Category: विश्व

काठमाडौं । लामो समयदेखि चलेको विद्रोहलाई दबाउन सरकारले सुरक्षा कारबाही तीव्र पारेपछिको सबैभन्दा घातक झडपमा बिहीबार मध्य भारतको जङ्गलमा कम्तीमा २२ जना माओवादी विद्रोहीको मृत्यु भएको छ । भारतको स्रोत साधनले सम्पन्न केन्द्रीय क्षेत्रका सीमान्तकृत मानिसहरूको अधिकारका लागि लडिरहेको दशकौँ लामो ‘नक्सलवादी’ विद्रोहमा एक हजारभन्दा बढी मानिसको ज्यान गइसकेको छ । छत्तीसगढ राज्यमा दिनभरि चलेको दुई छुट्टाछुट्टै झडपमा एक भारतीय अर्धसैनिक सुरक्षा अधिकारीको पनि मृत्यु भएको प्रहरीले जनाएको छ ।

भारतीय जनता पार्टीका नेता तथा सङ्घीय गृहमन्त्री अमित शाहले सामाजिक सञ्जाल एक्समा विद्रोही आन्दोलनका लागि साझा भारतीय नाम प्रयोग गर्दै लेख्नुभएको छ, “हाम्रो सुरक्षा बलको दुई छुट्टाछुट्टै कारबाहीमा २२ नक्सलवादी मारिएका छन् ।” बिजापुर जिल्लामा बिहान सबेरै भएको झडपमा १८ जना लडाकूसमेत २२ जनाको मृत्यु भएको प्रहरीले जनाएको छ ।

राज्यको दक्षिणी क्षेत्रमा भएको छुट्टाछुट्टै भिडन्तमा अन्य चार जना विद्रोही मारिएका छन् । दुवै युद्धस्थलमा खोजी कार्य जारी रहेको र सुरक्षा बलले दुवै क्षेत्रबाट हातहतियार र गोलाबारुद बरामद गरेको दावी गरेको छ । शाहले सामाजिक सञ्जाल एक्समा लेख्नुभएको छ, “मोदी सरकार नक्सलवादीहरूविरुद्ध निर्मम दृष्टिकोणका साथ अगाडि बढिरहेको छ र आत्मसमर्पण नगर्ने नक्सलवादीहरूविरुद्ध शून्य सहनशीलताको नीति अपनाइरहेको छ ।”

सन् १९६७ मा चिनियाँ क्रान्तिकारी नेता माओत्सेतुङबाट प्रेरित सशस्त्र अभियान सुरु भएको क्षेत्रमा नक्सलवादी भनेर चिनिने विद्रोहीहरू लामो समयदेखि निरन्तर लड्दै आएका छन् । शाहले भारत सरकारले अर्को वर्षको मार्चको अन्त्यसम्ममा विद्रोहको अवशेषलाई ध्वस्त पार्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्दै आउनुभएको छ । गत वर्ष सुरक्षा फौजको कारबाहीमा करिब २८७ विद्रोही मारिएका थिए जसमध्ये अधिकांश छत्तीसगढमा रहेको सरकारी तथ्याङ्कले देखाएको छ ।

भारतीय समाचार संस्था प्रेस ट्रस्ट अफ इन्डिया९पिटिआई० का अनुसार यस वर्ष अहिलेसम्म ८० भन्दा बढी माओवादी मारिएका छन् । माओवादीले स्थानीय बासिन्दाका लागि जमिन, रोजगारी र यस क्षेत्रको अथाह प्राकृतिक स्रोतको हिस्सा माग्दै आएको छ । भारतको पूर्व र दक्षिणका धेरै दुर्गम समुदायहरूमा प्रवेश गरको उक्त आन्दोलनले सन् २००० को दशकको सुरुसम्म शक्ति र सङ्ख्यामा वृद्धि गरेको थियो तर पछिल्ला दुई दशक यता यो आन्दोलन कमजोर देखिएको छ ।

