काठमाडौँ, २२ असारः एर्लिङ हालान्डको गोलमा पाँचपटकको विश्वकप विजेता ब्राजिललाई पराजित गर्दै नर्वे फिफा विश्वकप २०२६ को क्वाटरफाइनलमा प्रवेश गरेको छ । अमेरिकाको न्युयोर्क न्युजर्सी स्टेडियममा आज भएको खेलमा नर्वेले ब्राजिललाई २–१ गोलअन्तरले पराजित गर्दै विश्वकपको क्वाटरफाइनलमा प्रवेश गरेको हो ।
नर्वेको जितमा दुवै गोल हालान्डले गरे । उनले खेलको दोस्रो हाफको अन्तिम ११ मिनेटमा दुई गोल गरेका थिए । खेलको ७९औँ मिनेटमा हालान्डले नर्वेका लागि पहिलो गोल गरेका थिए । आन्द्रेस सेलड्रुपको पासमा हालान्डले गोल गरेका हुन् । त्यस्तै उनले खेलको ९०औँ मिनेटमा दोस्रो गोल गरे । त्यसैगरी, ब्राजिलका लागि नेइमारले खेलको दोस्रो हाफको अतिरिक्त समयमा पेनाल्टीमार्फत एक गोल फर्काएका थिए । यस हारसँगै ब्राजिल विश्वकपबाट बाहिरिएको छ ।
काठमाडौँ, २१ असार । प्रहरी महानिरीक्षक दानबहादुर कार्की र सशस्त्र प्रहरी महानिरीक्षक नारायणदत्त पौडेल संयुक्त राष्ट्र सङ्घको मुख्यालय न्युयोर्कमा आयोजना हुने पाँचौँ ‘युनाइटेड नेसन्स चिफ अफ पुलिस समिट’मा सहभागी हुन आज त्यसतर्फ प्रस्थान गरेका छन् । उक्त समिट यही असार २३ देखि २४ गतेसम्म चल्नेछ ।
प्रहरी महानिरीक्षक कार्की र सशस्त्र प्रहरी महानिरीक्षक पौडेललाई त्रिभुवन अन्तरराष्ट्रिय विमानस्थलमा दुवै सङ्गठनका वरिष्ठ अधिकृतहरुले बिदाइ गरे । समिटमा अन्तरराष्ट्रिय सहयोग सुदृढीकरण, प्रविधिको प्रयोगलगायत विषयमा छलफल हुने केन्द्रीय प्रहरी समाचार कक्षले जनाएको छ ।
भ्रमणका दौरान महानिरीक्षक कार्कीले संयुक्त राष्ट्र सङ्घका उच्च पदाधिकारी तथा संयुक्त अरब इमिरेट्स (युएई)का प्रतिनिधिमण्डलका सदस्यसँग द्विपक्षीय भेटघाट तथा छलफल गर्नेछन् । प्रहरी महानिरीक्षक कार्कीको अनुपस्थितिमा प्रहरी अतिरिक्त महानिरीक्षक राजन अधिकारीले नेपाल प्रहरी प्रधान कार्यालयको दैनिक प्रशासनिक कामकाजको जिम्मेवारी सम्हाल्नेछन् ।
संयुक्त राज्य अमेरिका, २१ असार (रासस–एएफपी) । गुआम र उत्तरी मारियानामा रहेका मानिसहरू ‘अत्यन्त खतरनाक’ आँधीको जोखिमबाट बच्न आइतबार आपतकालीन उद्धार केन्द्रहरूमा भेला हुन थालेका छन् । आँधीले गुआम र उत्तरी मारियानाको तटीय क्षेत्रलाई ध्वस्त पार्नसक्ने बताइएको छ ।
बावी नाम दिइएको अत्यन्त्यै वेगसहितको आँधी स्थानीय समयअनुसार सोमबार बिहान करिब १०ः०० बजे यस क्षेत्र हुँदै पश्चिमतर्फ बढ्ने अनुमान गरिएको छ । यसको हावाको गति २६० किलोमिटर प्रति घण्टा रहने अनुमान गरिएको छ । यो गति पाँचौँ तहको चक्रवात (हुरिकेन) को बराबर हो ।
अमेरिकी राष्ट्रिय मौसम सेवा (एनडब्लयुएस)ले आँधीलाई ‘अत्यन्त खतरनाक’ भनेको छ र आइतबार दिउँसो वा साँझदेखि उष्णकटिबन्धीय हावाको लहर चल्ने तथा प्रणालीको केन्द्र नजिक ‘विनाशकारी’ क्षति हुने चेतावनी दिएको छ।
एनडब्लयुएसले भनेको छ, “भारी वर्षाबाट ठूलो बाढी र तटीय क्षेत्र डुबानमा पर्ने सम्भावना छ ।” समुद्रमा करिब १० तले भवनको उचाइ जत्ति अर्थात् ३५ फिट (१०.७ मिटर)सम्मको लहरहरूले ‘अत्यन्त खतरनाक’ अवस्था सिर्जना गर्नेछ ।
आइतबार गुआममा सडकमा थोरै गाडीहरू मात्र देखिन्थे किनकि भारी वर्षा र बलियो हावाले टापुलाई प्रभावित पारिरहेको थियो । आँधी आउने भनिएको क्षेत्रकी ५५ वर्षीया पिन्की कुबाकुबले आफ्नो रेष्टुरेन्टको झ्यालहरू बन्द गर्दै भने, “म शनिबार बिहानै ५०० डलरको प्लाईउड किनेर ढोका तथा झ्यालहरूलाई थप मजबुत् पार्दैछु ताकि आँधीबाट संरचनामा कम क्षति होस् ।”
उहाँले एएफपीसँग भने, “म धेरै दिन घर बाहिर बस्न सक्दिनँ । यो मेरा लागि दुःखद् हुनेछ, किनकि म अहिले भर्खरै रोजगारी सुरु गरेको छु, हामीले अहिले जे कमाइरहेका छौँ त्यो भाडा, उपभोग्य सामान, कर्मचारी र अन्य सामग्रीका लागि मात्र हो। म आफैंलाई पनि तलब दिइरहेकी छैन।”
४८ वर्षीया कल सेन्टरकी कर्मचारी अरबेला पाउलिनोले भनिन्, “मेरी छोरीहरूले मलाई डरलाग्दो हुनेछ भनिरहेका छन्, तर मैले सबै ठीक हुनेमा आशा गरिरहेकी छु ।” “मेरो घर कङ्क्रीटको छ, त्यसैले सबैभन्दा खराब केही भएमा आँधीले झ्याल फुट्न सक्छ, अरू केही नहोला,” उनले भनिन् ।
अर्की एक २५ वर्षीया जापानी पर्यटक मिकु सकुराईले आफ्ना साथीहरूसँग आइतबार टोकियो फर्कने तयारीमा रहेको तर मौसमका कारण उनीहरूको उडान रद्द भएपछि त्रासबीच अलपत्र बनेको बताइन् । “आँधी आउँदा हामी होटलमै बस्नेछौँ तर मलाई डर लागिरहेको छ,” उनले भनिन् ।
गुआमको ‘तालोफोफो बे’मा रहेको एक समुद्र तटमा एक दर्जन जति सर्फरहरूले भने हावाको फाइदा उठाइरहेका थिए ।
“पानीमा धेरै धुलो र फोहोरे छ तर धेरै रमाइलो छ,” उनीहरूमध्ये एकले भने । —प्रार्थना गर्दै—
पश्चिमी प्रशान्त महासागरमा रहेको उत्तरी मारियानाको जनसङ्ख्या करिब ४० हजार छ भने नजिकैको गुआमको जनसङ्ख्या करिब एक लाख ७० हजार रहेको छ । मध्य अप्रिलमा यो क्षेत्रमा आएको सिन्लाकुले चक्रवातले गर्दा हजारौँ मानिसको बिद्युत् सोवालाई अवरूद्ध भएको थियो, रूखहरू ढलेका थिए, गाडीहरू लडेका थिए र भवनहरूको टिनको छाना उडाएको थियो ।
सन् २०२३ मा अर्को ठूलो आँधी ‘मावर’ले पनि ठूलो विनाश गरेको थियो। आइतबार बिहानसम्म बावीले गुआम र साइपान (उत्तरी मारियानाको मुख्य टापु) को बीचमा पर्ने सानो टापु रोटा नजिकबाट गुजर्ने अनुमान गरिएको थियो।
“आवश्यक सावधानी अपनाएर हामी आफ्ना परिवार, छिमेकी र समुदायलाई जोगाउन सक्छौँ । हामी हाम्रा मानिसहरूको सुरक्षाको लागि प्रार्थना गर्छौं,” रोताका मेयर अउब्री होकोगले भने । संघीय आपतकालीन व्यवस्थापन निकायको टोली गुआममा खटिएको छ । उनीहरूको वितरण केन्द्रमा ११ लाख लिटर पानी, १२ लाख जनाका लागि खाना, र छ हजार ७०० ओछ्यान र ९० जेनेरेटर तयारी अवस्थामा छन्।
टोलीले ‘उद्धार गर्न वा आश्रय खोज्ने’ समय घर्किँदै गएको’ बताएको छ । गुआमले विद्यालयहरूमा पाँच वटा उद्धार केन्द्र खोलेको छ जसको कुल क्षमता उक हजार ९०० छ । यो मुख्य रूपमा कमजोर घरहरूमा बस्नेहरूका लागि गरिएको व्यवस्थाका बन्दोबस्त हो । स्थानीय अधिकारी डेमन माइकल बोरजाले भन्नुभयो, उनीहरूले ‘मावर’ (विगतको आँधी) बाट धेरै पाठ सिकेका छन्” र अर्को सिन्लाकु नामक आँधी आउँदा राम्रो तयारी गरेका थिए ।
“मावरको बेला सबै ठाउँमा बिजुली र पानी फर्किन करिब तीन महिना लागेको थियो भने सिन्लाकुमा करिब तीन हप्ता लागेको थियो,” उनले गुआमको आन्तरिक सुरक्षा मुख्यालयमा एएफपीसँगको कुराकानीमा भने ।
—एल निनो—
युरोपेली सङ्घको ‘कोपरनिकस मरिन सर्भिस’ले बुधबार विश्वका महासागरहरूमा अहिलेसम्मको रेकर्डमा सबैभन्दा तातो अनुभव गरेको रेकर्डभन्दा बढी तापक्रम बढ्ने अनुमान गरेका छन् । तातो महासागरले उष्णकटिबन्धीय आँधीहरूलाई झन् शक्तिशाली बनाउँछ र बढी आद्र्रता थप्छ जसले भारी वर्षा निम्त्याउँछ ।
विश्व मौसम सङ्गठनले शुक्रबारे सामान्यतया प्रत्येक दुई देखि सात वर्षमा अनुभव गरिने एल निनोको चेतावनी दिएको छ । यो नौ देखि १२ महिना रहन्छ र यो उष्ण प्रशान्त क्षेत्रमा पहिले नै सुरु भइसकेको आगामी दिनमा अझ बलियो हुने सम्भावना रहनेछ । यो प्राकृतिक जलवायु घटनाले मध्य र पूर्वी भूमध्यरेखामा प्रशान्त महासागरको सतहको तापक्रम बढाउँछ जसले विश्वव्यापी रूपमा हावा, वायुको चाप र वर्षाको ढाँचामा परिवर्तन ल्याउँछ ।
पाटन (ललितपुर), २१ असार : नेपाली कांग्रेसका सभापति गगन थापाले शासकीय सुधारलाई प्रभावकारी रूपमा अघि बढाउन सरकारलाई आफ्नो पार्टीको समर्थन रहेको बताएका छन् । नेपाली कांग्रेसको केन्द्रीय कार्यालय सानेपामा आज आयोजित सरकारका १०० दिन र १०० बुँदे कार्यक्रमसम्बन्धी समीक्षा कार्यक्रममा उहाँले राजनीतिक स्थिरता कायम राख्दै सरकारले पाँच वर्षको जनादेशअनुसार काम गर्न पाउनुपर्ने धारणा व्यक्त गरे ।
प्रधानमन्त्रीको मुख्य जिम्मेवारी सिंहदरबारमा बसेर शासकीय सुधारलाई अघि बढाउनु रहेको उल्लेख गर्दै सभापति थापाले त्यसमा निरन्तरता कायम रहोस् भन्ने कांग्रेसको अपेक्षा रहेको बताए । उनले सरकारको कार्यशैलीका केही विषयमा पार्टीको असहमति रहे पनि प्रतिपक्षको जिम्मेवारीअनुसार रचनात्मक भूमिका निर्वाह गर्ने स्पष्ट पारे । “राजनीतिक स्थिरता तलमाथि नहोस् भनेर हामी सरकारलाई समर्थन गरेका छौँ । प्रश्न गर्नुपर्ने ठाउँमा प्रश्न गर्छौँ, समर्थन गर्नुपर्ने ठाउँमा समर्थन गर्छौँ,” उनले भने ।
विगतमा नेपाली कांग्रेस र नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीले पनि बहुमतको सरकार सञ्चालन गरेको स्मरण गर्दै सभापति थापाले बहुमतलाई देश र व्यवस्थाको हितमा सदुपयोग गर्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याए । सरकारले पाएको पाँच वर्षको जनादेशलाई सम्मान गर्दै त्यसलाई सफल बनाउन आवश्यक सहयोग गर्ने उनको भनाइ थियो ।
बद्री भण्डारी २१ असार, यूएई । यूएई अर्थात् संयुक्त अरब इमिरेट्स, विशेषगरी दुबई, आज विश्वकै प्रमुख व्यापारिक तथा आर्थिक केन्द्रहरुमध्ये एक हो । सन् १९७१ मा स्थापना भएदेखि यस देशले हासिल गरेको अभूतपूर्व आर्थिक सफलता र विकासमा विश्वका विभिन्न देशका उद्यमी तथा श्रमिकहरुको महत्वपूर्ण योगदान रहेको छ । यस क्रममा नेपाली श्रमिक तथा व्यवसायीहरुको योगदान पनि उल्लेखनीय छ ।
सामान्यतया नेपालीहरु रोजगारी वा भिजिट भिसामा यूएई आउने गरेको पाइन्छ । त्यसैले यहाँ नेपालीहरुको ठूलो स्तरको लगानी गर्ने अवस्था अझै व्यापक रुपमा विकसित भइसकेको छैन । तथापि, पछिल्ला वर्षहरुमा नेपालीहरुले सञ्चालन गरेका साना तथा मझौला व्यवसायहरुको संख्या निरन्तर बढिरहेको छ ।
यो नेपाली समुदायका लागि सकारात्मक संकेत हो । किनभने, यूएईमा नेपालीहरु केवल श्रमिक मात्र हुन् भन्ने पुरानो धारणा परिवर्तन हुँदै नेपालीहरु सफल व्यवसायी तथा उद्यमीका रुपमा पनि स्थापित भइरहेका छन् । अब यूएईमा नेपालीको लागि नयाँ व्यवसाय स्थापनाका अवसर र चुनौतीहरुबारे चर्चा गरौं । अवसरहरु
