Category: अमेरिका

पेरिस, २० चैत (रासस–एएफपी) । मध्यपूर्वमा युद्ध सुरु भएदेखि हर्मुज जलमार्ग पार गर्ने ६० प्रतिशत जहाजहरू इरानबाट आएका वा त्यहाँ जाँदै गरेका रहेको पाइएको एएफपीको समुद्री तथ्याङ्कको विश्लेषणले देखाएको छ । इरानले फेब्रुअरी २८ मा अमेरिका–इजरायल हमलाको बदलामा विश्वव्यापी इन्धन आपूर्ति बन्द गरेको छ, जसले विश्व ऊर्जा बजारलाई हलचल पारेको छ । मार्च १ देखि अप्रिल ३ को बिहानसम्म २२१ जहाजहरू इरान प्रवेश गर्न वा छोड्न हर्मुज जलमार्ग पार गरेका ‘ग्लोबल सामुद्रिक एनालिटिक्स फर्म केप्लर’ ले जनाएको छ ।

केहीले यसलाई धेरै पटक पार गरेका कारण जलमार्गको प्रयोग गर्ने जहाजको सङ्ख्या कुल २४० भन्दा बढी पुगेको छ । हर्मुजमा आवागमन भएका १० मध्ये छ वटा जहाज इरानबाट आउने वा जाने जहाजहरू रहेका थिए, कार्गो ढुवानी गर्ने जहाजहरूको जुन हिस्सा ६४ प्रतिशतसम्म पुग्छ । संयुक्त अरब इमिरेट्स ९युएई० २० प्रतिशत, चीन १५ प्रतिशत, भारत १४ प्रतिशत, साउदी अरब आठ प्रतिशत, ओमान आठ प्रतिशत, ब्राजिल छ प्रतिशत र इराक पाँच प्रतिशत रहेका छन् भने विश्व अर्थतन्त्रमा उल्लेख्य भूमिका रहने मुख्य गन्तव्य र देश देशहरू यस तथ्याङ्कबाट धेरै पछाडि छन्।

यो अवघिमा कार्गो बोक्ने ११८ जहाजहरूमध्ये ३७ ले कुल ८।४५ मिलियन टन कच्चा तेल ओसारपसार गरेका थिए । ३७ वटा तेल ट्यांकरमध्ये ३० वटा इरानबाट आएका थिए भने सबै खाडी छोड्दै थिए । धेरै जसोले यात्रा गरिरहेको गन्तव्य बताउन चाहेका थिएनन् ।

आफ्नो गन्तव्य रिपोर्ट गरेका र इरानी तेल बोकेका केही जहाजहरूमध्ये एउटा अपवाद बाहेक सबै चीनतर्फ जाँदै थिए। कार्गो लिएर स्ट्रेट पार गरेका अन्य सात तेल ट्याङ्करहरू साउदी अरबबाट छुटेका थिए र उनीहरूमध्ये एक हङकङको ध्वजाबाहक जहाज न्यू भिजन मार्च १ मा छुटेको थियो र शनिबार फ्रान्सको बन्दरगाह ले हाब्रे आइपुग्ने अपेक्षा गरिएको छ ।

वासिङ्टन, २० चैत (रासस–एएफपी) । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले लगभग सबै व्यापारिक साझेदारहरूमा व्यापक ट्यारिफ लगाएको एक वर्षपछि बिहीबार अमेरिकी व्यापार घाटा बढेको तर विश्लेषकहरूले अपेक्षा गरेभन्दा कम भएको सरकारी तथ्याङ्कले बिहीबार देखाएको छ ।

आयात निर्यातमा वृद्धि हुँदा कुल घाटा ४.९ प्रतिशतले बढेर ५७.३ अर्ब अमेरिकी डलर पुगेको अमेरिकी वाणिज्य मन्त्रालयले जनाएको छ । ट्रम्पको कर नीतिका कारण विश्व आर्थिक सङ्कट झेलेको र यसमा इरानमाथि गरेको आक्रमणको बदलामा इरानले ‘हर्मुज घाँटी’ मा जहाजको आवागमनलाई गरेको प्रतिवन्धबिच विश्वको सबैभन्दा ठूलो अर्थतन्त्र अमेरिकामा व्यापार प्रवाहमा देखिएको तनावलाई निरन्तरता दिने देखिन्छ ।

गत वर्षको अप्रिल २ मा राष्ट्रपति ट्रम्पले घोषणा गरेको ‘मुक्ति दिवस’ सहित अमेरिकी सर्वोच्च अदालतले ट्रम्पको कर खारेज गरेपछि बिहीबार सार्वजनिक गरिएको यो तथ्याङ्क सार्वजनिक भएको हो । यसैबीच, प्यू रिसर्च सेन्टरले बुधबार सार्वजनिक गरेको सर्वेक्षणमा १० मध्ये छ जना अमेरिकी वयस्कहरू ट्रम्पले अमेरिकी व्यापार नीतिबारे राम्रो निर्णय लिन सक्छन् भन्नेमा विश्वस्त नभएको देखाएको छ र ६३ प्रतिशतले कर नीतिको व्यवस्थापनमा थोरै विश्वास व्यक्त गरे वा यो विश्वास खासै उल्लेखनीय रहेन ।