सन् २००० पछि नयाँ दिल्लीले ‘रेड करिडोर’ नामाकरण गरेको उक्त क्षेत्रमा दशौँ हजार सैनिक तैनाथ गरेको छ । यस द्वन्द्वमा सरकारी फौजमाथि कैयौँ घातक आक्रमणहरू पनि भएका छन् । गत जनवरीमा सडक छेउमा भएको बम विस्फोटमा परी कम्तीमा नौ भारतीय सैनिकको मृत्यु भएको थियो । रासस-एएफपी

काठमाडौं । बङ्गलादेशको एक अदालतले आइतबार सन् २०१९ मा सामाजिक सञ्जालमा देशको पूर्व सरकारको आलोचना गर्ने एक सहपाठी विद्यार्थीको हत्या गरेको आरोपमा विश्वविद्यालयका २० जना पूर्वविद्यार्थीको मृत्युदण्डको सजायलाई सदर गरेको छ । तत्कालीन शेख हसिनाको सरकारले भारतसँग पानी बाँडफाँट सन्धिमा हस्ताक्षर गरेकोमा आलोचना गर्ने फेसबुक पोस्ट प्रकाशित गरेको केही घण्टापछि बङ्गलादेश युनिभर्सिटी अफ इन्जिनियरिङ एन्ड टेक्नोलोजी (बुइट) का २१ वर्षीय विद्यार्थी अबरार फहादको हत्या भएको थियो ।

फहादलाई २५ विद्यार्थीको समूहद्वारा क्रिकेट ब्याटले करिब छ घण्टासम्म पिटिएको थियो । उनीहरू सबै बङ्गलादेश छात्र लिगका सदस्य थिए । बङ्गलादेश छात्र लिग पूर्व प्रधानमन्त्री हसिनाको राजनीतिक दल अवामी लिगको विद्यार्थी शाखा हो । गत वर्ष विद्यार्थी नेतृत्वको विद्रोहपछि हसिना अपदस्थ हुनुअघि विश्वविद्यालय परिसरमा आतङ्कको शासन सिर्जना गरेको आरोप उक्त विद्यार्थी शाखामाथि लगाइएको थियो ।

“म सन्तुष्ट छु । कानूनी प्रक्रिया चाँडै पुरा हुने र न्याय हुने मलाई आशा छ”, फहादका बुबा बरकत उल्लाले आइतबार अदालतले फैसला सुनाएपछि पत्रकारहरूलाई भन्नुभयो, “म आफ्ना छोराहरूलाई शीर्ष विश्वविद्यालयमा पठाउने अभिभावकहरूलाई दोष दिन चाहन्न, तर तिनीहरू खराब राजनीतिमा संलग्न भए । म अरूलाई हानिकारक गतिविधिहरूबाट टाढा रहन आग्रह गर्दछु ।”

फहादको हत्याले देशव्यापी विरोध प्रदर्शन निम्त्यायो । प्रदर्शनले हसिनालाई अपराधीहरूलाई उच्चतम सजाय दिने वाचा गर्न बाध्य तुल्याएको थियो ।

फैसला कार्यान्वयन गर्न उचित कानूनी प्रक्रिया अपनाइने महान्यायाधिवक्ता मोहम्मद असदुज्जमानले पत्रकारहरूलाई बताए । “बीसजनालाई मृत्युदण्ड र पाँच जनालाई आजीवन कारावासको सजाय दिने तल्लो अदालतको फैसलाई उच्च अदालतले सदर गरेको छ”, असदुज्जमानले भने, “दोषीहरूलाई फैसलाविरुद्ध अपील गर्न अनुमति दिइनेछ र अदालतले सुनिश्चित गरेका सबै अधिकारहरू प्राप्त हुनेछन् ।”

समूहका प्रतिरक्षा वकिलहरू मध्ये एक सैयद मिझानुर रहमानले भने, “हामी फैसलाविरुद्ध अपिल गर्नेछौँ ।” मृत्युदण्डको सजाय सुनाइएका २० जनामध्ये चार जना अझै फरार छन् । फहादको हत्यामा दोषी ठहर भएका तीमध्ये एक मुन्तासिर अल जेमी अगस्ट ६ मा उच्च सुरक्षा जेलको पर्खाल तोडेर भागेका थिए । बङ्गलादेशमा मृत्युदण्डको सजाय सामान्य छ । यहाँ सयौँ मानिस मृत्युदण्डको लाइनमा छन् । सबै मृत्युदण्ड झुण्ड्याएर दिइन्छ । यो बेलायती औपनिवेशिक शासनको विरासत हो । रासस, एएफपी