१. करमैत्री वातावरण यूएई विश्वका करमैत्री देशहरुमध्ये एक मानिन्छ । यहाँ व्यक्तिगत आयकर (इनकम ट्याक्स) लाग्दैन । यसले उद्यमीहरुलाई आफ्नो आम्दानीको ठूलो हिस्सा व्यवसाय विस्तार तथा पुनः लगानी गर्न सहयोग पु¥याउँछ ।
२. अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा पहुँच यूएई एसिया, यूरोप र अफ्रिकालाई जोड्ने महत्वपूर्ण व्यापारिक केन्द्र हो । यहाँबाट व्यवसाय सञ्चालन गर्दा अन्तर्राष्ट्रिय ग्राहक तथा साझेदारहरुसम्म पुग्न सहज हुन्छ ।
३. स्थिर अर्थतन्त्र र सुरक्षित लगानी वातावरण राजनीतिक स्थिरता, आधुनिक पूर्वाधार तथा स्पष्ट व्यावसायिक नीतिका कारण यूएई विदेशी लगानीकर्ताहरुको आकर्षणको केन्द्र बनेको छ ।
४. बहुसांस्कृतिक बजार यूएईमा दुई सयभन्दा बढी राष्ट्रियताका मानिसहरु बसोवास गर्छन् । यसले विभिन्न संस्कृति, स्वाद र आवश्यकतालाई लक्षित गरी नयाँ व्यवसाय शुरु गर्ने अवसर प्रदान गर्दछ ।
५. डिजिटल तथा प्रविधि क्षेत्रको विकास E-commerce, Digital Marketing, Information Technology, Artificial Intelligence, Logistics, Education Technology tyf Financial Technology जस्ता क्षेत्रमा तीव्र विकास भइरहेको छ । नेपाली उद्यमीहरुले पनि यी क्षेत्रमा सम्भावना खोज्न सक्छन् ।
६. नेपाली समुदायको विस्तार यूएईमा ठूलो नेपाली समुदायको उपस्थिति छ । नेपाली खाद्यान्न, रेस्टुरेन्ट, ट्राभल, रेमिट्यान्स, शिक्षा तथा अन्य सेवामूलक व्यवसायका लागि यो महत्वपूर्ण बजार हुन सक्छ ।
चुनौतीहरु
१. उच्च सञ्चालन खर्च व्यवसाय दर्ता, लाइसेन्स, कार्यालय भाडा, कर्मचारी व्यवस्थापन तथा अन्य प्रशासनिक खर्च अपेक्षाकृत महँगा हुन सक्छन् ।
२. कडा प्रतिस्पर्धा यूएई अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारिक केन्द्र भएकाले विश्वभरका व्यवसायीहरु यहाँ सक्रिय छन् । नयाँ व्यवसायीले बजारमा स्थान बनाउन कडा प्रतिस्पर्धाको सामना गर्नुपर्छ ।
३. कानुनी तथा नियामकीय प्रक्रिया व्यवसायको प्रकृतिअनुसार विभिन्न अनुमति तथा लाइसेन्स आवश्यक पर्न सक्छन् । नियमहरुको राम्रो जानकारीबिना व्यवसाय सञ्चालन गर्न कठिन हुन सक्छ ।
४. वित्तीय व्यवस्थापन नयाँ व्यवसायमा प्रारम्भिक लगानी, नगद प्रवाह (ऋबकज ँयिध) व्यवस्थापन तथा बजार विस्तारका लागि पर्याप्त पूँजी आवश्यक पर्न सक्छ ।
५. बजारको निरन्तर परिवर्तन ग्राहकको आवश्यकता, प्रविधि र व्यापारिक प्रवृत्ति तीव्र रुपमा परिवर्तन भइरहेका हुन्छन् । त्यसैले व्यवसायलाई समयानुकूल अद्यावधिक गर्दै लैजानुपर्ने हुन्छ ।
निष्कर्ष यूएई नेपाली उद्यमीहरुका लागि अवसरले भरिएको बजार हो । करमैत्री वातावरण, अन्तर्राष्ट्रिय पहुँच, आधुनिक पूर्वाधार तथा बहुसांस्कृतिक समाजले नयाँ व्यवसाय शुरु गर्न चाहनेहरुका लागि राम्रो सम्भावना सिर्जना गरेको छ । तर सफल हुनका लागि पर्याप्त अध्ययन, स्पष्ट योजना, कानुनी जानकारी र दीर्घकालीन दृष्टिकोण आवश्यक छ ।
आज यूएईमा नेपालीहरु केवल श्रमिकको रुपमा मात्र नभई सफल व्यवसायी र उद्यमीको रुपमा पनि आफ्नो पहिचान स्थापित गर्दैछन् । यो परिवर्तनले सम्पूर्ण नेपाली समुदायको सामाजिक तथा आर्थिक छविलाई सकारात्मक दिशा प्रदान गरिरहेको छ ।
त्यसैले अध्ययन गरेर दीर्घकालीन योजनासहित व्यवसाय गर्न चाहने नेपालीहरुका लागि यूएई राम्रो गन्तव्य बन्न सक्छ ।
नाम : सन्ध्या देउला ठेगाना : पाटन, ललितपुर हाल : अबुधाबी, यूएई उचाइ : ५ फिट ६ इञ्च शिक्षा : माध्यमिक तह (हाई स्कूल) उपलब्धि : मिसेस नेपाल २०१५ (मिसेस ब्यूटिफुल उपाधि विजेता) पेशा : सिवल्र्ड, अबुधाबी (यस आइल्याण्ड)मा सेल्स एसोसिएट
पारिवारिक परिस्थितिका कारण सानै उमेरमा पढाइ छोड्नुपरे पनि सन्ध्याले मेहनत र आत्मविश्वासका साथ आफ्नो जीवनयात्रा अघि बढाइन् । १२ वर्षको उमेरदेखि नेपालमा हाउसकिपिङको कामबाट रोजगारी शुरु गरेकी उनले कामसँगै आफ्नै प्रयासमा अंग्रेजी भाषा सिकिन् र आवश्यक सीपहरु विकास गरिन् ।
हाउसकिपिङबाट शुरु भएको उनको व्यावसायिक यात्रा क्रमशः रिसेप्सन, क्यासियर हुँदै फ्रन्ट डेस्क सुपरभाइजरसम्म पुग्यो । निरन्तर मेहनत र लगनकै कारण उनी आज यूएईको अबुधाबीस्थित यस आइल्याण्डमा रहेको सिवल्र्डमा सेल्स एसोसिएटका रुपमा कार्यरत छिन् ।
सन्ध्या सौन्दर्य प्रतियोगितामा पनि सफल छिन् । उनले सन् २०१५ मा ‘मिसेस नेपाल’ प्रतियोगितामा ‘मिसेस ब्यूटिफुल’ उपाधि जितेकी थिइन् । उनी नेवा पुचः यूएईको कलाकारका रुपमा पनि सक्रिय रहँदै आफ्नो कला र संस्कृतिको प्रवद्र्धनमा योगदान दिइरहेकी छन् ।
सन्ध्याले आफूलाई हरेक कदममा साथ र हौसला दिने आफ्ना बुबाआमा तथा ठमेल पर्यटन बोर्डका तत्कालीन अध्यक्ष ध्रुव अधिकारीप्रति विशेष आभार व्यक्त गरेकी छन् ।
स्थायी ठेगाना : आँबुखैरेनी गाउँपालिका–३, तनहुँ, गण्डकी प्रदेश, हाल : यूएई
गजल
मेशिन मर्मत गर्दा घनले हिर्काउनु पर्छ जीवन पनि ठीक हुन थोरै हण्डर पाउनु पर्छ
आफ्नो परिचय दिनु पर्ने त हजुरले हो मालिक मेरो त ठेलाले भनिहाल्छ जे जे बताउनु पर्छ
चुनाव सँगै चुनावी बाचा बिस्र्यो नेताले आफ्नै पद चिन्ह डुँगा भए पछि मेटाउनु पर्छ
यो देशको अवस्था देख्दादेख्दै भन्दैछौ किसान मजदुरले हतियार किन उठाउनु पर्छ
क्यान्सर लागेको आफ्नै अंग काटे जस्तै हो परम्पराको जग प्रिय नै होस् भत्काउनु पर्छ
प्रकाशित कृतिहरु
१. अनाहत (गजल संग्रह) २. टक (गजल संग्रह) ३. गजलाभूषण (गजल लेखनसम्बन्धी सैद्धान्तिक तथा अभ्यास पुस्तक) ४. विभिन्न संयुक्त संग्रह तथा फुटकर गजलहरु
संस्थागत आबद्धता संरक्षक, सिर्जना वाचन डबली संरक्षक, नेपाल गजल प्रतिष्ठान विभिन्न साहित्यिक तथा सामाजिक संस्थाहरुसँग आबद्ध
नेतृत्वदायी भूमिका संरक्षक, तमु प्ये ल्हु संघ अध्यक्ष, गैरआवासीय नेपाली संघ (एनआरएनए) राष्ट्रिय समन्वय परिषद्, यूएई सदस्य, प्रवासी नेपाली मञ्च अन्तर्राष्ट्रिय समिति पुरस्कार
छायाँदेवी–चेतनाथ पुरस्कार (२०७५) – अनाहत गजल संग्रहका लागि
यूएई निवासी गुरुङ साहित्य, सामाजिक सेवा र व्यावसायिक क्षेत्रमा समान रुपमा सक्रिय समकालीन नेपाली गजल साहित्यका सशक्त स्रष्टामध्ये एक हुन् । उनले गजल सिर्जना, गजलको सिद्धान्त तथा अभ्यास, सामाजिक नेतृत्व र प्रवासी नेपाली समुदायको सेवामा उल्लेखनीय योगदान पु¥याउँदै आएका छन् ।
२१ असार, काठमाडौं । सुजन बर्मा सोध्नुहुन्छ : म दुबई आएको १६ महिना भयो । अहिले काम गरिरहेको कम्पनीको भन्दा झण्डै दोब्बर तलबमा अर्को कम्पनीमा काम पाएको छु । मैले नयाँ कम्पनीमा काम गर्न पाउँछु कि पाउँदिन ? कम्पनी परिवर्तन गर्न के–के गर्नुपर्छ ?
बेदप्रसाद अर्यालको जवाफ : यूएईको श्रम कानुनअनुसार रोजगार सम्झौता समाप्त भएपछि वा रोजगारदाता र कर्मचारीबीच आपसी सहमतिमा करार अवधिभित्र नै सम्झौता अन्त्य भएमा श्रमिकले नयाँ कम्पनीमा काम गर्न सक्छन् । यसका लागि रोजगार सम्झौतामा उल्लेख भएको ३० देखि ९० दिनसम्मको नोटिस अवधि पूरा गर्नुपर्छ ।
नोटिस अवधि पूरा नभए कम्पनीलाई क्षतिपूर्ति तिर्नुपर्ने वा कानुनी समस्या आउन सक्छ । बीचमै अर्को कम्पनीमा जानु परेमा कम्पनीको सहमतिमा नै नयाँ कामको छनौट गरेको उत्तम हुन्छ । ‘स्किल्ड’ कामदारहरुले आपसी सहमतिमा ६ महिना पछि पनि कम्पनी परिवर्तन गर्न सक्छन् ।
रोजगारदाता परिवर्तन गर्न नयाँ कम्पनीबाट अफर लेटर प्राप्त गरेपछि हालको कम्पनीमा लिखित राजीनामा दिनुपर्छ । नोटिस अवधि पूरा भएपछि पुरानो कम्पनीले वर्क परमिट, लेबर कार्ड र रेसिडेन्सी भिसा रद्द गर्छ । त्यसपछि नयाँ कम्पनीले ःइज्च्भ् मार्फत नयाँ वर्क परमिट र भिसा प्रक्रिया अघि बढाउँछ । कानुनी प्रक्रिया पूरा गरेमा सामान्यतया ‘लेबर ब्यान’ लाग्दैन । तर सम्झौता उल्लंघन गरेमा एक वर्षसम्मको वर्क परमिट प्रतिबन्ध लाग्न सक्ने व्यवस्था छ ।
(सामाजिक क्षेत्रमा सक्रिय अर्याल २५ वर्षदेखि यूएईमा कार्यरत हुनुहुन्छ)
२१ असार, अबुधाबी । युनाइटेड अरब इमिरेट्स (यूएई)का लागि नेपालका राजदूत तेजबहादुर क्षेत्रीले कार्यभार सम्हालेको झण्डै ३ वर्ष पुगेको छ । उनले सन् २०२३ सेप्टेम्बर २८ मा नेपाली दूतावासको कार्यभार सम्हालेका हुन् । त्यसको केही दिनपछि अक्टोबर ४ मा उनले यूएईका राष्ट्रप्रमुखसमक्ष आफ्नो ओहोदाको प्रमाणपत्र प्रस्तुत गर्दै औपचारिक रुपमा राजदूतको जिम्मेवारी ग्रहण गरेका थिए ।
करिब तीन दशक लामो कूटनीतिक अनुभव बोकेका राजदूत क्षेत्रीले परराष्ट्र मन्त्रालयका विभिन्न महत्वपूर्ण जिम्मेवारी सम्हालिसकेका छन् । राजदूत नियुक्त हुनुअघि उनी सन् २०२२ देखि २०२३ सम्म परराष्ट्र मन्त्रालयको मध्य एसिया, पश्चिम एसिया तथा अफ्रिका महाशाखामा कार्यरत थिए ।
सन् २०२१ मा सहसचिवमा बढुवा भएका उनले मन्त्रालयको प्रशासन महाशाखामा जिम्मेवारी सम्हालेका थिए । त्यसअघि सन् २०१८–२०१९ मा प्रशासन शाखा प्रमुख तथा सन् २०१८ देखि २०२१ सम्म तत्कालीन परराष्ट्रमन्त्री प्रदीपकुमार ज्ञवालीको प्रमुख निजी सचिवका रुपमा कार्य गरेका थिए । उनले सन् २०१६ देखि २०१७ सम्म परराष्ट्र मन्त्रालयको प्रोटोकल महाशाखाअन्तर्गत उप–प्रमुखको जिम्मेवारीसमेत निर्वाह गरेका थिए ।
राजदूत क्षेत्रीले सन् १९९८ मा परराष्ट्र सेवामा शाखा अधिकृतका रुपमा प्रवेश गरेका हुन् । सेवाकालमा उनले मन्त्रालयका पश्चिम एसिया तथा अफ्रिका, उत्तरपूर्वी एसिया, दक्षिणपूर्वी तथा सुदूरपूर्व एसिया, प्रशान्त क्षेत्र, दक्षिण एसिया, प्रोटोकल र प्रशासन लगायतका विभिन्न महाशाखामा कार्य अनुभव हासिल गरेका छन् । उनले राहदानी विभागमा निर्देशक (उपसचिव)का रुपमा पनि जिम्मेवारी सम्हालेका थिए ।
विदेशस्थित नेपाली नियोगहरुमा पनि उनको लामो अनुभव छ । उनले भारतको नयाँदिल्लीस्थित नेपाली दूतावासमा सन् २००२ देखि २००६ सम्म द्वितीय सचिव तथा प्रथम सचिवका रुपमा काम गरेका थिए । त्यसपछि चीनको तिब्बतस्थित ल्हासामा नेपाली महावाणिज्य दूतावासमा सन् २००८ देखि २०१० सम्म महावाणिज्यदूतको जिम्मेवारी सम्हालेका थिए ।