यद्यपि, अदालतको निर्णयले फेब्रुअरीको तथ्याङ्कमा धेरै प्रभाव पार्ने सम्भावना छैन, ट्रम्पले त्यसपछि आयातमा नयाँ, अस्थायी १० प्रतिशत शुल्क लगाउन अधिकारीहरूलाई निर्देशन दिएका छन् । अमेरिकी अधिकारीहरूले दर्जनौं देशहरूमा थप स्थायी करहरू पुनः स्थापना गर्ने उद्देश्यका साथ अनुसन्धान सुरु गरेका छन्, जसले आगामी महिनाहरूमा थप व्यापार अनिश्चितताको पूर्वाभास गरेको छ।

केपिएमजीका वरिष्ठ अर्थशास्त्री मेगन स्कोनबर्गरले भने, “उच्च अदालतको निर्णयले निश्चित रूपमा डाटालाई असर गर्न सक्छ र आयातमा फ्रन्ट–रनिङ लहरको लागि अर्को ढोका खोलेको छ।” उनले भने, “अहिलेका लागि कम्प्युटर र सेमीकन्डक्टरमा अधिकांश वृद्धिको साथ प्रविधि क्षेत्र र एआई तथ्याङ्क केन्द्र निर्माणमा उच्च आयात भएको छ।” “ती अधिकांश वस्तुहरूमा कर छुट दिइएको छ,” उनले भने ।

स्टिल, एल्युमिनियम र सवारी साधन (कार) जस्ता उत्पादनहरूमा ट्रम्पको क्षेत्र–विशिष्ट करहरू अझै पनि जारी छन्, जसले व्यापारमा सन्तुलन गरिरहेको छ।
ट्रम्प प्रशासनले अन्य क्षेत्रहरूमा अनुसन्धान जारी राखेको छ । अनुसन्धानले थप कर घोषणाहरू निम्त्याउने सुझाब नेतृत्वलाई दिन सक्ने सम्भावना अझै जारी छ । फेब्रुअरीको व्यापार घाटा ‘डाउ जोन्स न्यूजवायर’ र ‘द वाल स्ट्रिट जर्नल’ले सर्वेक्षणपछि अर्थशास्त्रीहरूले अपेक्षा गरेको ६२ अर्ब डलरभन्दा केही कम देखिएको छ।

औदोगिक प्रयोजनका लागि हुने गैर–मौद्रिक सुन र प्राकृतिक ग्यासजस्ता वस्तुका कारण निर्यात ४.२ प्रतिशतले बढेर तीन खर्ब १४ अर्ब ८० करोड डलर पुगेको छ । कम्प्युटर र सेमिकन्डक्टरजस्ता उत्पादनका कारण अमेरिकी आयात ४।३ प्रतिशतले बढेर तीन खर्ब ७२ हर्ब १० करोड डल् पुगेको छ ।

दोहा, १९ चैत (रासस–एएफपी) । कतारको सरकारी स्वामित्वमा रहेको ऊर्जा कम्पनीको एक ट्याङ्करमा कतारको सामुद्रिक इलाकामा इरानी मिसाइलद्वारा प्रहार भएको छ । इरानबाट तीनवटा क्रुज क्षेप्यास्त्रा प्रक्षेपण गरिएको यसबाट कतारको एक इन्धन ट्याङ्करलाई निशाना बनाइएको कतारको रक्षा मन्त्रालयद्वारा जारी एक विज्ञप्तिमा उल्लेख छ ।

विज्ञप्तिमा भनिएको छ, “सेनाले दुई वटा क्रुज क्षेप्यास्त्रलाई रोकेको छ भने तेस्रो क्षेप्यास्त्र कतारको जलक्षेत्रमा कतार इनर्जिनीलाई दिइएको तेल ट्याङ्करमा खसेको छ ।” चालक दलका २१ सदस्य रहेको उक्त ट्याङ्करलाई कुनै मानवीय क्षति नपु¥याउन सम्बन्धित अधिकारीहरूसँग समन्वय गरिएको रक्षा मन्त्रालयले जनाएको छ । इरानको रिभोलुसनरी गाड्र्सले कतारको स्वामित्वमा रहेको ट्याङ्कर एक्वा–१ लाई आक्रमण गरेको पुष्टि गरेको छ। गाड्र्सले सरकारी टेलिभिजनमार्फत् जारी एक विज्ञप्तिमा जहाज इजरायली भएको र निशाना बनाइएको जनाएको छ।

फेब्रुअरीको अन्त्यदेखि सुरु भएको अमेरिका र इजरायली आक्रमणको जवाफमा खाडी मुलुकहरूले गत महिनादेखि इरानबाट बारम्बार ड्रोन र क्षेप्यास्त्र आक्रमणको सामना गर्नुपरेको छ। इरानले तेलको धनी खाडी राष्ट्रहरूमा हाइड्रोकार्बन पूर्वाधारहरू र ढुवानीमा प्रयोग हुने जहाजलाई लक्षित गरेको छ । यी निशानाले प्रभावकारी रूपमा रणनीतिक ‘स्ट्रेट अफ हर्मुज’ बन्द गरेको छ । यो क्षेत्रबाट विश्वको करिब २० प्रतिशत इन्धन (तेल) आपूर्ति हुन्छ ।

