Author: Vishwanews.com

​​प्रा. डा. कुलप्रसाद कोइराला​​

समय अविभाज्य र अखण्ड पनि छ । समयलाई काल, बेला, घडी पनि भनिन्छ । यस प्रकारका समयलाई पनि हाम्रा पौरस्त्याचार्यले तिथि, वार, नक्षत्र, योग र करणसमेत पाँच प्रकारमा विभाजन गरेका छन् । कुनैले भने कुनैले चाहिं वर्तमान, भूत र भविष्यत् गरी मूलतः त्रिधा विभाजन गरेको पनि देखिन्छ । यिनै कालका पनि पक्षहरू छन् । प्रत्येकका कम्तिमा पनि तिन त भए नै भूतका प्रथम दुई अनि तिनका पनि चार गर्दा कति भए ? यस प्रकारको विभाजन पनि सबै व्याकरणमा एक नासका तवरले गरिएको छैन । यो विभाजन भनेको हाम्रो (मानवमात्रको) काम गर्ने क्षमताका आधारमा निर्धारण गरिएको हो । मान्छे सबैसँग एक समानको कार्य क्षमता छैन । यस पृथ्वीका छातीमा रहेका २९५ वटा राज्यमा बस्ने सबैले काम चलाउनका निमित्त समयको व्यवस्था मिलाएका हुन्छन् ।
यो समय सबै देशमा झुल्कने सूर्यलाई नै केन्द्रविन्दुमा राखेर मिलाईएको देखिन्छ । हाम्रा गते वार एक प्रकारले चल्ने, तिथि र नक्षत्र अर्को प्रकारले चल्ने भनेर हामीले व्यवस्था मिलाएका छौं । चन्द्रमाको र सूर्यको गति समान छैन । मलमास, अधिक मास, क्षयमास जस्ता कुरा चन्द्रसँग सम्बद्ध हुन्छन् चन्द्रमा भनेको मृत ग्रह हो । त्यसको आफ्नै प्रकाश छैन, त्यसैले चन्द्र देखिने ठाउँमा सबैतिर चन्द्रग्रहण देखिन्छ भने सूर्य ग्रहण चाहिं कतै देखिने कतै नदेखिने हुन्छ । हिजोको ज्ञान समय–क्रममा संशोध्य साबित भयो भने हिच्किचाउने किन ? विज्ञानले बनाएको यन्त्र (घडी) पनि त देशैपिच्छेका समयमा मिलाउनुपर्छ । पात्रो पनि एक प्रकारको घडीकै काम गर्ने वस्तु हो । यसलाई पनि देशदेशका समय अनुसारको न बनाए या नगरे काम गर्न अप्ठ्यारो पर्दछ । सिद्धान्त ज्योतिषले समस्या खडा गर्दैन । अलिअलि समस्या ल्याउने फलित ज्योतिषले होला भन्छु । नेपालमा राजा महेन्द्रले एक देश, एक भेष, एक नेता, एक संस्कार–संस्कृति, एक व्यक्ति–एकैव्यक्तित्वको नीति चलाएका थिए । अहिले पन्चा¨मा पनि त्यही बखेडा हामी निकाल्न लाग्यौं भने हामी जहाँ पुगेर जे काम गर्ने, गर्न–गराउन सक्ने भए पनि “पुच्छ शुनो नैव जहाति वक्रताम्” बन्यौ कि बनेनौ ? नेपालमा भएकै हुनुपर्ने भए अमेरिका किन बनो पनि त भनिएला ? एकछिन् अझै बरालिऔं आर्य भट्ट ती पहिला व्यक्ति हुन् जसले अचला, स्थिरा भनिएको पृथ्वीलाई सबै भन्दा पहिले पृथ्वी चला, गतिमतिश्च भनेर दुनिया“लाई छक्याएका थिए । उता तिमीहरूले जति नै भने पनि म मान्दिन अर्थ ईज ग्लोब राउण्ड भनेर भन्दा ग्यलिलियो मारिएका थिए । जसरी देवी देउरालीका कुरा बेकारका हुन् भन्दा दार्शनिक शुकरातले “ह्यामलक” नामको विष सत्यका खातिर प्युनु परेको तियो । एकलव्यले पनि त बुढी औंलो गुरुदक्षिणामा चढाएका थिए शैक्षिक स्वतन्त्रताका निमित्त । न हतारई नआत्तिई अभियानमा लागे एक दिन सफल भइन्छ ।

