दिरमा लाने र ल्याउने), पूर्णिमाको भोलिपल्ट बिहानीपख द्यः खतय् तय्गु (देवमूर्ति खटारोहण गर्ने), भैरद्यः (ठूलो ताममाको घ्याम्पोमा भैरबको प्रतिमूर्ति सहित सज्जित) कुहाँ बिज्याकेगु र थहाँ बिज्याकेगु (गाउँको पुच्छारमा अवस्थित मसानघाटमा अवस्थित अनन्त भैरबस्थानमा लाने ल्याउने) प्रारम्भिक चरणको कार्यहरू सम्पन्न भए पश्चात सिद्धिगणेश र महालक्ष्मीको सिन्दूरजात्रा शुरू हुन्छ ।

    ​जात्राको पहिलो दिन कार्तिक शुक्लचतुर्दशीका दिनमा राँगो काटेर त्यसैको विभिन्न परिकार मध्ये विशेष गरी पोलेको मासुको परिकार तयार गरी भोज खाने भएकाले छ्वय्ला भ्वय् भनिन्छ । यसै दिनमा सर्वप्रथम महालक्ष्मीद्यः पिहाँ बिज्याकेगु÷पिकाय्गु (महालक्ष्मीको धातुमूर्ति गुठियारको घरबाट मन्दिरमा राख्ने), मन्दिरमा विराजमान गराइन्छ । सोही दिन राति मन्दिरप्राङ्गणमा तान्त्रिक विधिबाट विभिन्न देविदेवता आह्वान गरी ह्वोँ याय्गु अर्थात होम गर्ने गरिन्छ । ह्वोँ गुठी अर्थात होम गुठीद्वारा तयारी गरिने पूजामा आचाःजु (तान्त्रिक विधिबाट पूजा गराउने व्यक्ति) ले जुवाः (स्थानीय सरकारी पूजाआजाका लागि पूजारीको रुपमा नियुक्त व्यक्तिहरू मध्येबाट दशैंमा कोतघरमा घटस्थापना गर्ने मुख्य व्यक्ति) थकाली भई पूजाआजा गरी बोका बलि दिने गरिन्छ । परापूर्वकालमा यो होम गर्दा पञ्चबली (एक÷एक जोर माछा, सर्प, भ्यागुता, गँगटो र बोका) बलि दिने प्रचलन रहेको भनाई पनि छ । हाल ती पञ्चबलि दिँदा माछा, सर्प, भ्यागुता, गँगटोको प्रतिक स्वरुप तान्त्रिक विधि अनुसार प्रतिस्थापन गरिएका सामाग्रीको बलि दिने गरेको छ । बोका बलि भने यथावत् नै दिँदै आएको पाइन्छ ।

    ​जात्राको दोस्रो दिन अर्थात् पूर्णिमाको दिन बिहानीपख यहाँका गोपाली समुदायको गुठी (गोपाल बंशका सन्तत्तीहरुको भैरब देव गुठी) द्वारा जात्रा हुने क्षेत्रको (ईलाका) सुरक्षार्थ लण्ठ टोलस्थित क्षेत्रपालको पूजाआजा गरिन्छ । यसको अर्थ होम गरी देवीदेवतालाई आह्वान गरिसकेपछि जात्रा हुने क्षेत्रको रक्षार्थ क्षेत्रपाललाई राङ्गो बली दिई पूजा गर्ने चलन छ । क्षेत्रपाल पूजामा सबैको सुख, शान्ति र समृद्धिको कामना गर्दै जात्रा हुने ईलाका (क्षेत्र) भित्र कुनै दुष्ट प्रवृत्तिले अभिप्रेरित भूतप्रेत÷प्रेतात्मा आदिले प्रवेश गर्न नसकुन् भनी स्थानीय देसार समुदायको गुठीको तर्फबाट भात छर्न जाने परम्परा पनि रही आएको पाइन्छ । तान्त्रिक शक्तिको आधारमा भातलाई जुठोको रूपमा मानिन्छ । भातले घेरिएकोे सीमाभित्र कुनै दुष्ट छिर्न नसक्ने विश्वास पनि रहेको पाइन्छ । यहाँको क्षेत्रपाल पूजाको लागि गोपाली गुठीबाट तयारी गरिए तापनि खड्गी समुदायको गुठीका थकाली समेत मूल पूजारी भई पूजाआजा गरी राङ्गो बली चढाइन्छ ।

    ​यसैगरी पूर्णिमाको शीतल जुनेली रातमा सर्वप्रथम यहाँका आराध्यदेव भगगान आदिनारायणको धातुमूर्ति खटमा राखी बाजागाजाकासाथ जात्रा गर्दै गाउँ परिक्रमा गराइन्छ । यस बखत खटलाई नचाउँदै रमाइलो गरिन्छ । सो खटलाई आदिनारायण मन्दिर प्राङ्गणबाट स्थानीय च्वछेँ, सिकःछेँ, कोतघर, चाफल, नासल, बाकुननी, ताहाफल, लायब टोल हुँदै परिक्रममा गरी पुनः ताहाफल, बाकुननी, लण्ठ टोल परिक्रम गराई आदिनारायण मन्दिर प्राङ्गण पुर्याउँछ । त्यसरी देवतालाई प्रत्येक भक्तजनको घर–घरमा दर्शनार्थ पुर्याइने परम्परा छ । यसरी भगवान् आफ्ना घरआँगनमा ठूलो उत्सव मनाउँदै आएको खुशीमा भक्तजनहरूले पनि प्रत्येक घरबाट श्रद्धाभक्तिपूर्वक पूजाआजा गरी हार्दिक स्वागत र सम्मान दर्शाउने गर्दछन् । रातमा भगवान आदिनारायणको जात्रा सम्पन्न हुन्छ । पुनः भगवान आदिनारायणको मूर्तिलाई खटबाट फर्काएर मन्दिरमा विराजमान गराए पछि आदिनारयाणको जात्रा विर्सजन हुन्छ । स्मरणीयः शोणितपुर, थानकोटस्थित प्रसिद्ध आराध्यदेव भगवान आदिनारायणको मेला आश्विन शुक्लपूर्णिमादेखि कार्तिक शुक्लपूर्णिमा (एक महिना) सम्म लाग्छ । श्रद्धालु भक्तजनहरू यस अवधिभर विशेष पूजाआजा गरी मेला भर्ने कार्य पनि गर्दछ । त्यसपछि कार्तिक शुक्लपूर्णिमाका दिन साँझ भगवान आदिनारायणको खटजात्रा हर्षोल्लासकासाथ मनाई गाउँ परिक्रमा गराइन्छ ।