इन्धन ट्याङ्कर एक्वा–१ ले बुधबार बिहानै कतारको उत्तरी जलक्षेत्रमा क्षेप्यास्त्र आक्रमणमा जहाजमा सामान्य क्षति भएको तर यसबाट चालक दलका कुनै सदस्य घाइते नभएको पुष्टि गरेको छ । बेलायती सामुद्रिक सुरक्षा निकाय ‘यूके मेरिटाइम ट्रेड अपरेसन (युकेएमटीओ)’का अनुसार दोहाबाट १७ नटिकल माइल उत्तरमा सो दुर्घटना भएको हो । जहाजलाई विश्वको सबैभन्दा ठूलो तरलीकृत प्राकृतिक ग्यास (एलएनजी) क्षेत्र रास लाफानको उत्तरमा दुई प्रोजेक्टाइलले लागेको थियो।

“एउटा प्रोजेक्टाइलले लागेपछि आगो लागेको थियो तर यसलाई पछि निभाइएको थियो र अर्को ‘जहाजको इन्जिन कोठामा विस्फोट भएको छैन,” बेलायती सामुद्रिक सुरक्षा निकायले भनेको छ। निजी सुरक्षा फर्म एम्ब्रे र भ्यानगार्डले पनि ट्याङ्करको इन्जिन कोठामा विस्फोट नभएको बताएका छन् । यसबारे अधिकारीहरूले अनुसन्धान गरिरहेका छन्। यसअघि युकेएमटीओले ट्याङ्करलाई बन्दरगाहको छेउमा अज्ञात प्रोजेक्टाइलले ठक्कर दिएको र पानीको रेखामाथिको हलमा क्षति पुर्याएको बताएको थियो।

तेहरान, १९ चैत (रासस–एएफपी) । इरानले युद्धविरामका लागि आग्रह गरेको अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको दाबीलाई इरानले बुधबार खण्डन गरेको छ।
इरानले युद्धविरामका लागि गरेको अनुरोधबारे ट्रम्पको अभिव्यक्ति ‘असत्य’ र ‘आधारहीन’ रहेको इरानी विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता इस्माइल बकाईले बताएका छन् । यसअघि, राष्ट्रपति ट्रम्पले इरानी राष्ट्रपतिले इरानले युद्ध रोक्न चाहेको दाबी गरेको सामाजिक सञ्जालमार्फत् सार्वजनिक गरेका थिए ।

“इरानका राष्ट्रपतिले अमेरिकासँग युद्धविरामका लागि आग्रह गरेका छन्, राष्ट्रपति ट्रम्पले आफ्नो लगानीको सामाजिक सञ्जाल ‘ट्रुथ सोसल प्लेटफर्म’मा लेखेका थिए ।
उनले अगाडी लेखेका छन्, “स्वतन्त्र आवागमनका लागि हर्मुज घाँटी खुला गर्न इरान तयार हुनुपर्नेमा हामी जोड दिन्छौँ । त्यसो भएमा युद्ध रोक्ने बिषयमा हामी विचार गर्नेछौँ । त्यतिबेलासम्म, हामी इरानलाई अस्तव्यस्त अवस्थामा धकेल्नेछौँ वा उनीहरूले चाहेजस्तो ढुङ्गे युगमा फर्कनेछन् ।” राष्ट्रपति ट्रम्पको दाबीको स्वतन्त्र पुष्टि भने भएको छैन ।

सेन्ट पिटर्सबर्ग, १९ चैत (रासस–सिन्ह्वा) । रुसले मध्य पूर्वमा पछिल्ला घटनाक्रमहरूको बीचमा विश्वव्यापी रसद र व्यापार व्यवस्थापनलाई पुनः आकार दिन मद्दत गर्न समाधान प्रस्ताव गर्न सक्ने रूसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले बुधबार बताएका छन् । यसै साता सेन्ट पिटर्सबर्गमा आयोजित पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय यातायात तथा रसद व्यवस्थापनमामिला मञ्चमा भाग लिने क्रममा राष्ट्रपति पुटिनले यस्तो बताएका हुन् । उनले भने, “विश्व अर्थतन्त्रको प्रमुख स्तम्भको रूपमा रहेको यातायात र रसद व्यवस्थापनमा महत्त्वपूर्ण सङ्कटबिच गुज्रिरहेको छ। यसको समाधानका लागि रूससँग नयाँ प्रस्ताव रहेको छ।”