सन् २०१२ मा उनी बेलायतको लण्डनस्थित नेपाली दूतावासमा मिनिस्टर–कन्सुल (वाणिज्यदूत मन्त्री) तथा उपनियोग प्रमुख नियुक्त भए । सन् २०१४ मार्चदेखि २०१६ जुनसम्म उनले कार्यवाहक राजदूतका रुपमा नेपाली दूतावासको नेतृत्वसमेत गरेका थिए ।
राजदूत क्षेत्रीले त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट सार्वजनिक प्रशासनमा स्नातकोत्तर उपाधि हासिल गरेका छन् । साथै उनले मानविकी तथा शिक्षा विषयमा स्नातकसमेत गरेका छन् । राजदूत क्षेत्रीकी पत्नी रीता क्षेत्री हुन् । उनका एक छोरी स्वेच्छा क्षेत्री र एक छोरा अंकित क्षेत्री छन् ।
नेपालको परराष्ट्र सेवामा झण्डै तीन दशकको अनुभव, प्रोटोकल, प्रशासन तथा द्विपक्षीय सम्बन्धका विविध क्षेत्रमा हासिल गरेको दक्षताका कारण राजदूत तेजबहादुर क्षेत्रीलाई नेपाल–यूएई सम्बन्ध सुदृढ बनाउन सक्षम कूटनीतिज्ञका रुपमा हेरिएको छ । यूएईमा ठूलो संख्यामा रहेका नेपाली श्रमिक, व्यवसायी तथा प्रवासी समुदायसँग सम्बन्धित विषयलाई प्रभावकारी रुपमा सम्बोधन गर्दै दुई देशबीचको आर्थिक, श्रम, लगानी तथा कूटनीतिक सहकार्यलाई थप विस्तार गर्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
लक्ष्मण खनाल २१ असार, यूएई । वैदेशिक रोजगारीका लागि संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई) नेपाली श्रमिकहरुको प्रमुख रोजगारी गन्तव्यका रुपमा परिचित छ । लाखौं नेपालीहरु यहाँ निर्माण, यातायात, सुरक्षा, आतिथ्य सेवा, उद्योग तथा विभिन्न व्यावसायिक क्षेत्रमा कार्यरत छन् । विदेशमा रोजगारीले आर्थिक अवसर र परिवारको जीवनस्तर सुधार्ने सम्भावना प्रदान गरे पनि यससँगै स्वास्थ्यसम्बन्धी विभिन्न चुनौतीहरु पनि जोडिएका हुन्छन् ।
विशेषगरी अत्यधिक गर्मी, लामो कार्यसमय, मानसिक तनाव, असन्तुलित खानपान तथा स्वास्थ्य सेवाप्रतिको सीमित पहुँचका कारण धेरै श्रमिकहरु स्वास्थ्य समस्याको जोखिममा पर्ने गरेका छन् । त्यसैले यूएईमा रहेका नेपाली तथा श्रमिकहरुका लागि स्वास्थ्य सचेतना अत्यन्त आवश्यक विषय बनेको छ ।
यूएईमा रहेको नेपाली राजदूतावास र महावाणिज्य दूतावास लगायत यहाँ क्रियाशील विभिन्न नेपाली समाजिक संघसंस्थाहरुले बेलाबेलामा श्रमिक स्वास्थ्यसम्बन्धी सचेतना कार्यक्रमहरु गर्ने गरेको पाइन्छ । स्थानीय प्रशासनको निर्देशनमा कम्पनीले कार्यस्थलहरुमा स्वास्थ्य सजगतासम्बन्धी सूचनापाटीहरु राखेको हुन्छ । यूएई सरकारले पनि विभिन्न माध्यमबाट स्वास्थ्य सचेतनासम्बन्धी कार्यक्रम र प्रचार सामग्रीहरु प्रदान गरिरहेको हुन्छ । तर पनि विभिन्न समयमा श्रमिक स्वास्थ्यका समस्याहरु आई नै रहेका पाइन्छन् । यूएईमा रहेका नेपाली श्रमिकहरुको स्वास्थ्य सचेतनासम्बन्धी मुख्यतः निम्न विषयमा चर्चा गरौं :
अत्यधिक गर्मी यूएई विश्वका अत्यधिक गर्मी हुने देशहरुमध्ये एक हो । गर्मी मौसममा तापक्रम ४५ देखि ५० डिग्री सेल्सियसभन्दा माथिसम्म पुग्न सक्छ । विशेषगरी बाहिरी वातावरणमा काम गर्ने निर्माण तथा श्रम क्षेत्रमा संलग्न कामदारहरु गर्मीका कारण स्वास्थ्य समस्याको उच्च जोखिममा हुन्छन् ।
अत्यधिक गर्मीले शरीरमा पानीको कमी, चक्कर लाग्ने, टाउको दुख्ने, अत्यधिक थकान महसुस हुने, रक्तचाप असन्तुलित हुने तथा गम्भीर अवस्थामा हीट स्ट्रोकसमेत हुन सक्छ । त्यसैले श्रमिकहरुले नियमित रुपमा प्रशस्त पानी पिउनु आवश्यक छ । काम गर्ने क्रममा विश्राम लिनु, घामबाट जोगिने उपाय अपनाउनु तथा सुरक्षात्मक पोशाक प्रयोग गर्नु पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण छ ।
यूएई सरकारले गर्मीको समयमा प्रत्यक्ष सूर्यको किरण पर्ने ठाउँहरुमा दिउँसो १२ः३० बजेदेखि ३ बजेसम्मको समयमा काम गर्न प्रतिबन्ध लगाएको हुन्छ । तर, श्रमिकहरु यूएई सरकारको कानुनलाई समेत बेवास्ता गरेर अत्यधिक गर्मीमा काम गर्ने गर्दछन् जसले गर्दा श्रमिकलाई स्वास्थ्य समस्या हुने गर्दछ । धेरै श्रमिकहरुले कामको चापका कारण पानी पिउने वा आराम गर्ने समयलाई बेवास्ता गर्ने गरेको पाइन्छ, जुन स्वास्थ्यका लागि निकै जोखिमपूर्ण हुन सक्छ ।
सन्तुलित आहार र पोषणको महत्व विदेशमा बसोवास गर्दा धेरै श्रमिकहरु आर्थिक बचत गर्ने उद्देश्यले खानपानमा पर्याप्त ध्यान दिन सक्दैनन् । कतिपयले सस्तो र छिटो उपलब्ध हुने खाद्य पदार्थमा निर्भर रहने गरेका छन् । यसले शरीरमा आवश्यक पोषक तत्वको कमी हुन सक्छ । स्वस्थ जीवनका लागि सन्तुलित आहार अपरिहार्य छ ।
दैनिक भोजनमा हरियो सागसब्जी, फलफूल, दाल, अन्न तथा प्रोटिनयुक्त खानेकुरा समावेश गर्नुपर्छ । अत्यधिक तेल, चिल्लो, नुन तथा चिनीको प्रयोग कम गर्नुपर्छ । नियमित समयमा खाना खाने बानीले शरीरलाई आवश्यक ऊर्जा प्रदान गर्नुका साथै विभिन्न रोगबाट पनि जोगाउँछ ।
धेरै श्रमिकहरुमा मधुमेह, उच्च रक्तचाप, मोटोपन तथा मुटुसम्बन्धी रोगको जोखिम बढ्दै गएको देखिन्छ । यसका प्रमुख कारणमध्ये असन्तुलित आहार, शारीरिक गतिविधिको कमी तथा अनियमित जीवनशैली रहेका छन् । त्यसैले स्वस्थ खानपानलाई दैनिक जीवनको अभिन्न हिस्सा बनाउन आवश्यक छ ।
मानसिक स्वास्थ्य स्वास्थ्य भन्नाले केवल शारीरिक स्वास्थ्य मात्र बुझिँदैन, मानसिक स्वास्थ्य पनि त्यत्तिकै महत्वपूर्ण पक्ष हो । विदेशमा काम गर्ने धेरै नेपालीहरु परिवार, श्रीमान्–श्रीमती, सन्तान तथा आफन्तबाट टाढा बस्न बाध्य हुन्छन् । यसले एक्लोपन, चिन्ता, तनाव तथा भावनात्मक दबाब सिर्जना गर्न सक्छ ।
कामको चाप, आर्थिक जिम्मेवारी, ऋणको बोझ तथा भविष्यप्रतिको अनिश्चितताले मानसिक तनाव बढाउन सक्छ । कतिपय अवस्थामा यसले डिप्रेसन, निद्रासम्बन्धी समस्या तथा अन्य मानसिक स्वास्थ्य समस्याहरु निम्त्याउन सक्छ । मानसिक स्वास्थ्य राम्रो राख्न परिवारसँग नियमित सम्पर्कमा रहनु, साथीभाइसँग समय बिताउनु, मनोरञ्जनात्मक गतिविधिमा सहभागी हुनु तथा पर्याप्त आराम गर्नु आवश्यक छ । यदि अत्यधिक तनाव, निराशा वा मानसिक असहजता महसुस भएमा स्वास्थ्यकर्मी वा परामर्शदातासँग सहयोग लिन हिच्किचाउनु हुँदैन । मानसिक समस्यालाई लुकाएर राख्नुभन्दा समयमै समाधान खोज्नु बुद्धिमानी हुन्छ ।
नियमित व्यायाम व्यस्त कार्यतालिका भए पनि स्वस्थ जीवनका लागि नियमित शारीरिक गतिविधि आवश्यक हुन्छ । धेरै श्रमिकहरु कामपछि थकित हुने भएकाले व्यायामलाई प्राथमिकता दिँदैनन् । तर दैनिक २० देखि ३० मिनेटको सामान्य व्यायामले पनि स्वास्थ्यमा सकारात्मक प्रभाव पार्न सक्छ ।
हिँड्ने, दौडिने, स्ट्रेचिङ गर्ने वा हल्का व्यायाम गर्ने बानीले शरीरलाई तन्दुरुस्त राख्छ । यसले मोटोपन नियन्त्रण गर्नुका साथै मधुमेह, उच्च रक्तचाप र मुटुसम्बन्धी रोगको जोखिम पनि कम गर्छ । साथै व्यायामले मानसिक तनाव कम गर्न र निद्रा सुधार गर्न पनि मद्दत पु¥याउँछ ।
कार्यस्थलको सुरक्षा यूएईमा कार्यरत धेरै नेपालीहरु निर्माण, उद्योग तथा जोखिमयुक्त क्षेत्रमा काम गर्छन् । कार्यस्थलमा हुने दुर्घटनाहरुले गम्भीर शारीरिक क्षति पु¥याउन सक्छन् । त्यसैले सुरक्षा नियमहरुको पालना गर्नु अत्यन्त आवश्यक छ ।
काम गर्दा हेलमेट, सुरक्षा जुत्ता, सुरक्षा बेल्ट, पञ्जा तथा अन्य सुरक्षात्मक सामग्री अनिवार्य रुपमा प्रयोग गर्नुपर्छ । कम्पनीले उपलब्ध गराएको सुरक्षा तालिमलाई गम्भीरतापूर्वक लिनुपर्छ । कुनै पनि जोखिमपूर्ण अवस्था वा उपकरणमा समस्या देखिएमा कम्पनीको जिम्मेवार व्यक्ति वा आफूले रिपोर्ट गर्ने व्यक्तिलाई जानकारी गराउनुपर्छ । सुरक्षालाई बेवास्ता गर्दा सामान्य गल्तीले पनि ठूलो दुर्घटना निम्त्याउन सक्छ । त्यसैले ‘पहिला सुरक्षा, त्यसपछि काम’ भन्ने सोचलाई व्यवहारमा लागू गर्न आवश्यक छ ।
स्वास्थ्यपरीक्षण धेरै स्वास्थ्य समस्याहरु प्रारम्भिक चरणमा कुनै लक्षण नदेखाई विकसित हुन सक्छन् । त्यसैले नियमित स्वास्थ्य परीक्षण गराउनु अत्यन्त महत्वपूर्ण हुन्छ । रक्तचाप, मधुमेह, कोलेस्ट्रोल तथा अन्य दीर्घरोगहरुको समयमै पहिचान भएमा उपचार प्रभावकारी हुन्छ ।
श्रमिकहरुले स्वास्थ्य बीमासम्बन्धी जानकारी राख्नुपर्छ र उपलब्ध स्वास्थ्य सेवाको उपयोग गर्नुपर्छ । बिरामी हुँदा औषधि आफैं किनेर सेवन गर्नेभन्दा योग्य चिकित्सकको सल्लाह लिनु उचित हुन्छ । नियमित स्वास्थ्य जाँचले रोगको जोखिम घटाउनुका साथै स्वस्थ जीवनयापनमा सहयोग पु¥याउँछ ।
कुलत तनाव कम गर्ने बहानामा कतिपय व्यक्तिहरु धूम्रपान, मदिरा सेवन वा अन्य अस्वस्थ बानीतर्फ आकर्षित हुने गर्छन् । यस्ता बानीहरुले स्वास्थ्यमा दीर्घकालीन नकारात्मक असर पार्छन् । धूम्रपानले फोक्सो, मुटु तथा श्वासप्रश्वास प्रणालीमा गम्भीर असर पु¥याउँछ भने अत्यधिक मदिरा सेवनले कलेजो तथा अन्य अंगहरुलाई क्षति पु¥याउन सक्छ । स्वस्थ जीवनशैली अपनाउन यस्ता बानीहरुबाट टाढा रहनु आवश्यक छ । तनाव व्यवस्थापनका लागि व्यायाम, सामाजिक गतिविधि तथा सकारात्मक सोचलाई प्राथमिकता दिनुपर्छ ।
अन्त्यमा….. यूएईमा रहेका नेपाली तथा अन्य श्रमिकहरु देशको अर्थतन्त्र र आफ्ना परिवारको भविष्य निर्माणमा महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरिरहेका छन् । तर आर्थिक उपलब्धिसँगै स्वास्थ्यलाई पनि समान रुपमा महत्व दिन आवश्यक छ । अत्यधिक गर्मीबाट बच्ने, सन्तुलित आहार खाने, नियमित व्यायाम गर्ने, मानसिक स्वास्थ्यको ख्याल गर्ने, कार्यस्थल सुरक्षाको पालना गर्ने तथा नियमित स्वास्थ्य परीक्षण गराउने बानीले स्वस्थ जीवन सुनिश्चित गर्न मद्दत गर्छ ।
स्वास्थ्य राम्रो भए मात्र श्रमिकले आफ्नो क्षमता पूर्ण रुपमा उपयोग गर्न सक्छन् । त्यसैले ‘स्वास्थ्य नै सबैभन्दा ठूलो सम्पत्ति हो’ भन्ने सन्देशलाई आत्मसात गर्दै प्रत्येक नेपाली श्रमिकले स्वास्थ्य सचेतनालाई आफ्नो दैनिक जीवनको प्राथमिकतामा राख्नुपर्छ । स्वस्थ श्रमिक, सुखी परिवार र समृद्ध समाज निर्माणको आधार पनि यही हो ।