    ​त्यसपछि भोलीपल्ट बिहानीपख भैरःद्यः (अनन्त भैरबको प्रतीक जाँड राखिएका तामाको घ्याम्पोेमा भैरबको प्रतिमूर्ति मुकुण्डो राखिएको) सिङ्गारपटार गरी कुहाँ बिज्याकेगु (घरमा राखिएका ती अनन्त भैरब गाउँको पुछारमा रहेको मसानघाटस्थित भैरबस्थानमा लाने) काम हुन्छ । मसानघाटस्थित अनन्त भैरबस्थानमा लगी विधिविधान अनुसार पूजा आराधना गर्ने गरिन्छ । यो पूजा आराधना तथा भोज खाँदा स्थानीय जुगि समुदायका गुठीका मुख्य व्यक्ति (कुसुले थर) थकाली हुने गर्दछ । त्यसपछि पुनः भैरःद्यः थहाँ विज्याकेगु भनी भैरबको प्रतिक ध्याम्पो बोकेर ल्याई चाफल टोलमा भैरबको मण्डपमा विराजमान गराईन्छ ।

    ​त्यसपछि मात्र सिन्दूरजात्राको लागि महालक्ष्मी मन्दिर प्राङ्गणमा भेला भएका श्रद्धालु भक्तजनहरू बीच जात्रासँग सम्बद्ध गूठीका पदाधिकारीहरूद्वारा गणेश र महालक्ष्मीको छुट्टाछुट्टै खट सिन्दुरजात्राको लािग तयारी गर्दछ । सिन्दुरजात्राको लागि बिहानै कोतघरबाट बाजागाजाकासाथ सिन्दूर लिएर जुवाः (स्थानीय सरकारी गूठी कोतघरका पूजारी) को नेतृत्वमा पूजारी टोली, स्थानीय प्रशासनिक निकायका पदाधिकारीहरू एवं गन्यमान्य भद्रभलादमीहरू सहित सिन्दूरजात्रा आरम्भको लागि महालक्ष्मी मन्दिर प्राङ्गणमा भेला हुन्छन् । यो टोली पुगेपछि सिन्दूरजात्रा आरम्भ हुन्छ । सिन्दूरजात्राको लागि त्यहाँ पुगेका टोलीद्वारा जात्रा गर्दागर्दै खटमा रहेका देवीदेवतालाई सिन्दूर चढाउने गर्दछन् । त्यसैले यस जात्रालाई सिन्दूरजात्रा भनेको हो । यसपछि जात्रा दिनभर टोलटोलमा परिक्रमा गराइन्छ ।।

    ​यो जात्रामा सहभागी हुन छिमेकी, आफन्त, नातागोताहरुको उल्लेख्य सङ्ख्यामा आउने चलन छ । जात्रामा भेटघाट, भलाकुसारी र भोजभतेर आदिसँगै जात्राको उल्लासमय वातावरणमा सबै एकप्रकारले रमाइरहेका हुन्छन् । पाहुनापासाको स्वागत सत्कार गर्नु र देवीदेवताको पूजा आराधना गर्ने यस अवसरमा स्थानीय बासिन्दाको प्रमुख दायित्व नै हो । यही दायित्व निर्वाह गर्न प्रत्येक घरपरिवारमा छाएको उत्साह र खुशियाली आगन्तुकका लागि आनन्दको संयोग हुन्छ । भरखर धानबाली भित्राई अन्नले भरिपूर्ण थानकोटवासी, शित्तल मनोरम वातावरण, जात्रालुहरु बीचको भलाकुसारीकोसाथै भोजभतेर आदिले गर्दा मनममोहित भई छुटृै संसारमा विचरण गरी रहेको अनुभव हने । सोही जात्राको अवसरमा अझ भाकल गर्ने श्रद्धालु भक्तजनहरूबाट सिद्धिगणेश र महालक्ष्मीको खटमा बोका, हाँस एवम् कुखुरा बलि चढाउने गर्दछन् । साथै स्थानीय सरकारी गूठीको तर्फबाट समेत कोतघर प्राङ्गणमा खट पुगेपछि बोका बलि दिई पूजाआजा गर्ने गरिन्छ ।​ त्यसैक्रममा उक्त रथ चाफल टोलमा पुगेपछि राती भैरद्यः (भैरव देवता) सँग त्वाय् चिंकेगु (मित लाउने) जात्राको साथसाथै जात्रा सम्पन्न भएको मानिन्छ । अझ ती रथहरू नासल टोलमा ल्याएर विसाएपछि थानकोटको सिन्दूरजात्रा सम्पन्न हुन्छ

    ​थानकोटमा मानववस्ती शुरू भएदेखि नै भैरव देवतालाई विधिपूर्वक पूजाआराधना गर्ने गरेको पाइन्छ । यही जात्राको सुअवसरमा स्थानीय गोपाली परिवारका दुईजना सुकन्याको ईही (बेलविवाह) गरिने प्रचलन पनि रहेको छ । यसमा सोही गुठीका थकाली र गूठीको पालो पर्ने परिवार मध्येका कन्याहरूलाई भैरद्यः (भैरव देवता) सँग ईही गर्ने गरिन्छ । यो कार्य भैरवको मूर्तिलाई सिकःछेँ टोलस्थित भैरवस्थानमा लगी पूजाआजा गरेपछि गर्ने गरिन्छ । यस जात्राको अवसरमा प्रत्येकवर्ष गोपाली गूठीका दुई सुकन्याहरूलाई ईही अर्थात् बेलविवाह गरिने परम्परा रहेकाले यसमा सम्मिलित हुने ती कन्याहरू अत्यन्त भाग्यशाली मानिन्छ ।

