Category: फिचर

काठमाडौं । नेपालले भारतमा बिजुली निर्यात सुरु गरेको छ । विद्युत् उत्पादन बढेर खपत हुन नसकेको बिजुली भारत निर्यात गर्न सुरु गरिएको हो।

प्राधिकरणका प्रवक्ता सुरेश बहादुर भट्टराईका अनुसार भारतको प्रतिस्पर्धी ऊर्जा एक्सचेन्ज बजारमा प्रत्येक १५ मिनेटको ‘ब्लक’मा नेपालले आफ्नो बिजुली विक्रीका लागि राखेको छ ।

प्रत्येक ब्लकका बिजुली फरक-फरक मूल्यमा बिक्री हुन्छ । भारतले प्रतियुनिट अधिकतम् भारु १२ मा खरिद– विक्री गर्न सक्ने गरी सीमा तोकेको छ ।

प्राधिरकणका अनुसार बुधबार मध्यरातदेखि त्रिशूली र देवीघाट जलविद्युत केन्द्रको बिजुली भारतका निर्यात गर्न थालिएको हो ।

प्राधिकरणको स्वामित्वका त्रिशूली, देवीघाट, कालीगण्डकी ‘ए’, मध्यमर्याङ्दी, मर्स्याङ्दी र निजी क्षेत्रको ग्रिन भेन्चर्स लिको लिखु–४बाट उत्पादित ३६४ मेगावाट विद्युत निर्यातका लागि स्वीकृति पाएको छ ।

काठमाडौं । सेयर बजारमा लगातार गिरावट आएको छ । सोमबारदेखि निरन्तर ओरालो लागेको नेप्सेले लगातार चौथो दिन पनि सोही लय कायम राखेको हो । यस साताको ४ दिनमा मात्रै नेप्से १११ अंकले घटेको छ ।

सूचकमा गिरावट आए पनि आज कारोबार रकममा भने झिनो सुधार आएको छ । अघिल्लो दिनको तुलनामा कारोबार रकम ९ करोड बढेको छ ।

बिहीबार नेप्से १८.२६ अंकले घटेर २११२.४७ विन्दुमा आइपुगेको छ । यसदिन २२७ कम्पनीको १ अर्ब १६ करोड १५ लाख १४ हजार १६९ रुपैयाँ बराबरको ३५ लाख ६६ हजार ८१९ कित्ता सेयर किनबेच भएको छ ।

आज कारोबारमा आएका १३ वटा समूहमध्ये सामूहिक लगानी कोष बाहेक अरु सबै समूहको परिसूचक घटेको छ । व्यापार समूह सबैभन्दा धेरै २.६ प्रतिशतले घटेको छ । त्यस्तै, निर्जीवन बीमा, जीवन बीमा र अन्य समूह पनि १ प्रतिशतभन्दा धेरैले घटेको छ ।

आज माउन्टेन हाइड्रोको सर्वाधिक कारोबार भएको छ । यसको १२ करोड रुपैयाँ बढीकोे सेयर किनबेच भएको छ । त्यसैगरी, एनआइसी एशिया बैंक साढे ६ करोड र नबिल बैंक ३ करोड बढीको कारोबार हुँदै शीर्ष तीनमा रहे ।

दोहोरो अंकले घटेको बजारमा आज प्रभु लाइफ इन्स्योरेन्सको सेयर मूल्य सबैभन्दा धेरै ६.४७ प्रतिशतले घटेको छ । त्यसैगरी, उन्नति सहकार्य लघुवित्त ४.८७, कर्पोरेट डेभलपमेन्ट बैंक ४.२३, प्रिमियर इन्स्योरेन्स ४.१८, हिमालयन ऊर्जा ४.०६, सिटिजन्स म्युचुअल फण्ड १, सिद्धार्थ इन्स्योरेन्स, सिद्धार्थ इक्वीटी फण्ड, मैलुङ खोला, शिखर इन्स्योरेन्स, साल्ट ट्रेडिङ र सानिमा लार्ज क्यापको सेयर मूल्य ३ प्रतिशतभन्दा धेरैले घटेको छ ।