काठमाडौं । दक्षिणपश्चिम पाकिस्तानको बलोचिस्तान प्रान्तमा सशस्त्र लडाकुले कब्जामा लिएको एक यात्रुवाहक रेलमा बन्धक बनाइएकामध्ये कम्तीमा ३०० जना मुक्त भएका र उनीहरूको उद्धारका लागि सञ्चालित कारबाही सम्पन्न भएको पाकिस्तानी सेनाले जनाएको छ।

पाकिस्तानको सेनाका प्रवक्ताले सुरक्षा कारबाहीमा कम्तीमा ३३ लडाकु मारिएको दाबी गरेका छन्। बलोच लिबरेशन आर्मी (बीएलए)ले रेलमा आफूले आक्रमण गरेको दाबी गरेको छ। यद्यपि पाकिस्तानी सेनाले उक्त घटनाका योजनाकारहरू अफगानिस्तानमा रहेको आरोप लगाएको छ।

पाकिस्तानी प्रधानमन्त्री शहबाज शरिफ समेत बिहीवार उक्त दक्षिण पश्चिमी प्रान्तको राजधानी क्वेटा पुगेर त्यहाँ घातक रेल हमलापछिको सुरक्षा अवस्थाको समीक्षा गरेका छन्। पाकिस्तानी सेनाका अनुसार आक्रमणकारीहरूविरुद्ध सुरक्षा कारबाही सुरु हुनुअगाडि नै रेलमा सवार २१ सर्वसाधारण र चार सैनिकको मृत्यु भएको थियो।

मङ्गलवार क्वेटाबाट पेशावर जान लागेको जफर एक्स्प्रेस रेलमा बीएलएका लडाकुले गोली प्रहार गर्दै यात्रुहरूलाई आफ्नो नियन्त्रणमा लिएका थिए। उक्त रेलमा करिब ४४० यात्रु सवार रहेको सैन्य प्रवक्ताले बताएका छन्। सेनाले उक्त क्षेत्रमा अन्य जोखिम भए नभएकोबारे जाँच गरिरहेको जनाएको छ।

अङ्ग्रेजी पत्रिका ुडनुका अनुसार पाकिस्तानी सेनाले उक्त घटना अफगानिस्तानभित्र रहेका लडाकुहरूले गराएको आरोप लगाएको छ। पाकिस्तानको गुप्तचर निकायले आफूसँग उक्त आक्रमणका योजनाकारहरू अफगानिस्तानमा रहेको कुरा पुष्टि गर्ने ‘अकाट्य प्रमाणू रहेको जनाएको छ। पाकिस्तानी पक्षले तालिबानलाई आफ्ना ‘अन्तर्राष्ट्रिय उत्तरदायित्वू वहन गर्न आह्वान गरेको छ। पाकिस्तानले यसअघि आफ्नो भूमिमा भएका केही आक्रमणमा तालिबानको संलग्नता भएको आरोप लगाउने गरेको थियो।

सुरक्षा अधिकारीहरूलाई उद्धृत गर्दै केही सञ्चारमाध्यमले उक्त रेलबाट केही लडाकुहरूले बन्धकहरू समेत लिएर वरपरको पहाडी भूभागतिर गएको विवरण प्रकाशित गरेका छन्। आक्रमणका समयमा वरपरको क्षेत्रमा भागेका यात्रुहरूको खोजी भइरहेको पाकिस्तानी सेनाले जनाएको छ। कति यात्रुहरू सम्पर्कविहीन छन् भन्नेबारे स्पष्ट हुन नसकेको अधिकारीहरूले बताएका छन्। बीएलए पाकिस्तानको सत्तालाई चुनौती दिने विद्रोही सङ्गठन हो। उक्त समूहले बलोचिस्तानको स्वतन्त्रता माग गर्दै आएको छ।