​तपाईका पत्रमा पन्च¨कै बाहिरपट्टि यो यो देशका लागि भन्ने कुरो लेख्ने गर्नु पर्छ भन्ने सल्लाह देखिन्छ । के रस्सिया, अमेरिका, भारत आदिले बनाएका घडी अथवा उपभोग्य सामग्री कुनै निश्चित देशमा मात्र चल्ने या लाउन पाइने हुन्छ र ? पन्चा¨ बनाउने सीप भएकाले यसलाई उद्योगका रूपमा चलाउन किन नपाउने ? तपाईले भनेको जस्तो गर्ने हो भने ठ्याक्कै राजा महेन्द्रको नीति शास्त्रमा पनि कायम हुँदैन र ? ऊ त राजा थियो, आफ्ना राज्यमा लायो, हामीले कहाँ लाउने ? कस्ले मान्ने ? ज्ञानविज्ञानका कुरामा प्रभुसम्मत सम्मति त्यति राम्रो मानिदैन । अल्बर्ट आईन्स्टाईनले प्रतिपादन गरेका सापेक्षतावादमाथि पनि विद्वान् वैज्ञानिकले अनेक पक्ष विपक्षका सम्बन्धमा बताई सकेका छन् । तिनले अल्बर्टलाई निषेध गरेका छन् र ? हाम्रो देश नेपालमा पखाला लाग्दा पानी खान नदिने चलन थियो । आजको औषधिविज्ञानले शरीरबाट पानीको मात्रा जतिजति जान्छ त्यतित्यति नै मदौरुलाई पानी खान दिनुपर्छ भनो । त्यो कुरो मान्दा हामीलाई फाईदा भएन र ? हिजो बुहारीले जेठाजुलाई नांगो टाउको देखाए भने मरेपछि कपाल जल्दैन भन्थे । लोकले नै त्यसलाई हटाइ दिएको पनि त देखियो । यस कुरालाई परिहार गर्न कुनै विद्वानले अभियान चलाएको त देखिएन । हिजोका दिनका कुरा धेरै फेरिएका छन् । नेपालकै तराईमा पातलो लुगा लाउनु वातावरणीय दृष्टिले राम्रो छ । आज पनि महेन्द्रकै पालामा झैं टोपी खोई ? भन्ने सूचना पाटी राख्न मिल्ला ? के भन्ला दुनियाँले ? किन ल्याएको प्रजातन्त्र ? हिजो नेपाली नेपाल र भारतमा सीमित थियो आवश्यकता थिएन, कुरो चलेन । आज नेपाली उल्लेख्य सङ्ख्यामा अमेरिका लगायत धेरै देशमा बसोबास गर्न,आवश्यक्ता बोध भयो, कुरा उठे, समाधान पनि हुन्छ । वादेवादे जायते तत्व बोध । आज विरुद्धमा उभिने पनि भोली समर्थनमा आउन विवश बन्छन् ।

​ज्ञानका क्षेत्रमा आलोचना टीकाटिप्पणी आह्वान् गरिन्छ, निषेध गरिंदैन । विद्वानहरु आफ्ना कुरा टिप्पणी र समीक्षाका निमित्त गोष्ठीको आयोजना गर्छन् । एकै पिताका चारभाई पुत्रका घरमा पनि भिन्नता देखापर्न सक्छ । सानातिना भिन्नता त पिता र पुत्रमा नै देखिन थाल्दछ । हाम्रा पुर्खा त्यति अज्ञानी थिएनन् र त भनें “मुन्डेमुन्डे मतिर्भिन्ना,कुन्डेकुन्डे नवं पयः” । देशभेदेन धर्मा अपि भेद्यन्ते भन्ने कुरामा पनि ध्यान पुर्याउनैपर्छ । शास्त्रले “यद्यपि सिद्धं नाचरणीयं लोकबिरुद्धम्” पनि त भनेको छ । कुनै नयाँ काम गर्न लाग्दा अनेक बाधा व्यवधान आउनु पनि स्वाभाविक हो, त्यसले दृष्टि खारिन्छ, कामको सफलताका लागि दृष्टि परिपक्व बन्नु अति नै जरुरी हुन्छ । त्यसो भएकाले आगामी गोष्ठीमा यस विषयमा व्यापक छलफल गरौं गोष्ठीमा सहभागी विद्वत समुहले जे निर्णय गर्छ त्यसैलाई प्रस्थानविन्दु मानेर अगाडि लागौंला । किमधिकम् ? इत्यलम् । शुभास्ते पन्थान सन्तु ।​