    ​यही जात्राको सिलसिलमा श्रद्धालु भक्तजनहरूबाट भाकल स्वरुप बलि सहित पूजाआजा गर्दा सिद्धिगणेशको मूर्तिमा बलि चढाउँन गदैनन् । खटमा बलि दिन्छन् । स्मरणीय यहाँ स्थित सिद्धिगणेशले रगत खाँदैनन् भन्ने जनधारणा रही आएको छ । यहाँस्थित सिद्धिगणेशलाई किन बलि चढाउँदैनन् भन्ने एउटा रोचक प्रसंङ्ग छ । परापूर्वकालमा मानव र देवीदेवताहरू बीच वार्तालाप भई भक्तजनहरूले सिद्धिगणेशको पूजा आराधना सकी बलि चढाउने बेलामा “कुन बलि लिने ? दुई खुट्टे वा चार खुट्टे अथवा आठ खुट्टे” भनी सोध्दा दुई खुट्टेको भन्दा चार खुट्टेको रगत बढी आउँछ भने आठ खुट्टेको झन बढि रगत आउँछ होला भनी बढी रगत पिउने पाउने आशामा सिद्धिगणेशले “आठ खुट्टेको बलि खान्छु” भनेछन् । त्यसै अनुसार भक्तजनहरूले स्वीकार गरेछन् । आठ खुट्टेको बलिबाट निक्कै रगत खान पाउने आशामा सिद्धिगणेश आँखा चिम्लेर मख्ख परेर बसेछन् । सोही मुताविक भक्तजनहरूले आठ खुट्टोको जीवलाई डोरी बाँधेर हैसे र होस्टेको बलमा तानेर ल्याई आँखा चिम्म गरी बसेका सिद्धिगणेशलाई आठखुट्टे जीवको बलि चढाउँछन् । निक्कै बेरसम्ममा पनि रगतको थोपा पनि झरेको थाहा नपाएपछि आँखा उघारी हेर्दा त गँगटो पो बलि चढाउन ल्याएका रहेछन् । ठूलो आशाका त्यस्तो बलि लिन पुगेकोले खिन्न मन गरी त्यसैबेलादेखि सिद्धिगणेशबाट “अवदेखि कहिले पनि बलि नलिने” भनेका रहेछन् । त्यसैले आजसम्म पनि सिद्धिगणेशको पूजाआजा गरी बलि चढाउँदा खटमा मात्र बलि दिने गर्दछन् ।

  • शोणितपुर (थानकोट) मा राँगाको टाउको लुकाउने जात्रा

    शोणितपुर (थानकोट) मा राँगाको टाउको लुकाउने जात्रा

    भीमनारायण श्रेष्ठ / थानकोट

    काठमाडौंको पश्चिम भू–भागस्थित चन्द्रागिरि पर्वतमाला स्थित चन्द्रागिरि भञ्ज्याङ्गको काखमा पूर्वोत्तर फर्किएको शान्त सुन्दर बिशाल स्वरूपमा फैलिएको प्राचीन ऐतिहासिक नगरी शोणितपुरलाई हिजोआज थानकोट नामले चिनिन्छ । द्वापरयुगका बलवान पराक्रमी राजा वाणसुरको कथासँग सम्बद्ध शोणितपुर नगरीको पौराणिक नाम भाषावंशावली अनुसार सुप्रभानगरी हो । यही शोणितपुर नगरीमा प्रचलित पञ्चाङ्ग तिथिअनुसार विभिन्न जात्रापर्वहरू प्राचीनकालदेखि हालसम्म जीवन्तरुपमा चलाई रहेको छ  । तिनै जात्रापर्वहरू मध्ये अन्यत्र नभएको अनौठो, अपत्यारिलो र रोमाञ्चक किसिमको जात्रा यहाँ मनाउने गरिन्छ । नेपालभाषामा छ्याछि“ तु“ तु“, (नाय्खि‘ बाजाको ताल) गरेर म्येय्या छ्योँ कुबिईगु (राँगाको टाउको बोक्ने) भनिन्छ । यो जात्रा राँगाको टाउको लुकाउने जात्राको नामबाट पनि प्रसिद्धि पाएको छ । यो जात्रा कहिलेदेखि शुरू भएको भन्ने एकिन तिथिमिति हालसम्म भेटाउन सकेको छैन । जनश्रुति अनुसार उहिले नरभक्षी राक्षसलाई मारेपछि त्यसको टाउको काटी बोकर त्यस दुष्टको खिल्ली उडाएर हर्सोल्लासकासाथ विजयोत्सव मनाई लोकमनोरञ्जन एवम् लोकपर्व मनाउँदै आएको पाइन्छ । हालसम्म पनि यस पर्व अर्थात जात्राको प्रचलनलाई जीवन्त रूप दिई उक्त राक्षसको टाउकाको प्रतिक राङ्गाको टाउको बोकी जात्रा गर्ने चलन चलाई आएको पाइन्छ । जे होस् स्थानीय नेवार समुदायलगायत अन्य जातिबीच पनि निकै लोकप्रिय, रोचक एवं उत्तेजक मानिने यस जात्रालाई उहिले लोकमनोरञ्जनको साथै महत्वपूर्ण साँस्कृतिक पर्वको रूपमा मानिन्थ्यो ।

    आजका पुस्तामा पनि परम्परागत त्यस धारणामा परिवर्तन आएको छैन । साँस्कृतिक पर्व मनाउन बरू थप उत्साह र सक्रिय सहभागिताको भावना बढेको पाइन्छ । किनभने यस जात्राको उद्देश्य नै समाजका दुष्ट र बदमाशलाई सार्वजनिक रूपमा दिइने दण्ड वा सजायको प्रतीक स्वरूप प्रस्तुत गरिएको छ । जसले अरुलाई दुःख कष्ट दिन सधैँ ततपर र अग्रसर भइरहन्छ त्यसता किसिमका व्यक्ति वा प्रवृत्तिका विरूद्व सारा गाउँलेहरू नै एकजुट भएर समाजबाट सदा–सदाका लागि अन्त्य गराउन पछि पर्दैनन् भन्ने कुराको सङ्केत र सन्देश यस जात्राको मुख्य अभिप्राय रहेको पाइन्छ ।

    यस प्रकार यो राँगाको टाउको लुकाउने जात्राले एकातिर दुष्टको अन्त्य गर्ने र अर्कोतिर साँस्कृतिक मनोरञ्जनको मिठास समेत प्रदान गर्ने गर्दछ । यही अवधारणाकासाथ शोणितपुर, थानकोटका वर्तमान पुस्तासमेत प्रत्येक वर्ष गाईजात्रा पर्वको साँझ यो जात्रा रोमाञ्चक प्रस्तुतिका साथ मनाएर हाँस्ने, हँसाउने र साँस्कृतिक धरोहरलाई जोगाई राख्न भरमग्दुर प्रयास गर्दछन् । वास्तवमा स्वास्थ्यका लागि हाँस्नु जति आवश्यक छ त्यत्तिकै आवश्यक दायित्व पनि छ असामाजिक चरित्रका अशिष्ट चरित्रहरुको अन्त्य गर्नु  । यो त्यही मान्यतामा आधारित प्रचलनमा रहेको उत्सव हो । त्यसैले राङ्गाको टाउको लुकाउने जात्राले स्थानीय बासिन्दामा सधैँ सकारात्मक सन्देश सम्प्रेषित गरिरहेको अनुभव गर्न सकिन्छ । यो जात्राका चलन बारे व्याख्या गर्नु अगाडि यससँग सम्बन्धित किम्वदन्तीमाथि प्रकाश पारिँदा जात्राको परम्परागत मान्यता अझ स्पष्ट हुने निश्चय छ ।