काठमाडौं । पाकिस्तानको बलुचिस्तान प्रान्तबाट अपहरणमा परेका ३०० जनालाई उद्धार गरिएको पाकिस्तानी सेनाले जनाएको छ । यस क्रममा ३३ अपहरणकारी मारिएका पनि छन् । मंगलबार क्वेटाबाट पेशाबरतर्फ जाँदै गरेको जाफर एक्सप्रेसको रेललाई बीच बाटोमा रोकेर बलुच लिबरेसन आर्मी (बीएलए)ले यात्रीहरुलाई अपहरण गरेको थियो ।

रेलमा करिब चार सय यात्रीहरु थिए । यात्रीको रुपमा १०० जना सैनिक पनि थिए । अपहरणकारीले २१ सर्वसाधारण र ४ सैनिकलाई गोली हानेर मारिदिएका बीबीसीले जनाएको छ । पाकिस्तानी सेनाले ३६ घण्टाको अपरेसनपछि सबै यात्रीहरुलाई सकुशल उद्धार गरिएको जनाएको छ । जति यात्रुहरुको मृत्यु भएको छ, ती अप्रेसन सुरु हुनुभन्दा अगाडि नै अपहरणकारीले मारेको सेनाका अधिकारीहरुको भनाइ छ ।

पाकिस्तानका सञ्चार मन्त्री अत्ता तरारले रेलमा कूल ४४० यात्रु रहेका र सेनाले सावधानी एवम् कुशलतापूर्वक उद्धार गर्न सफल भएको बताएका छन् । सेनाको अप्रेसनको क्रममा यात्रीहरुलाई कुनै पनि क्षति नभएको उनले बताए । बीएलएले रेलका यात्रीहरु अपहरण गरी आफ्ना कार्यकर्ताहरुलाई ४८ घण्टाभित्र विनासर्त रिहा गर्न माग गरेको थियो । तर सरकारले उनीहरुका कुरा नसुनी सैनिक टोली परिचालन गरेको थियो ।

काठमाडौं । पाकिस्तानको बलोचिस्तान प्रान्तमा सशस्त्र लडाकुहरूले एउटा यात्रुवाहक रेलमा आक्रमण गरी बन्धक बनाएकामध्ये कम्तीमा १९० जना मुक्त भएको सुरक्षा अधिकारीहरूले बताएका छन्। सैन्य अधिकारीहरूका अनुसार सुरक्षाकर्मीहरूले गरेको कारबाहीमा कम्तीमा २७ लडाकुको मृत्यु भएको छ। यद्यपि बीबीसीले उक्त सूचना स्वतन्त्र रूपमा पुष्टि गर्न नसकेको लेखेको छ ।

बलोच लिबरेशन आर्मी (बीएलए) का लडाकुहरूले मङ्गलवार क्वेटाबाट पेशावर जान लागेको जफर एक्स्प्रेस रेलमा गोली प्रहार गर्दै यात्रुहरूलाई आफ्नो नियन्त्रणमा लिएका थिए। उक्त रेलमा ४०० जनाभन्दा बढी यात्रु चढेको बताइएको छ।
उक्त पृथक्तावादी समूहले रेलमा धावा बोल्नुअघि पहाडी भेगमा अवस्थित सिबी जिल्लामा रेलको पटरीमा आफूले बम आक्रमण गरेको र रेल नियन्त्रणमा लिएको दाबी गरेको थियो।

उद्धार हुनेहरूमध्ये केही व्यक्ति घाइते छन्। उनीहरूलाई उपचारका लागि अस्पताल भर्ना गरिएको छ। बन्धकहरूलाई मुक्त गर्न सुरक्षा कारबाही जारी छ। सो अभियानमा सयौँ सुरक्षाकर्मीहरू परिचालित छन्। उनीहरूले हेलिकप्टर पनि प्रयोग गरेका छन्। रेलमा अब कति बन्धक बाँकी छन् भन्ने स्पष्ट छैन। सुरक्षा अधिकारीहरूलाई उद्धृत गर्दै केही सञ्चारमाध्यमले उक्त रेलबाट केही लडाकुहरू बाहिर गइसकेको विवरण प्रकाशित गरेका छन्।