घट्दो बजारमा आज बलेफी हाइड्रोपावरको सेयर मूल्यमा भने पोजेटिभ सर्किट लागेको छ । यसका सेयरधनीले करिब १० प्रतिशत कमाएका छन् ।

काठमाडौं । निजी क्षेत्रको वायु सेवा प्रदायक तारा एयरलाइन्सले पोखरा-जोमसोम उडान एक साताका लागि बन्द गरेको छ ।

मौसमका कारण जेठ २० देखि २७ गतेसम्म एकसाताका लागि उक्त रुटको उडान बन्द गरिएको तार एयरले जनाएको छ । आज जोमसोमका लागि निर्धारण गरिएका सबै उडान समेत रद्द भएको छ ।

तारा एयरका प्रवक्ता सुदर्शन बर्तौलाले एकसाताका लागि जोमसोम उडान बन्द गरिएको बताए । ‘आजदेखि एक साताका लागि तारा एयरले पोखरा–जोमसोम उडान बन्द गर्ने निर्णय गरेको छ,’ उनले चाणक्य पोष्टसँग भने, ‘मौसमको समस्या र हाम्रो आन्तरिक कारणले उडान बन्द गर्ने भएका हौँ ।’

मौसम सम्बन्धी जानकारी दिननसक्दा आज पनि तारा एयरको अन्य उडान पनि प्रभावित भएको उनले बताए । ‘हामीले टावरसँग उडान अनुमति माग्नु अघि मौसम सम्बन्धी रिर्पोट माग्छ । समयमा इनरुट मौसम दिन नसकेपछि १० बजेपछिका सबै फ्लाइट अफ गर्यो,’उनले भने ।

आइतबार तारा एयरको जहाज दुर्घटनामा परी २२ जनाको मृत्यु भएपछि नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणले ‘इनरुट’ मौसम सफा नभई उडान अनुमति नदिने बताएको थियो ।

तर, जल तथा मौसम विज्ञान विभागले प्राधिकरणले भने जस्तो आन्तरिक उडानको ‘इनरूट’ मौसमी पूर्वानुमान गर्न नसक्ने बताएको छ । यसका लागि प्रविधि र जनशक्तिको अभाव रहेको विभागले स्पष्ट पारेको छ।

मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले हवाई मौसम सेवा अन्तर्गत अन्तर्राष्ट्रिय हवाई उडानका लागि आवश्यक मौसमी सूचना तथा इनरूट पूर्वानुमान दिँदै आएको छ।

काठमाडौं । खेतीयोग्य जग्गा बाँझो राखे एक लाख रुपैयाँसम्म जरिवाना हुने गरी सरकारले नियम बनाएको छ । मन्त्रिपरिषदले भूउपयोग नियमावली स्वीकृत गरी जग्गा बाँझो राख्नेलाई एक लाख रुपैयाँसम्म जरिवाना हुने व्यवस्था गरेको हो । नियमावलीले काबु बाहिरको पारिस्थिति बाहेक कृषिक्षेत्रमा वर्गीकृत जमिन लगातार तीन वर्षसम्म बाँझो राखेमा कसूर गरेको मानिने व्यवस्था गरेको छ । यस्तो कसूर गरेमा एक लाख रुपैयाँ जरिवाना लाग्नेछ ।

उक्त नियमावली अनुसार सरकारले जग्गाको उपयोगको आधारमा १० क्षेत्रमा वर्गीकरण गर्नेछ । यस अनुसार भूवनोट, भूमिको क्षमता तथा उपयुक्तता, भूमिको हाल भइरहेको उपयोग र आवश्यकताको आधारमा कृषि क्षेत्र,आवासीय क्षेत्र, व्यावसायिक क्षेत्र, औद्योगिक क्षेत्र, खानी तथा खनिज क्षेत्र, वन क्षेत्र, सार्वजनिक उपयोगको क्षेत्र, सांस्कृतिक तथा पुरातात्त्विक महत्त्वको क्षेत्र, र आवश्यकता अनुसार तोकिएका अन्य क्षेत्र भनी भूमिको वर्गीकरण हुनेछ । यो वर्गीकरण परिवर्तन गरेमा पनि जरिवाना लाग्ने र त्यस्तो जग्गा साविक बमोजिमकै कायम गर्न सक्ने व्यवस्था पनि नियमावलीमा छ ।