यूएई सरकार र सम्बन्धित कम्पनीले दिएका स्वास्थ्य मापदण्डहरु पालना गरौं, आफू स्वस्थ बनौं र सकेसम्म धेरै साथीभाइहरुलाई स्वास्थ्य सचेतना सल्लाह र सुझाव दिने बानी बसालौं । एउटा सानो सल्लाह वा सुझावले हाम्रै श्रमिकहरुको जीवन सुरक्षित हुन सक्छ ।
कर्णाली, २१ असारः डोल्पाको जगदुल्ला गाउँपालिका–४ मौरेलेखमा आज बोलेरो जिप दुर्घटना हुँदा एक जनाको मृत्यु भएको छ । जगदुल्ला–४ माझगाउँबाट जुम्लातर्फ जाँदै गरेको कर्णाली प्रदेश ००१ ज ००५२ नम्बरको बोलेरो जिप आज दिउँसो अनियन्त्रित भई सडकबाट अन्दाजी २५ मिटर तल खस्दा दुर्घटना भएको हो । दुर्घटनामा त्रिपुरासुन्दरी नगरपालिका-८ डोल्पाका ३८ वर्षीय विष्णु बुढाको मृत्यु भएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय डोल्पाका सूचना अधिकारी एवं प्रहरी निरीक्षक पद्म रावलले जानकारी दिनुभयो । उक्त जिपमा चालकसहित १२ जना सवार रहेकामा अन्य ११ जना घाइते भएका छन् ।
उनका अनुसार घाइते हुनेमा डोल्पा त्रिपुरासुन्दरी नगरपालिका ७ का ४६ वर्षीय नन्दराम शाही, वडा नं ३ का २६ वर्षीय धनबहादुर डाँगी, जगदुल्ला गाउँपालिका(६ का २८ वर्षीय लालदेवी रोकाय, चार वर्षीय आवास रोकाय, २४ वर्षीया कर्णसरा बुढा, २४ वर्षीय धीरेन्द्र बूढाथोकी, दुई वर्षीय प्रितम बुढा, काइके गाउँपालिका(३ का ४४ वर्षीय भीमप्रसाद बुढा रहेका छन् ।
त्यस्तै, उक्त दुर्घटनामा परी जुम्लाको सिञ्जा गाउँपालिका–३ का ६२ वर्षीय डिल्लीप्रसाद उपाध्याय, गोठीचौर गाउँपालिका–४ का ६४ वर्षीय नित्यानन्द अधिकारी र बोलेरो चालक चन्दननाथ नगरपालिका–८ का अन्दाजी ३५ वर्षीय विन्दास रावल घाइते भएका प्रहरी निरीक्षक रावलले जानकारी दिए । घाइतेहरूको उद्धार गरी उपचारका लागि चन्दननाथ नगरपालिकाको एम्बुलेन्स र एउटा गाडीमार्फत कर्णाली स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान जुम्लामा पठाइएको सूचना अधिकारी रावलले बताए । उनका अनुसार दुर्घटना कसरी भएको हो भन्नेबारे अनुसन्धान भइरहेको छ ।
लन्डन, २१ असारः बेलायतको क्याम्ब्रिज सहरमा नेपाली काव्य यात्रा सम्पन्न भएको छ । बेलायतको समकालीन साहित्य प्रतिष्ठानको आयोजनामा क्याम्ब्रिजको ऐतिहासिक ‘पार्कर्स पिस’मा भएको उक्त यात्रामा लन्डन र क्याम्ब्रिजमा बसोबास गर्दै आएका साहित्यकारहरु सहभागी थिए । त्यस अवसरमा साहित्यकारहरु कृष्ण उपाध्याय, पोषेन्द्र सत्याल, लता गौतम, योगराज ढकाल, केशव पुडासैनी, चन्द्रमणि गौतम र कृष्ण बजगाईंले कवितावाचन गरेका थिए ।
नेपाली कविताका माध्यमबाट बेलायतमा रहेका नेपालीलाई आफ्नो मातृभूमिको भाषा, संस्कृति र साहित्यसँग जोड्ने तथा नेपाली साहित्यलाई अन्तरराष्ट्रियस्तरमा फैलाउने उद्देश्यका साथ आयोजना हुँदै आएको काव्य यात्राको यो तेस्रो संस्करण हो ।
प्रतिष्ठानका अध्यक्ष कृष्ण बजगाईंले काव्य यात्रा बेलायतका विभिन्न सहरमा आयोजना गरिने र काव्य यात्रामा वाचित कविताहरुको सङ्ग्रह प्रकाशन गरिने जानकारी दिए । विश्वको जुनसुकै कुनामा पुगे पनि नेपाली भाषा र साहित्यको उन्नयन सबैको दायित्व भएको उनले बताए ।
मध्यविन्दु (नवलपरासी), २१ असारः नारायणघाट–बुटवल सडक विस्तार आयोजनाको पूर्वी खण्डमा नेपालमै पहिलोपटक बाँदरलगायत रुखमा बस्ने वन्यजन्तुलाई सडक सुरक्षित रूपमा वारपार गराउन ‘ओभरहेड क्यानोपी ब्रिज’ निर्माण गरिएको छ । जैविक विविधता संरक्षणलाई प्राथमिकता दिँदै नारायणघाट–बुटवल सडक आयोजना (पूर्वी खण्ड) अन्तर्गत नवलपरासी (बर्दघाट सुस्तापूर्व)को गैँडाकोट जङ्गलस्थित पितौजीमा उक्त संरचना निर्माण गरिएको हो ।
वन क्षेत्र हुँदै सडक विस्तार भएपछि वन्यजन्तुको प्राकृतिक आवागमनमा असर नपरोस् भन्ने उद्देश्यले जैविक विविधता संरक्षण तथा प्रवर्द्धन कार्यक्रमअन्तर्गत क्यानोपी ब्रिज निर्माण गरिएको आयोजनाका सूचना अधिकारी एवं इन्जिनियर शिव खनालले बताए ।
“नेपालमा सडक आयोजनाअन्तर्गत बाँदरलाई लक्षित गरेर निर्माण गरिएको यो पहिलो क्यानोपी ब्रिज हो”, उनले भने, “सडक विस्तारसँगै वन्यजन्तुको बासस्थान र आवागमनमा पर्ने प्रभावलाई न्यूनीकरण गर्न यो संरचना निर्माण गरेका हौँ । यसको प्रयोग र प्रभावकारिताको अध्ययनपछि आवश्यक देखिएका अन्य उपयुक्त स्थानमा पनि यस्ता क्यानोपी ब्रिज निर्माण गर्ने योजना छ ।”
सूचना अधिकारी खनालका अनुसार बाँदर, लङ्गुरलगायत रुखबाट रुखमा आवतजावत गर्ने वन्यजन्तुले सडकमा झरेर पार गर्नुपर्ने बाध्यता कम गर्ने र सवारीसाधनसँग हुने दुर्घटनाको जोखिम कम गर्ने उद्देश्यले उक्त संरचना निर्माण गरिएको हो । यसले वन्यजन्तुको प्राकृतिक व्यवहार संरक्षणसँगै चालक र यात्रुको सुरक्षामा समेत सकारात्मक योगदान पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
एसियाली विकास बैंक (एडिबी)को सहुलियतपूर्ण ऋण सहयोगमा निर्माणाधीन ११३ किलोमिटर लामो नारायणघाट–बुटवल सडक विस्तार आयोजना नेपालका ठूला पूर्वाधार आयोजनामध्ये एक हो । आयोजनालाई पूर्वी र पश्चिमी गरी दुई खण्डमा विभाजन गरेर निर्माण भइरहेको छ । यसअघि आयोजनाको पूर्वी खण्डमा मुख्य सडकको कालोपत्र तथा कङ्क्रिट ढलानको काम सम्पन्न भइसकेको छ भने जुन २०२६ सम्म समष्टिगत भौतिक प्रगति ९२.३८ प्रतिशत पुगेको आयोजना कार्यालयले जनाएको छ ।
सडक निर्माणसँगै वातावरणीय प्रभाव न्यूनीकरणका लागि वन्यजन्तुमैत्री संरचना, नाला, हरियाली प्रवर्द्धन, सडक सुरक्षा पूर्वाधार तथा अन्य संरक्षणका उपायहरू पनि कार्यान्वयन भइरहेका छन् । सडक पूर्वाधार विकाससँगै जैविक विविधता संरक्षणलाई जोड दिँदै निर्माण गरिएको क्यानोपी ब्रिजले नेपालका आगामी सडक आयोजनामा पनि वातावरणमैत्री पूर्वाधार निर्माणको नयाँ अभ्यास स्थापित गर्ने अपेक्षा गरिएको इन्जिनियर खनालले बताए ।
२१ असार, यूएई । पहिलो पीएनएसबी (प्रवास नेपाली सम्पर्क विभाग) गोल्ड कप प्रतियोगिताको उपाधि लमजुङ एफसीले हात पार्न सफल भएको छ । रास्वपाको चौथो स्थापना दिवस तथा प्रथम महाधिवेशनको अवसरमा प्रवास नेपाली सम्पर्क विभाग, यूएईद्वारा ‘स्वास्थ्यका लागि खेल, राष्ट्रका लागि खेल’ भन्ने मूल नाराका साथ २१ मेमा दुबईको अबुहेलमा रहेको स्पोर्टस् बेमा उक्त प्रतियोगिता आयोजना गरिएको थियो ।
यूएईमा क्रियाशील रहेका करिब २६ नेपाली क्लबहरुको सहभागिता रहेको प्रतियोगिताको फाइनल खेलमा लमजुङ एफसीले लालीगुराँस एफसीलाई २–१ गोल अन्तरले पराजित गर्दै प्रतियोगितामा विजेता बनेको हो । प्रतियोगिताको उपविजेता लालीगुराँस एफसी बनेको छ ।
प्रतियोगिताको विजेता टिमलाई पुरस्कारस्वरुप ७७७७ यूएई दिहराम (करिब ३ लाख नेपाली रुपैयाँ) दिइएको थियो । यो पुरस्कार रकम यूएईमा हुने अन्तर नेपाली क्लबहरुको प्रतियोगितामध्येकै ठूलो हो । त्यसैगरी उपविजेता टिमलाई ३८८८ यूएई दिहराम (करिब १ लाख ५० हजार नेपाली रुपैयाँ) प्रदान गरिएको प्रवास नेपाली सम्पर्क विभाग, यूएईका खेलकुद संयोजक दिवस चापागाईंले जानकारी गराए । त्यसैगरी फेयर प्ले अवार्ड नवबुद्ध एफसीले प्राप्त गरेको छ ।
सर्वाधिक गोलकर्ता लालीगुराँस एफसीका खेलाडी सुमन लिम्बुले पाएका छन् । सर्वोत्कृष्ट खेलाडी तथा सर्वोत्कृष्ट गोलरक्षकमा क्रमशः लमजुङ एफसीका आशिष थापा मगर, सञ्जीब लामा भएका छन् । कार्यक्रमकै बीचमा प्रवास नेपाली सम्पर्क विभाग यूएईका प्रमुख सुजन थापाले चौथो स्थापना दिवसको अवसरमा केक काटेर मनाइएको थियो ।
२१ असार, यूएई । यूएईमा रहेको नेपाली महावाणिज्य दूतावास दुबईले श्रमिक संवाद एवं सचेतना कार्यक्रम सम्पन्न गरेको छ । महावाणिज्य दूतावास दुबईको सभाहलमा २१ जुनमा आयोजित कार्यक्रममा यूएईमा रहेका नेपाली श्रमिक लक्षित विभिन्न जनचेतनामूलक विषयमा संवाद कार्यक्रम गरिएको थियो ।
कार्यक्रममा यूएईमा क्रियाशील विभिन्न नेपाली संघसंस्थाका प्रतिनिधिहरुका साथै श्रमिक नेपाली दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीहरुको सहभागिता रहेको थियो । नेपाली महावाणिज्य दूतावास दुबईका महावाणिज्यदूत हरिप्रसाद ओडारीले महावाणिज्य दूतावास दुबई नेपाली श्रमिकहरुलाई आइपर्ने हरेक समस्याहरुको समाधानको लागि निरन्तर लागिपरेको बताए । उनले श्रमिकहरुका समस्या पहिचान गरी आवश्यकता र प्राथमिकताको आधारमा सेवा दिइरहेको जानकारी दिए ।
महावाणिज्य दूतावास दुबईका वाणिज्यदूत तथा सूचना अधिकारी कुञ्जन शाहले सञ्चालन गरेको कार्यक्रममा उपमहावाणिज्यदूत कृष्णप्रसाद चापागाईंले कार्यक्रमको विषयमा प्रकाश पारेका थिए । त्यसैगरी यूएईमा नेपालीद्वारा सञ्चालित निको पोलिक्लिनिकका डा. भुवन सुवेदीले श्रमिकहरुका स्वास्थ्य समस्याका बारेमा सचेतनामूलक प्रस्तुति राखेका थिए ।
नेपाली समाज यूएईका पार्षद अध्यक्ष कमल गिरीले सामाजिक सुरक्षाकोषको बारेमा प्रकाश पारेका थिए भने नेपाली समाज यूएईका कोषाध्यक्ष कृष्णप्रसाद तिमिल्सिनाले कानुनी सचेतना प्रदान गरेका थिए ।
२१ असार, यूएई । नेपाली राजदूतावास अबुधाबीले राहदानी नवीकरण तथा खुल्ला श्रमिक संवाद कार्यक्रम सम्पन्न गरेको छ । २८ जुनमा दूतावासको सभाहलमा आयोजित राहदानी नवीकरण तथा खुल्ला संवाद कार्यक्रममा सहभागी नेपाली श्रमिकहरुलाई संयुक्त अरब इमिरेट्सको श्रम कानून, श्रमिकका अधिकार तथा कर्तव्य, गुनासो व्यवस्थापन प्रक्रिया, सुरक्षित वैदेशिक रोजगार, नेपालको वैदेशिक रोजगारसम्बन्धी कानुनी व्यवस्था तथा सामाजिक सुरक्षा कोषसम्बन्धी विस्तृत जानकारी प्रदान गरिएको थियो ।
साथै, श्रमिकहरुलाई विभिन्न सरकारी सेवामा सहज पहुँच पु¥याउने उद्देश्यले मोफा मित्र एप, नागरिक एप, मोहरे एपसम्बन्धी जानकारी दिइनुका साथै मोबाइलमा एपहरु स्थापना गर्न र राहदानी तथा कागजात प्रमाणीकरणका विषयमा आवश्यक सहजीकरणसमेत गरिएको थियो ।
उनीहरुलाई राजदूतावासका श्रम सहचारी पंकज लाभ कर्ण र तृतीय सचिव बिमलेशकुमार मिश्रले सम्बन्धित विषयहरुमा जानकारी गराउँदै उठेका सवालहरुको जवाफ दिएका थिए । उनीहरुले श्रमिक अधिकारका विषयमा जानकारी गराउनुका साथै श्रमिकहरुका श्रम समस्या, कानुनी सहायता, दूतावास र महत्वपूर्ण सम्पर्क नम्बरहरुका बारे जानकारी दिएका थिए ।