पाकिस्तानी सेनाका एक वरिष्ठ अधिकारीले बीबीसीसँग कुरा गर्दै उक्त रेलमा १०० भन्दा बढी सैनिक चढेको पुष्टि गरेका छन्। उक्त क्षेत्रमा रेलसेवा स्थगित गरिएको छ। बीबीसीले क्वेटामा बुधवार काठका सयौँ शवपेटिका लगिएको देखेको छ। रेल्वेका एक अधिकारीका अनुसार ती शवपेटिका खाली छन् तर आक्रमणका बेला र कारबाहीका बेला मानिसहरूको मृत्यु भएको हुन सक्ने सम्भावनालाई ध्यानमा राखी मगाइएको छ।

स्थानीय सञ्चारमाध्यममा प्रकाशित विवरणहरूका अनुसार लडाकुहरूले बलोच राजनीतिक बन्दीहरूलाई ४८ घण्टाभित्र मुक्त गर्नुपर्ने माग राखेका थिए। आफ्नो माग पूरा नभए बन्धकहरूको हत्या गर्ने धम्की उनीहरूले दिएका थिए। बीएलए पाकिस्तानको सत्तालाई चुनौती दिने विद्रोही सङ्गठन हो।

उक्त समूहले बलोचिस्तानको स्वतन्त्रता माग गर्दै आएको छ। गत नोभेम्बर महिनामा क्वेटास्थित रेल्वे स्टेशनको एउटा प्रतीक्षालयमा बम विस्फोट हुँदा एक आत्मघाती आक्रमणकारीसहित २५ जनाको मृत्यु भएको थियो। बीएलएले उक्त घटना आफूले गराएको दाबी गरेको थियो।

काठमाडौं । पाकिस्तानबाट बलुचिस्तानको स्वतन्त्रताका लागि संघर्ष गरिरहेको बलुच लिबरेशन आर्मी (बीएलए)ले एक यात्रु ट्रेन कब्जामा लिएको छ । एक सय सुरक्षाकर्मीसहित ४७० जना सवार ट्रेन दक्षिणपश्चिमी बलुचिस्तान प्रान्तको क्वेटाबाट हैदर पख्तुनख्वा हुँदै पेशावर जाँदै थियो । ट्रेन नियन्त्रणमा लिएपछि महिला, बालबालिकालगायत ३७० स्थानीयलाई मुक्त गरेको तथा एक सय सुरक्षाकर्मीलाई बन्धक बनाएको बीएलएले दावी गरेको छ ।

सयजना सुरक्षाकर्मीमध्ये पाकिस्तानी सेना, पाकिस्तानी प्रहरी र इन्टेलिजेन्स एजेन्सीका सदस्य छन् । ट्रेनलाई नियन्त्रणमा लिएपछि भएको भिडन्तमा ६ पाकिस्तानी सुरक्षाकर्मी मारिएको दावी बीएलएको गरेको समाचार एजेन्सी रोयटर्सले जनाएको छ ।

हाइज्याक गरिएको ट्रेनमा ९ वटा डिब्बा रहेका छन् । बलुच बिद्रोहीले ट्रेनलाई एउटा टनेलनजिकै रोकेर राखेको बताइएको छ । घटना सार्वजनिक भएपछि पाकिस्तानी सेनाले बन्धकहरूलाई मुक्त गर्ने अप्रेशन सुरु गरेको छ । यसक्रममा पाकिस्तानी एयरफोर्सले हमला सुरु गरेको छ भने स्थल सेना पनि परिचालन भएको छ । बीएलएले हवाइ हमला नरोके सबै बन्धकको हत्या गर्ने धम्की दिएको छ ।

एक सरकारी प्रवक्ताले विज्ञप्ति जारी गर्दै सिबी अस्पतालमा आपतकालीन अवस्था घोषणा गरिएको र एम्बुलेन्सहरू घटनास्थलमा पठाइएको बताएका छन् ।
बलुच विद्रोहीहरूले रेलवे ट्र्याकहरू उडाएर रेल रोक्न बाध्य पारेका थिए । त्यसपछि उनीहरू त्यसमा चढेर यात्रुलाई बन्धक बनाएका थिए ।