मन्त्रालयले जारी गरेको प्रेस नोटमा कुनै एउटा क्षेत्रभित्र पनि विभिन्न उपक्षेत्र हुने उल्लेख छ । उदाहरणका लागि कृषि क्षेत्रभित्र अन्नबाली क्षेत्र, फलफूल क्षेत्र लगायतका उपक्षेत्रको रुपमा वर्गीकरण गर्नेछ । आफ्नो जग्गाको वर्गीकरणमा चित्त नबुझाउने पक्षले उजुरी गर्न पाउनेछन् । मन्त्रालयका अनुसार, एउटा क्षेत्रमा वर्गीकरण भएको भूमि अर्को प्रयोजनका लागि उपयोग गर्न मिल्ने छैन ।

मन्त्रालयले जारी गरेको विज्ञप्तिमा भनिएको छ, ‘आवासीय प्रयोजनको लागि वर्गीकृत क्षेत्र बाहेकका अन्य क्षेत्रमा कुनै पनि प्रयोजनले व्यवसायिक रूपमा घडेरी विकसित गर्न र सोको बिक्री वितरण गर्न नमिल्ने ।’ मन्त्रालयले महत्वपूर्ण खनिज पदार्थ फेला परेमा, प्राथमिकता प्राप्त आयोजना सञ्चालन गर्नुपरेमा, अन्तर्राष्ट्रिय सीमा, सुरक्षा, विकास लगायतका कारणले भूउपयोग परिवर्तन गर्नसक्ने उल्लेख छ । विपद व्यवस्थापनको सिलसिलामा संघीय सरकारले असुरक्षित बस्ती सार्नसक्ने व्यवस्था पनि नियमावलीमा छ ।

नियमावलीले स्थानीय तहलाई भूउपयोग परिवर्तन गरी असुरक्षित बस्ती सार्न सक्ने, जग्गाको खण्डीकरण नियन्त्रण तथा कित्ताकाट गर्ने कार्यलाई नियमन गर्न आवश्यक आधार र मापदण्ड तयार गर्ने अधिकार दिएको छ । कृषि भूमिमा यान्त्रीकरण गर्न कित्ता जग्गा एकीकरण गरी चक्लाबन्दी कार्यक्रम सञ्चालन गर्न सकिने व्यवस्था नियमावलीमा छ ।

काठमाडौं । अर्थमन्त्री जनार्दन शर्माले सबैको अपनत्व कायम हुने गरी सरोकारवाला पक्षहरुसँग बारम्बार छलफल गरी आगामी आर्थिक वर्ष ०७९\८० को बजेट ल्याएको बताएका छन् । उनले बजेट कार्यान्वयनमा सहयोग गरेर मुलुकलाई आत्मनिर्भर र समाजवाद उन्मुख अर्थतन्त्र निर्माण गर्ने लक्ष्यमा सहयोग गर्न पनि आग्रह गरेका छन् ।

नेपाल आर्थिक संघ र बैंक तथा वित्तीय संस्था परिसंघले अर्थ मन्त्रालयको सहकार्यमा आयोजना गरेको कार्यक्रममा बोल्दै अर्थमन्त्री शर्माले विभिन्न विषयगत क्षेत्रका सरोकारवाला, टेलिफोनबाट दूरदराजका नागरिक र रौतहटका अल्पसंख्यक परिवारदेखी कर्णालीका जनजातीसम्मलाई प्रत्यक्ष सोधेर बजेट निर्माण गरेकाले सबैको अपनत्व रहेको बताए । ‘यो बजेट तपाईंहरुको हो, म त केवल प्रतिनिधि मात्र हुँ,’ उनले भने, ‘मेरो क्षमताले भ्याएसम्म सबैको विषयलाई सम्बोधन गर्नेगरी बजेट बनाएको छु, अब यसलाई सबै मिलेर कार्यान्वयन गरौं ।’