    किम्वदन्ती अनुसार शोणितपुर, थानकोटमा त्यसबेला एउटा नरभक्षी राक्षस आएर गाउँलेलाई मार्दै खाने क्रम तीब्र भयो । यसले क्रमशः गाउँका बासिन्दा निख्रिँदै जान थाले । गाउँमा एक प्रकारको त्राश, भय र यसन्नाटा तथा आपत्ति सिर्जना भयो । त्यस राक्षसले दिनदिनै जथाभावी मान्छे खाने क्रमलाई केही कम गर्न गाउँलेद्वारा दिनको एक जना मान्छे आफैं राक्षसको आहार बन्न आउने बाचा भयो । यो क्रमले जो पायो उही मान्छे मर्ने र गाउँमा विद्यमान हाहाकार केही कम त भयो । तर दिनहुँ एक–एकजना राक्षसको आहार बन्न जानु त्यति सजिलो काम थिएन । ज्यानको माया त सबैलाई हुने नै भयो । त्यसमाथि बिना दोष, विना रोग घरपरिवार, आफन्त सबैलाई रूवाएर मृत्युको मुखमा जानु अनि स्वस्थ आफ्नो ज्यान व्यर्थ दुष्ट राक्षसका लागि बलिदान दिनु कसैका निम्ति पनि स्वीकार्य थिएन ।

    वसुदैव कुटुम्वकमको भावनाले रमाइलोसँग हाँसिखुशि रहँदै आएका गाउँलेबीच अप्रत्याशित आएको त्राशदीपूर्ण सङ्कटले मर्माहित हुन थाले । यस असामाजिक र अशिष्ट राक्षसको शोषणबाट मुक्तिका लागि गाउँलेहरूले अनेक उपायको खोजी गरे । त्यसै क्रममा उनीहरूले यहाँ विरामान आराध्यदेव भगवान आदिनारायण समक्ष विन्ति विसाउन पुगे । गाउँलेको चित्कारबाट भगवान आदिनारायणलाई दया लाग्यो । यस नगरका आराध्यदेवका रूपमा पुजित भगवान आदिनारायणले त्यसपछि मुक्तिको उपाय खोजे । त्यही खोजाइको क्रममा नरभक्षी राक्षसलाई सधैँका लागि गाउँबाट लखेट्ने र त्यसअघि उसलाई कठोर सजाय दिने प्रतीज्ञा भगवान आदिनारायणबाट भयो ।

    त्यसपछि आराध्यदेव भगवान आदिनारायणबाट आफ्ना भक्तजनको जीवन रक्षा गरी गाउँमा पुनः सुख र शान्ति फर्काउन आराध्यदेवबाट शिवको आराधना गरी भ्यागुताको रूपधारणा गरे । एकदिन नरभक्षी राक्षसको आहार हुन भ्यागुता रूपी भगवान ती राक्षस सामुन्ने उपस्थित भए । आफ्नो आहार भ्यागुतो त्यो पनि पेट नै नभरिने देखेर राक्षस क्रोधित बने । उनको क्रोधलाई झन बढाउन भ्यागुताले राक्षसको घमण्डलाई चुनौति दिँदै आफूलाई खान पटक–पटक अनुरोध गरे । फुच्चे भ्यागुतोको चुनौतिबाट रीसले चुर हुँदै राक्षसले भ्यागुतोलाई समाउन खोज्यो । तर भ्यागुतोलाई खानु त के कुरा समात्न ठूलै शक्तिको प्रयोग ग¥यो । भ्यागुता उफ्रिदै पछि सर्दै धापिलो ठाउँमा पुग्यो । भ्यागुता समाउने प्रयत्नमा राक्षस त्यही धापको दल्दलमा जाक्किन पुग्यो । यो खवर वायुवेगमा नगरवासीमा छायो । मान्छे मारेर खाने राक्षसलाई बचाउँन कोही मान्छे तयार थिएनन् । बरू सारा गाउँले मिलेर त्यस दुष्ट नरभक्षीलाई ढुङ्गामुडाले हिर्काउन थाले । त्यतिले पनि चित्त नबुझी उसको टाउको काटेर बोकेर ल्याई नाच्दै, गाउँदै नगर परिक्रमा गर्न गाउँलेहरू एकजुट भए । यता भ्यागुता रूप धारण गरेका भगवान आदिनारायण पनि खुशी भई पूर्ववत आदिनारायणको रूपमा फर्की आराध्यदवेव शिवलाई शिरमा राखी सवैबाट पूजित भई रहे ।

    यता आफ्ना पतिको त्यो हालत देखेर राक्षसनी रूदै, चिच्याउँदै त्यहाँ आई । उसलाई पनि गाउँलेहरूले समातेर पाता फर्काइ बाँधे । आफ्ना आफन्तलाई जिउँदै खाएर सताउनेलाई सजाय दिन पाएकामा विगतका शोक सम्झिँदै सारा गाउँवासी उत्तेजित भई राक्षसनीलाई सिस्नोपानीले पिट्दै दुईजनाले पाखुरा समाई बेरूपकासाथ मारिएका राक्षसको टाउको बोकी नगर परिक्रममा गरी रमाइलो गर्न थाले । यसपछि गाउँको किनारामा रहेको सिलाफः पुखु (सिलाफल पोखरी) मा दक्षिण–पूर्वी कुनाबाट राक्षको टाउको र राक्षसनीलाई फालिदिए । यसरी गाउँको त्राश, सन्नाटा र आपत्ति विस्तारै हराउँदै गयो । अर्को वर्षदेखि नगरवासीले त्यही नरभक्षी राक्षस राक्षसनी अन्त्य भएको खुसियालीमा उत्सव मनाउन थाले । यही परम्पराले साँस्कृतिक जात्राको रूप लियो ।

    यस प्रकार राक्षसबाट मुक्ति पाएको हर्षमा यो पर्व मनाउन थालिएको हो । यसै पर्वमा अपमानपूर्वक राक्षसको टाउकोको प्रतिक राँगाको टाउको पोखरीमा फाल्ने र लुकाउने गरिन्छ । भगवान आदिनारायण रूपी भ्यागुतालाई भने सम्मानजनक चौरासीव्यञ्जन खानेकुरा तयार गरी श्रावण पूर्णिमाका दिन अर्थात त्यो जात्रााको अघिल्लो दिन पूजाआजाकासाथ व्याँजा नकेगु (भ्यागुतालाई भात खुवाउने) भनी भात खुवाइने परम्परा रहेको छ । भनिन्छ ‘भ्यागुतालाई भात खुवाउने यही पर्वले चाडकै स्वरूप विस्तारित भयोे । आज पनि प्रत्येक श्रावण पूर्णिमाका दिन (जनाई पूर्णिमा) भ्यागुतालाई भात खुवाउने र पूजाआजा गरिने सँस्कृति रहेको छ ।