ग्यास र अन्य खनिज स्रोतहरूले समृद्ध मानिने बलुचिस्तानमा पृथकतावादी लडाकु समूहहरूले दशकौंदेखि सशस्त्र संघर्ष गर्दै आएका छन् । उनीहरूले पाकिस्तानी सरकार, पाकिस्तानी सेना र चिनियाँहरू विरुद्ध आक्रमण गर्दै आएका छन् । यस क्षेत्रमा चिनियाँ लगानीका विभिन्न आयोजना चलिरहेकाले तिनमा चिनियाँ प्राविधिकहरू कार्यरत रहेका छन् । बेला बेला उनीहरू बीएलएको निशानामा पर्दै आएका छन् ।

क्षेत्रफलको हिसाबले बलुचिस्तान पाकिस्तानको सबैभन्दा ठूलो प्रान्त हो । तर, जनसंख्याका हिसावले भने सबैभन्दा सानो हो । यसले पाकिस्तानको कुल भूभागको लगभग ४४ प्रतिशत क्षेत्रफल ओगटेको छ । बलुचिस्तान उत्तरपूर्वमा खैबर पख्तुनख्वा, पूर्वमा पञ्जाब र दक्षिणपूर्वमा सिन्धका पाकिस्तानी प्रान्तहरूसँग सिमाना जोडिएको छ । यसको पश्चिममा इरान र उत्तरमा अफगानिस्तानसँग सिमाना जोडिएको छ भने दक्षिणी सिमाना अरब सागरले बनेको छ ।

काठमाडौं । रूसले जासुसी गतिविधि गरेको आरोपमा दुई बेलायती ‘कूटनीतिज्ञ’लाई देश निकाला गर्ने घोषणा गरेको छ । दूतावासका द्वितीय सचिव र प्रथम सचिवका पतिलाई निष्कासन गरेको घोषणा गर्दै रुसको एफएसबी सुरक्षा सेवाले भनेको छ, “प्रतिगुप्तचर कार्यले राष्ट्रिय दूतावासको आवरणमा अघोषित बेलायती गुप्तचर उपस्थिति प्रकट गरेको छ ।”

विज्ञप्तिमा भनिएको छ, “हाम्रो देशमा प्रवेश गर्ने अनुमति प्राप्त गर्दा यी दुईले जानाजानी गलत जानकारी दिएका थिए, जसले गर्दा रुसी कानुनको उल्लङ्घन भएको थियो ।” बेलायतले उक्त आरोपबारे तत्काल कुनै प्रतिक्रिया दिएको छैन । रुसी विदेश मन्त्रालयले उनीहरूको मान्यता रद्द गरेको छ र उनीहरूलाई दुई हप्ताभित्र रुस छोड्न आदेश दिएको छ ।

मन्त्रालयले दूतावासका अन्य प्रतिनिधिलाई पनि सोधपुछका लागि बोलाएको टेलिग्राममा एक पोस्टमा उल्लेख गरिएको छ । रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनको २५ वर्षे शासनकालमा गुप्तचर निकायका कारण मस्को र लन्डनबिचको सम्बन्ध तनावपूर्ण बनेको छ । बेलायतले सन् २००६ मा लन्डनमा भएको विषाक्त आक्रमणमा पूर्व रुसी एजेन्ट तथा क्रेमलिनका आलोचक अलेक्जेन्डर लिटभिनेन्कोको हत्यामा मस्कोको हात रहेको आरोप लगाएको छ ।

सन् २०१८ मा बेलायत र उसका सहयोगीहरूले पूर्व डबल एजेन्ट सर्गेई स्क्रिपललाई सोभियत कालको नोभिचोक नामक ‘नर्भ एजेन्ट’ (विष) खुवाएको आरोपमा जासूस भनिएका दर्जनौं रुसी दूतावासका अधिकारीहरूलाई देश निकाला गरेका थिए । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको प्रशासनले क्रेमलिनसँग निकट सम्बन्ध कायम गर्न खोजिरहेको र रुसले युक्रेन द्वन्द्वको दोष अमेरिकाबाट युरोपतिर थोपरिरहेको बेला सोमबारको घोषणा आएको हो । रासस–एएफपी