कार्यक्रममा विद्यमान स्वास्थ्य जनचेतनासम्बन्धी विषयहरुमा नेपाली समुदायका तर्फबाट नेपाल पत्रकार महासंघ, यूएई शाखाका निवर्तमान अध्यक्ष लक्ष्मण खनाल र प्राथमिक उपचार प्रशिक्षक जगन अधिकारीद्वारा व्यावहारिक जानकारी प्रदान गरिएको थियो थियो । सोही दिन दूतावास आएका करिब तीन दर्जन सेवाग्राहीहरुको राहदानी नवीकरण गरेको दूतावासका सूचना अधिकारी भूपदेव घिमिरेले जानकारी गराए ।
यूएईका लागि नेपाली राजदूत तेजबहादुर क्षेत्रीको विशेष उपस्थिति रहेको कार्यक्रममा करिब ४ दर्जन श्रमिकहरु सहभागी भएका थिए ।
नारायणगढ (चितवन), २१ असारः भरतपुर महानगरपालिका–२३ बेलहट्टामा हात्तीको आक्रमणमा परी आमाछोराको मृत्यु भएको छ । जिल्ला प्रहरी कार्यालयका सूचना अधिकारी चन्द्रभूषण यादवका अनुसार शनिबार राति घरमा सुतिरहेका बेला हात्तीको आक्रमणमा परी २५ वर्षीया आशिका बोटे र उहाँकी चार वर्षीय छोरा भरतको घटनास्थलमा नै मृत्यु भएको हो । हात्ती धपाउन आशिकाका श्रीमान् पूर्णले आगो बाल्दा उनको कच्ची घरमा आगलागी भएको थियो । आगो प्रहरी र स्थानीयको सहयोगमा निभाइएको थियो ।
काठमाडौँ, २१ असारः देशभर मनसुन वायुको प्रभाव कायम छ । मनसुनको न्यून चापीय रेखा मुलुकको पूर्वी क्षेत्रतर्फ सरदरभन्दा दक्षिणमा तथा पश्चिमी क्षेत्रतर्फ सरदर स्थानको आसपास अवस्थित रहेको जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको छ । हाल देशभर साधारणतया बादल लागेको छ । कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका केही स्थानमा तथा लुम्बिनी प्रदेशका पहाडी क्षेत्रका एकदुई स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यम वर्षा भइरहेको छ ।
महाशाखाका अनुसार आज दिउँसो देशका हिमाली र पहाडी क्षेत्रमा साधारणतया बादल लाग्नेछ । गण्डकी, लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका तराई क्षेत्रमा पनि साधारणतया बादल लाग्ने तथा कोशी, मधेस र बागमती प्रदेशका तराईमा आंशिकदेखि साधारणतया बादल लाग्ने सम्भावना छ । हिमाली तथा पहाडी भेगका केही स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यम वर्षा हुने सम्भावना छ ।
गण्डकी, लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका तराईका केही स्थान, कोशी र बागमती प्रदेशका तराईका केही स्थान तथा मधेस प्रदेशका एकदुई स्थानमा पनि मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यम वर्षाको सम्भावना छ । गण्डकी, लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका पहाडी तथा तराईका एकदुई स्थानमा भारी वर्षा हुन सक्ने महाशाखाले जनाएको छ ।
त्यसैगरी, आज राति कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशमा साधारणतया बादल लाग्ने तथा बाँकी प्रदेशमा आंशिकदेखि साधारणतया बादल लाग्ने छ । हिमाली क्षेत्रका केही स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित वर्षा तथा हिमपात हुनसक्ने छ । सुदूरपश्चिम प्रदेशका पहाडी तथा तराई क्षेत्रका केही स्थान, कोशी र कर्णाली प्रदेशका पहाडी क्षेत्र तथा बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका पहाडी तथा तराईका केही स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यम वर्षाको सम्भावना रहेको छ ।
कोशी प्रदेशको तराई क्षेत्र तथा मधेस प्रदेशका एकदुई स्थानमा पनि मेघगर्जन र चट्याङसहित वर्षा हुन सक्नेछ । सुदूरपश्चिम प्रदेशका पहाडी तथा तराईका एकदुई स्थानमा भारी वर्षाको सम्भावना रहेकाले आवश्यक सतर्कता अपनाउन महाशाखाले आग्रह गरेको छ ।
२१ असार, यूएई । रुपन्देही सेवा समाज यूएईको अध्यक्षमा कला पंगेनी सर्वसम्मत निर्वाचित भएकी छन् । समाजका अध्यक्ष अमित लोहनीको अध्यक्षतामा २१ जुनमा बरदुबईमा आयोजित समाजको छैटौं अधिवेशनले नयाँ कार्यसमिति चयन गरेको हो । अधिवेशनले वरिष्ठ उपाध्यक्ष युवराज भट्टराई, प्रथम उपाध्यक्ष हेमा भण्डारी, महिला उपाध्यक्ष नारायणी भुसाल र अन्य उपाध्यक्षहरुमा खेम रास्कोटी मगर, सीता पंगेनी थापा, सुष्मा सुनारलाई चयन गरेको छ ।
त्यसैगरी महासचिवमा प्रदीप पुन मगर, सचिव सुवास अर्याल, सहसचिव तुलसा न्यौपाने र महिला सचिवमा ज्योती खनाल रहेका छन् । त्यसैगरी कोषाध्यक्षमा मित्रलाल घिमिरे चयन भएका छन् ।
अधिवेशनले केन्द्रीय सदस्यहरुमा क्रमशः कल्पना गैरे भण्डारी, कर्ण राना मगर, दलबहादुर सोमारे, इन्दिरा अर्याल पाठक, रेखा गैरे, दिलु आले मगर, दौपती थापा मगर, होम रजाली मगर, रमेश बिसी, बबिता घर्ती मगर, लक्ष्मी रेश्मी मगर, सुनिता थापा मगर र कृष्णप्रसाद भट्टराईलाई चयन गरेको छ ।
निर्वाचन समितिका संयोजक टंक थापा मगरले निर्विरोघ निर्वाचित कार्यसमिति घोषणा गरेका थिए । रुपन्देही सेवा समाज यूएई लामो समयदेखि यूएईमा सामाजिक कार्यमा क्रियाशील हँुदै आइरहेको छ ।
२१ असार, यूएई । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीको यूएई संगठन प्रवास नेपाली सम्पर्क विभाग यूएईको प्रथम अधिवेशनले सुजन थापाको नेतृत्वमा नयाँ कार्यसमिति निर्विरोध निर्वाचित गरेको छ । यूएईको दुबईस्थित फुड बउल रेष्टुरेण्टमा १४ जुनमा भएको उक्त अधिवेशनको उपप्रमुखमा युगमाया पाण्डे र अमरराज राई रहेका छन् ।
त्यसैगरी सचिवमा जगन्नाथ लुइँटेल, सहसचिवमा सुमित्रा बारघरे, कोषाध्यक्षमा जगन्नाथ अधिकारी रहेका छन् । सदस्यहरुमा क्रमशः देवीलाल रावत, धु्रवराज आचार्य, कृष्णप्रसाद खतिवडा, दिवस चापागाई, हरिहर सापकोटा, बसन्तकुमार कार्की, भीमकुमारी खत्री, लक्ष्मी खासु मगर, खगेन्द अर्याल र सविन भुजेल रहेका छन् ।
कार्यक्रममा निर्वाचन समिति संयोजक उमाकान्त पाण्डेले कार्यसमिति घोषणा गरेका थिए भने कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि प्रवास नेपाली सम्पर्क विभाग यूएईका प्रमुख सल्लाहकार प्रेमराज ढकाल रहेका थिए भने राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका प्रवास विभागका सचिव पदमराज पन्थीको भर्चुअल सम्बोधन रहेको थियो ।
२१ असार, यूएई । यूएईमा क्रियाशील नेपाली फुटबल क्लबहरुको एसोसिएसन नेपाली फुटबल संघ (अन्फा)को तेस्रो महासभा सम्पन्न भएको छ । बरदुबईको काष्टमण्डप रेष्टुरेण्टमा भएको उक्त महासभाले दीपेन्द्र भण्डारीको अध्यक्षतामा नयाँ कार्यसमिति चयन गरेको छ ।
नयाँ निर्वाचित कार्यसमितिको उपाध्यक्षहरुमा रोबिन श्रेष्ठ र विनोद भण्डारी रहेका छन् भने महासचिवमा सरोज उप्रेती रहेका छन् । त्यस्तै, सचिवमा देव राई र दुर्गा ढकाल छन् भने कोषाध्यक्षमा नरेश रिमाल छन् । सहकोषाध्यक्षमा दीपक थापा रहेका छन् । कार्यसमिति सदस्यहरुमा क्रमशः मिलन तामाङ, प्रमोद कार्की र दिपेन्द्र बानियाँ रहेका छन् ।
अध्यक्ष पदमा निर्वाचित दिपेन्द्र भण्डारीले धन्यवाद ज्ञापन गर्दै प्रवासमा रहेर पनि सबैलाई मिलाएर अगाडि बढ्ने बताए । साथै यूएईमा नेपाली फुटबलको विकास, एकता र खेलकुद प्रवद्र्धनमा नयाँ उचाइ हासिल गर्न सक्दो प्रयास गर्ने नयाँ कार्यसमितिले प्रतिबद्धतासमेत जनाए ।
रोजगारी, व्यवसाय, अध्ययन वा अन्य कारणले यूएईमा रहेका नेपाली फुटबलप्रेमीहरु मिलेर स्थापना गरेका विभिन्न स्थान, क्षेत्र लगायतका आधारमा करिब दुई दर्जन नेपाली फुटबल क्लबहरु सक्रिय रहेका छन् । उक्त क्लबहरुमा नेपालको जिल्ला, प्रदेश र राष्ट्रिय टिममा खेलिसकेका खेलाडीहरु पनि समावेश रहेका छन् । उक्त क्लबहरुले विभिन्न समयका फुटबल प्रतियोगिताहरु गर्दै आइरहेका छन् ।
२१ असार, यूएई । क्षत्री समाज नेपाल, यूएई शाखाको प्रथम अधिवेशनले कृष्णबहादुर ढकाल क्षेत्रीको अध्यक्षतामा नयाँ कार्यसमिति चयन गरेको छ । राष्ट्रिय अखण्डता र जातीय सद्भावनाका निम्ति क्षत्री एकता, आजको आवश्यकता भन्ने मूल नाराका साथ यूएईको बरदुबईमा जुन १४ मा सम्पन्न उक्त अधिवेशनले २१ सदस्यीय कार्यसमिति चयन गरेको निर्वाचन समिति संयोजक दीपक खड्काले बताए ।
नवनिर्वाचित कार्यसमितिको उपाध्यक्षहरुमा देवीलाल रावत, सुदीप कार्की, दीपक रावत रहेका छन् भने महिला उपाध्यक्षमा हीरा केसी रहेकी छन् । कार्यसमितिको सचिवमा भीम केसी, सहसचिवमा रमेश खड्का, कोषाध्यक्षमा होमबहादुर महत, सहकोषाध्यक्षमा कमल केसी रहेका छन् । त्यसैगरी कार्यसमिति सदस्यहरुमा क्रमशः ओमकार थापा, कृष्णबहादुर केसी, चन्द्रबहादुर भण्डारी, सिक्रम थापा, हरीबहादुर केसी, धनबहादुर क्षेत्री, विमला पौडेल क्षेत्री, बिन्दु सेढाई, कमला थापा, सृजना थापा, रितु पाण्डे क्षत्री र देवी बस्नेत रहेका छन् ।
कार्यक्रममा क्षत्री समाज नेपालका केन्द्रीय अध्यक्ष रिबबहादुर थापाको भर्चुअल माध्यमबाट प्रमुख आतिथ्यता रहेको थियो भने यूएईमा क्रियाशील विभिन्न नेपाली संघसंस्थाका प्रतिनिधिहरुको सहभागिता रहेको थियो । स्थापना कालदेखि छोटो समयमा नै क्षत्री समाज नेपाल यूएई शाखाले विभिन्न सामाजिक, सांस्कृतिक कार्यहरु गर्दै आइरहेको छ ।
२१ असार, न्यूयोर्क । परदेशको जीवन सजिलो हुँदैन । यहाँ हरेक सपना मेहनतसँग जोडिएको हुन्छ, हरेक सफलता संघर्षसँग मिसिएको हुन्छ र हरेक व्यवसाय केवल नाफाको हिसाबले मात्र होइन, विश्वासको धरातलमा पनि उभिएको हुन्छ । अमेरिकामा बसोवास गर्ने नेपाली समुदायका लागि गाडी केवल आवतजावतको साधन होइन; यो रोजगारी, आत्मनिर्भरता, परिवारको सहजता र आर्थिक उन्नतिको महत्वपूर्ण आधार हो ।
यही वास्तविकतालाई नजिकबाट बुझेका व्यक्ति हुन्– राजा घिमिरे । करिब एक दशकसम्म अमेरिकाको गाडी उद्योगमा निरन्तर काम गर्दै आएका घिमिरेले ठूला फ्रेन्चाइज डिलरसिपहरुमा सेल्स कन्सल्ट्यान्टका रुपमा अनुभव हासिल गरे । ती ठूला डिलरसिपहरुमा काम गर्दा उनले केवल गाडी बेच्ने कला मात्र सिकेनन्, ग्राहकको मनोविज्ञान, वित्तीय प्रक्रिया, बीमा, कागजी काम, बजारको चाल र गाडी खरिद गर्दा ग्राहकले बुझ्नुपर्ने सूक्ष्म पक्षहरु गहिरोसँग अध्ययनसमेत गरे ।