प्रेमकृष्ण श्रेष्ठ / कीर्तिपुर

नेपालीहरु माझ प्रचलनमा रहेको नमस्कार साक्षात्कारको पहिलो पर्याय बनेको छ । नमस्कार एक प्रवृत्ति हो । यस भित्र बर्ग र स्तर लुकेको हुन्छ । अझ बढी त्यो चाप्लुसी हो । थाहा छैन, नमस्कारको जन्म कहाँ भयो, प्रचलनमा कसरी आयो ? र यस्को अन्त्य कहाँ छ ? यो नमस्कार इतिहासदेखि थियो र छ । सालिकले गरेका शताब्दीपूर्वका नमस्कारहरुले यो कुरा सावित गर्दछ । यो नमस्कार मेरो पिताले ठूलाबडालाई गर्नुभयो । पिताको संस्कारलाई गुरुमन्त्र बनाएर मैले पनि यो नमस्कार ठूलाबडालाई गर्दै आएको छु । तर, भित्र भित्र म यो नमस्कार संस्कारको घोर विरोधि । मलाई लाग्छ, नमस्कार गर्ने र गराउने दुबैलाई अपराध मानेर हदैसम्मको सजाय दिनुपर्दछ । देश बिगारेकै नमस्कारले हो । न्युटनको सिद्धान्त पनि फेल खान्छ यस्को अगाडि, किनभने प्रत्येक क्रियाको प्रतिक्रियालाई मात खुवाएर क्रिया मात्र छ, नमस्कारमा । सानाले ठूलालाई नमस्कार गर्छ भने ठूलाले कहिल्यै पनि सानालाई नमस्कार गर्दैन । काम गर्ने अफिसमा बोसले तपाईको नमस्कारलाई नमस्कार दियो कि दिएन त्यस्को मात्र बेरुजु निकाल्नुस, आफै पत्ता लाग्छ । फेरी नमस्कार त्यो पेन्टर पनि हो, जस्ले हाकिमको अनुहारमा सम्मानको रंग पेन्टिङ गरी तपाईलाई बढुवाको प्रमाणपत्र भिराइदिन्छ । ठूलो ठूलो पदको सिफारिस नमस्कारबाटै शुरु हुन्छ । अझ ‘नमस्कार हजुर’ भनेर भन्ने हो भने चाप्लुसीको संसारमा हाइड्रोजन बम भन्दा बढी प्रभावशाली हुन्छ ।

अमेरिका त्यसै विकास भएको होइन । त्यहाँ यस्तो चाप्लुसी संस्कार छैन । धेरै समानता छ त्यहाँ । नमस्कारको विकल्पमा, ‘हैन्डसेक’ भन्दै हात मिलाउँछन् । त्यो हात हल्लाई उर्फ हैन्डसेकले हातदेखि दिलसम्मको मिलन गराई, करोडपति र रोडपतिको वीचको ग्रेटवाललाई सेकेण्डमै गर्ल्याम्मै ढलाइदिन्छ । हातदेखि दिलसम्म जोडिने त्यो पाश्चात्य संस्कार आयात गरी सकरात्मक, शभ्य र शिष्ट ब्यापार घाटा खानु कता कता, आफ्नै ‘अर्गानिक नमस्ते’मा आत्मनिर्भर बनेर भेदको पर्खाल चुलाइरहेका छौं – हामी । त्यहाँ सम्वोधनमा सवैको सवैप्रति ‘यु’ प्रयोग गर्दछ । हाम्रो देशमा जस्तो टुक्राटाक्री सम्वोधनहरु ‘तँ, तिमी, तपाई र हजुर’ त भन्दै भन्दैन त्यता । देश त्यसै विकास भएको होइन । हरेक काममा आत्मसम्मान त्यसै भएको होइन । त्यहाँको संस्कार, भाषा, मर्यादा र हरेक कुरामा समानता छ । उनीहरु कहाँबाट कहाँ पुगे हामी भने आफ्नै दुई हात जोडेर आफ्नै प्रगतिको बाटो छेकिरहेका छौँ । नमस्कार गर्नेहरुको प्रगति नगर्नेहरुको दुर्गति, गर्नेको बढुवा, नगर्नेको घटुवा वा सरुवा भएको देख्दा नमस्कार त प्रगतिको अनिवार्य शर्त जस्तो पनि लाग्छ । तर मलाई थाहा छ, हाम्रो देश बिगारेकै यो दुई हाते नमस्कारले हो । अझ भन्नुपर्दा धनुषाकार नमस्तेले हो । अध्यादेशै लादेर, अव कसैले कसैलाई नमस्कार गर्न पाउँदैन भनेर परमादेश जारी गर्नु पर्दछ वा अव कसैले कसैलाई नमस्कार गर्दा नमस्कार नै प्रत्युतरमा पाउँदैन भने ‘नमस्कारको मानहानी’ भनी सर्वोच्चमा मुद्दा दायर गर्नपाउने भनी फरमान होस् ।

