Category: विश्व

आबुधाबी, २३ भदौ (रासस–एएफपी) । खाडी राष्ट्रहरूले आफ्नो सुरक्षाका लागि संयुक्त राज्य अमेरिका वा अन्य अन्तरराष्ट्रिय गठबन्धनमा मात्र निर्भर रहन नसक्ने र सुरक्षा क्षेत्रमा अझ बढी आत्मनिर्भर बन्नुपर्ने कतारको विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ताले सोमबार बताएका छन् । संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई) को राजधानी आबुधाबीमा आयोजित ‘हिली फोरम’ मा बोल्दै प्रवक्ता माजिद अल–अन्सारीले खाडी क्षेत्रमा अन्तरराष्ट्रिय सेनाको उपस्थिति र अमेरिकासँगको रणनीतिक गठबन्धन महत्वपूर्ण भए पनि त्यसले मात्र क्षेत्रको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न नसक्ने बताए ।

“हामीलाई हाम्रा साझेदार र सहयोगीहरूको आवश्यकता छ । तर आफ्नो सुरक्षाका लागि हामी उनीहरूमा मात्र निर्भर रहन सक्दैनौँ”, उनले भने। उनका अनुसार सुरक्षा क्षेत्रमा आत्मनिर्भरता नै अघि बढ्ने मुख्य बाटो हो । कतार अमेरिका–इरान द्वन्द्वमा प्रमुख मध्यस्थकर्ताका रूपमा सक्रिय रहँदै आएको छ । यस क्रममा उसले आफ्ना ऊर्जा पूर्वाधारलाई लक्षित गरी इरानबाट भएका आक्रमणसमेत सामना गरेको छ ।

सानो तर धनी ग्यास उत्पादक राष्ट्र कतारले मध्यपूर्वमा रहेको अमेरिकाको सबैभन्दा ठूलो सैन्य आधारमध्ये एकलाई आश्रय दिँदै आएको छ । द्वन्द्वका क्रममा इरानले अमेरिकी आक्रमणको जवाफमा अमेरिकी सैन्य आधार तथा क्षेत्रका ऊर्जा पूर्वाधारलाई लक्षित गर्दै आक्रमण गरेको छ ।

छ महिनादेखिको द्वन्द्वपछि अमेरिका र इरान गतिरोधमा पुगेका छन् । इरानले रणनीतिक महत्वको हर्मुज जलसन्धिमा जहाज आवतजावतमा अवरोध पु¥याइरहेको छ भने अमेरिकाले इरानी बन्दरगाहमाथि नाकाबन्दीको दबाब बढाइरहेको छ । गत महिना मध्यस्थता प्रयासस्वरूप कतारका प्रधानमन्त्री शेख मोहम्मद बिन अब्दुलरहमान अल थानी तेहरान पुगेका थिए । त्यसअघि हर्मुज जलसन्धिसँग सीमा जोडिएका इरान र ओमानले अस्थायी समुद्री मार्ग ९सिपिङ करिडोर० सञ्चालन तथा जलसन्धिमा रहेका बारुदी सुरुङ हटाउने विषयमा छलफल गरिरहेको बताएका थिए ।

दुबई, २२ भदौ (रासस–एएफपी) । दक्षिण–पश्चिम यमनमा यमनी सरकारी सेना र इरान समर्थित हुथी विद्रोहीहरूबीच शनिबार दिउँसोदेखि आइतबार बिहानसम्म भएको लडाइँमा १४० भन्दा बढी सेना र विद्रोही लडाकुहरूको मृत्यु भएको सैन्य स्रोतहरूले बताएका छन् । साउदी समर्थित सरकारी सेनाका दुई सैन्य अधिकारीहरूले एएफपीलाई बताएअनुसार उनीहरूतर्फ ८४ सैनिक मारिएका छन्, जसमध्ये अधिकांश मिसाइल आक्रमणमा परेका हुन् । यसैबीच चार हुथी सैन्य स्रोतहरूले सोही अवधिमा ५७ विद्रोही लडाकुहरू मारिएको पुष्टि गरेका छन् ।

इरानले हर्मुज जलमार्ग व्यावसायिक जहाजका लागि बन्द गरेसँगै विश्वको सबैभन्दा ठूलो कच्चा तेल निर्यातकर्ता साउदी अरब बाब अल–मन्डब चेकपोइन्टको तेलको पारवहन मार्गको रूपमा महत्त्वपूर्ण बनेको छ । शनिबार एक सैन्य अधिकारीले एएफपीलाई बताएअनुसार एडेनस्थित सरकारको प्रमुख समर्थक साउदी अरबले ताइजमा हालै हुथीहरूले कब्जा गरेका स्थानहरूमाथि तीन हवाई आक्रमण गरेको थियो ।