    उक्त टाउको लुकाउने जात्राको शुभारम्भ गाईजात्राको झाँकी (दिवङ्गत आत्माको चिरशान्तिका लागि गाई र जोगीको भेषमा सिंगारिएका बालक) प्रदर्शन देवस्थलको साथै नगरपरिक्रमा गरी सम्पन्न भएपछि साँझपख नाय्खिं च्वय्किगु (उहिले नेवार समुदायमा विशेष सार्वजनिक सूचना गर्न पर्दा नाय्खिं बाजा बजाई टोलटोलमा पताःसिं (कटुवाल) ले खवर पुर्याउने चलन जस्तै) गरिन्छ । यसमा स्थानीय खड्गी र कुसुले (कपाली) जातिको साथै अन्य हांस्यव्यङ्ग प्रस्तुत गर्ने व्यक्तिहरूद्वारा यो नाय्खिं च्वय्किगुबाट हास्यव्यङ्ग्यात्मक प्रस्तुतिकासाथ छ्याछिँ तुँ तुँ …. तालमा नाय्खिं बाजा बजाउँदै निश्चित क्षेत्र परिक्रमा गर्दछन् । यही नाय्खिं च्वय्किगुबाट राँगाको टाउको लुकाउने जात्रा शुरू हुन लागेको सङ्केत गर्दै सो जात्रामा उपस्थित हुन निम्तो दिँदै गरिने यो नाय्खिं च्वय्किगु यात्रा हेर्न पनि मान्छेको उत्तिकै उत्सुकतापूर्ण भीड देख्न सकिन्छ । यिनै उत्सुकता र खुसियालीको विश्राम हुँदानहुँदै कोतघरबाट बाजागाजासाथ राँगोको टाउको बोक्ने जात्राको थालनी भइसक्दछ ।

    यस जात्रामा नरभक्षी राक्षसको प्रतीक मानिएका राँगोको टाउको बोकाएर एकजना व्यक्तिलाई हिँडाइन्छ । उक्त व्यक्तिलाई जोकरको रूपमा सिङ्गारिएको हुन्छ । त्यसैले उसलाई देख्नासाथ रमिते दर्शकहरू नहाँसी रहन सक्दैनन् । कपाल र अनुहारमा रङ्गीविरङ्गी पोतिएका त्यस्तै अर्को एकजना पक्सीँ ( नरभक्षी राक्षसकी पत्नी राक्षसनीको रूप) लाई सारी, चोलो लगाई बायाँ हातमा कलःः (निगालोको मसिनो चोयाले बुनेको हातमा झुण्ड्याउने पूजाथाली) र सारीको मोजा समाउन लगाई दायाँ हात निधारमा (आँखामा घाम छेक्न खोजे जस्तो र लाजले अनुहार छोपे जस्तो गरी) लङ्गडो तालमा हिँडाइन्छ । पक्सीँलाई पाखुरामा समातेर हिँडाउने दुईजना व्यक्तिहरूको पहिरन पनि दर्शककालागि हाँसोलाग्दो नै हुने गर्दछ । स्वरूप विरूपमा रहेका ती व्यक्तिहरूले हातमा सिस्नोका मुठ्ठा लिएका हुन्छन् । यसमा नायुखिँ बाजाको साङ्गीतिक गुञ्जन छ्याछिँ तुँ तुँ छ्याछिँ तुँ…………… तथा दर्शकवर्गको हाँसो, ताली र चिच्याहटले जात्राको वातावरणलाई रोमाञ्चक एवम् मनोरञ्जनपूर्ण पारिदिन्छ । यतिमात्रै होइन यी विचित्रका तामझामको पछाडि लाखेनाचको प्रदर्शनले थप साँस्कृतिक पहिचानको मौलिकता प्रस्तुत गर्दछ ।

    यस किसिमको अनौठो र रोमाञ्चक प्रस्तुतिका साथ जात्रालाई शोणितपुर (थानकोट) क्षेत्रस्थित कोतघरबाट देवमार्ग – झ्यालम्पाटी, च्वछेँ,  सिकःछेँ, याकःछेँ, चाफल्चा हुँदै नासः, बाकुननि, ताहा फः, लाय्ब आदि टोल परिक्रमा गराइन्छ । त्यसपछि स्थानीय सिलाफल टोलमा पु¥याएपछि त्यहाँको सिलाफः पुखू (सिलाफल पोखरी) मा तीनपटक परिक्रमा गराइन्छ । यो परिक्रमापछि राँगाको टाउकोलाई पोखरीको दक्षिण–पूर्वी कुनाबाट पोखरीमा फालिन्छ । जात्रामै हात समातेर ल्याएकी पक्सीँ (राक्षसकी पत्नी मानिएकी व्यक्ति) लाई पनि त्यही पोखरीमा फालिन्छ । अब राक्षस मर्यो भनी सीं बाजँ (मृत शरीर घाटमा लैजाँदा बजाइने नाय्खिँ बाजाको ताल) बजाइन्छ । यसरी गाउँबासीलाई सताउने र मान्छे खाने दुष्ट राक्षस, राक्षसनी मरेको खुसियालीमा स्थानीयबासी हाँसोठट्टा गरी रमाइलो गर्दछन् ।

    यसरी नै पोखरीमा फालिएको राँगाको टाउकालाई लुकाउने र खोज्ने बीचको लुकामारी प्रतिस्पर्धा पनि जात्राका क्रममा अत्यन्तै रोमाञ्चक किसिमको हुने गर्दछ । लुकाउने र भेट्टाउने समूहको रमाइलो खेल निकै समयसम्म कायमै रहन्छ । रमिते दर्शकलाई मनोरञ्जन दिने उद्देश्यले यो क्रममा उनीहरूबीच पनि उछिनपाछिनको खेल एउटा पृथक आन्दोलनको प्रस्तुतिकै रूपमा देखापर्दछ ।