मलाई लाग्छ, यो नमस्कारमा के छ ? मान हत्केलामा होइन, हृदयमा हुन्छ । नमस्कार गरेर शीर झुकाउँदैमा श्रद्धाले झुकाएको हो भनी कसरी भन्न सक्छौँ ? बाहिर नमस्कार भित्र धिकार गरेको भए, त्यो नमस्कार र तुच्छ शब्दले प्रहारमा के नै फरक भो र ? बिडम्वना, हाम्रो देशमा नमस्कार यस्तो संस्कार, जो प्रगतिको आधार नगर्नेहरुको लागि अपकार । बाहिर बाहिर स्पष्ट मान, भित्र भित्र प्रशष्ट बेइमान । नमस्कार गर्ने हत्केला र मुटुको सम्वन्धको सुक्ष्म परीक्षण गर्ने हो भने एक प्रतिशत नमस्कार मात्र हृदयबाट प्रारम्भ भएको होला । अरु नमस्कार त सवै भक्तपुरको दतात्रेयमा भुपतिन्द्र मल्लले ठोकेको नमस्कार बरावर मात्र हो । श्रदा कम, परम्परा धेरै !

साना हुँदा हरेक अभिभावकले संतानलाई यो पाठ सिकाए कि आफू भन्दा ठूलालाई नमस्कार गर्नु पर्दछ । पछि हुर्किदै जाँदा सवैले त्यो संस्कारलाई धन र शक्तिसँग गुन्यो । ठूला त ठूला, धनले ठूलालाई नमस्कार गर्ने परम्पराको सुरुवात भयो । नमस्कार जव ब्यक्तित्व भन्दा ब्यक्तिको लागि झुक्न थाल्यो अनि बिक्न थाल्यो बजारमा कौडीमा नमस्कारहरु । त्यो बेलादेखि, सुकिलो कोटमा झुल्न थाल्यो नमस्कार, हरियो नोटमा फुल्न थाल्यो नमस्कार । 

यो नमस्कारविरोधी आन्दोलन अव शुरु हुन्छ । तपाईले पनि मलाई साथ दिन सक्नु हुन्छ । प्रारम्भ गरौँ, मात्र धनले समाजमा अग्लिएका, महँगो कोटले टल्किएका, ओठमा पान सय पचपन्न सल्किएका, चिल्लो कारमा पल्किएका कथित धनीहरुलाई नमस्कार नगरी । नमस्कार बाहिर हेर्दा कामधेनु गाई हो तर भित्रभित्र यो भिरुङ्गगी रोग जस्तै निकै संक्रात्मक छ । म आफनो आउँदो पुस्तालाई सम्मान औँलाले गर्न होइन, हृदयले नमन गर्न सिकाउँछु । यो परम्परागत नमस्कारको खारेजी वा परिमार्जनसहितको नमस्कारको आन्दोलनमा यहाँलाई पनि स्वागत छ ।        

प्रशान्त उप्रेती/रक्तदाता/फ्रान्स 

सर्बप्रथम, एनआरएनएको स्थापना किन, कसरी र कहिले भएको थियो भन्ने कुरा बुझ्न जरुरी छ । बिदेशमा रहेका नेपाली र नेपाली मुलका बिदेशी नागरिकको ज्ञान, शिप प्रबिधि र पुंजी परिचालन गर्दै देश बिकासमा टेवा पुराउने उदेश्यले विदेशमा बस्ने नेपालीहरुको सकृयतामा २००३ अगष्टमा एक भेला आयोजना गरी गैरआवासीय नेपाली संघ एन आर एनको स्थापना भएको थियो । गैरआवासीय नपेाली संघका प्रमुख उदेश्य स्थापना कालदेखि संघको उदेश्य विदेशमा बस्ने नेपालीहरुलाई एकजुट बनाउने अनि विदेशमा आर्जन गरेको शिप ज्ञान प्रबिधि र पुँजीलाई नेपाल भित्राएर देशलाई सामाजिक अनि आर्थिक योगदान दिने हो ।