“इरान युद्धले विश्वव्यापी ऊर्जा बजार र ‘स्ट्रेट अफ हर्मुज’ हुँदै तेल र ग्याँसको ढुवानीलाई असर गरिसकेको छ”, उनले भने, “देश र कम्पनीहरूले गति र लागतमा मात्र होइन, यातायात मार्गहरू र आपूर्ति श्रृङ्खलाहरूको सुरक्षा र लचिलोपनमा पनि जोड दिइरहेका छन्।” उनले भने, “रूसले नयाँ विश्वव्यापी रसद ढाँचा निर्माण गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्न सक्छ, जसले आर्थिक रूपमा कुशल र अन्तर्राष्ट्रिय यातायात प्रवाहलाई विविधीकरण गर्न सक्षम मार्गहरू प्रदान गर्दछ ।” नेता पुटिनले यातायात र रसदको विकासलाई समर्थन गर्न, संयुक्त वैज्ञानिक र प्राविधिक कार्यक्रमहरू पछ्याउन र विशेषज्ञहरूलाई तालिम दिन रूसको तत्परताको पुष्टि गरे ।

किएभ, १७ चैत (रासस–एएफपी) । गत साताको अन्त्यमा दक्षिणी फिनल्याण्डमा दुई युक्रेनी ड्रोन दुर्घटनाग्रस्त भएको पु्ष्टि गर्दै युक्रेनले सोमबार हेलसिन्कीसँग यसका लागि माफी मागेको छ । युक्रेनी विदेश मन्त्रालयले घटना गल्तीबस भएको भन्दै माफी मागेको हो । मस्कोले रातिको समयमा युक्रेनी ब्यारेज र अन्य सैन्य स्थलहरूलाई लक्षित गरीसयौँ ड्रोनले आक्रमण गरेपछि जवाफमा किएभले गरेको आक्रमणका क्रममा दुई ड्रोन फिनल्याण्डमा खसेका थिए ।

“कुनै पनि युक्रेनी ड्रोनहरू फिनल्याण्डतर्फ निर्देशित थिएनन्। सबैभन्दा सम्भावित कारण रूसी इलेक्ट्रोनिक युद्ध प्रणालीको हस्तक्षेप हो। हामीले यस घटनाका लागि फिनल्याण्डसँग माफी मागेका छौँ,” युक्रेनी विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता जर्जी टाइकीले पत्रकारहरूसँग भने । युक्रेनले गत हप्ता फिनल्याण्डको खाडी नजिककोरूसी तटमा बन्दरगाह सुविधाहरूमा धेरै पटक आक्रमण गरेको थियो ।

फिनल्याण्डको रक्षा मन्त्रालयका अनुसार फिनल्याण्डले आइतवार एफ\ए–१८ हर्नेट लडाकू विमान पहिचानका लागि पठाएको थियो। एउटा ड्रोन दक्षिणी फिनल्याण्डको कोउभोला शहरको उत्तरमा खसेको थियो भने अर्को कोउभोलाको पूर्वमा खसेको मन्त्रालयले जनाएको छ ।

जेरुसलेम, १७ (रासस–एएफपी) । इजरायली सेनाले इरानको रिभोलुसनरी गाड्र्सद्वारा सञ्चालित तेहरानमा रहेको एक विश्वविद्यालयमा आक्रमण गरेको बताएको छ । इजरायली सेनाले जारी गरेको विज्ञप्तिमा भनिएको छ, “हालैका दिनहरूमा, आइआरजिसीको केन्द्रीय सैन्य पूर्वाधारस्थलहरू मध्ये एकमा हालै आक्रमण भएको छ ।

इमाम हुसेन विश्वविद्यालयलेको परिसरमा रहेको आइआरजिसीको प्राथमिक सैन्य शैक्षिक संस्थाले इरानको सैन्य निकायहरूको लागि आपतकालीन उपकरणको आपूर्तिका लागि काम गर्दछ ।” अमेरिकी–इजरायली आक्रमणमा दिवङ्गत भएका इरानका पूर्व सर्वोच्च नेता अली खामेनीसहित वरिष्ठ इरानी अधिकारीहरूले युद्धअघि उक्त विश्वविद्यालयको भ्रमण गरेका थिए।

इजरायली सेनाले भनेको छ, “युद्धका क्रममा इजरायली सेनाले विश्वविद्यालयभित्रको सैन्य पूर्वाधारमा धेरै पटक आक्रमण गरेको थियो भने यसबाट इरानी हतियार उत्पादन र विकास क्षमतामा ठूलो क्षति पुगेको थियो । उसले विश्वविद्यालय, यसको रसायन विज्ञान केन्द्र, र यसको मेकानिक्स र विकास समूहको टेक्नोलोजी र इन्जिनियरिङ केन्द्रको मुनिका सुरुङहरू नष्ट गरेको बताएको छ । सुरूङलाई सबै हतियार विकासको लागि प्रयोग गरिएको इजरायली सेनाले बताएको छ ।

तेहरान, १६ चैत (रासस–सिन्ह्वा) । अमेरिकी रक्षा विभाग पेन्टागनले इरानमा केही हप्तासम्म चल्ने सम्भावित सशस्त्र अभियानको तयारी गरेको छ । हाल हजारौं अमेरिकी सेनाका सदस्य मध्यपूर्व क्षेत्रमा तैनाथ गरिएको छ । यो तयारी अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले युद्धलाई तीव्र बनाउने निर्णय गरेमा नयाँ, जोखिमपूर्ण चरणको सुरुवात हुनसक्ने सङ्केतको रुपमा लिइन्छ ।