तर, उनको अनुभवसँगै एउटा कुरा बारम्बार मनमा खट्किरह्यो– अमेरिकाको यति ठूलो गाडी उद्योगमा नेपालीहरुको उपस्थिति अत्यन्तै कम छ । धेरै ठाउँमा उनी नै सम्पूर्ण डिलरसिपभित्र एक मात्र नेपाली प्रतिनिधि हुन् । ठूलो बजार, ठूलो सम्भावना र गाडीप्रति नेपाली समुदायको बढ्दो आवश्यकता हुँदाहुँदै पनि यस क्षेत्रमा आफ्नै समुदायको पहुँच र सहभागिता न्यून देखिनु उनका लागि सोचनीय विषय बन्यो ।
भनिन्छ, देशमा बस्नेलाई भन्दा परदेशमा बस्नेलाई देश र समुदायको माया अझ गहिरो हुन्छ । त्यही भावनाबाट घिमिरेको मनमा एउटा सोच जन्मियो– अमेरिकी बजारका गुणस्तरीय गाडीहरुलाई दुबई, साउदी अरेबिया र कतारजस्ता अन्तर्राष्ट्रिय बजारसम्म पु¥याउने । यही निर्यातमुखी दृष्टिकोणबाट नयाँ अटो सेल्सको परिकल्पना शुरु भयो । तर समयसँगै यो सोच केवल व्यापारमा सीमित रहेन ।
यसले नेपाली तथा दक्षिण एसियाली समुदायलाई गाडीसम्बन्धी सही जानकारी, इमानदार सल्लाह र भरोसायोग्य सेवा दिने उद्देश्य पनि आत्मसात ग¥यो । अमेरिकामा गाडी किन्नु बाहिरबाट हेर्दा सजिलो देखिन्छ, तर यसको भित्री प्रक्रिया जटिल छ । मूल्य, ब्याजदर, मासिक किस्ता, कर्जा स्वीकृति, बीमा खर्च, गाडीको इतिहास, दुर्घटनाको विवरण, मर्मत खर्च, दर्ता प्रक्रियाका आवश्यकताहरु– यी सबै कुरा नबुझी गरिएको निर्णय पछि आर्थिक बोझ बन्न सक्छ । ठूलो डिलरसिपमा सम्झौता हस्ताक्षर भएपछि सम्बन्ध प्रायः औपचारिक प्रक्रियामा सीमित हुन्छ । तर आप्रवासी समुदायका धेरै ग्राहकलाई सम्झौता सकिएपछि पनि मार्गदर्शन, व्याख्या र साथ चाहिन्छ ।
यही आवश्यकता बुझेर नयाँ अटो सेल्सले आफ्नो काम गर्ने शैली फरक बनाएको छ । यहाँ ग्राहकलाई केवल गाडी देखाएर बेच्ने होइन, उसको वास्तविक आवश्यकता बुझेर उपयुक्त विकल्प दिन प्राथमिकता दिइन्छ । ग्राहकले ग्दभच वा ीथात चलाउने हो कि पारिवारिक प्रयोगका लागि गाडी चाहिएको हो, त्ीऋ का लागि योग्य गाडी खोजिएको हो कि व्यापारिक प्रयोजनका लागि, बजेट कति छ, बीमा खर्च कस्तो आउन सक्छ, इन्धन खर्च र मर्मत सम्भार कति पर्छ– यी सबै पक्ष हेरेर ग्राहकलाई निर्णय गर्न सहयोग गरिन्छ ।
घिमिरेको भन्छन्– ‘गाडी बेच्नु मात्रै व्यवसाय होइन; ग्राहकले किनिरहेको गाडी उसको जीवन, काम र भविष्यका लागि सही छ कि छैन भन्ने बुझाउनु पनि जिम्मेवारी हो ।’ समुदायभित्र यस्ता धेरै घटना छन् जहाँ मानिसहरुले अन्यत्रबाट गाडी किनेपछि बीमा, दुर्घटना दाबी, कागजी प्रक्रिया वा भुक्तानीसम्बन्धी समस्यामा अलमलिएका छन् ।
कतिपय अवस्थामा गाडी नयाँ अटो सेल्सबाट नकिनिएको भए पनि आफ्नै दाजुभाइ–दिदीबहिनी सम्झेर उनले आवश्यक मार्गदर्शन दिंदै आएका छन् । कुन प्रक्रिया कसरी अगाडि बढाउने, कुन कागजात आवश्यक पर्छ, कुन कुरा स्पष्ट रुपमा बुझ्नुपर्छ भन्ने विषयमा उनले सहयोग गरेका छन् । यही व्यवहारले नयाँ अटो सेल्सलाई केवल कारोबार गर्ने स्थान नभई समुदायसँग जोडिएको भरोसायोग्य नाम बनाएको छ ।
न्यूयोर्क व्यवसायको ठूलो केन्द्र हो । धेरै नेपालीहरु यही क्षेत्रमा मेहनत गरेर आफ्नो परिवार, भविष्य र आर्थिक आधार निर्माण गरिरहेका छन् । तर, सही गाडी नछान्दा, गलतमा फस्दा, नबुझ्दा वा उपयुक्त गाडी लिँदा ठूलो नोक्सानी हुन सक्छ । नयाँ अटो सेल्सले यस्ता जोखिमबाट ग्राहकलाई जोगाउन अनुभव, जानकारी र व्यावहारिक सल्लाह दिने काम गर्दै आएको छ ।
नयाँ अटो सेल्सले हाल गाडी खरिद–बिक्री उपयुक्त गाडी छनोट, दर्ता तथा कागजी प्रक्रियामा सहजीकरण, दुर्घटनापछि आवश्यक सामान्य मार्गदर्शन, बीमा प्रक्रियाबारे आधारभूत जानकारी र अमेरिकी गाडीहरुलाई दुबई, साउदी अरेबिया तथा कतार लगायतका बजारमा निर्यातसम्बन्धी परामर्श प्रदान गर्दै आएको छ ।
यो व्यवसायको सुन्दर पक्ष यसको दोहोरो उद्देश्य हो– एकातिर अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा अमेरिकी गाडी निर्यात गर्ने दृष्टिकोण, अर्कोतिर स्थानीय नेपाली तथा एसियन समुदायलाई सही जानकारी र सुरक्षित निर्णयमा जोड्ने सामाजिक भावना । यही मिश्रणले नयाँ अटो सेल्सलाई साधारण डिलरसिपभन्दा फरक बनाएको छ र अनुभव, विश्वास र जिम्मेवारीसँग जोडिएको रुपमा अघि बढिरहेको छ ।
राजा घिमिरेको यात्रा एउटा आप्रवासी उद्यमीको प्रेरणादायी कथा हो । करिब १० वर्षको अनुभव, ठूला डिलरसिपहरुमा सिकेको व्यावसायिक ज्ञान, नेपाली समुदायप्रतिको अपनत्व र अन्तर्राष्ट्रिय बजारसम्म पुग्ने सोच– यी सबैको संगमबाट नयाँ अटो सेल्स आज न्यूयोर्कमा एउटा नयाँ पहिचान बनाउन अघि बढिरहेको छ । केवल गाडीको गुणस्तरमा होइन, व्यवहारमा पनि देखिनुपर्छ, सही निर्णय, सही जानकारी र ग्राहकको दीर्घकालीन हितमा देखिनुपर्छ ।
२० असार, बर्लिन, कनेक्टिकट । लिङ्कन एभरेस्ट एक प्रेरणादायी नेपाली उद्यमी हुन् । नेपालको तनहुँ जिल्लामा जन्मिएका एभरेस्ट बाल्यकालदेखि नै स्वस्थ खानपान र समग्र जीवनशैलीप्रति गहिरो रुचि राख्थे । यो प्रेरणाको स्रोत भनेको उनका हजुरबुबा हुन्– जो नेपालका पहिलो आयुर्वेदिक वैज्ञानिक थिए । हजुरबुबाको समग्र स्वास्थ्य दर्शन र प्राकृतिक उपचार पद्धतिले लिङ्कनको जीवनलाई गहिरो रुपमा प्रभावित ग¥यो र ‘खाना नै औषधि हो’ भन्ने विश्वास उनको जीवन मन्त्र बन्यो ।
सन् १९७९ मा नेपालको अन्नपूर्ण होटलबाट आफ्नो व्यावसायिक यात्रा शुरु गरेका उनले मल्ल, याक एण्ड यती र एभरेस्ट शेराटनमा काम गर्दै सन् १९८९ मा अमेरिका पुगे । त्यहाँ हिल्टन र शेराटनमा काम गर्नुका साथै उनले एभरेस्ट एक्सप्रेस र काठमान्डू चुलो जस्ता सफल नेपाली रेस्टुरेन्टहरु सञ्चालन गरे । नेपाल र अमेरिका दुवै देशप्रतिको प्रेम र समर्पणका कारण उनले ‘लिङ्कन एभरेस्ट’ नाम राखेका हुन्– लिङ्कन अमेरिकाका महान राष्ट्रपतिको सम्मानमा र एभरेस्ट नेपालको पहिचानको प्रतीकका रुपमा ।
टेस्ट अफ हिमालय – चुलो सन् २००१ मा मिशिगनको फार्मिङ्टनमा ‘एभरेस्ट एक्सप्रेस’ खोलेर आफ्नो रेस्टुरेन्ट यात्रा शुरु गरेका लिङ्कन एभरेस्टले सन् २००५ मा रोयल ओकमा काठमान्डू चुलो स्थापना गरे । यो रेस्टुरेन्ट छिट्टै मिशिगनमा अत्यन्त लोकप्रिय बन्यो र विभिन्न मिडिया आउटलेट तथा खाद्य समीक्षकहरुको ध्यान आकर्षित गर्न सफल भयो ।
एक विशेष समीक्षामा रेस्टुरेन्टको हातले बनाइएका मम, ताजा अर्गानिक मसलाको प्रयोग र प्रामाणिक नेपाली अनुभवको निकै प्रशंसा गरेको थियो । विभिन्न अखबार र मिडियाबाट प्राप्त यो व्यापक प्रशंसाले नेपाली खाना र संस्कृतिप्रति अमेरिकी समुदायमा एक नयाँ चेतना जगाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेल्यो ।
त्यही सफलताको अनुभव र दशकौंको खाद्य उद्योगको ज्ञानलाई बोकेर लिङ्कन एभरेस्टले अब बर्लिन, कनेक्टिकटमा नयाँ व्यवस्थापन अन्तर्गत टेस्ट अफ हिमालय – चुलो सञ्चालनमा ल्याएका छन् । चुलो भन्ने शब्द नेपालको परम्परागत माटोको खाना पकाउने भाँडोको नाम मात्र होइन, यो मानिसहरुलाई नेपाली खाना र संस्कृतिमार्फत जोड्ने, एकजुट पार्ने र नेपाली जीवनशैली सिकाउने एउटा गहिरो अवधारणाको प्रतिविम्ब हो । साथै यो रेस्टुरेन्ट किसान, आयातकर्ता, निर्यातकर्ता, आपूर्तिकर्ता र नेपाली खाद्य उद्योगमा रुचि राख्ने जो–कोहीसँग पनि सहकार्य र साझेदारीमा काम गर्न तयार एक संगठनात्मक मञ्च पनि हो ।
रेस्टुरेन्टको मुख्य विशेषता भनेको ९९% अर्गानिक सामग्री प्रयोग गरी प्रत्येक दिन ताजै परोसिन्छन् । दाल भात, बफ सेकुवा, सेल रोटी, बरा, समोसा, चाउमिन लगायत थुप्रै प्रामाणिक नेपाली परिकारहरु यहाँ उपलब्ध छन् । येल्पमा ४.४ स्टार र १२० भन्दा बढी समीक्षा प्राप्त गरिसकेको यो रेस्टुरेन्ट कनेक्टिकटमा नेपाली खानाको प्रमुख गन्तव्य बन्दै गएको छ ।
दृष्टिकोण र मिसन : नेपाली खानालाई विश्वमा चिनाउने महाअभियान
लिङ्कन एभरेस्टको सबैभन्दा ठूलो सपना भनेको नेपाली खानालाई विश्व मञ्चमा प्रामाणिक रुपमा स्थापित गर्नु हो । विश्वभर नेपाली खानालाई भारतीय खानाका रुपमा चिनाइँदै आएको प्रवृत्तिप्रति उनी अत्यन्त चिन्तित छन् र यसलाई परिवर्तन गर्नु उनको जीवनको मुख्य मिसन बनेको छ । यसका लागि उनले नेपलीज वल्र्डवाइड सेफ एसोसिएसनको स्थापना गरेका छन् जसमार्फत विश्वभरका नेपाली सेफहरुलाई एकै मञ्चमा ल्याई नेपाली खानाको वैश्विक प्रवद्र्धन गरिँदैछ । नेपालका सातै प्रदेशमा खाना महोत्सव आयोजना गर्ने उनको महत्वाकांक्षी योजना तयारीको चरणमा रहेको छ ।
‘तिमीले छोड्यौ भने, तिमीले मलाई बेवास्ता ग¥यौ भने, म त तिम्रै नाममा मरिदिन्छु । हाँसीहाँसी तिम्रो नाम लिएर मर्न मलाई मन्जुर छ ।’ कुनै समय तिमीले म्यासेन्जरमा भनेका यी शब्द सुन्दा म झस्किएको थिएँ । ‘हे पागल्नी, के भनेको यस्तो ?’ मैले अचम्म मान्दै भेटमा प्रतिप्रश्न गरेको थिएँ ।
तिमी मुस्कुराएकी थियौ । मेरो छातीमा टाउको राखेर बिस्तारै भन्यौ, ‘बरु मृत्यु आओस्, कुनै गुनासो छैन । तर तिमीबाट छुट्टिएर बाँच्नुपर्ने दिन कहिल्यै नआओस् है ।’ आज पनि ती शब्दहरु मेरा कानमा उस्तैगरी गुञ्जिरहेका छन् ।
समयले धेरै कुरा बदलेको छ । ऋतु फेरिएका छन् । भूगोल फेरिएको छ । मान्छेहरु फेरिएका छन् । तर त्यो क्षण, त्यो स्पर्श, अँगालो, त्यो आवाज र ती शब्दहरु भने मेरो स्मृतिको भित्तामा अझै ताजै टाँसिएका छन् ।
२०१५ जनवरी १५ चिसो दिन, त्यो दिनपछि तिमी मेरो जीवनबाट यति गहिरो गरी हरायौ कि आज ११ वर्ष पुग्न लाग्यो । तर अनौठो कुरा के छ भने, तिमी हराए पनि तिम्रो अनुरागले यो जीवनभर नछाड्ने भयो ।
कहिलेकाहीं रातको सन्नाटामा म एक्लै बस्छु । अचानक तिम्रो आवाज कानमा ठोक्किन्छ । म झस्किन्छु । आँखाहरु रसाउन थाल्छन् । अनि थाहै नपाई आँशु मोतीदाना बनेर गालाभरि बग्न थाल्छन् ।
म सोच्न बाध्य हुन्छु– यति धेरै माया गर्ने मान्छे कसरी यति धेरै टाढा हुन सक्छ ? सायद प्रेमको सबैभन्दा भयावह रुप घृणा नै रहेछ । प्रेम जति गहिरो हुन्छ, त्यसको विपरीत दिशामा उभिने घृणा पनि त्यति नै निर्मम हुँदो रहेछ ।
तर आजसम्म मैले बुझ्न सकेको छैन– आखिर मैले तिम्रो जीवनमा के त्यस्तो नहुने काम गरें ? मैले के बिराएँ ?