आम जनताले स्वामित्व लिन सक्ने गरी बजेट बनाएकाले कार्यान्वयन हुने र बजेटले लिएका उदेश्य हासिल हुने उनले विश्वास व्यक्त गरे । ‘संसदमा अहिले यसबारेमा विभिन्न प्रश्न उठेका छन्, बहस भइरहेका छन् । यसले बजेट कार्यान्वयनमा सघाउ पुग्ने मेरो अपेक्षा छ’ उनले भने । उनले कृषिलाई उत्पादन, रोजगारी र निर्यातको क्षेत्र भएकाले प्राथमिकता दिएर बजेटमा समावेश गरेको जानकारी गराए ।

कृषिमा संरचनागत सुधारको पहल लिएको र ढुवानीका लागि कृषि एम्बुलेन्स तथा बजारका लागि संकलन केन्द्रको विषय राखिएको उनले बताए । उनले किसानलाई उत्साहित गर्न, परिचय पत्र वितरण गर्न र कृषि पेशाप्रति आकर्षण बढाउन किसान पेन्सनको योजना अघि सारेको र यसलाई कार्यान्वयन गरेरै छाड्ने बताए ।

शिक्षामा बजेट बढाइएको र १२ कक्षा पास गरेका विद्यार्थी कुनै न कुनै सीप समेत सिकेर श्रम बजारमा आउने उनको दाबी छ । मुलुकमा कृषि वस्तुको ठूलो उत्पादन संभावना भएकाले प्रमुख खाद्य बाली, तरकारी र फुलफुलको ३० प्रतिशतसम्म आयात प्रतिस्थापन गर्ने लक्ष्य राखिएको अर्थमन्त्री शर्माले बताए ।

काठमाडौं । सरकारले आगामी आर्थिक वर्ष २०७९/८० को बजेट ल्याएपछि बढ्ने आशा गरेको शेयर बजार लगातार ओरालो लागेको छ ।

बजेट घोषणापछिको पहिलो कारोबार दिन सोमबार ५० अंकले घटेको नेप्से दोस्रोदिन ३५ अंकले र आज ७ घटेको छ ।

पछिल्लो तीन कारोबार दिनमै नेप्से ९२ अंकले घटेको छ । बुधवार नेप्से ७.२६ अंकले घटेर २१३०.७१ विन्दुमा आइपुगेको छ ।

यसदिन २२७ कम्पनीको १ अर्ब ७ करोड ८४ लाख ८४ हजार १८१ रुपैयाँ बराबरको ३० लाख २० हजार ६७ कित्ता शेयर किनबेच भएको छ ।

अघिल्लो दिनको तुलनामा कारोबार रकममा भने घटेको आएको छ । मंगलवार १ अर्ब ३१ करोड ७६ लाख ९९ हजार ८९ रुपैयाँ बराबरको कारोबार भएको थियो ।

आज कारोबारमा आएका १३ वटा समूहमध्ये तीन समूहबाहेक अरु सबै समूहको परिसूचक घटेको छ । घट्दो बजारमा आज दुई कम्पनीको शेयर मूल्यमा भने पाजेटिभ सर्किट लागेको छ ।

मैलुङ खोलाको शेयर मूल्य ठ्याक्कै १० प्रतिशत बढेको छ भने बलेफी हाइड्रोपावरको करिब १० प्रतिशतले बढेको छ ।

मैलुङखाला जलविद्युत कम्पनीको शेयरमूल्य १० प्रतिशतले बढेर प्रतिकित्ता ५२८ रुपैयाँ पुगेको छ भने बलेफी हाइड्रोपावर कम्पनीको शेयरमूल्य ९.९४ प्रतिशतले बढेर प्रतिकित्ता १३९.४० रुपैयाँ पुगेको छ ।

शिखर इन्स्योरेन्सको शेयर मूल्यमा नेगेटिभ सर्किट लागेको छ । यसका सेयरधनीले ठ्याक्कै १० प्रतिशत गुमाएका छन् ।

त्यसैगरी, नेपाल इन्भेष्टमेन्ट बैंक ७.२५, गुँरास लघुवित्त ७.०१, लाइफ इन्स्योरेन्स कर्पोरेशन ६.८०, मानुषि लघुवित्त ४.७२, एनआइसी एशिया ग्रोथ फण्ड ४.७१, सूर्य लाइफ, लुम्बिनी जनरल इन्स्योरेन्स, युनाइटेड इदिमर्दी र विजय लघुवित्तका शेयरधनीले साढे ३ प्रतिशत गुमाएका छन् ।