पेन्टागन स्रोतका अनुसार सम्भावित अभियान पूर्ण रूपमा आक्रमणको आकारमा नहुन सक्छ । यसको सट्टा, विशेष अपरेसन बल र नियमित सैनिकको संयुक्त टोलीमार्फत ‘छिटो र सटीक’ लक्ष्यमा आक्रमण गर्ने योजना हुनसक्छ । यस्तो अभियानमा अमेरिकी सेनालाई इरानी हवाई ड्रोन, क्षेप्यास्त्र, जमीनबाट गोलीबारी र विभिन्न प्रकारका बिस्फोटकबाट खतरा हुनसक्ने चेतावनी दिइएको छ ।

अमेरिकी प्रशासनको निर्णय यसबारे अस्थिर देखिएको छ । कहिले युद्धको समाप्ति घोषणा गरिन्छ भने कहिले यसलाई बढाउने चेतावनी दिइन्छ । यसले क्षेत्रीय सुरक्षा र अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार मार्गमा अस्थिरता बढाउने आशंका गरिएको छ । विशेषज्ञहरूले इरानमा यस्तो अभियानले स्थानीय जनसङ्ख्या र पूर्वी भूमध्यसागर क्षेत्रका जलमार्गमा असर पार्न सक्ने अनुमान गरेका छन् । यसले ऊर्जा आपूर्ति र तेल मूल्यमा पनि असर पु¥याउने सम्भावना छ ।

न्यूयोर्क, १३ चैत (रासस–एएफपी) । भेनेजुएलाका अपदस्थ राष्ट्रपति निकोलस मदुरोलाई बिहीबार दोस्रो पटक न्यूयोर्कको एक अदालतमा बिहीबार सुनुवाईका लागि उपस्थित गराइएको छ । अमेरिकी सेनाले भेनेजुयालाको राष्ट्रपति भवनमा छापा मारी पक्राउ परेपछि उहाँलाई जनवरीमा अमेरिका पु¥याइएको थियो र उहाँमाथि अमेरिकाले लगाएको ‘नार्को–आतङ्कवाद’, कोकिन कारोबार, मेसिनगन र विध्वंसक उपकरणहरू राखेको र मेसिनगन र विनाशकारी उपकरणहरू राख्ने षड्यन्त्र गरेको चार अभियोगमा न्यायिक कारबाहीका लागि उक्त अदालतमा पेश गरिएको थियो ।

मदुरोसँगै र उनकी पत्नी सिलिया फ्लोरेसलाई पनि लगिएको थियो र तीन महिनादेखि ब्रुकलिनको जेलमा राखिएको छ । मदुरोले आफूलाई ‘युद्धबन्दी’ घोषित गरेका छन् । तर ‘नार्को–आतङ्कवाद’ षड्यन्त्र, कोकिन आयात षड्यन्त्र, मेसिनगन र विध्वंसक उपकरणहरू राखेको र मेसिनगन र विनाशकारी उपकरणहरू राख्ने षड्यन्त्र गरेको चार अभियोगमा दोषी नभएको दावी गरेका छन् ।

बिहीबारको सुनुवाइमा बिहान ११ः०० बजे मदुरोले आफ्नो मुद्दा खारेज गर्न आफ्नो अडान दोहोर्याउने सम्भावना छ । उनको मुद्दा हेरिरहेका वकिलहरूले पूर्व नेताको कानुनी शुल्क कसले तिर्ने भन्ने विषयमा निर्णयको पर्खाइमा रहेका छन्। भेनेजुयलाको सरकारले खर्च बेहोर्न खोजिरहेको छ, तर वाशिङ्गटनको प्रतिबन्धका कारण, उनका वकिल ब्यारी पोलाकले अमेरिकी लाइसेन्स लिनु पर्छ जुन जारी गरिएको छैन।

पोलाकले अदालतमा पेश गरेको निवेदनमा तर्क गरेका छन् । “लाइसेन्सको आवश्यकताले मदुरोको कानुनी प्रतिनिधित्वको संवैधानिक अधिकारको उल्लङ्घन गरेको छ र प्रक्रियागत आधारमा मुद्दा खारेज गर्न माग गर्दछ।” मदुरो र फ्लोरेसलाई बोकेको मानिएको एक प्रहरी लस्कर बिहान ४ः०० बजे जेलबाट म्यानह्याटन अदालत पुग्न जेलबाट बाहिरिएको एएफपीका पत्रकारहरूले देखेको बताएका छन्।