यो एउटा यस्तो प्रश्न हो जसको उत्तर खोज्दै मैले वर्षौं बिताएँ । आफैंलाई हजारौं पटक सोधें । आफ्नै मनसँग बहस गरें । तर उत्तर कतै पाउन सकिन । अन्ततः २०१९ नोभेम्बरको एक रात, क्यालिफोर्नियाको चिसो अँध्यारोमा मैले तिमीलाई फोन गरेर त्यही प्रश्न सोधें ।
केहीबेरपछि तिम्रो एउटा सन्देश आयो– ‘डन्ट इन्टरफेयर इन माई प्राइभेट लाइफ’ ।
त्यो छोटो अंग्रेजी वाक्यले मेरो सम्पूर्ण संसार भत्काइदियो । जब तिमीले देख्यौ कि मैले त्यो सन्देश पढिसकेको छु, त्यसपछि तिमीले अन्तिम पटक फेसबुकबाट पनि मलाई ब्लक गरिदियौ ।
त्यसपछि… तिम्रो बारेमा मलाई केही थाहा छैन । तिमी कहाँ छौ ? कसरी छौ ? खुसी छौ कि बेखुसी मलाई केही थाहा छैन ? अरु पनि मलाई केही थाहा छैन ।
ब्लक भएको पनि आठ वर्ष पुगिसकेको छ । तर समयले एउटा कुरा भने बदल्न सकेन ।
तिमीप्रतिको मेरो प्रेम ।
मानिसहरु भन्छन्, समयले सबै घाउ निको पार्छ । तर केही घाउहरु निको हुँदैनन्, तिनीसँग बाँच्न मात्र सिकिन्छ ।
सायद म पनि त्यही घाउसँग बाँचिरहेको छु । आज पनि रात गहिरिँदै जाँदा, जब संसार निदाउँछ, म तिम्रो सम्झनासँग जागै हुन्छु ।
र मनभित्र कतै एउटा आवाज उठ्छ– ‘तिमी जहाँ भए पनि खुसी रहनू । किनकि तिमीले भुलेको त्यो प्रेमीले आजसम्म तिमीलाई भुल्न सकेको छैन । सायद अन्तिम साससम्म भुल्ने छैन ।’
भरत गिरी\ न्यूयोर्क २० असार, काठमाडौं । अविश्वसनीय तर सत्य र सफल खेलाडी सन्तोष राईको जीवनी खेलप्रेमीको लागि प्रेरणा हो । सुन्दर नेपाल, सगरमाथाको देश र भगवान बुद्धको जन्मभूमिबाट अमेरिका आएका सन्तोष राई धन–सम्पत्ति वा विशेष सुविधामा जन्मिएका व्यक्ति होइनन् । उनको जन्म नेपालको एक ग्रामीण क्षेत्रमा रहेको साधारण परिवारमा भएको थियो, जहाँ जीवन संघर्षले भरिएको थियो र हरेक अवसर कडा मेहनतबाट मात्र प्राप्त हुन्थ्यो ।
बुबा कमलबहादुर राई र आमा सयनकुमारी राईले सानैदेखि सन्तोषमा मेहनत, इमानदारी र दृढ संकल्पका मूल्यहरु रोप्नुभयो । करातेसँगको उनको यात्रा अप्रत्याशित रुपमा शुरु भयो । बाल्यकालमा उनले आफ्नी दिदीबाट आत्मरक्षाका आधारभूत सीपहरु सिके । शुरुमा केवल आत्मरक्षाको माध्यम बनेको कराते बिस्तारै उनको जीवनको उद्देश्य बन्न पुग्यो । करातेले उनलाई अनुशासन, आत्मविश्वास र जीवनको दिशा प्रदान ग¥यो ।
धेरै महान खेलाडीहरु जस्तै सन्तोषको यात्रा पनि सजिलो थिएन । आर्थिक अभाव, सीमित स्रोतसाधन, कठिन प्रशिक्षण अवस्था र सफलता टाढा देखिने समयहरु पनि आए । तर, प्रत्येक बाधाले उनको संकल्पलाई अझ बलियो र खेलप्रतिको समर्पणलाई अझ गहिरो बनायो ।
माध्यमिक शिक्षा जारी राख्दै गर्दा सन्तोषले प्रशिक्षक वीरकृष्ण शाहीको मार्गदर्शनमा औपचारिक रुपमा कराते यात्रा शुरु गरे । प्रशिक्षक शाहीको मार्गदर्शनले उनको प्रारम्भिक खेल जीवनलाई आकार दिन महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको थियो । पछि प्रशिक्षक शाहीको व्यस्तताका कारण उनलाई प्रशिक्षक ध्रुवविक्रम मल्लको नेतृत्वमा रहेको बालाजु डोजोमा प्रशिक्षण जारी राख्न प्रोत्साहित गरियो ।
यो निर्णय उनको जीवनको एउटा महत्वपूर्ण मोड साबित भयो । उनले अथक मेहनतका साथ प्रशिक्षण गरे । थकान, चोटपटक र निराशाका दिनहरु पनि आए, तर उनको विश्वास अटल रह्यो कि निरन्तर मेहनत र धैर्यले अन्ततः सफलता दिलाउनेछ । सन्तोषले छैटौं, सातौं र आठौं राष्ट्रिय खेलकुदमा पदक जितेर आफ्नो पहिचान बनाउन शुरु गरे ।
ती सफलताले उनलाई आत्मविश्वास दियो र अझ ठूलो उपलब्धि हासिल गर्ने प्रेरणा पनि प्रदान ग¥यो । नवौं राष्ट्रिय खेलकुदमा उनले आफ्नो पहिलो राष्ट्रिय स्वर्ण पदक जिते । यो उनको खेल जीवनको परिभाषित क्षण थियो, जसले उनको त्याग, समर्पण र अथक मेहनतलाई प्रमाणित ग¥यो ।
सन्तोषका प्रत्येक पदकले एउटा कथा बोकेको छ । प्रत्येक सफलताका पछाडि अनगिन्ती घण्टौंको प्रशिक्षण, पीडा, त्याग र दृढ संकल्प लुकेको छ, जुन प्रायः मानिसले देख्न पाउँदैनन् । केवल १५ वर्षको उमेरमा सन्तोष इचिगु कराते डोजोका प्रमुख प्रशिक्षक बने । अरुलाई सिकाउनु उनको यात्राको सबैभन्दा अर्थपूर्ण पक्षहरुमध्ये एक बन्यो ।
उनका लागि सफलता व्यक्तिगत उपलब्धिमा मात्र सीमित थिएन; करातेमार्फत अरुको जीवनमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउनु नै उनको वास्तविक सफलता थियो । वर्षौंको अवधिमा उनले धेरै राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय खेलाडीहरु उत्पादन गरे । उनका आठ जना विद्यार्थीहरुले नेपाल सशस्त्र प्रहरी क्लबको प्रतिनिधित्व गर्दै सातौं, आठौं र नवौं दक्षिण एसियाली च्याम्पियनसिपमा दर्जनौं स्वर्ण पदक जिते । आफ्ना विद्यार्थीहरुलाई विजेताको मञ्चमा उभिएको देख्नु उनका लागि आफैंले पदक जित्नु जत्तिकै गर्वको विषय बनेको छ ।
सन् २०२६ मा सन्तोषलाई नेपालको उपराष्ट्रपतिको उपस्थितिमा मनकुमारी साम्पाङ राई खेल पुरस्कारबाट सम्मानित गरियो । त्यसै वर्ष उनलाई किरात राई सोसाइटी अफ अमेरिकाद्वारा एलम्बर हाङ खेल पुरस्कार प्रदान गरियो, जुन पुरस्कार नेपालका महावाणिज्यदूतबाट हस्तान्तरण गरिएको थियो ।
यी पुरस्कार र सम्मानहरुले धेरै ठूलो अर्थ राख्ने सन्तोष बताउँछन् । ‘परिवार, प्रशिक्षकहरु, विद्यार्थीहरु र कठिन यात्रामा साथ दिने सबै व्यक्तिहरुप्रतिको यो सम्मान हो,’ उनी भन्छन्– ‘मानिसहरुले प्रायः पदक र ट्रफीहरु मात्र देख्छन्, तर ती सफलताका पछाडि लुकेका संघर्षहरु देख्दैनन् ।’
सन्तोषको कथा एउटा सानो गाउँका केटाको कथा हो, जसले आफ्नो परिस्थितिभन्दा ठूलो सपना देख्ने साहस ग¥यो । करातेले उनलाई सिकायो कि च्याम्पियन जन्मँदैनन्, उनीहरु अनुशासन, त्याग र अटुट आत्मबलबाट निर्माण गरिन्छन् । उनको यात्रा अझै जारी छ र सायद महत्वपूर्ण विजयहरु अझै भविष्यमा उनले पर्खिरहेका छन् ।
प्रमुख उपलब्धिहरु
– स्वर्ण – गोलबजार राष्ट्रिय कराते प्रतियोगिता तथा उत्कृष्ट खेलाडी पुरस्कार
– स्वर्ण – छथर राष्ट्रिय कराते प्रतियोगिता – स्वर्ण – सताक्षी राष्ट्रिय कराते प्रतियोगिता – स्वर्ण – प्रथम कपिलाशगढी आमन्त्रित राष्ट्रिय कराते प्रतियोगिता – रजत – यूके ईकेईई १ सिरिज, वर्सेस्टर – रजत – २२ माइल्स अन्तर्राष्ट्रिय कराते च्याम्पियनसिप, मलेसिया – रजत – २६औं हिराल्डोज काई शोतोकान शोबुकान अन्तर्राष्ट्रिय कराते च्याम्पियनसिप २०२५ – काँस्य – यूएसए कराते च्याम्पियनसिप, डलास, टेक्सास (२०२६) – स्वर्ण र रजत – २७औं हिराल्डोज काई शोतोकान शोबुकान अन्तर्राष्ट्रिय कराते च्याम्पियनसिप (२६ अप्रिल, २०२६) – रजत – ५५०आंै राष्ट्रिय खेलकुद
घोराही (दाङ), २० असारः दाङको घोराही उपमहानगरपालिका–९ मछाहीमा धान रोप्ने क्रममा चट्याङ लागेर एकजनाको मृत्यु भएको छ भने अन्य दुईजना घाइते भएका छन् । मृत्यु हुनेमा बङ्गाचुली गाउँपालिका–२ मर्पेसका २६ वर्षीया दीपा थापा रहेको जिल्ला प्रहरी कार्यालयका प्रहरी उपरीक्षक दीपक श्रेष्ठले जानकारी दिए । उनका अनुसार आज साँझ साढे ६ः०० बजे उपचारका क्रममा उनको मृत्यु भएको हो । सोही ठाउँका २९ वर्षीया कमला थापा र ३४ वर्षीय सन्दीप विक घाइते भएका छन् । घाइते दुवै जनाको राप्ती स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान घोराहीमा उपचार भइरहेको प्रहरीले जनाएको छ ।
कर्णाली, २० असारः कर्णाली राजमार्गको दैलेख सडकमा दुर्घटनाग्रस्त ‘फोर्स’ गाडीसहित कर्णाली नदीमा बेपत्ता यात्रुहरूको खोजीका लागि सशस्त्र प्रहरीको प्रविधियुक्त गोताखोर टोली परिचालन गरिएको छ । सुर्खेतबाट कालीकोटतर्फ जाँदै गरेको क।प्र। ०२–००१ ख १०५५ नम्बरको फोर्स गाडी असार १८ गते चामुण्डाबिन्द्रासैनी नगरपालिका–७ दैलेखको साङगेतडास्थित दुर्घटनाग्रस्त भई कर्णाली नदीमा खसेको थियो ।
घटनापश्चात् नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी बल तथा नेपाली सेनाको संयुक्त टोलीले दुई दिनसम्म खोजेर बेपत्ता गाडी तथा यात्रु भेटाउन नसकेपछि आज विपद् व्यवस्थापन तालिम शिक्षालय कुरिनटारबाट अत्याधुनिक उपकरणसहितको गोताखोर परिचालन गरिएको हो ।
सशस्त्र प्रहरी निरीक्षक प्रेमबहादुर तामाङ नेतृत्वको पाँच जनाको गोताखोर टोली घटनास्थलमा परिचालन भएको कर्णाली प्रदेश प्रहरी कार्यालय सुर्खेत प्रमुख प्रहरी नायब महानिरीक्षक जयराज सापकोटाले पत्रकार भेटघाटमार्फत जानकारी दिए । “उक्त टोली पानीमुनि र भेलमा प्रयोग हुने सोनार क्यामेरा, म्याग्नेट (चुम्बक)सहित घटनास्थलको खोजीलाई तीव्र बनाइरहेको छ,” उनले भने, “हेलिकोप्टर र ड्रोन क्यामेराबाट पनि घटनास्थलका आसपासका कठिन ठाउँमा खोजतलासको काम भइरहेको छ । सशस्त्र प्रहरी बल नं ६ महेश्वरी वाहिनी मुख्यालयको ६ जनाको गोताखोर टोली पनि घटनास्थलमा नै छ ।”
भौगोलिक कठिनाइ, जल सतहको वृद्धि, तीव्र वेग र धमिलो पानीका कारण खोज तथा उद्धारको कार्य चुनौतीपूर्ण बनेको प्रहरी नायब महानिरीक्षक सापकोटाले बताए । उनका अनुसार सो घटनामा परी पचालझरना–९ कालीकोट निवासी ५४ वर्षीय जेखे तिरुवाको मृत्यु भइसकेको छ । सोही पालिकाका मेखे तिरुवा, रास्कोट नगरपालिका–२ खड्कागाउँका सिर्जना खड्का, पञ्चपुरी नगरपालिका–८ सुर्खेत माझीगाउँका चालक तुलाराम सुवेदी र सहचालक रामप्रसाद सुवेदीसहित फोर्स गाडी बेपत्ता रहेका छन् । नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी बल र नेपाली सेना गरेर करिब १०० जना जनशक्ति खोजी कार्यमा परिचालन भएको जनाइएको छ ।
काठमाडौँ, २० असार । चालु आर्थिक वर्षमा १३ वटा चिनी मिलबाट ६८ हजार उखु किसानले पाउनुपर्ने कुल रु १३ अर्ब ७६ करोडमध्ये करिब ९२ प्रतिशत रकम मिलहरूले भुक्तानी गरिसकेको सरकारले जनाएको छ । वर्तमान सरकार गठन भएको १०० दिनका अवसरमा आज सरकारका प्रवक्ता एवं शिक्षा तथा खेलकुदमन्त्री सस्मित पोखरेलले आयोजना गरेको पत्रकार सम्मेलनमा विगतका वर्षमा उखु किसानले भुक्तानीका लागि छ देखि आठ महिनासम्म कुर्नुपर्ने बाध्यता रहेकोमा यसवर्ष आर्थिक वर्षभित्रै रकम उपलब्ध गराउने प्रभावकारी व्यवस्था गरिएको जानकारी दिए ।
सरकारका तर्फबाट दिइने प्रतिक्वीन्टल रु ७० का दरको करिब रु एक अर्ब ५२ करोड अनुदान रकम सम्बन्धित निकायमा निकासा भई असार २५ भित्र किसानको खातामा जम्मा हुने क्रममा रहेको उहाँले बताउनुभयो । बैंक खाता र प्यानजस्ता प्राविधिक विवरण नमिलेका कारण रोकिएका केही किसानहरूको बाँकी भुक्तानीसमेत तत्काल हुने व्यवस्था मिलाइएको सरकारले जारी गरेको १०० दिनका उपलब्धि विवरणमा उल्लेख छ ।