नेपाल इन्भेष्टमेन्ट बैंकको सर्वाधिक कारोबार भएको छ । यसको १२ करोड रुपैयाँ बढीकोे सेयर किनबेच भएको छ । त्यसैगरी, हिमालयन डिस्ट्रीलरी साढे ४ करोड र शिखर इन्स्योरेन्स पौने ४ करोड बढीको कारोबार हुँदै शीर्ष तीनमा रहे ।

काठमाडौं । सेयर बजारमा लगातार गिरावट आएको छ । आगामी आर्थिक वर्ष २०७९/८० को बजेट घोषणापछिको पहिलो कारोबार दिन सोमबार ५० अंकले घटेको नेप्से आज ३५ अंकले घटेको छ ।

पछिल्लो दुई कारोबार दिनमै नेप्से ८५ अंकले घटेको छ । मंगलबार नेप्से ३५.५३ अंकले घटेर २१३७.९२ विन्दुमा आइपुगेको छ । यसदिन २२९ कम्पनीको १ अर्ब ३१ करोड ७६ लाख ९९ हजार ९० रुपैयाँ बराबरको ३७ लाख ६९ हजार ८१२ कित्ता सेयर किनबेच भएको छ ।

आज कारोबारमा आएका १३ वटा समूहमध्ये म्युचुअल फण्डबाहेक अरु सबै समूहको परिसूचक घटेको छ । निर्जीवन बीमा समूह सबैभन्दा धेरै २.५६ प्रतिशतले घटेको छ ।

आज एनआइसी एशिया बैंकको सर्वाधिक कारोबार भएको छ । यसको ५ करोड रुपैयाँकोे सेयर किनबेच भएको छ । त्यसैगरी, नबिल बैंक झन्डै ४ करोड र हिमालयन डिस्ट्रीलरी साढे ३ करोड बढीको कारोबार हुँदै शीर्ष तीनमा रहे ।
उच्च अंकले घटेको बजारमा आज पनि नेपाल इन्भेष्टमेन्ट बैंकको सेयर मूल्यमा नेगेटिभ सर्किट लागेको छ । यसको साधरण र प्रमोटर दुवै सेयरधनीले १० प्रतिशत गुमाएका छन् ।

त्यसैगरी, एनएलजी इन्स्योरेन्स ६.५०, कर्पोरेट डेभलपमेन्ट बैंक ५.७५, मल्टिपर्पस फाइनान्स ५.३८, प्रभु इन्स्योरेन्स ५.२८, राष्ट्रिय बीमा कम्पनीे प्रमोटर सेयर ५.१५, मैलुङखोला ५.१२, नेपाल इन्स्योरेन्स र समृद्धि फाइनान्सको सेयर मूल्य साढे ४ प्रतिशतले घटेको छ ।

काठमाडौं । नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणका अनुसार पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको संचालन आगामी नयाँ वर्ष २०२३ बाट गर्ने तयारी छ । प्राधिकरणका महानिर्देशक प्रदीप अधिकारीले सोमबार अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध समितिमा यस्तो जानकारी गराएका हुन् । उनले घोषणा गरेकै मितिमा नियमित उडान गर्न सजिलो भने छैन । खासगरी भौतिक संरचना निर्माणको काम समयमै सकिए पनि यहाँ अन्य व्यवस्थापकीय काम यथावत नै छन् ।

जसले विमानस्थलको कामलाई पर धकेल्नेछ । विमानस्थलका अनुसार जहाज अवतरण गर्ने रुटमा पर्ने एक डाँडो सम्याउनु पर्ने छ । साथै, ल्याण्डफिल साइट व्यवस्थापनको काम समेत गर्नुपर्नेछ । यी काम नयाँ आर्थिक वर्षको शुरुवात नै गरिने उनको भनाई छ । यो विमानस्थल सन् २०१४ मा ठेक्का सम्झौता भएको थियो । सन् २०२१ मै सकिनु पर्ने आयोजना कोभिडपछि पर धकेलिएको हो ।