    कुनबेला, कहाँनिर राँगाको टाउको कसले फेला पार्न सक्छ भन्ने उत्सुकताले जात्रा हेर्न पोखरीको वरिपरि उपस्थित जनसमुदाय उत्तेजित भइरहेका हुन्छन् । त्यही उत्तेजना र प्रतीक्षालाई शान्तपार्दै अन्त्यमा राँगाको टाउको खोजेर फेला पार्ने समूहलाई स्वागत गरिन्छ । उक्त टाउको भेटृाएपछि बाजागाजाकासाथ त्यहाँबाट सी बाजँ बजाई कोतघर (राँगाको टाउको बोकी जात्रा प्रारम्भ भएको ठाउँ) तर्फ प्रस्थान गराइन्छ । त्यसो त लुकाएको टाउको खोज्ने समूह (खड्गी जाती) ले त्यो खोजेर फेला पार्न नसकेमा जरिवाना तिनुपर्ने प्रचलन पनि छ । खड्गीहरूको गुठीद्वारा यसको व्यवस्था गरिएको छ । तिनै गुठीका गुठियारले भेट्टाएको टाउकाको मासु भाग लगाएर भोज खाएर रमाइलो गर्दछन् । यो जात्राको प्रारम्भ नरभक्षी राक्षसबाट मुक्ति दिलाएका भ्यागुता –भगवान आदिनारायण) लाई कृतज्ञतास्वरूप पूजआजा गरी चौरासी व्यञ्जन भोजन तयार गरी भात खुवाएर मनाउने गरिन्छ ।

    प्राचीन शोणितपुरको यो जात्राकोसाथै यही दिनमा किसिपिँढी, मच्छेगाउँ र कीर्तिपुरमा समेत राङ्गाो खुटृा बोकेर जात्रा गरी गाउँ परिक्रमा गरी गाउँ बीचको पोखरी फाल्ने पचलन रहेको छ । सायद यसै नरभक्षी राक्षसको हात खुटृाको प्रतिक राङ्गाको खुटृा पोखरीमा खसाल्ने गरिएको हुन सक्दछ । यसरी यो जात्रा परापूर्व कालदेखि नै प्रचलनमा आएको देखिन्छ । मुख्य रूपमा दुष्ट नरभक्षी रूपी राँगाको टाउको बोकेर जात्रा गरी पोखरीमा लुकाएर गरिने जात्रा हो यो । भगवान आदिनारायणबाट भ्यागुताको रुप धारण गरी मानव जातीको रक्षा गरेकाले यो जात्रामा भ्यागुताको भूमिका प्रमुख हुने गर्दछ । नरभक्षी राक्षसको अन्यायबाट सारा गाउँबासीलाई मुक्ति दिलाएकाले उनै भ्यागुता कै सम्झना र सम्मानमा नित्य चोखोकासाथ चौरासी व्यञ्जन भोजन तयार गरी भ्यागुतालाई भात खुवाएर यो जात्रा गर्ने परम्परा रहेको छ । त्यसैले ‘राँगा टाउको लुकाउने जात्रा’ भनिए तापनि भ्यागुता रुपी भगवान आदिनारायणको आदर र सम्मान समेत गरिएको पर्व पनि हो ।

  • कमेडी टिभी च्यानलको सफल सय दिन

    कमेडी टिभी च्यानलको सफल सय दिन

    काठमाडौं । नेपालकै पहिलो कमेडी च्यानल ,टिभी वान एचडीले आफ्नो १०० दिन सफलता पूर्वक सम्पन्न गरेको छ । टेलिभिजन स्थापनाको छोटो अवधिमा दर्शक श्रोता र शुभचिन्तकको अपार माया पाएको  टेलिभिजनले जनाएको छ ।

    हाँस्यव्यंग्यलाई मुख्य आधार बनाएर सञ्चालित टेलिभिजन केवल प्रदायक तथा डिस मिडियाद्वारा देशभरका दर्शकले मनोरन्जन लिइरहेका छन् ।

    मनोरन्जन बिदालाई प्राथमिकतामा राखेर संचालित यस टेलिभिजनमा  प्रशारित हरेक कार्यक्रम अन्य टेलिभिजन कार्यक्रमभन्दा पृथक हुने गरेका छँन् ।  

    हाल यस टेलिभिजनबाट प्रशारित बच्चाहरुको कार्यक्रम कमेडी किड्स, चम्सुरीसँग चिया गफ, प्रयाङ्क, झोला भित्र के होला ?, कमेडी गीतहरुको ट्रेन्डिङ फाएभ, फन्नी कार्यक्रम टिक टक हिट हट, तथा १०० औं दिन सफलताका साथ पार गरेको उपलक्ष्यमा गेस द टेष्ट, फन टक विद काका, लब एक्सप्रेस, माई लाईफ स्टोरी, जस्ता नयाँ कार्यक्रम प्रशारण गर्ने भएको छ ।

    यसका साथै पुराना तथाा लोकप्रिय कमेडी गीतको कार्यक्रम क्लासिक कमेडी लगाएत नेपालकै टेलिभिजन इतिहासमा पहिलो पटक स्ट्यान्ड अप कमेडी पनि यसै टेलिभिजनबाट प्रशारण भईरहेको छ ।

    यसैबीच, पनाह अधिकारीको खोतलखातल, टुक्का जस्ता हाँस्य टेलिश्रृखंला शीघ्र प्रशारण हुँदैछ ।

    टेलिभिजनले आफ्नै देशमा रहेका प्रतिभालाई प्राथमिकताका साथ विभिन्न कमेडी रियालिटी शो प्रशारण गर्ने जनाएको छ ।

  • आज विदेशी पाहुनाका अगाडी देखाइदैछ इन्द्रजात्रा

    आज विदेशी पाहुनाका अगाडी देखाइदैछ इन्द्रजात्रा

    काठमाडौं । काठमाडौं उपत्यकाको विशेष पर्व इन्द्रजात्रा । आज धुमधामका साथ मनाइदैछ ।

    उपत्यकाको विशेष सांस्कृतिक पर्वका रुपमा चिनियो यो पर्वका अवसरमा काठमाडौँ महानगरपालिकाले विदेशी पाहुनालाई नेपाल बोलाएको छ ।

    सरकारले उपत्यकामा सार्वजनिक विदा समेत दिने गरेको छ । महानगरले भगिनी सम्बन्ध भएका सहरका प्रमुखसहित ४८ विशिष्ट विदेशी पाहुना जात्रा अवलोकनमा सहभागी हुने बताएको छ ।

    यसबाट काठमाडौंको प्रचार प्रसार हुनुका साथै भ्रमण वर्ष २०२० का लागि समेत महत्वपूर्ण सावित हुने विश्वास लिएको छ ।

    महानगरपालिकाका अनुसार जात्रा हेर्न चीन, भारत, बङ्गलादेश, भुटान र जापानका महानगरपालिकासँग भगिनी सम्बन्ध भएका १६ सहरका प्रमुख काठमाडौं आएका छन् ।