विद्रोहीहरूले राजधानी सानाका लागि इरानी विमानलाई प्रवेश दिएपछि र जुलाईमा हुथी विद्रोही र यमन सरकारबीच भएको युद्धविराम उल्लङ्घन भएपछि आक्रमणको श्रृङ्खला सुरु भएको थियो । इरान–समर्थित हुथीहरू र अमेरिका सहयोगी साउदी अरबद्वारा समर्थित सरकारी सेनाबीचको यो लडाईँले फराकिलो मध्यपूर्वी युद्धको नयाँ युद्ध मोर्चाको उदयलाई सङ्केत गर्छ ।

फेब्रुअरीको अन्त्यमा अमेरिका र इजरायलले इरानमा गरेको संयुक्त आक्रमणपछि इरानले मध्यपूर्वमा रहेका अमेरिकी सैन्य आधार शिविरलाई लक्षित गरी आक्रमण गर्दै आएको छ भने इरानका धेरै क्षेत्रमा अमेरिकी आक्रमणको प्रभाव परेको छ । इरानमाथि भएको अमेरिकी आक्रमणपछि यस क्षेत्रमा इरान निकट समूहहरू सक्रिय भएका छन् । इरानको समर्थनमा हुथीहरूले साउदी अरबको समुद्री नाकाबन्दी पनि घोषणा गरेका छन् र त्यसका जहाज तथा क्षेत्रमाथि आक्रमण सुरु गरेका छन् ।

किएभ, २२ भदौ (रासस–एएफपी) । अमेरिकी प्रतिनिधि जारेड कुश्नर र स्टिभ विट्कफले आइतबार युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीसँग रुससँगको युद्ध अन्त्य गर्ने सम्बनधमा वार्ता गरेका छन् । उनीहरूले शनिबार रुसका भ्लादिमिर पुटिनसँग भेटेपछि किएभको भ्रमण गरेका हुन्।

अमेरिकीहरूले ग्रीष्मकालीन तनाव बढेपछि दोस्रो विश्वयुद्धपछिको युरोपको सबैभन्दा खराब द्वन्द्व अन्त्य गर्न वार्ता पुनः सुरु गर्ने आशामा रूसबाट रेलमार्ग हुँदै युक्रेनी राजधानी किएभ पुगेका थिए । नेता जेलेन्स्कीले किएभको मध्य क्षेत्रमा भएको अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पका ज्वाइँ कुश्नर र व्यापारिक साझेदार विट्कफसँग भेटको भिडियो सार्वजनिक गर्दै ‘वार्ता सुरु भएको बताएका छन् ।
विट्कफ र कुश्नरले मस्कोकोे आठ पटक भ्रमण गरेका थिए तर रुसको फेब्रुअरी २०२२ आक्रमणपछि घातक प्रहार खेपेको किएभमा यसभन्दा पहिले वार्ताका लागि पुगेका पाइदैन । वार्तामा युक्रेनका उच्च सुरक्षा अधिकारी र वार्ताकारहरूका साथै केही युरोपेली राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकारहरू पनि उपस्थित थिए।

जेलेन्स्कीले अमेरिकी प्रतिनिधिहरूलाई किएभको ऐतिहासिक सेन्ट सोफिया क्याथेड्रलको अवलोकन भ्रमणमा साथ दिनुभएको थियो, जसको अगाडि शुक्रबार रुसी ड्रोन प्रहारबाट क्षतिग्रस्त एसबीयू सुरक्षा भवन छ। मस्कोको युक्रेन आक्रमणले लाखौँ मानिसको ज्यान लिएको छ र करोडौँलाई विस्थापित बनाएको छ।

विट्कफ र कुश्नरले शनिबार पुटिनसँग ‘रुस–युक्रेन युद्धमा शान्तिका लागि राष्ट्रपति ट्रम्पको एजेन्डा अगाडि बढाउन’ भेट गरेको ह्वाइट हाउसका एक अधिकारीले एएफपीलाई उपलब्ध गराएको वक्तव्यमा उल्लेख छ । दुवै पक्षले आगामी कदमका लागि ठोस योजनाहरूबारे छलफल गरेका छन्, जुन आउँदा हप्ताहरूमा घोषणा गरिनेछ र भोलि युक्रेनी अधिकारीसँग पनि उत्तिकै उत्पादक भेटघाटको आशा गरिएको छ।”

क्रेमलिनका सहायक युरि उशाकोभले वार्तालाई ‘अत्यन्तै खुला’ बताउँदै अमेरिकीहरूले ‘सम्झौताका सम्भावित मार्गहरूबारे केही विचार अगाडि सारेका’ तर विस्तृत जानकारी नदिएको बताए । रुसी पक्षले अमेरिकीहरूलाई मस्कोले पूर्वी युक्रेनको बाँकी भाग कब्जा गर्ने आफ्ना सैन्य लक्ष्य हासिल गर्न ‘आत्मविश्वास’ राखेको बताएको उशाकोभले थपे ।