ब्रुकलिनको ‘महानगरीय कैदी केन्द्रमा हिरासत’मा रहेका मदुरोलाई इन्टरनेट वा अखबारको पहुँच नभएको कोठामा एक्लै राखिएको छ । भेनेजुएला सरकार निकट स्रोतका अनुसार जेलमा रहेका मदुरोले बाइबल पढ्छन् र उनका केही सहकर्मीले उनलाई ‘राष्ट्रपति’ भनेर सम्बोधन गर्छन् । स्रोतका अनुसार उनले आफ्नो परिवार र वकिलसँग फोनमा अधिकतम १५ मिनेट मात्र कुराकानी गर्न पाउँछन् ।

वकिलहरूले हामी (पत्रकार)लाई दिएको जानकारीमा मदुरो ‘सशक्त’ रहेको बताइएको छ । उनका छोरा निकोलस मदुरो गुएराले आफ्ना पिताका सम्बन्धमा सोधिएको प्रश्नमा भने, “हामी ठीक छौँ किनकि हामी लडाकु हौँ ।” मदुरो र उनकी पत्नीलाई अमेरिकी कमान्डोहरूले जनवरी ३ को बिहान भेनेजुएलाको राजधानीमा लडाकु विमानको सहयोगमा हवाई आक्रमण गरेर जबरजस्ती नियन्त्रणमा लिई गोप्यरूपमा अमेरिका पुर्याएका थिए ।

वासिङ्टन, १३ चैत (रासस–एएफपी) । अमेरिकी सेनाले बिहीबार इजरायली हवाई आक्रमणमा इरानी रिभोलुसनरी गाड्र्सको नौसेनाका कमान्डर मारिएको बताएको छ । “इरानी नौसेना कमाण्डरको मृत्युले मध्यपूर्वलगायत समग्र खाडी क्षेत्रलाई थप सुरक्षित बनाएको छ,” अमेरिकी सेन्ट्रल कमान्ड (सेन्टकम)का कमान्डर एडमिरल ब्राड कूपरले भने । उनले भने, “आइआरजिसीको नौसेनामा सेवा गर्ने प्रत्येक इरानीले ‘अनावश्यक चोट वा मृत्युको थप जोखिमबाट बच्न आफ्नो पद छोड्नु पर्छ र घर फर्कनु पर्छ।”

यसैबीच, अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले इरानविरुद्ध अमेरिकी सैन्य कारबाही निर्धारित समयभन्दा अगावै आफ्नो उद्देश्य प्राप्ति गर्न सफल भएको बताएका छन् । “हाम्रो अभियान सफल पार्न हामीले लगभग चारदेखि छ हप्ता लाग्ने अनुमान गरेका थियौँ । आक्रमणको छब्बीस दिनपछि नै हामी निर्धारित लक्ष्यभन्दा धेरै अगाडि पुगेका छौँ,” ट्रम्पले द्वन्द्व सुरु भएपछिको आफ्नो पहिलो क्याबिनेट बैठकमा भने ।

ब्रसेल्स, बेल्जियम, १३ चैत (रासस–एएफपी) । युरोपेली युनियनका सांसदहरूले बिहीबार अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पसँग युरोपेली संघको व्यापार कर सम्झौतालाई सर्तसहित अनुमोदन गर्ने सङ्केत दिएका छन्, जसलाई युरोपले बचाउन चाहन्छ र इयूले विश्वभरको व्यापार सम्बन्धलाई विविधीकरण गर्न पनि दौडिरहेको छ। ब्रसेल्स र वाशिङ्गटनबिच गत ग्रीष्म ऋतुमा इयुका अधिकांश सामानहरूको लागि १५ प्रतिशत कर निर्धारण गर्ने सम्झौता भएको थियो ।

राष्ट्रपति ट्रम्पले स्टिल, एल्युमिनियम र कारका पार्टपुर्जाहरूमा भारी कर सहित सन् २०२५ को अतिरिक्त कर लगाउने नीतिले २७ देशहरूको समूह ययुलाई विश्वभरि व्यापार सम्बन्ध विकास गर्न बाध्य बनाएको थियो । इयूले त्यसपछि दक्षिण अमेरिकादेखि अष्ट्रेलियासम्म सम्झौताहरूमा हस्ताक्षर गरेको छ र अन्यलाई पछ्याइरहेको छ। यसको अर्थ यो होइन कि उसले आफ्नो सबैभन्दा ठूलो व्यापार साझेदार अमेरिकासँगको १.६ ट्रिलियन युरो (१.९ ट्रिलियन डलर) सम्बन्धबाट टाढा जान चाहन्छ।

युरोपेली सङ्घका अधिकांश सांसदहरूले सन् २०२५ को सम्झौता कार्यान्वयन गर्ने पहिलो कदमको रूपमा केही अमेरिकी आयातमा इयुको करवृद्धि कटौती गर्न सहमति जनाएका छन् । “आजको मतदान एक महत्त्वपूर्ण प्रक्रियागत कदम हो र इयु आफ्नो वचनमा अडिग छ भन्ने राजनीतिक सङ्केत हो,” युरोपेली सङ्घका अर्थव्यवस्था प्रमुख वाल्डिस डोम्ब्रोभ्स्किसले मतदानअघि बिहीबार संसदीय बहसमा भने ।