काठमाडौं । सिरियामा सरकारी सुरक्षा फौज र पूर्वराष्ट्रपति बसर अल असदका समर्थकबीच शुक्रबार र शनिबार भएका झडपमा एक हजारभन्दा बढीको ज्यान गएको छ । ज्यान गुमाउनेमा कम्तीमा ७४५ जना सर्वसाधारण रहेको बेलायतस्थित ‘सिरियन अब्जर्भेटरी फर ह्युमन राइट्स’ (एसओएचआर) ले उल्लेख गरेको छ । एसओएचआरका अनुसार झडपमा पूर्वराष्ट्रपति असद समर्थित १४८ र सरकारी फौजका १२५ जनाले ज्यान गुमाएका छन् । सिरियामा १४ वर्षयताकै सबैभन्दा ठूलो हिंसा हो ।

अपदस्थ पूर्वराष्ट्रपति असदप्रति बफादार ‘अलावाइट लडाकु’ ले तटीय लताकिया प्रान्तको जाब्लेहमा सुरक्षा फौजमाथि आक्रमण गरेपछि झडप सुरु भएको हो । लगत्तै सिरियाली सरकारले विद्रोहलाई दबाउन सक्रियता अपनाएपछि देशभरबाट हजारौं लडाकु उक्त क्षेत्रमा जम्मा भएका थिए । असदलाई हटाएपछि विद्रोहीले सत्ता लिएको तीन महिनापछि भड्किएको झडपले दमास्कसमा नयाँ सरकारलाई चुनौती दिएको छ ।

इस्लामिक विद्रोही समूह हयात तहरिर अल–शामको नेतृत्वको समूहले सिरियाली राष्ट्रपति बसर अल असदको शासन तीन महिनाअघि ढालेको थियो । सिरिया सरकारले असदप्रति बफादार फौजको अवशेषबाट भएको आक्रमणको जवाफ दिइरहेको जनाएको छ । ‘व्यक्तिगत स्वार्थ’ का कारण हिंसा फैलिएको सरकारको दाबी छ ।

सिरियाका अन्तरिम राष्ट्रपति अहमद शाराले राष्ट्रिय एकताका लागि आह्वान गरेका छन् । ‘हामीले राष्ट्रिय एकता र नागरिक शान्तिलाई सकेसम्म धेरै जोगाउनुपर्छ, ईश्वरको इच्छा भएमा हामी यस देशमा सँगै बस्न सक्षम हुनेछौं,’ शाराले दमास्कसको एक मस्जिदबाट भनेका छन् । उनले पछिल्ला घटना असद शासनको पतनपछिका अपेक्षित चुनौतीको हिस्सा भएको दाबी गरेका छन् ।

झडपपछि लताकिया सहर र वरपरका क्षेत्रमा बिजुली र खानेपानीको लाइन काटिएको एसओएचआरले जनाएको छ । अपदस्थ राष्ट्रपति असदको मुख्य गढ मानिएको लताकिया र टार्टसस्थित तटीय प्रान्तबाट सयौं मानिस आफ्नो घर छाडेर भागेको बीबीसीले जनाएको छ । आफ्ना सुरक्षाकर्मीमाथि ‘विश्वासघाती आक्रमण’ गरेपछि सरकारले स्थिति पुनः नियन्त्रणमा लिएको केही समाचार संस्थाले सिरियाली रक्षा मन्त्रालयका प्रवक्तालाई उद्धृत गर्दै जनाएका छन् ।

‘हिंसाले अलावाइट समुदायलाई त्रासको अवस्थामा पुर्‍याएको छ,’ सहरका एक अभियन्ताले बीबीसीसँग बताएका छन् । सिरियामा कुल जनसंख्याको करिब १० प्रतिशत अलावाइट जाति छन् । सयौं मानिस प्रभावित क्षेत्रबाट भागेको उनको भनाइ छ । समाचार संस्था रोयटर्सका अनुसार झडपपछि ठूलो भीडले लताकियाको ह्मेइमिममा रहेको रुसी सैन्य अड्डामा शरण लिएको थियो ।

स्थानीय सञ्चारमाध्यमका अनुसार दर्जनौं परिवार भागेर छिमेकी देश लेवनान पुगेका छन् । सिरियाका लागि राष्ट्रसंघीय विशेषदूत गेयर पेडरसनले सिरियाका तटीय क्षेत्रमा ‘धेरै नागरिक हताहत भएको चिन्ताजनक रिपोर्टहरू आएको र यसबाट गहिरो चिन्ता लागेको’ बताएका छन् । उनले सबै पक्षलाई देशमा अस्थिरता उत्पन्न हुने र समावेशी राजनीतिक संक्रमणलाई खतरामा पार्न सक्ने कार्यबाट टाढा रहन आह्वान गरेको बीबीसीले जनाएको छ ।