    विदेशी पाहुनालाई इन्द्रजात्रा अवलोकन गर्न निमन्त्रणा दिइएको हो ।

    काठमाडौं महानगरपालिकाका प्रमुख विद्यासुन्दर शाक्यका अनुसार कुमारी, गणेश, भैरवलाई रथमा राखी सहर परिक्रमा गराउने, लाखेनाच, पुुलुकिसि, दीप्याखँ, महाकाली नाच, श्रीहरिचोक आकाश भैरव नाचलगायत अन्य थुप्रै सांस्कृतिक र धार्मिक परम्परा प्रस्तुत गरिने इन्द्रजात्रा विश्वमा अन्यत्र कही पनि नमनाइने भएकाले विदेशी पाहुनालाई यो पर्व आकर्षक हुने बताए ।

    इन्द्रजात्रामा सहभागी पाहुनालाई विश्व सम्पदा सूचीमा सूचीकृत स्वयम्भू महाचैत्य, स्वयम्भूमै रहेको प्राकृतिक सङ्ग्रहालय, भक्तपुर दरबार क्षेत्र, पाटन दरबार क्षेत्र, चन्द्रागिरिलगायत महत्वपूर्ण स्थानको भ्रमण गराइने समेत तालिका रहेको छ ।

    वसन्तपुरस्थित कुमारीघरको वार्षिक पूजा र शान्तिस्वस्ति कार्य गरेर मङ्गलबारबाट इन्द्रजात्रा सुरु भएको छ ।

    वर्षा र सहकालका देवता देवराज इन्द्रको पूजा–आरधना गरी इन्द्रजात्रा पर्व मनाउने प्रचलन रहेको छ । प्रत्येक वर्ष भाद्र शुक्ल चतुर्दशीका दिन पर्ने यो पर्व काठमाडौँ, ललितपुर, भक्तपुर, धुलिखेल, दोलखालगायत स्थानमा निकै धुमधाम सहित मनाइन्छ ।

    भाद्र शुक्ल द्वादशीका दिन हनुमानढोका अगाडि धार्मिक विधिपूर्वक इन्द्रध्वजासहितको लिङ्गो ठड्याइएपछि प्रारम्भ हुने यो जात्रा विभिन्न प्रकारका नाचगान, रथयात्रा र देवीदेवताको पूजाआजा गरी आठ दिनसम्म मनाउने प्रचलन छ ।

    भाद्र शुक्ल द्वादशीका दिन ठड्याइएको लिङ्गोलाई ‘इन्द्रध्वजोत्थान’ पनि भनिन्छ । लिङ्गोको फेदमा भैरवको पूजा गरिन्छ ।

    शत्रु पराजय भएपछि विजय मनाउने पर्वका रुपमा इन्द्रजात्रा मनाउने गरिएको हो । इन्द्रध्वजको पूजा गरी शक्ति प्राप्त गरेर प्रदर्शन गर्ने पर्वका रुपमा पनि इन्द्रजात्रालाई लिइन्छ ।

    आज इन्द्रजात्रा पर्वमा राष्ट्रपतिबाट हनुमानढोकास्थित गद्दी बैठकमा जीवित देवीका रूपमा रहेका श्री कुमारी, श्री गणेश र श्री भैरवको रथयात्रा नजर गर्ने परम्परा छ ।

  • विवादमा नायिका शिल्पा मास्के

    विवादमा नायिका शिल्पा मास्के

    काठमाडौ
    नेपाली चलचित्र क्षेत्रमा नायिका शिल्पा मास्के करियर बनाउन क्रियाशील छन् । तीनवटा चलचित्र नचल्दा समस्यामा परेको उनको करियर फेरि पनि अगाडि बढ्ने तयारीमा छ । शिल्पाले अहिले नेपाली चलचित्र क्षेत्रमा संघर्ष गर्न थालेकी छन् । करियर अगाडि बढाउन केही समय विश्राम लिए पनि अब आफूले व्यावसायिक रुपमा पर्दामा आउने तयारी गरेको उनको भनाइ छ ।
    नेपाली चलचित्र क्षेत्रका बारेको टिप्पणीका कारण उनी विवादमा समेत फसेकी छन् । लण्डन निवासी शिल्पा नेपाली चलचित्र क्षेत्रमा सक्रिय बन्नका लागि नेपाल आएकी थिइन् । उनी लामो चलचित्रमा मात्र होइन, विभिन्न सानो पर्दाका चलचित्र, म्युजिक भिडियो र बेलायतको टेलिभिजन विज्ञापनमा समेत खेलेकी थिइन् । सन् १९९२को अप्रिल १४ मा उनको जन्म विराटनगरमा भएको थियो । उनले पहिलो चलचित्रको रुपमा ब्रेकअप खेलेकी थिइन् ।

  • दशैं चहलपहल शुरु, टिकाको साइत जुर्यो, अग्रिम बुकिंग खुल्दै

    दशैं चहलपहल शुरु, टिकाको साइत जुर्यो, अग्रिम बुकिंग खुल्दै

    काठमाडौं । नेपालीहरुको महान चाड दशैं नजिकिएसँगै चहलपहल शुरु भएको छ । नेपाल पञ्चांग निर्णायक समितिले टिकाको साइत जुराएको छ ।

    समितिका अनुसार दशैंको टीकाको उत्तम साइत बिहान १० बजेर ३५ मिनेटमा रहेको छ । २१ असोजमा यस वर्ष विजयादशमी परेको छ ।

    उक्त दिन मंगलबार हो । त्यसो त विजयादशमीमा दिन भर जसो नै उत्तम साइत मानिन्छ । तर, पात्रो कै साइत जुराउनेहरुका लागि भने उक्त समय सबैभन्दा राम्रो रहेको बताइएको छ ।

    दशैंमा घर जानेहरुलाई लक्षित गर्दै काठमाडौंमा अग्रिम बुकिंग शुरु हुदैछ । केही दिनमै बुकिंग शुरु हुने व्यवसायीले जनाएका छन् ।

    दशैंमा करीव २ सय नयाँ बस थप्ने तयारी व्यवसायीले गरेका छन् । दशैं लक्षित सहुलीयत पसल आजबाट शुरु हुँदैछ ।

    विभिन्न खाद्यान्न तथा मासुमा नगद छूटसहित देशभर ७३ स्थानमा सहुलियत पसल संचालनमा आउँदैछ ।

    बजारमा नयाँ सामान भित्राउन व्यवसायीले शुरु गरिसकेका छन् । बजार अनुगमन पनि उत्तिकै बढाएको सरकारको भनाई रहेको छ ।