युरोपेली सङ्घका व्यापार आयुक्त मारोस सेफकोभिकले यो कदमलाई ‘महत्वपूर्ण कदम’ भन्दै शुक्रबार क्यामरुनमा विश्व व्यापार सङ्गठनको बैठकका क्रममा अमेरिकी व्यापार प्रतिनिधि जेमिसन ग्रीरसँग भेट गर्ने बताएका छन् । युरोपेली सङ्घका लागि अमेरिकी राजदूत एन्ड्रयु पुज्दरले पनि मतदानको तयारीपछि यसको स्वागत गरेका छन् ।

उनले सामाजिक सञ्जाल एक्समा भने, “तपाईहरुको प्रयासका लागि धन्यवाद, हामी अमेरिका–इयु व्यापार सम्बन्धमा एक महत्वपूर्ण कोशेढुङ्गाको नजिक छौँ, जसले हाम्रा व्यवसाय, कामदार र उपभोक्ताका लागि ट्रान्सएटलान्टिक स्थिरता र आर्थिक अवसर प्रदान गर्नेछ ।” पुज्दरले यसअघि इयुलाई संशोधन बिना नै सम्झौता पारित गर्न सुझाब दिएका थिए । अमेरिकी कर सम्झौता इयुले लागू गर्नुअघि यसका लागि अझै इयु राष्ट्रहरूसँग वार्ता गर्न आवश्यक छ जुन वार्ता कठिन हुने अपेक्षा गरिएको छ तर इयु कूटनीतिज्ञहरूले यो चाँडै समाप्त हुने आशा गरेका छन् ।

काबुल, ११ चैत (रासस–एएफपी) । अफगानिस्तानको तालिबान सरकारले एक वर्षभन्दा बढी समयदेखि पक्राउ परेका एक अमेरिकी नागरिकलाई रिहा गर्ने घोषणा गरेको छ । विदेश मन्त्रालयका अनुसार भाषा विज्ञ तथा अनुसन्धानकर्ता डेनिस कोयलका परिवारले ईदको अवसरमा उनको रिहाइका लागि अफगानिस्तानका सर्वोच्च नेतासमक्ष निवेदन दिएका थिए । मन्त्रालयले जारी गरेको विज्ञप्तिमा भनिएको छ, “इस्लामिक इमिरेटको सर्वोच्च अदालतले उनको हिरासत अवधि पर्याप्त ठहर गर्दै रिहा गर्ने निर्णय गरेको हो ।”

यो घोषणा विदेशमन्त्री अमिर खान मुत्ताकी, अफगानिस्तानका लागि पूर्व अमेरिकी विशेष दूत जाल्माय खलिलजाद, काबुलका संयुक्त अरब इमिरेट्सका राजदूत सैफ मोहम्मद अल–केतबी तथा कोयलका एक परिवार सदस्यबीच भएको भेटपछि आएको हो । मन्त्रालयका अनुसार संयुक्त अरब इमिरेट्सले रिहाइ प्रक्रियामा सहजीकरण गरेको थियो र मङ्गलबार कोयल आफ्ना परिवारसँग काबुलमै पुनर्मिलन भएका छन् ।

६४ वर्षीय कोयललाई सन् २०२५ जनवरीमा अफगान अधिकारीहरूले पक्राउ गरेका थिए । परिवारद्वारा सञ्चालित एक विवरण अनुसार उनी शैक्षिक अनुसन्धानकर्ताको रूपमा अफगान समुदायलाई सहयोग गर्ने कानुनी काममा संलग्न रहेका बेला पक्राउ परेका थिए । परिवारले उनी लगभग एकान्त हिरासतमा राखिएको, सामान्य सुविधाका लागि समेत अनुमति लिनुपर्ने अवस्था रहेको र पर्याप्त स्वास्थ्य सेवाबाट वञ्चित गरिएको दाबी गरेको छ ।

कोयल पहिलो पटक सन् २००० को दशकको सुरुवाततिर अफगानिस्तान पुगेका थिए, जहाँ उनले भाषिक विविधताको अध्ययन र स्थानीय भाषामा स्रोत विकास गर्न सहयोग गरेका थिए । उनी वर्षौँदेखि काबुलमै बसोबास गर्दै आएका थिए र अफगान जनतासँग गहिरो सम्बन्ध बनाएका थिए । यस महिनाको सुरुवातमा अमेरिकाले अफगानिस्तानलाई ‘गलत तरिकाले मानिसहरूलाई हिरासतमा राख्ने देश’ को सूचीमा समावेश गरेको थियो ।

अफगान अधिकारीहरूले उक्त निर्णयलाई ‘दुःखद’ बताएका छन् र दुवै पक्षबीच वार्ता तथा अघिल्ला रिहाइ प्रक्रियामा मध्यस्थकर्ताको भूमिका रहेको उल्लेख गरेका छन् । सन् २०२५ मा तालिबान सरकारले ‘सद्भावना सङ्केत’ का रूपमा पाँच अमेरिकी नागरिकलाई रिहा गरेको जनाएको थियो ।