रुस र युक्रेन दुवैले अमेरिकी प्रतिनिधिहरूको भ्रमण वरिपरिका तीन दिनसम्म एकअर्काको राजधानीमाथि प्रहार नगर्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन्।
जेलेन्स्कीले आइतबार युक्रेन ‘वार्ताका लागि तयार’ रहेको बताए । “युक्रेन सधैँ रचनात्मक रहँदै आएको छ र रहिरहनेछ,” नेता जेलेन्स्कीले अमेरिकी कुटनीतिज्ञको भ्रमणअघि सामाजिक सञ्जालमा उल्लेख गरेका छन् ।

मस्कोले युद्ध सुरु गरेदेखि देशको हवाई क्षेत्र बन्द छ र भ्रमणमा आउने नेताहरू रेलबाट आइरहेका छन्। धेरै युक्रेनीहरूका लागि सफलताको आशा अझै कमजोर छ। “अहिले यसले मलाई कुनै आशा दिँदैन। पहिले नै धेरै वार्ता भइसकेका छन्,” किएभवासी २९ वर्षीय यारोस्लाभले एएफपीसँग भने ।

–ट्रम्पलाई धन्यवाद–

अमेरिकी प्रतिनिधिसँगको वार्ताअघि टेलिभिजनमार्फत रूसी राष्ट्रपति पुटिनले रुसले किएभमा प्रतिनिधिहरूको सुरक्षा सुनिश्चित गर्ने बताएका थिए । “वार्ता प्रक्रिया र तपाईंहरूजस्ता मध्यस्थकर्ताहरूको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न हामीले गर्न सक्ने सबै कुरा गर्नेछौँ,” पुटिनले विट्कफ र कुश्नरसँगको भेटमा भने । शनिबार अघि राष्ट्रपति पुटिनले युद्ध अन्त्य गर्न ‘सजिलो नभए पनि’ प्रयास जारी राखेकोमा अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पलाई धन्यवाद दिए ।

प्रतिनिधिहरूको किएभ यात्राबारे उनले भने, “अगाडि जे भए पनि, यस्ता सम्पर्कहरू निःसन्देह सधैं लाभदायक हुन्छन्।” ट्रम्पले शुक्रबार आफ्ना प्रतिनिधिहरू लडाइँ अन्त्य गर्ने ‘प्रस्ताव’ लिएर जाँदै गरेको बताएका थिए । “हामीसँग शान्तिका लागि एउटा विचार छ,” उनले विस्तृत जानकारी नदिई भने ।

अमेरिकी प्रयासहरूले अहिलेसम्म युद्धमा सफलता ल्याउन सकेका छैनन् र शान्ति प्रयासहरू अवरुद्ध भएका छन्, जसको आंशिक कारण वासिङ्टनको इरानसँगको युद्ध पनि हो। रुसले पूर्वी र दक्षिणी युक्रेनका ठूला भागहरू कब्जा गरेको छ र नेता पुटिनले मस्को पूर्वी युक्रेनको बाँकी भाग कब्जा गर्न दृढ रहेकोबारे जोड दिएका छन् ।

किएभ, युक्रेन, १८ भदौ (रासस–एएफपी) । युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले युद्ध जारी रहेसम्म युक्रेनी ड्रोन गतिविधिका कारण रूसको हवाई क्षेत्र नागरिक उड्डयनका लागि असुरक्षित बन्न सक्ने बताएका छन् । मंगलबार राति राष्ट्रका नाममा सम्बोधन गर्दै जेलेन्स्कीले रूसको हवाई क्षेत्र प्रयोग गर्ने एयरलाइन्स, बीमा कम्पनी तथा प्रमुख विमानस्थल सञ्चालनसँग सम्बन्धित पक्षहरूलाई सम्भावित जोखिमप्रति सचेत रहन आग्रह गरे । उनले युक्रेनले नागरिक विमानलाई लक्षित नगर्ने स्पष्ट पार्दै रुसी आकाशमा ड्रोन गतिविधि बढ्न सक्ने भएकाले नागरिक उड्डयनमा त्यसको प्रभाव पर्न सक्ने बताए ।

पछिल्ला महिनाहरूमा युक्रेनी ड्रोनको गतिविधिका कारण रूसका विभिन्न विमानस्थलमा हवाई सेवा पटक–पटक प्रभावित हुँदै आएको छ । जेलेन्स्कीले युद्ध जारी रहेसम्म यस्तो जोखिम कायम रहन सक्ने बताए । जेलेन्स्कीको भनाइप्रति रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले आपत्ति जनाउँदै त्यसलाई ‘राज्य आतंकवादको घोषणा’का रूपमा व्याख्या गरे । उनले युक्रेनसँग वार्ताका लागि प्रयास भइरहे पनि यस्तो परिस्थितिमा वार्ता अघि बढाउन कठिन हुने संकेत गरे ।