कृषि बजार सूचना प्रणाली सञ्चालन एवं चिस्यान केन्द्रका लागि बजेट व्यवस्था गरिएको छ । कृषकलाई ‘स्वाइल हेल्थ कार्ड’ वितरण तथा माटो परीक्षणको कार्य अघि बढाइएको छ । कृषि क्षेत्रमा लगानी प्रवर्द्धन गर्न रु तीन करोडसम्मको कृषि कर्जामा रहेको जोखिम भारलाई ७५ प्रतिशतबाट घटाएर ६० प्रतिशत कायम गरिएको छ ।
मुलुकभरका किसानहरूको आवश्यक विवरण सङ्कलन गरी विद्युतीय प्रणालीमा आबद्धता गर्न कूल २५ लाख ५८ हजार १९८ सङ्ख्यामध्ये हालसम्म सात लाख ५० हजारको प्रमाणीकरण गरिएको छ । मानव–वन्यजन्तु द्वन्द्व न्यूनीकरण गर्न प्रभावित परिवारलाई राहत वितरणका साथै सोको अध्ययनको कामसमेत समितिले सक्रिय रूपमा गरिरहेको जनाइएको छ ।
काठमाडौँ, २० असारः सरकारले मुलुकको अर्थतन्त्रको सुधारका लागि नीतिगत सुधार, कानुनी प्रबन्धलाई उच्च प्राथमिकतामा राखेको छ । वर्तमान सरकार गठन भएको १०० दिन पुगेको अवसरमा आज सार्वजनिक विवरणअनुसार उच्चस्तरीय आर्थिक सुधार सुझाव आयोगको सुझावअनुसार १५ वटा असान्दर्भिक कानुन खारेज गरिएको छ । यस्तै, राजस्व अनुसन्धान विभाग खारेज गरी सोको व्यवस्थापन गरिएको छ ।
सार्वजनिक पूर्वाधार विकासमा निजी क्षेत्र र वैदेशिक लगानी आकर्षित गर्न उद्देश्यका साथ वैकल्पिक विकास वित्त ऐन २०८३ सङ्घीय संसद्बाट पारित भई कार्यान्वयनको चरणमा प्रवेश गरेको छ । यसले राज्यका प्राथमिकताका क्षेत्रमा लगानी परिचालन गर्नका लागि नवीन उपकरणको प्रयोग गर्न सकिने वातावरण सिर्जना गरेको छ ।
यस्तै, आर्थिक कार्यविधि तथा वित्तीय उत्तरदायित्व नियमावली संशोधन भई पुँजीगत बजेटको रकमान्तर सम्बन्धित मन्त्रालयका सचिव (लेखा उत्तरदायी अधिकृत)ले गर्नेगरी लाई अधिकार प्रत्यायोजन गरिएको छ । यसबाट रकमान्तरको प्रक्रिया उल्लेखनीय रूपमा कमी भई पुँजीगत खर्च वृद्धि हुने सरकारको विश्वास छ ।
कम्पनी रजिष्ट्रारको कार्यालय र १२० वटा स्थानीय तहबाट स्थायी लेखा नम्बरसहित करदाता सेवा प्राप्त गर्न सक्ने गरी प्रबन्ध मिलाइएको छ । पश्चिम एसियाको द्वन्द्वका कारण पेट्रोलियम पदार्थ आपूर्तिमा अवरोध एवं विश्व बजारमा मूल्यवृद्धि भएको परिप्रेक्ष्यमा जनतामा सोको भार कम गर्न पैठारीमा लाग्ने भन्सार महसुल तथा पूर्वाधार विकास शुल्कमा ५० प्रतिशत छुट दिइएको थियो । ‘ई–पेन्सन भेरिफिकेसन’ प्रणाली लागू गरी जुनसुकै स्थान वा घरबाट नै पेन्सनको भेरिफिकेसन गर्न व्यवस्था मिलाइएको छ । यसबाट निवृत्तिभरण प्राप्त गर्ने ठूलो सङ्ख्याले राहत पाएका छन् ।
यस्तै, आन्तरिक राजस्व कार्यालयबाट कर विवरण पेस, कर चुक्तालगायत सम्पूर्ण कार्य ‘अनलाइन’ प्रणालीबाट प्रदान गरिएको छ । व्यापारको लागत न्यूनीकरण, व्यापार सहजीकरण र ‘फेसलेस र कन्ट्याक्टलेस’ राजस्व प्रशासनको विकास गर्न सहयोग गरिएको आज सार्वजनिक विवरणमा उल्लेख छ ।
नेपाल २०८१ फागुन ९ देखि नेपाल ‘फाइनान्सियल एक्सन टास्क फोर्स’को ‘ग्रे लिस्ट’मा परेको छ । ग्रे लिष्टमा परेकामा पहिलोपटक तात्विक सुधारतर्फ उन्मुख भएको छ । वर्तमान सरकारले चालेको सकारात्मक कदमबाट हाल प्रगतिउन्मुख रहेको स्पष्ट पारेको छ । सन् २०२६ को जुन महिनामा भएका टास्क फोर्सको बैठकले सन् २०२६ अप्रिलसम्म भएका प्रगतिको मूल्याङ्कन गर्दै ग्रे लिष्टका लागि तोकिएका १५ कार्यमध्ये तीन कार्य सम्पन्न भएको र चार कार्यमा आंशिक प्रगति भएको भनी स्तरोन्नति गरेको उल्लेख छ ।
गोरखकाली रबर उद्योग, हेटौँडा सिमेन्ट, जनकपुर चुरोट र नेपाल मेटल कम्पनी लिमिटेडको ‘ड्यू डिलिजेन्स अडिट’ (डिडिए) गरी अन्तिम प्रतिवेदन तयार पारिएको छ । यस्तै, उदयपुर सिमेन्टको पनि डिडिएको अन्तिम मस्यौदा प्राप्त भएको छ । बुटवल धागो र ‘नेपाल ओरियन्टल म्याग्नेसाइट’को अध्ययन भइरहेको छ । लगानी बोर्डअन्तर्गत रहेका ९७० वटा ठूला एवं महत्त्वपूर्ण परियोजनाको लगानीको ढाँचासहितको अध्ययन सम्पन्न भएको छ ।
यस्तै, १० वर्ष वा सोभन्दा बढी समयदेखि निष्क्रिय रहेका बैङ्क तथा वित्तीय संस्थाका खाताहरूको रकम परिचालन गर्ने व्यवस्था कार्यान्वयन गर्ने सम्बन्धमा बैङ्क तथा वित्तीय संस्थासम्बन्धी ऐन, २०७३ मा आवश्यक परिमार्जनका लागि प्रक्रिया अगाडि बढाइएको छ । सार्वजनिक विवरणअनुसार त्यससम्बन्धी मस्यौदा प्रस्ताव गर्न अर्थ मन्त्रालय तथा कानुन, न्याय तथा संसदीय मामिला मन्त्रालयको समेत प्रतिनिधित्व हुनेगरी कार्यदल गठन भई मस्यौदा प्रतिवेदन सञ्चालक समितिसमक्ष पेस भएको छ ।
सय दिनको अवधिमा समान प्रकृतिको कोषको एकीकरणका लागि महालेखा नियन्त्रक कार्यालयले अध्ययन प्रतिवेदन तयार गरी अर्थ मन्त्रालयमा बुझाएको छ । कुल १९६ भन्दा बढी कोषमा रु ८४ अर्ब ८४ करोड बराबरको मौज्दात रहेको छ, सो रकमलाई प्रभावकारी रूपमा परिचालन गर्नका लागि कानुन संशोधनको प्रक्रिया अगाडि बढाइएको छ ।
राजस्व चुहावट नियन्त्रणलाई प्रभावकारी बनाउन राजस्व अनुसन्धान विभाग खारेज गरी त्यसले सम्पादन गर्दै आएको कार्य आन्तरिक राजस्व विभाग र भन्सार विभागअन्तर्गत गाभ्ने व्यवस्था मिलाइएको छ । राजस्व चुहावट नियन्त्रण गर्न ‘डेडिकेटेड अप्रेसन टिम’ गठन गरी परिचालन गरिएको छ । राजस्व चुहावट नियन्त्रण र कर प्रशासनलाई पारदर्शी बनाउन वार्षिक रु २० करोडभन्दा बढी कारोबार गर्ने ८४१ करदातालाई ‘केन्द्रीय बिजक अनुगमन प्रणाली’मा आबद्ध गरिएको छ ।
यस्तै, यही असार १ गतेदेखि रु १० करोडभन्दा बढी कारोबार गर्ने करदातालाई समेत यस प्रणालीमा ल्याउन परिपत्र जारी गरिएको छ । बजारमा एमआरपीको अनिवार्य कार्यान्वयन सुनिश्चित गर्न २५३ वटा अनुगमन टोली परिचालन गरिएको छ । जसअन्तर्गत एक हजार ६९२ वटा कम्पनी तथा फर्मको अनुगमन गरी १०२ वटालाई रु ७१ लाख १६ हजार जरिवाना गरिएको छ ।
भन्सार नाकामा वर्षौंदेखि थन्किएका सवारी साधन नेपाल प्रहरीलगायत निकायमा हस्तान्तरण गरिएको छ र बाँकी लिलाम बिक्रीको प्रक्रिया अगाडि बढाइएको छ । भन्सार नाकामा राजस्व चुहावटमा शङ्कास्पद देखिएका कर्मचारी तथा त्यसमा संलग्न व्यक्तिप्रति निर्मम भई निलम्बन र छानबिनको प्रक्रियामा ल्याइएको सार्वजनिक विवरणमा समावेश छ ।
धौवादी र राते खोला फलाम खानी क्षेत्रमा विस्तृत सम्भाव्यता अध्ययनका क्रममा १२ वटा स्थानमा ‘कोर ड्रिलिङ’ कार्य सम्पन्न भएको छ । खानी तथा भूगर्भ विभागबाट उत्खननका लागि सैद्धान्तिक सहमति प्राप्त भएको छ । यसका साथै वातावरणीय प्रभाव मूल्याङ्कन कार्य परामर्शदातामार्फत सुरु गरिएको छ ।
यस्तै, सरकारी निर्णय प्रक्रियामा रहेको बहु–स्वीकृति तहलाई बढीमा तीन तहमा सीमित गर्ने नीतिगत सुधारको कार्यान्वयन गरिएको छ । नेपालका विभिन्न भूभागमा रहेका खानी तथा खनिज क्षेत्रको उत्खनन र नियमनमा कडाइ गरिएको छ । यसअन्तर्गत निष्क्रिय रहेका २७ वटा अनुमतिपत्रलाई स्पष्टीकरण सोधिएको छ ।
यस्तै, तीन वटा उत्खनन तथा १२२ वटा खोजतलास अनुमतिपत्र रद्द गरिएका छन् । हेटौँडा कपडा उद्योगलाई पुनः सञ्चालन गर्ने क्रममा नेपाली सेनाबाट सानो स्केलमा परीक्षण उत्पादन गर्न सरकारले स्वीकृत दिएको छ । उक्त उद्योगको भौतिक संरचना मर्मतका लागि करिब रु ५० लाखको लागत अनुमान तयार गरी पेस गरिएको छ ।
त्यस्तै, दैलेखको जलजले क्षेत्रमा ११२ दशमलव एक अर्ब घनमिटर प्राकृतिक ग्यास भण्डार रहेको प्रारम्भिक अध्ययनबाट पुष्टि भएको छ । त्यसको उपयोगमार्फत २०० मेगावाट विद्युत्, दैनिक दुई हजार २०० टन युरिया मल तथा सवारी इन्धन सिएनजी–पिएनजी उत्पादनको सम्भाव्यता सम्बन्धमा सैद्धान्तिक आधार तयार गरिएको छ । उक्त स्रोतको व्यावसायिक उत्खननका लागि आवश्यक सडक, विद्युत् र खानेपानीलगायत आधारभूत पूर्वाधारको विकास एवं ठूलो स्तरको लगानी व्यवस्थापन गर्नु सो परियोजनाको प्रमुख चुनौतीका रूपमा रहेको छ ।
नेपाल आयल निगमको सहायक कम्पनी स्थापना गरी लगानीको ‘मोडालिटी’ तय गर्ने, क्षेत्रगत राष्ट्रिय मापदण्ड तर्जुमा गर्ने तथा प्राविधिक जनशक्ति विकासका लागि विश्वविद्यालयसँग सहकार्य गर्ने कार्यलाई प्राथमिकता दिइएको छ । विस्तृत प्राविधिक तथा आर्थिक सम्भाव्यता अध्ययनलाई तीव्रता दिँदै परियोजनालाई चरणबद्ध र व्यवस्थित रूपमा अगाडि बढाउने कार्ययोजना तर्जुमा गरिएको छ ।
लगानीकर्तालाई एकीकृत सेवा प्रदान गर्न लगानी बोर्ड नेपालअन्तर्गत ‘एकद्वार स्वीकृति प्रणाली’ स्थापना गरी पूर्ण रूपमा सञ्चालनमा ल्याइएको छ । निजी क्षेत्रको मनोबल उच्च बनाउन निजी क्षेत्र संरक्षण एवं प्रवर्द्धन रणनीति तर्जुमा गरिएको छ । संयुक्त अधिराज्य बेलायतसँग दोहोरा करमुक्ति सम्झौता गर्ने द्विपक्षीय छलफल र संयुक्त अरब इमिरेट्स ९युएई०सँगको वार्ता प्रक्रिया अघि बढाइएको छ ।
अन्तरराष्ट्रिय कर तथा वित्तीय पारदर्शिता मापदण्ड लागू गर्ने कार्य अघि बढाइएको छ । त्यसमा ‘ट्रान्सफर प्राइसिङ’ निर्देशिका जारी हुनुका साथै आर्थिक विधेयक, २०८३ मा यससम्बन्धी कानुनी व्यवस्था गरिएको सार्वजनिक विवरणमा समावेश छ । उद्योग विभागमा सञ्चालित एकल विन्दु सेवा केन्द्रमा रहेका विभिन्न १४ निकायका प्रतिनिधिलाई थप अधिकार प्रत्यायोजन गरिएको छ । उद्योग विभागको एकल बिन्दु सेवा केन्द्रमा खटिने कर्मचारीलाई कर अधिकृतबाट कर दर्ता प्रमाणपत्र जारी हुने गरी अधिकार प्रत्यायोजन गरिएको छ ।
औद्योगिक तथा व्यावसायिक सुरक्षा सुदृढीकरणका लागि द्रुत प्रतिकार्य संयन्त्रको अवधारणापत्र स्वीकृत गरिएको छ । यस्तै, ७७ वटै जिल्लामा आपत्कालीन अवस्थाका लागि १५ हजार ४३९ सशस्त्र प्रहरीको टोली तयारी अवस्थामा राखिएको छ । जिल्ला औद्योगिक व्यावसायिक सुरक्षा समन्वय समिति गठनको व्यवस्था गरिएको छ ।
एकीकृत व्यवसाय पुनःउत्थान योजना तयार गरी जेनजी आन्दोलनबाट प्रभावित उद्योग व्यापार, व्यावसायिक प्रतिष्ठान तथा आर्थिक गतिविधिलाई राहत, कर, छुट, सहुलियत तथा अन्य मौद्रिक सुविधा प्रदान गरिएको छ । नेपाल राष्ट्र बैङ्कमार्फत जेनजी आन्दोलनका क्रममा सृजना भएको असामान्य परिस्थितिबाट प्रत्यक्ष रूपमा प्रभावित उद्योग, व्यापार, व्यवसाय, प्रतिष्ठान तथा अन्य ऋणीलाई दिइएको कर्जा पुनर्तालिकीकरण र पुनर्संरचना गर्न सक्ने व्यवस्था गरिएको छ ।
दुर्गम स्थानमा खाद्यान्न भण्डार र नुन ढुवानी वितरण प्रणालीलाई प्राथमिकता दिई राष्ट्रिय खाद्य भण्डारमा न्यूनतम मौज्दात क्रमशः आठ हजार मेट्रिक टन र २५ हजार मेट्रिक टन कायम रहेको छ ।