  • भद्रगोललाई दर्शकको झटारो, यूट्यूवमा लाइकभन्दा धेरै डीसलाइक

    भद्रगोललाई दर्शकको झटारो, यूट्यूवमा लाइकभन्दा धेरै डीसलाइक

    काठमाडौं । मूख्य कलाकार बाहिरिएपछि आएको टेलिफिल्म भद्रगोललाई दर्शकले नेगेटिभ प्रतिक्रिया दिएका छन् ।

    भद्रगोलको शुक्रबार प्रसारण भएको नयाँ एपिसोडलाई दर्शकले विफल पारिदिएका हुन् ।

    आइतबार साँझसम्म यस एपिसोडमा १७ हजार लाइक आएका छन् । २८ हजार डिसलाइक छन् । यसको मतलव करीव दोब्बर संख्यामा दर्शकले यो टेलिफिल्मलाई मन पराउन सकेनन् ।

    नेपाल टेलिभिजनबाट प्रशारण हुने चर्चित हास्य टेलिश्रृंखला भद्रगोल ६ हप्तापछि पुन प्रशारणमा आएको थियो ।

    आर्थिक लेनदेनमा कुरा नमिलेपछि भद्रगोलबाट निर्देशकद्वय कुमार कट्टेल जिग्री र अर्जुन घिमिरे पाँडेसहित २१ जनाको पुरानो टिम बाहिरिएको छ ।

    मिडिया हबले कलाकारको नयाँ टिम बनाएर भद्रगोल पुनः प्रसारणमा ल्याएको छ । भद्रगोलमा पाँडे, जिग्री, बले र कक्रोसको भूमिकालाई दर्शकले खुब मन पराएका थिए ।

    नयाँ श्रृंखलामा भने निर्देशनको जिम्मेवारी ज्योती काफ्ले र अशोक धितालले पाएका छन् ।

    उता, कट्टेल र घिमिरेसहितको टोली भने नयाँ टेलिफिल्मको तयारीमा जुटेको बताइएको छ । नेपालमा टेलिभिजन संसारमा हास्य टेलिफिल्मले राम्रो लोकप्रियता पाइरहेका छन् ।

  • ओस्कारमा नेपालको प्रतिनिधित्व गर्दै बुलबुल

    ओस्कारमा नेपालको प्रतिनिधित्व गर्दै बुलबुल

    काठमाडौं । नेपाली चलचित्र बुलबुल आगामी ओस्कार अवार्डका लागि नेपालबाट सिफारिसमा पर्न सफल भएको छ ।

    ९२ औं ओस्कार अवार्डका लागि नेपाली चलचिल बुलबुललाई सिफारिस गर्ने निर्णय भएको अन्तर्राष्ट्रिय फिचर चलचित्र छनोट समितिले जानकारी दिएको छ ।

    एकेडेमी अफ मोसन पिक्चर आर्टस् एन्ड साइन्सेसले हरेक वर्ष ओस्कारका विभिन्न विधामा चलचित्र र कलाकारलाई अवार्ड प्रदान गरिन्छ ।

    सन् २०२० मा घोषणा गरिने अवार्डका लागि बुलबुलले नेपालको प्रतिनिधित्व गर्ने भएको हो ।

    अक्टोवर २०१८ देखि अगस्ट २०१९ सम्म प्रदर्शन भएका चलचित्रबाट छनोट गरी यस चलचित्रलाई सिफारिस गरिएको हो ।

    यो चलचित्रमा स्वस्तिमा खड्का, मुकुन भुसाल, बुद्धि तामाङ्ग, दीपक क्षेत्री, एलिना कार्की, जोयश पाण्डेलगायत कलाकारको अभिनय रहेको छ ।

    चलचित्रलाई विनोद पौडेलले निर्देशन गरेका हुन् ।

  • मिस नेपाल यूनिर्भस नग्माले मिस नेपाल यूएसको कोरियोग्राफी र उद्घोषण गर्ने

    मिस नेपाल यूनिर्भस नग्माले मिस नेपाल यूएसको कोरियोग्राफी र उद्घोषण गर्ने

    नेब्रास्का

    बिगत ७ बर्षदेखि नियमित सञ्चालन हुँदै आएको “मिस नेपाल युएस” यस वर्ष अक्टोबर १२ तारिखमा नेब्रास्काको ओमाहामा हुने भएको छ । नेब्रास्का नेप्लिज सोसाइटीको आयोजना र मिस नेपाल यूएसको संरक्षणमा हुन गईरहेको यस पटकको कार्यक्रममा मिस नेपाल युनिभर्स नग्मा श्रेष्ठले उद्घोषण र कोरियोग्राफी गर्ने भएसँगै थप चर्चा चुलिएको हो । 

    सातौं संस्करणको यो प्रतियोगितामा अमेरिकामा रहेका १९ देखि २९ बर्ष उमेर समुहका नेपाली युवतीहरुले भाग लिन पाउनेछन् । आवेदन खुल्ला भईसकेकोले इच्छुकले मिसनेपालयूएसडटकम मार्फत आबेदन गर्न सकिने मिसनेपाल युएसका अध्यक्ष अमित पि शाहले बताएका छन् ।

    यो सौन्दर्य प्रतियोगितालाई बिगतका बर्षहरु भन्दा अझै बढी प्रभावकारी र स्तरीय बनाउनका लागि सम्बद्ध सबैको प्रयास जारी रहेको र प्रबासका यस्ता प्रतियोगिताले नेपालको थप पहिचानमा टेवा पुग्ने आयोजकको ठहर छ । 

    नग्माले सन् २०१७ मा लसभेगसमा सम्पन्न अन्तराष्ट्रिय स्तरको सौन्दर्य प्रतियोगिता मिस यूनिर्भसमा नेपालको प्रतिनिधित्व गरेकी थिइन् । साथै फिलिपिन्समा सम्पन्न सौन्दर्य प्रतियोगितामा समेत नेपालको प्रतिनिधित्व गरेकी र त्यहाँ उनी उत्कृष्ट ८ मा पुगेकी थिइन् । यस्तै उनी २०१६ मा चिनमा भएको प्रतिस्पर्धामा थर्ड रनर वल्ड मिस यूनिर्भसको उपाधि, वेष्ट टुरिजम भिडियो अवार्ड र इजिप्टमा भएको मिस इको यूनिभर्स २०१६ मा सहभागिता जनाएकी थिइन् । सन् २००९ देखि नग्मा इमेज च्यानलमा कार्यक्रम प्रस्तोताका रुपमा कार्यरत छिन् ।

    उनको सहभागिताले आसन्न सातौं संस्करण अझै स्तरीय हुने अपेक्षा राखेको प्रतियोगिता संयोजक स्मृती गिरीले बताएका छन् ।