तेहरान, १० चैत (रासस–एएफपी) । मध्यपूर्वमा युद्धविरामको सम्भावना झल्किएको केही घण्टामै इरानले इजरायलमाथि नयाँ क्षेप्यास्त्र प्रहार गरेपछि क्षेत्रीय तनाव फेरि तीव्र बनेको छ । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले ‘धेरै राम्रो’ वार्ता भइरहेको दाबी गरेको भए पनि तेहरानले औपचारिक रूपमा कुनै संवाद नरहेको स्पष्ट पारेको छ । ट्रम्पले इरानसँग युद्ध अन्त्यका लागि गोप्य वार्ता भइरहेको उल्लेख गर्दै पाँच दिनभित्र सहमति नभए कडा सैन्य कदम चालिने चेतावनी दिएका थिए ।

उनको उक्त अभिव्यक्तिले विश्व बजारमा सकारात्मक सङ्केत देखिएको थियो भने तेलको मूल्यमा पनि गिरावट आएको थियो । तर इरानले भने यस्तो दाबी अस्वीकार गर्दै यसलाई बजारमा प्रभाव पार्ने प्रयासका रूपमा व्याख्या गरेको छ ।

अमेरिकी पक्षले इरानका उच्च तहका नेतासँग संवाद भइरहेको जनाएको थियो । केही सञ्चारमाध्यमले इरानी संसद्का सभामुख मोहम्मद बाघेर गालिबाफलाई वार्ताको प्रमुख पात्रका रूपमा उल्लेख गरेका छन् । साथै अमेरिकी प्रतिनिधिहरू स्टिभ विटकफ र जारेड कुशनरले पाकिस्तानमा सम्भावित भेटवार्ता गर्न सक्ने चर्चा पनि गरिएको छ । यद्यपि ह्वाइट हाउसले औपचारिक पुष्टि नगरेसम्म यस्ता विवरणलाई अन्तिम मान्न नहुने बताएको छ ।

यसैबीच, पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री शहबाज शरीफले इरानी राष्ट्रपति मसुद पेजेस्कियानसँग संवाद गर्दै क्षेत्रीय शान्तिका लागि सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन् । तर इरानका अधिकारीहरूले प्रत्यक्ष वार्ता नभएको दोहोर्‍याइरहेका छन् । इजरायलतर्फ भने प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुले अमेरिकासँग सहमति सम्भव भएको सङ्केत पाए पनि आफ्नो देशको सुरक्षाका लागि इरान र लेबनानमा सैन्य कारबाही जारी रहने बताए । उनका अनुसार हालको सैन्य उपलब्धिलाई कूटनीतिक अवसरमा रूपान्तरण गर्न सकिने अवस्था देखिएको छ ।

मङ्गलबार बिहान इरानी सरकारी सञ्चारमाध्यमहरूले इजरायलमाथि नयाँ क्षेप्यास्त्र आक्रमण भएको जानकारी दिएका छन् । इजरायलको उत्तर क्षेत्रमा केही संरचनामा क्षति पुगेको भए पनि मानवीय क्षति नभएको जनाइएको छ । उता, लेबनानमा इजरायलले दक्षिण बेरुतमा लगातार हवाई आक्रमण गरेको विवरण सार्वजनिक भएको छ । यसअघि ट्रम्पले इरानको ऊर्जा पूर्वाधारमाथि आक्रमण गर्ने चेतावनी दिएका थिए । तर सम्भावित प्रतिशोधको जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै उनी पछि हटेको विश्लेषकले बताएका छन् ।

क्षेत्रीय ऊर्जा आपूर्ति र जलडमरूमध्यमा आवागमन अवरुद्ध हुँदा विश्व अर्थतन्त्रमा गम्भीर असर पर्ने चिन्ता बढ्दै गएको छ । इरानले स्ट्रेट अफ होर्मुजमार्फत हुने तेल आपूर्ति प्रभावित पारेपछि विश्व बजारमा अस्थिरता देखिएको छ । अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा एजेन्सीका प्रमुखले यस्तो अवस्था लम्बिँदा ऐतिहासिक ऊर्जा सङ्कट निम्तिन सक्ने चेतावनी दिनुभएको छ । हाल तेलको मूल्य उच्च विन्दुमा पुगेपछि ट्रम्पको वार्ता दाबीले केही राहत दिएको देखिएको छ ।

युद्ध विस्तारसँगै लेबनानमा इजरायलको स्थलगत अभियान पनि तीव्र बनेको छ । इजरायलले इरान समर्थित हिजबुल्लाहविरुद्ध कारबाही बढाएको छ भने हजारौँ मानिस प्रभावित भएका छन् । उपलब्ध विवरणअनुसार, द्वन्द्वमा हजारौँको ज्यान गइसकेको छ, तर स्वतन्त्र रूपमा तथ्य पुष्टि गर्न कठिन रहेको बताइएको छ । समग्रमा, कूटनीतिक संवादको चर्चा चलिरहे पनि मैदानमा सैन्य गतिविधि नरोकिनुले मध्यपूर्वमा द्वन्द्व झन् जटिल बन्दै गएको सङ्केत गरेको छ ।