काठमाडौं । पाकिस्तान सरकारले पाकिस्तानमा बसोवास गर्ने अफगानी नागरिकहरूलाई मार्च ३१ सम्ममा देश छोड्न आग्रह गरेको छ । एआरवाई न्यूजका अनुसार पाकिस्तानको आन्तरिक मन्त्रालयले अफगान सिटिजन कार्ड (एसिसी) धारकहरूलाई देश छोड्न आग्रह गर्‍यो, अन्यथा उनीहरूलाई अप्रिल १ देखि देश निकाला गरिने मन्त्रालयले एक विज्ञप्तिमा जनाएको छ ।

यसअघि, पाकिस्तानले अफगानहरूलाई देश छोड्ने योजना बनाएको रिपोर्टहरू बाहिर आएका थिए, तर आन्तरिक मन्त्रालयले आधिकारिक रूपमा पुष्टि गरेको यो पहिलो पटक हो ।“अवैध विदेशी स्वदेश फिर्ता कार्यक्रम (आइएफआरएफ) नोभेम्बर १, २०२३ देखि लागु भएको छ ।

“सबै अवैध विदेशी र एसिसी धारकहरूलाई ३१ मार्च, २०२५ अघि स्वेच्छाले देश छोड्न सल्लाह दिइन्छ । त्यसपछि, अप्रिल १, सन् २०२५ बाट निर्वासन सुरु हुनेछ,” विज्ञप्तिमा भनिएको छ । मन्त्रालयले अफगान नागरिकहरूलाई देश छोड्न पर्याप्त समय दिएको बताएको छ । “स्वदेश फिर्ताको क्रममा कसैलाई पनि दुर्व्यवहार नगर्नेमा जोड दिइएको छ । उनीहरूका लागि खाना र स्वास्थ्य सेवाको पनि व्यवस्था गरिएको छ ।”

“पाकिस्तान एक जिम्मेवार देशको रूपमा आफ्नो प्रतिबद्धता र दायित्वहरू पूरा गरिरहेको छ । पाकिस्तानमा बस्ने व्यक्तिहरूले सबै कानुनी औपचारिकता पूरा गर्नुपर्ने र पाकिस्तानको संविधानको पालना गर्नुपर्छ ।” यसअघि, मानवअधिकार सङ्गठन र शरणार्थी वकालत गर्ने समूहहरूको गठबन्धनले अफगान आप्रवासीहरूलाई जबरजस्ती निष्कासन रोक्न पाकिस्तान सरकारलाई आग्रह गरेको थियो ।

एउटा खुला पत्रमा समूहहरूले मानवअधिकार रक्षकसहित धेरै अफगान शरणार्थीहरू हिंसा, उत्पीडन र उत्पीडनको कारण आफ्नो मातृभूमि छोडेर भागेको कुरामा जोड दिए । रिपोर्टका अनुसार पत्रमा महिला, बालबालिका र वैध भिसा भएका अफगान आप्रवासीहरूले जबरजस्ती निष्कासन, हिरासत र उच्च भिसा शुल्कको सामना गरिरहेको पनि उल्लेख गरिएको छ ।

विशेष गरी तालिबान जस्ता समूहहरूको उदय पछि हालैका वर्षहरूमा, पाकिस्तानी सरकारले अफगान शरणार्थीहरूको लामो समयसम्म बसाइलाई सुरक्षा खतराको रूपमा हेर्न थालेको छ । हालै, पाकिस्तानले अवैध बसोवास र सुरक्षा जोखिमलाई उद्धृत गर्दै निष्कासन सुरु गरेको छ । यी निष्कासनहरूले मानव अधिकार, क्षेत्रीय स्थिरता र अफगान छिमेकीहरूप्रति पाकिस्तानको जिम्मेवारीमाथि बहस सुरु गरेको छ । रासस-एएनआई