यसैबीच, रूस र युक्रेनबीच पछिल्ला महिनाहरूमा लामो दूरीका क्षेप्यास्त्र तथा ड्रोन आक्रमण तीव्र भएका छन् । पछिल्लो रुसी क्षेप्यास्त्र तथा ड्रोन आक्रमणमा किभ र आसपासका क्षेत्रमा कम्तीमा १२ जनाको मृत्यु भएको बताइएको छ । रुसले ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्रको प्रयोग बढाउँदै आएको छ भने युक्रेनले हवाई प्रतिरक्षाका लागि आवश्यक सामग्रीको अभाव सामना गरिरहेको जनाएको छ । त्यसको प्रतिक्रियास्वरूप युक्रेनले रूसभित्रका पूर्वाधार, बन्दरगाह तथा अन्य संरचनालाई लक्षित गर्दै ड्रोन आक्रमण बढाएको छ ।

राष्ट्रपति पुटिनले युक्रेनी आक्रमणका कारण रूसका केही नागरिक पूर्वाधार तथा तेल प्रशोधन केन्द्रमा क्षति पुगेको स्वीकार गरे । यद्यपि, उनले रुसी सेनाले युद्धको अग्रभागमा आफ्नो सैन्य गतिविधिको गति बढाइरहेको दाबी गरेका छन् । यता, जेलेन्स्कीले कूटनीतिक पहललाई सहयोग पु¥याउन आवश्यक परे निश्चित समय र क्षेत्रमा ड्रोन गतिविधि रोक्न सकिने संकेत गरे । रूस–युक्रेन युद्ध अन्त्यका लागि अमेरिकाको मध्यस्थतामा भइरहेका कूटनीतिक प्रयास भने हालसम्म ठोस निष्कर्षमा पुग्न सकेका छैनन् ।

बाटम, १५ भदौ (रासस–एपी) । मध्यपूर्वमा लामो तैनाथी पूरा गरी घर फर्किरहेको अमेरिकी विमानवाहक युएसएस अब्राहम लिङ्कन आइतबार बिहान सिङ्गापुर जलमार्गहुँदै अघि बढेको छ । उक्त युद्धपोत बन्दरगाह भ्रमणका लागि थाइल्यान्डमा रोकिने अपेक्षा गरिएको छ । अमेरिकी नौसेनाका ठूला युद्धपोतमध्ये एक लिङ्कनलेइरानविरुद्धको अमेरिकी सैन्य अभियानलाई समर्थन गर्दै आएको थियो । यसको पछिल्लो तैनाथीमा लगातार २५० दिनभन्दा बढी समुद्रमा बिताएको रेकर्ड बनेको थियो ।

लामो समयको तैनाथीका क्रममा चालक दलका सदस्यहरूको मानसिक स्वास्थ्यमा असर परेको तथा खाना र सरसफाइका सामग्रीलगायत आवश्यक आपूर्तिको अभाव भएको रिपोर्ट सार्वजनिक भएपछि लिङ्कनको तैनाथीबारे चिन्ता व्यक्त गरिएको थियो । थाई अधिकारीहरूका अनुसार लिङ्कन अमेरिकी सैन्य आधारमा फर्कनुअघि चालक दलका सदस्यलाई आराम तथा स्वास्थ्यलाभको अवसर दिन थाइल्यान्डमा रोकिनेछ ।

वाशिङटन, डिसी, १२ भदौः अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले नेपाललाई सक्दो सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन् । अमेरिकी समाचार संस्था एनबिसी न्यूजका अनुसार बिहीबार ह्वाइट हाउसमा आयोजित लेक ओन्टारियोको नाम परिवर्तनसम्बन्धी कार्यकारी आदेशमा हस्ताक्षर गर्न आयोजना भएको समारोहपछि सञ्चारकर्मीलाई सङ्क्षिप्त प्रतिक्रिया दिँदै उनले सहयोगको प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका हुन् । “नेपाललााई आवश्यक पर्ने जस्तोसुकै सहयोग गर्न अमेरिका तयार छ,” राष्ट्रपति ट्रम्पलाई उद्धृत गर्दै एनबिसीले भनेको छ । उनले भोटेकोशी बाढीबाट भएको क्षतिबारे नेपालका अधिकारीहरूसँग जानकारी लिएपछि उनीहरूलाई सहयोग गर्न अमेरिका तत्पर आफूले जानकारी गराएको बताए ।