संघको संस्थागत विस्तारसंगै अन्य बिषयहरु थपिने क्रम जारी छ । बिदेशी मलुकमा नेपाली संस्कृति अनि पर्यटन प्रबर्धन गर्ने, नेपालमा प्रत्यक्ष बिदेशी लगानीलाई भित्र्याउन उत्प्ररेकको रुपमा कार्य गर्ने, रक्तदानलाई आधुनिक प्रबिधिसंगै सुरक्षित रगत संचारमा सहयोग गर्ने, विभिन्न बिकट गाउँहरुमा स्वास्थ सिविरहरु संचालन गर्ने, आदि ईत्यादि ।

हामी बिदेशिनुको मुख्य कारणनै जनबादी क्रान्ति छोड्ने निहुमा बिश्वकै शान्त मुलुक बुद्धको जन्मभुमीलाई भौतिक संरचना तहस नहस पारी हजारौं नेपाल आमाका सन्तानलाई क्रान्तिकारी जनयुद्धको नाममा आफ्ना बेक्तिगत स्वार्थ पूर्तिका लागि हत्या गरिएपछि या जबर्जस्त युद्धमा होमीन बाध्य पारेपछि, देशमा शान्ति, सुरक्षा खल्बलिएपछि देशमा लगानी गरेकालाई चन्दा आतंकले पिरोलेपछि, आमाका घाटिका सिक्री अनि बाबुको स्वयम्बरको औंठी बेचेर हामी बिदेशिन बाध्य भएका हौं ।

देश १० बर्षे गृहयुद्धले आक्रान्त भएको बेला हामी भने अझ बढी शिप प्रबिधि ज्ञान अधि समेट्न तल्लिन थियौं ।अनेक राजनीतिक गठ-बन्धन अनि समजधारीका नाममा सत्ता हडपेपछि ति तिखारिएका अनि ब्यबस्थित अनि बिकशित देशमा माझिएका युवा वर्ग देश फर्केन आफ्ना १२ बज्ने भएकाले 

हतारमा गैर आबसिय नेपालीहरुलाई मतदान बाहेक सम्पूर्ण अधिकार दिने भनेर निर्णय गरियो । स्मरण रहोस देश पार्टीगत सिद्धानातले होइन, ज्ञान शिप र नविन विचारले चल्छ । स्मरण रहोस यो पनि, अमेरिका, फ्रान्स जस्ता बिकसित मुलुकमा सरकार प्रमुख बिदेशी मूलका नागरिक भई रहेका छन्, खोइ यहाँ बिकाश रोकिएको ?

देश रेमिटान्सले चलेको छ भन्ने कुरामा दुई मत छैन । प्राकृतिक प्रकोपले देश कुण्ठित भएको बेला बिदेशीको सामु सधै हात फैलाउदै मेरा भूकम्प पिडित जन्मभुमी नेपाल राष्ट्रलाई सहयोग गर भन्दा हामीले सानो महसुस कहिले गरेनौ ? रातभर खाई नखाई अरबका ५० डिग्रीको तातोमा अनि क्यानाडा को – ५० को मुटु जम्ने चिसोमा कमाई पठाको पैसाले गोर्खाको बारपाकमा केही छानो हाल्न गैर आवाशीय नेपाली संघ सफल भयो । विभिन्न राष्ट्रहरुबाट आएको सहयोग भने राजनीतिक तानातानमा जस्तापाता भेटे जस्तापाता, त्रिपाल भेटे त्रिपाल, चामल भेटे चामल बेच्न तल्लिन थिए बिशिष्ट नेता, संसद अनि पूर्व मन्त्रीहरु अर्थात् नेपाल प्रेमीहरु । रातका २ बजे कामले थकित भएर घर फर्किदा विभिन्न संचार माध्यायमहरुमा गैर आवासीय नेपाली एस्तो उस्तो भनेर बदनामका नियतले उठाएको प्रश्नको जवाफ नदिनु भनेको झुटा आरोप प्रत्यारोप सहर्ष स्विकार्नु हो, त्यसैले उठाए बिदेशमा भाडा घोट्दा घोट्दा भाचिएको औंला बीच यो कलम l

संस्था स्थापना कालपछिको सबैभन्दा बढी विबादित महाधिबेसनको रुपमा परिभाषित गरिदैं छ । हो, राजनीतिक गुठबन्दी बढेको हो तर सम्मेलनमा आउने सबै एयरपोर्टको डेस्क ठटाउने अनि सिशा फुटाउने भनेर बदनाम गर्न मिल्छ र ? त्यसो हो भने हरेक राजनीतिक नेता मन्त्री बलात्कारी भ्रस्टचारी भन्ने त ? विदेशबाट नै उपहारमा पठाएको क्यामेरा तेर्स्याएर गलत सूचना प्रबाह गरेर पत्रकारितालाई पत्रुकरिता बनाउने महानुभाव प्रति कठै भन्दा बढी केही भन्न सकिने स्थिति छैन । झन्डै ३००० प्रतिनिधि एक्कै पटक नेपाल भित्रिदा अध्यागमन शुल्क राजस्व हरिया डलर मुलुकले भित्र्याको छ । आन्तरिक अर्थतन्त्रमा समेत योगदान पुगेको छ । प्रत्यक्ष्य या अप्रत्यक्ष्य रुपमा रोजगारी सिर्जना भएको छ । 

नेपालमा भिजिट नेपाल २०२० को पूर्व सन्ध्यामा यो सम्मेलन अझ बढी प्रभावकारी हुने थियो । नेपालमा भिजिट नेपाल २०२० लेखेको फोटो फ्रेम फेसबुकमा राख्दैमा अथवा त्यही संदेश लेखिएको टि-सर्ट लगाउदैमा अथवा २ कौडीका पित् पत्रकारिता गर्नेले भिजिट नेपाल २०२० लेखेको लेख लेख्दैमा यो महान उत्सव सफल हुनेवाला छैन । यतिखेर बिश्वभरी छरिएर रहेका मेहनेती गैर नेपालीहरु जो बिश्वका कुना कुनामा भेटिन्छ यिनीहरुको सही सदुपयोग गरेर बिश्व भरी भिजिट नेपाल २०२० को प्रबर्धनमा लाग्ने हो भने यो साँच्चै नै सफल अनि राष्ट्रको पर्यटन बिकाशमा ठुलो टेवा पुग्ने देखिन्छ ।

हामी रहरले बिदेशिएका नभई बाध्यताले हिडेका हौँ । २० औं वर्षसम्म पढेको शैक्षिक प्रमाण पत्रले खान नदिए पछि, आमाको सिक्री अनि बाउको स्वयम्बरको औंठी धरौटीमा राखी सात समुन्द्र पारी आएका हौं । संगैको छिमेकी जनयुद्दमा बमका छर्राले अंगभंग भई अपांग भएपछि उनलाई व्हील चिएर किन्ने सपना बोकेर हामी बिदेसिएका हौं । हामीले त हाम्रो आमा बाबुको जमानत फिर्ता लिई सक्यौं तर तिमीहरु गद्दार राजनेता हौ, तिमीले आर्थिक लोभमा परी बेचेका नदिनाला कहिले फिर्ता लिने हो ? हेर्न अझै बाँकी छ ।

तिमी साँस्कृतिक सम्पदा आफ्नो नाममा नामसारी गर्दै छौ, हामी भने बिदेशमा नेपाल घर बनाउन लागेका छौं । ऊ आफ्नो गाउँ घरमा मन्दिर, बिद्यालय, पुल बनाउनु परे कहिले हामीले गैर नेपाली भनेका छैन् । सकेको सहयोग गरेका नै छौं । नेपाली बिदेशी भुमिमा जेल परे छुटाउन सक्दो सहयोग गरेका नै छौ, 

मुटुरोगीलाई उपर्चार्थ सहयोग रकम पठाएका नै छौं । चेतना भया ।

एक थान कागजी राहदानीले राष्ट्रबादी भईन्न, राष्ट्रको माया त यो मुटुको कुनामा खोज । सात समुन्द्र पारी रहेपनि, जनै कुश अनि नेपाली भाषाका किताब खोज्नेलाई सोध । कालारात मा घरको खबर न पढी नसुत्ने तिम्रा भाषामा भन्दा गैर नेपालीलाई सोध । सतिले सरापेको मेरो देश जसले राम्रो गर्न खोज्यो त्यही माथि खनिन्छ – आरोप प्रत्यारोप ।

जय देश जय नेपाल, एक पटकको नेपाली सधैको नेपाली !